Ustawa z dnia 23 stycznia 2026 r. o wygaszeniu rozwiązań wynikających z ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz o zmianie niektórych innych ustaw
Art. 13
ObowiązujeW ustawie z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2024 r. poz. 1576 oraz z 2025 r. poz. 619 i 1301) wprowadza się następujące zmiany:
1) w art. 1:
a) w ust. 2 w pkt 2 po lit. c dodaje się lit. ca w brzmieniu:
„ca) przebywającym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie art. 106 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2025 r. poz. 223, 389, 619, 621 i 1794 oraz z 2026 r. poz. 203) lub przepisów wydanych na podstawie art. 107 ust. 1 tej ustawy, o ile posiadają numer PESEL ze statusem UKR, o którym mowa w art. 8 pkt 24a lit. d ustawy z dnia 24 września
2010 r. o ewidencji ludności (Dz. U. z 2025 r. poz. 274, z późn. zm. ), jeżeli zamieszkują z członkami rodzin na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej,”,
b) w ust. 2a zdanie drugie otrzymuje brzmienie:
„Warunek ten nie dotyczy osób ubiegających się o świadczenie wychowawcze lub otrzymujących świadczenie wychowawcze na dziecko będące obywatelem polskim lub posiadające orzeczenie o niepełnosprawności albo orzeczenie o umiarkowanym bądź znacznym stopniu niepełnosprawności, o których mowa w ustawie z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2025 r. poz. 913, 1301, 1665 i 1746 oraz z 2026 r. poz. 26), lub znajdujące się pod opieką opiekuna wskazanego przez władze kraju pochodzenia.”;
2) w art. 2 po pkt 10 dodaje się pkt 10a i 10b w brzmieniu:
„10a) opiekunie tymczasowym dziecka – oznacza to osobę, o której mowa w art. 113 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;
10b) opiekunie dziecka wskazanym przez władze kraju pochodzenia – oznacza to osobę, o której mowa w art. 113a ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;”;
3) w art. 4 w ust. 2 po pkt 3 dodaje się pkt 3a i 3b w brzmieniu:
„3a) opiekunowi tymczasowemu dziecka, albo
3b) opiekunowi dziecka wskazanemu przez władze kraju pochodzenia, albo”;
4) po art. 9a dodaje się art. 9b w brzmieniu:
„Art. 9b. 1. W postępowaniach o przyznanie świadczenia wychowawczego, w imieniu i na rzecz opiekuna dziecka wskazanego przez władze kraju pochodzenia wnioski o świadczenie składa i działa w tych postępowaniach wyłącznie starosta lub upoważniony przez niego pracownik jednostki organizacyjnej powiatu.
2. Opiekunowi dziecka wskazanemu przez władze kraju pochodzenia, przyznane świadczenie wychowawcze wypłaca się na rachunek bankowy powiatu, na terenie którego opiekun ten sprawuje opiekę nad dzieckiem. Powiat przekazuje przyznane temu opiekunowi świadczenie wychowawcze w szczególności w formie rzeczowej lub w formie opłacania usług.
