Art. 1

W ustawie z dnia 26 maja 1982 r. – Prawo o adwokaturze (Dz. U. z 2024 r. poz. 1564, z 2025 r. poz. 1172 oraz z 2026 r. poz. 370 i 846) wprowadza się następujące zmiany:

1) w art. 1 po ust. 1 dodaje się ust. 1a–1c w brzmieniu:

„1a. Godłem adwokatury jest srebrny orzeł w koronie wznoszący się do lotu, stojący na białej wstędze z dewizą Prawo, Ojczyzna, Honor otoczony liśćmi wawrzynu i dębu. Wzór godła stanowi załącznik do ustawy.

1b. Strojem urzędowym adwokata jest toga, z żabotem i wypustką w kolorze ciemnej zieleni.

1c. Minister Sprawiedliwości określi, w drodze rozporządzenia, wzór stroju urzędowego adwokatów biorących udział w rozprawach sądowych, uwzględniając uroczysty charakter stroju, odpowiedni do powagi sądu i utrwalonej tradycji.”;

2) po art. 1 dodaje się art. 1a w brzmieniu:

„Art. 1a. Działalność samorządu zawodowego adwokatury, zwanego dalej „samorządem adwokackim”, jest finansowana:

1) ze składek adwokatów i aplikantów adwokackich;

2) z opłat pobieranych w postępowaniu o wpis na listę adwokatów lub listę aplikantów adwokackich;

3) z wpłat dokonywanych przez izby adwokackie, stanowiących ich udział w pokrywaniu wydatków budżetowych Naczelnej Rady Adwokackiej;

4) z dochodów z innych źródeł, w szczególności z:

a) dotacji i subwencji,

b) darowizn,

c) spadków i zapisów,

d) własnej działalności i dochodów z własnego majątku.”;

3) w art. 3:

a) w ust. 1:

– wprowadzenie do wyliczenia otrzymuje brzmienie: „Zadaniem samorządu adwokackiego jest:”,

– w pkt 6 kropkę zastępuje się średnikiem i dodaje się pkt „7) działanie na rzecz ochrony zawodu adwokata, w 7‒13 w brzmieniu: tym występowanie w obronie godności zawodu adwokata oraz indywidualnych i zbiorowych interesów członków adwokatury;

8) prowadzenie instytucji samopomocowych oraz podejmowanie innych form pomocy dla członków adwokatury;

9) współdziałanie z organami administracji publicznej oraz organizacjami pozarządowymi, w szczególności z samorządami zrzeszającymi inne zawody zaufania publicznego w kraju i za granicą, w sprawach dotyczących:

a) ochrony praw i wolności obywatelskich,

b) wzmacniania i ochrony samorządności zawodów zaufania publicznego,

c) wizerunku adwokatury;

10) działanie na rzecz integracji środowiska adwokackiego;

11) organizowanie i tworzenie warunków do rozstrzygania sporów w drodze postępowania polubownego albo mediacyjnego, a także prowadzenie działalności w tym zakresie;

12) działania w zakresie edukacji prawnej;

13) realizacja innych zadań statutowych albo określonych w przepisach odrębnych.”,

b) w ust. 2 po wyrazie „samorządu” dodaje się wyraz „adwokackiego”,

c) dodaje się ust. 3 w brzmieniu:

„3. Samorządowi adwokackiemu przysługują uprawnienia organizacji pozarządowej, o której mowa w art. 8 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2026 r. poz. 468, 473, 830, 1003 i 1046), organizacji społecznej, o której mowa w art. 90 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego (Dz. U. z 2026 r. poz. 490, 421, 638, 760, 882 i 901), oraz organizacji społecznej, o której mowa w art. 9 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143 i 846).”;

4) w art. 4 ust. 1 otrzymuje brzmienie:

„1. Zawód adwokata polega na świadczeniu pomocy prawnej, a w szczególności na:

1) udzielaniu porad prawnych;

2) sporządzaniu opinii prawnych;

3) opracowywaniu projektów aktów prawnych, w tym projektów aktów normatywnych;

4) występowaniu w charakterze pełnomocnika lub obrońcy przed sądami, trybunałami i innymi organami władzy publicznej lub podmiotami działającymi w ich imieniu;

5) sporządzaniu dokumentów prawnych i ich projektów, w tym umów, regulaminów i statutów.”;

5) w art. 4b:

a) w ust. 1 pkt 3 otrzymuje brzmienie:

„3) jeżeli został uznany za niezdolnego do wykonywania zawodu;”,

b) ust. 3 otrzymuje brzmienie:

„3. Zakaz przewidziany w ust. 1 pkt 1 nie dotyczy pracowników dydaktycznych, badawczych i badawczo- -dydaktycznych.”;

6) art. 4c otrzymuje brzmienie:

„Art. 4c. 1. O niezdolności adwokata do wykonywania zawodu orzeka okręgowa rada adwokacka. Postępowanie w przedmiocie stwierdzenia niezdolności adwokata do wykonywania zawodu wszczyna się z urzędu albo na wniosek dziekana okręgowej rady adwokackiej.

