III CNP 21/13

Sygn. akt III CNP 21/13

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 21 listopada 2013 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Jan Górowski (przewodniczący, sprawozdawca)

SSN Marian Kocon

SSN Grzegorz Misiurek

Protokolant Bożena Kowalska

w sprawie z powództwa Domu Maklerskiego I. S.A. w K.

przeciwko G. S.A. w W.

o zapłatę,

po rozpoznaniu na rozprawie w Izbie Cywilnej

w dniu 21 listopada 2013 r.,

skargi strony pozwanej

o stwierdzenie niezgodności z prawem

prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w K.

z dnia 20 maja 2011 r.,

oddala skargę.

Uzasadnienie

2

Wyrokiem z dnia 13 stycznia 2011 r., Sąd Rejonowy oddalił powództwo

Domu Maklerskiego I. SA przeciwko G. SA o zapłatę kwoty 31 713,15 zł wraz z

ustawowymi odsetkami od dnia wniesienia pozwu.

Sąd pierwszej instancji ustalił, że w dniu 9 lutego 2005 r., strony zawarły

umowę, na podstawie której powódka pełniła funkcję sponsora emisji akcji

emitowanych przez pozwaną, w szczególności prowadziła rejestr akcjonariuszy,

księgowość papierów wartościowych, potwierdzała zgodność świadectw

depozytowych, wypłacała dywidendę, za miesięcznym wynagrodzeniem 5 000 zł.

Pozwana wypowiedziała tę umowę, a okres wypowiedzenia upłynął w dniu

31 grudnia 2009 r. W okresie wypowiedzenia w dniu 1 września 2009 r., powódka

wezwała pozwaną do wskazania podmiotu, do którego ma przelać papiery

wartościowe klientów. Na dzień 1 grudnia 2009 r. i 29 czerwca 2010 r., w rejestrze

figurowało 2 klientów posiadających 110 akcji. Powódka prowadziła rejestr emisji

akcji od stycznia do czerwca 2010 r. i wystawiała co miesięczne faktury opiewające

na kwotę 5000 zł. z tytułu wynagrodzenia za wykonywaną usługę. Pozwana

pisemnie odmawiała zapłaty, a ponadto pismem z dnia 22 kwietnia 2010 r. wezwała

powódkę do przekazania rejestru sponsora akcji upoważnionemu podmiotowi,

tj. M. Dom Maklerski SA w W.

W dniu 15 czerwca 2010 r., zostało zawarte porozumienie pomiędzy

powódką, pozwaną, a M. Domem Maklerskim SA, które określiło terminy i zasady

przejęcia rejestru sponsora prowadzonego przez powódkę do dnia 30 czerwca

2010 r. Jednocześnie w § 7 strony oświadczyły, że z dniem 31 grudnia 2009 r.,

uległa rozwiązaniu umowa z dnia 9 lutego 2005 r., a do czasu przekazania rejestru

sponsora powódka nadal świadczy usługi prowadzenia rejestru sponsora emisji dla

akcji pozwanej spółki.

Według oceny Sądu Rejonowego, zachowanie pozwanej po wypowiedzeniu

umowy świadczyło o woli zakończenia stosunku prawnego i nie było żadnych

podstaw do przyjęcia, że pozwana potwierdziła czynności powódki w rozumieniu

art. 756 k.c. Wprawdzie powódka wykonywała usługę dla pozwanej, polegającą na

prowadzeniu rejestru, ale strony nie zawarły w tym zakresie żadnej umowy.

3

Powódka nie wykazała aby uzgodniono wysokość wynagrodzenia, ani szczegółowo

zakresu wykonanej usługi, jak również nie powołała dowodów na ustalenie jakie

wynagrodzenie należy się za wykonana usługę (art. 735 § 2 k.c. w zw. z art. 750

k.c.). Wyraziła pogląd, że z zawartego w dniu 15 czerwca przez strony

porozumienia wynika, iż powódka nie wykonała w całości wszystkich usług

określonych w umowie z dnia 9 lutego 2005 r.

Powódka w apelacji zarzuciła przede wszystkim naruszenie prawa

materialnego tj. art. 56 k.c. i art. 394 § 2 k.c. w zw. z art. 65 k.c. przez niewłaściwe

zastosowanie polegające na skupieniu się przez sąd jedynie na literalnym

brzmieniu umowy zawartej przez strony z pominięciem skutków, które wynikają

z ustawy, z zasad współżycia społecznego i ustalonych zwyczajów, a także

regulaminu KDPW oraz z Szczegółowych Zasad Działania KDPW i uznanie

wskutek tego, że umowa między stronami nie uzależniała skuteczności jej

rozwiązania od innych czynności niż wypowiedzenie na piśmie, a tym samym,

iż doszło do skutecznego rozwiązania umowy; naruszenie art. 756 k.c. w zw. a art.

65 k.c. przez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, że w § 7

porozumienia z dnia 15 czerwca 2010 r. pozwana nie potwierdziła czynności

powoda dokonywanych od stycznia 2011 r., a w związku z tym nie doszło do

nadania prowadzeniu spraw skutków zlecenia.