3. Zadania związane z realizacją przez powiat zadania, o którym mowa w ust. 1, są zadaniami zleconymi z zakresu administracji rządowej.”;
5) w art. 13 w ust. 3 w pkt 1 w lit. b wyrazy „w przypadku opiekuna faktycznego dziecka i opiekuna prawnego dziecka” zastępuje się wyrazami „w przypadku opiekuna faktycznego dziecka, opiekuna prawnego dziecka, opiekuna tymczasowego dziecka i opiekuna dziecka wskazanego przez władze kraju pochodzenia”;
6) w art. 14 w ust. 2 w pkt 1 po lit. d dodaje się lit. da w brzmieniu:
„da) informację o dacie nadania i utraty statusu UKR, o którym mowa w art. 8 pkt 24a lit. d ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności,”;
7) w art. 17:
a) w ust. 1 pkt 1 otrzymuje brzmienie:
„1) danych, o których mowa w art. 13 ust. 4 pkt 3 lit. cb i cc, art. 14 ust. 2 pkt 1 lit. a, b, d, da, f, g, ia, ib oraz p;”,
b) w ust. 2 i 3 wyrazy „art. 14 ust. 2 pkt 1 lit. a, b, d, f oraz g” zastępuje się wyrazami „art. 14 ust. 2 pkt 1 lit. a, b, d, da, f oraz g”;
8) w art. 18 po ust. 2d dodaje się ust. 2e w brzmieniu:
„2e. Osobie, o której mowa w art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. ca, prawo do świadczenia wychowawczego ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek, niewcześniej niż od miesiąca, w którym osobie tej oraz dziecku, na które ubiega się ona o świadczenie wychowawcze, został nadany numer PESEL ze statusem UKR, o którym mowa w art. 8 pkt 24a lit. d ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności.”;
9) w art. 23 po ust. 3 dodaje się ust. 3a–3g w brzmieniu:
„3a. Wypłata świadczenia wychowawczego osobom, o których mowa w art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. c–f, podlega wstrzymaniu, jeżeli w systemie informacji oświatowej, o którym mowa w ustawie z dnia 15 kwietnia 2011 r. o systemie Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2025 r. poz. 1006, 1176, 1191, 1216, 1301 i 1794 oraz z 2026 r. poz. 203. informacji oświatowej, nie została potwierdzona realizacja obowiązku rocznego przygotowania przedszkolnego, obowiązku szkolnego albo obowiązku nauki. W przypadku potwierdzenia w systemie informacji oświatowej, o którym mowa w ustawie z dnia 15 kwietnia 2011 r. o systemie informacji oświatowej, realizacji przez dziecko obowiązku rocznego przygotowania przedszkolnego, obowiązku szkolnego albo obowiązku nauki, świadczenie wychowawcze wypłaca się od miesiąca, w którym zostały spełnione warunki uprawniające do tego świadczenia.
3b. Zakład Ubezpieczeń Społecznych może wzywać osoby, o których mowa w ust. 2 pkt 2 lit. ca, ubiegające się o świadczenie wychowawcze lub otrzymujące świadczenie wychowawcze do osobistego stawiennictwa we wskazanej w wezwaniu jednostce organizacyjnej w terminie 3 dni roboczych w celu złożenia wyjaśnień niezbędnych do prawidłowego ustalenia i realizacji świadczeń.
3c. Zakład Ubezpieczeń Społecznych pozostawia bez rozpatrzenia wniosek o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego, jeżeli osoba, o której mowa w art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. ca, która została wezwana do osobistego stawiennictwa, nie stawiła się we wskazanej jednostce organizacyjnej w wyznaczonym terminie.
3d. Wypłata świadczenia wychowawczego podlega wstrzymaniu, jeżeli otrzymująca to świadczenie osoba, o której mowa w art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. ca, która została wezwana do osobistego stawiennictwa, nie stawiła się we wskazanej jednostce organizacyjnej w wyznaczonym terminie.
3e. W przypadku gdy osoba, o której mowa w art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. ca, która została wezwana do osobistego stawiennictwa, stawiła się we wskazanej jednostce organizacyjnej po upływie wyznaczonego terminu, świadczenie wychowawcze wypłaca się od miesiąca następującego po miesiącu, w którym osoba ta stawiła się we wskazanej jednostce organizacyjnej, o ile spełnia warunki uprawniające do świadczenia wychowawczego.
3f. Wypłata świadczenia wychowawczego podlega wstrzymaniu, jeżeli otrzymująca to świadczenie osoba, o której mowa w art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. ca, lub dziecko, na które przysługuje świadczenie, wyjedzie z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
3g. W przypadku gdy osoba, o której mowa w ust. 3f, wjedzie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, świadczenie wychowawcze wypłaca się od miesiąca, w którym wstrzymano jego wypłatę, o ile są spełnione warunki uprawniające do tego świadczenia.”;
10) w art. 29 ust. 4 otrzymuje brzmienie:
„4. Koszty obsługi, o których mowa w ust. 3, wynoszą:
1) 0,1 % kwoty przeznaczonej na wypłatę świadczeń wychowawczych – w przypadku Zakładu Ubezpieczeń Społecznych;
2) 2 % wartości świadczeń wychowawczych przekazanych w formie rzeczowej lub w formie opłacania usług – w przypadku powiatu, w zakresie realizacji zadania, o którym mowa w art. 9b ust. 1.”.
Lexeva pokazuje treść przepisu, nie udziela porad prawnych. Moc prawną ma wyłącznie tekst ogłoszony w dzienniku urzędowym.