2. W postępowaniu o stwierdzenie niezdolności adwokata do wykonywania zawodu okręgowa rada adwokacka wyznacza pełnomocnika z urzędu, jeżeli adwokat go nie ustanowi.

3. W razie wszczęcia postępowania o stwierdzenie niezdolności do wykonywania zawodu okręgowa rada adwokacka może zawiesić adwokata tymczasowo w wykonywaniu czynności zawodowych. To samo uprawnienie przysługuje okręgowej radzie adwokackiej wtedy, gdy przeciwko adwokatowi zostało wszczęte postępowanie o ubezwłasnowolnienie. Wszczęcie postępowania o stwierdzenie niezdolności do wykonywania zawodu nie wymaga wysłuchania adwokata. 4. W postępowaniu o stwierdzenie niezdolności adwokata do wykonywania zawodu okręgowa rada adwokacka może wystąpić do podmiotu dysponującego informacjami lub dokumentacją zawierającą informacje niezbędne do rozstrzygnięcia w postępowaniu o stwierdzenie niezdolności adwokata do wykonywania zawodu i żądać ich udostępnienia na potrzeby tego postępowania. Okręgowa rada adwokacka może zobowiązać adwokata do przeprowadzenia badań, które są niezbędne do rozstrzygnięcia postępowania o stwierdzenie niezdolności do wykonywania zawodu i do udostepnienia ich wyników.

5. W postępowaniu o stwierdzenie niezdolności adwokata do wykonywania zawodu okręgowa rada adwokacka może wyznaczyć biegłego lub biegłych posiadających wiadomości specjalne z dziedziny podlegającej ocenie jako podstawa stwierdzenia niezdolności do wykonywania zawodu spośród osób wpisanych na listę biegłych sądowych prowadzoną przez sądy okręgowe w celu uzyskania opinii dotyczącej występowania po stronie adwokata podstaw do stwierdzenia niezdolności adwokata do wykonywania zawodu.

6. Okręgowa rada adwokacka podejmuje uchwałę o niezdolności adwokata do wykonywania zawodu po zapoznaniu się z dokumentacją i opinią biegłych oraz po wysłuchaniu adwokata i jego pełnomocnika.

7. Postępowanie o stwierdzenie niezdolności adwokata do wykonywania zawodu powinno być zakończone bez zbędnej zwłoki, niepóźniej niż w terminie 6 miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. W szczególnie uzasadnionych przypadkach, wymagających przeprowadzenia dodatkowych badań lub uzyskania opinii specjalistycznych, termin ten może być przedłużony o kolejne 3 miesiące.

8. Jeżeli przemawia za tym ważny interes publiczny, okręgowa rada adwokacka może nadać uchwale w przedmiocie niezdolności adwokata do wykonywania zawodu rygor natychmiastowej wykonalności.

9. W każdym czasie adwokat, wobec którego podjęto uchwałę na podstawie ust. 1, w przypadku zmiany okoliczności lub ustania podstawy powodującej niezdolność do wykonywania zawodu, może zwrócić się do okręgowej rady adwokackiej o uchylenie albo zmianę tej uchwały.

10. W postępowaniu odwoławczym uprawnienia okręgowej rady adwokackiej przysługują Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej.”;

7) po art. 4c dodaje się art. 4ca w brzmieniu:

„Art. 4ca. 1. W celu przeprowadzenia postępowania, o którym mowa w art. 4c, okręgowa rada adwokacka przetwarza dane osobowe, w tym dane osobowe szczególnych kategorii, o których mowa w art. 9 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) (Dz. Urz. UE L 119 z 04.05.2016, str. 1, z późn. zm.), zwanego dalej „rozporządzeniem 2016/679”, obejmujące dane dotyczące zdrowia adwokata.

2. Przetwarzanie danych osobowych adwokata, w tym danych szczególnych kategorii, następuje w celu ochrony ważnego interesu publicznego, jakim jest zapewnienie prawidłowego wykonywania zawodu adwokata, ochrona praw i wolności osób korzystających z pomocy prawnej oraz zapewnienie sprawnego funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości.

3. Dane osobowe, o których mowa w ust. 1:

1) obejmują wyłącznie informacje niezbędne dla rozstrzygnięcia sprawy;

2) nie mogą być przetwarzane w innych celach niż prowadzenie postępowania, o którym mowa w art. 4c, lub postępowania odwoławczego, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej;

3) nie mogą stanowić podstawy do podjęcia działań wobec adwokata innych niż przewidziane w art. 4c.

4. Do przetwarzania danych osobowych, o których mowa w ust. 1, mogą być dopuszczone wyłącznie osoby posiadające pisemne upoważnienie wydane przez dziekana okręgowej rady adwokackiej. Osoby dopuszczone do przetwarzania tych danych osobowych są obowiązane do zachowania ich w tajemnicy.

5. Dostęp do akt postępowania o stwierdzenie niezdolności adwokata do wykonywania zawodu mają wyłącznie:

1) adwokat, którego postępowanie dotyczy, oraz jego pełnomocnik;

2) członkowie okręgowej rady adwokackiej uczestniczący w rozpoznaniu sprawy, posiadający upoważnienie, o którym mowa w ust. 4;

3) podmioty, którym okręgowa rada adwokacka zleciła sporządzenie opinii – w zakresie niezbędnym do jej sporządzenia;

4) pracownicy biura okręgowej rady adwokackiej posiadający upoważnienie, o którym mowa w ust. 4, których udział jest niezbędny dla zapewnienia obsługi organizacyjnej postępowania;

5) inne osoby imiennie upoważnione przez dziekana okręgowej rady adwokackiej, których udział w postępowaniu jest niezbędny – w zakresie określonym w upoważnieniu.

6. Okręgowa rada adwokacka zapewnia ochronę danych osobowych, o których mowa w ust. 1, poprzez wdrożenie odpowiednich środków technicznych i organizacyjnych, uwzględniających charakter, zakres, kontekst i cele przetwarzania oraz ryzyko naruszenia praw lub wolności osób fizycznych, w szczególności obejmujących środki zapewniające poufność, integralność i rozliczalność przetwarzania danych osobowych.

7. Środki, o których mowa w ust. 6, obejmują w szczególności:

1) przechowywanie dokumentacji zawierającej dane o stanie zdrowia w wydzielonych, zamykanych szafach lub pomieszczeniach o ograniczonym dostępie lub w systemach teleinformatycznych zabezpieczonych przed dostępem osób nieuprawnionych;

2) stosowanie zasad ograniczonego dostępu do danych, w tym przyznawanie imiennych upoważnień do przetwarzania danych wyłącznie osobom, dla których dostęp do tych danych jest niezbędny do realizacji określonych zadań;

3) prowadzenie rejestru osób, którym udostępniono akta postępowania, z podaniem daty, zakresu udostępnienia oraz podstawy prawnej;

4) stosowanie środków zapewniających poufność i integralność danych przetwarzanych w systemach teleinformatycznych, w tym pseudonimizacji, szyfrowania oraz mechanizmów uwierzytelniania użytkowników;

5) rejestrowanie i monitorowanie dostępu do dokumentów zawierających dane o stanie zdrowia w postaci elektronicznej;

6) niszczenie lub trwałe usuwanie kopii dokumentów zawierających dane o stanie zdrowia niezwłocznie po ustaniu potrzeby ich dalszego przetwarzania, zgodnie z przyjętymi okresami przechowywania;

7) określenie zasad archiwizacji dokumentacji oraz w miarę możliwości, anonimizacji danych w aktach archiwalnych. 8. Osoby uczestniczące w czynnościach związanych z przetwarzaniem danych, o których mowa w ust. 1, są obowiązane zachować poufność tych danych również po zakończeniu wykonywania powierzonych im zadań.

9. Dokumentacja dotycząca stanu zdrowia adwokata zgromadzona w postępowaniu, o którym mowa w art. 4c, przechowywana jest w aktach sprawy przez okres:

1) 5 lat od dnia uprawomocnienia się uchwały kończącej postępowanie – w przypadku uchwały stwierdzającej niezdolność adwokata do wykonywania zawodu;

2) 2 lat od dnia uprawomocnienia się uchwały kończącej postępowanie – w przypadku uchwały stwierdzającej brak podstaw do orzeczenia niezdolności do wykonywania zawodu adwokata.

10. Po upływie okresów, o których mowa w ust. 9, dokumentacja dotycząca stanu zdrowia adwokata podlega zniszczeniu w sposób uniemożliwiający odtworzenie zawartych w niej danych. Z czynności zniszczenia sporządza się protokół.

11. Przepisy ust. 1‒10 stosuje się odpowiednio do postępowania odwoławczego prowadzonego przez Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej. Pisemne upoważnienie, o którym mowa w ust. 4, wydaje Prezes Naczelnej Rady Adwokackiej.”;

8) w art. 7:

a) uchyla się ust. 1 i 2,

b) dodaje się ust. 3 w brzmieniu:

„3. Adwokat podczas wykonywania czynności zawodowych lub w związku z ich wykonywaniem korzysta z ochrony przysługującej funkcjonariuszowi publicznemu na zasadach określonych w ustawie z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny (Dz. U. z 2025 r. poz. 383, 1818 i 1872 oraz z 2026 r. poz. 902 i 988).”;

9) w art. 8a w ust. 3 zdanie pierwsze otrzymuje brzmienie:

„Okręgowa rada adwokacka właściwa ze względu na miejsce siedziby zawodowej adwokata jest obowiązana przeprowadzać kontrole spełnienia obowiązku zawarcia umowy ubezpieczenia, o którym mowa w ust. 1.”;

10) w art. 10 dotychczasowe brzmienie oznacza się jako ust. 1 i dodaje się ust. 2 w brzmieniu:

„2. Czynności organów adwokatury i organów izb adwokackich, a także osób wchodzących w ich skład, mogą być dokumentowane w postaci elektronicznej i opatrzone kwalifikowanym podpisem elektronicznym.”;

11) w art. 11 w ust. 3 zdanie drugie otrzymuje brzmienie:

„Ograniczenie to odnosi się także do Rzecznika Dyscyplinarnego Adwokatury, Prezesa Wyższego Sądu Dyscyplinarnego, Przewodniczącego Wyższej Komisji Rewizyjnej, rzecznika dyscyplinarnego, prezesa sądu dyscyplinarnego oraz przewodniczącego komisji rewizyjnej.”;

12) w art. 12 dodaje się ust. 3–10 w brzmieniu:

„3. Uchwały organów adwokatury i organów izb adwokackich zapadają większością głosów. W razie równej liczby głosów rozstrzyga przewodniczący obradom, który ujawnia swój głos, także w przypadku głosowania tajnego. 4. Uchwały organów adwokatury i organów izb adwokackich, w tym stanowiące akty z zakresu administracji publicznej, podpisuje przewodniczący ich posiedzeniom lub działający z upoważnia przewodniczącego inny członek danego organu biorący udział w głosowaniu.

5. Organy adwokatury i organy izb adwokackich obradują w trybie stacjonarnym.

6. Zjazd, zgromadzenie lub posiedzenie organu adwokatury lub organu izby adwokackiej może odbyć się w trybie zdalnym przy wykorzystaniu środków bezpośredniego porozumiewania się na odległość zapewniających dwustronną komunikację w czasie rzeczywistym w sposób, który nie wymaga obecności w tym samym miejscu uprawnionych do udziału oraz do podejmowania uchwał.

7. Zjazd, zgromadzenie lub posiedzenie organu adwokatury lub organu izby adwokackiej może odbyć się w ten sposób, że uprawnieni do udziału mogą wziąć w nim udział w stacjonarnym lub w trybie zdalnym. trybie hybrydowym – według swego wyboru – w trybie 8. Zwołanie zgromadzenia lub zjazdu w trybie zdalnym lub w trybie hybrydowym wymaga uchwały podjętej przez organ zwołujący większością co najmniej 3/4 głosów.

9. Odbycie posiedzenia Naczelnej Rady Adwokackiej, Wyższej Komisji Rewizyjnej, okręgowej rady adwokackiej lub komisji rewizyjnej w trybie określonym w ust. 6 lub 7 następuje na zarządzenie odpowiednio Prezesa Naczelnej Rady Adwokackiej, Przewodniczącego Wyższej Komisji Rewizyjnej, dziekana lub przewodniczącego komisji rewizyjnej, w którym określa się tryb obrad. Tryb obrad zjazdu lub zgromadzenia określa w uchwale organ zwołujący.

10. Uchwały organów adwokatury i organów izb adwokackich mogą być, na zarządzenie osób wskazanych w ust. 9, podejmowane także w trybie obiegowym.”;

13) w art. 16a:

a) w ust. 1 wyrazy „rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) (Dz. Urz. UE L 119 z 04.05.2016, str. 1, z późn. zm. )” zastępuje się wyrazami „rozporządzenia 2016/679”,

b) w ust. 2 wyrazy „rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych)” zastępuje się wyrazami „rozporządzenia 2016/679”;

14) art. 16b i art. 16c otrzymują brzmienie:

„Art. 16b. Obowiązek zachowania tajemnicy, o której mowa w art. 6, nie ustaje, w przypadku gdy z żądaniem ujawnienia informacji uzyskanych przez adwokata w związku z udzielaniem pomocy prawnej występuje organ nadzorczy, którego sprawa dotyczy w rozumieniu art. 4 pkt 22 rozporządzenia 2016/679.