Skarżąca także podniosła, że pozwana zleciła powodowi wykonywanie

funkcji sponsora emisji w rozumieniu zasad obowiązujących w KDPW, które

stanowią wzorzec umowy (art. 384 i następne k.c.), wiążący obie strony,

a jednocześnie nie wymagający ich doręczenia drugiej stronie, gdyż pozwana

mogła się z łatwością dowiedzieć o ich treści (art. 384 § 2 k.c.).

Na skutek apelacji wniesionej przez powódkę Sąd Okręgowy wyrokiem z

dnia 20 maja 2011 r. zmienił zaskarżony wyrok i powództwo w całości uwzględnił.

Wskazał, że zarzuty apelacyjne okazały się trafne. Umowa z dnia 9 lutego 2005 r.,

o wykonywanie funkcji sponsora emisji w świetle Regulaminu Krajowego Depozytu

Papierów Wartościowych i ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami

finansowymi (Dz. U. Nr 104, poz. 708 ze zm.) polega na prowadzeniu rejestru

sponsora emisji. Jego z kolei prowadzenie polega na „przechowywaniu” papierów

4

wartościowych, na realizacji dyspozycji klienta tych papierów wartościowych do

rozrachunku zawartych na jego rachunku transakcji, na weryfikacji zgodności

świadectw depozytowych z rejestrem, prowadzeniu księgowości papierów

wartościowych, wypłacaniu dywidendy i innych czynnościach, W rezultacie, według

jego oceny usługa wykonywana przez powódkę od stycznia 2010 r., do czerwca

2010 r była prowadzeniem rejestru sponsora emisji i wykonywaniem umowy z dnia

9 lutego 2005 r.

Zdaniem Sądu Okręgowego taka kwalifikacja umowy o wykonywanie funkcji

sponsora emisji ma znaczenie w świetle postanowień regulaminu Krajowego

Depozytu Papierów Wartościowych i Ustawy o obrocie instrumentami finansowymi.

Z aktów tych wynikają warunki ustawowe i zwyczajowe do prowadzenia rejestru

sponsora emisji. Może bowiem nim być tylko podmiot spełniający ustawowe

przesłanki prowadzenia rejestru, a poza tym obowiązki emitenta i sponsora emisji

określają nie tylko postanowienia kontraktowe, ale i ustawowe także w kwestii,

odnoszącej się do możliwości faktycznych i przyczyn jej rozwiązania.

W świetle zapisów kontraktowych umowa uległa rozwiązaniu na skutek

upływu okresu wypowiedzenia, niemniej według ustawy o obrocie papierami

wartościowymi rejestr prowadzony przez sponsora emisji ma charakter rejestru

praw podmiotowych i jego zamknięcie wiąże się z koniecznością przeniesienia

papierów wartościowych na inny rachunek papierów wartościowych ich posiadacza.

Wyraził stanowczy pogląd, że samo wypowiedzenie umowy o prowadzenie rejestru

sponsora emisji przez jedną ze stron nie może zniweczyć ustawowych skutków

zapisu papierów wartościowych w rejestrze sponsora emisji.

Ustawa nakłada na sponsora obowiązek prowadzenia rejestru do momentu

przekazania go innemu upoważnionemu podmiotowi. W sprawie pozwany emitent

po wypowiedzeniu umowy o wykonywanie funkcji sponsora emisji zaniechał

wskazania sponsorowi podmiotu, który przejąłby prowadzenie rejestru zbioru

papierów wartościowych i przez to zachowanie przedłużył stosunek

zobowiązaniowy pomiędzy stronami. W rezultacie powódce należy się

wynagrodzenie za prowadzenie rejestru sponsora emisji za okres od stycznia do

czerwca 2010 r. zgodnie z § 3 umowy z dnia 9 lutego 2005 r.

5

W skardze z dnia 9 kwietnia 2013 r. pozwana wniosła o stwierdzenie

niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego z dnia 20 maja

2011, opierając ją na podstawach:

- rażącego naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. art. 365`1

k.c. w zw.

z art. 65 § 1 k.c. i art. 750 k.c. przez ich niezastosowanie;

- rażącego naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. art. 353 § 1 k.c.

w zw. z art. 65 § 1 k.c. przez przyjęcie, że pozwanego obciążał obowiązek

wskazania podmiotu, który ma przejąć od powoda prowadzenie rejestru zbioru

papierów wartościowych, oraz przyjęcie, że przez niewskazanie tego podmiotu

pozwana przedłużyła stosunek zobowiązaniowy pomiędzy stronami;

- rażącego naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 328 § 2 k.p.c. w zw.

z art. 391 § 1 k.p.c. przez niewyjaśnienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia

i nieprzytoczenie przepisów prawa stanowiących podstawę orzeczenia, oraz

naruszenie art. 321 § 1 k.p.c. przez naruszenie zakazu wyrokowania ponad

żądanie powoda zgłoszone w pozwie.

Pozwana wskazała, że skutkiem powołanych naruszeń prawa materialnego

i procesowego jest niezgodność zaskarżonego wyroku w szczególności z art. 3651

k.c. w zw. z art. 746 § 1 k.c. normującymi skutki wypowiedzenia zobowiązań

o charakterze ciągłym, z art. 3531

wyrażającym zasadę swobody umów

i z określoną w art. 7 Konstytucji zasadą praworządności.

Prokurator Generalny w piśmie z dnia 11 września 2013 r wyraził pogląd,

że wyrok Sądu Okręgowego w K. z dnia 20 maja 2011 r. jest zgodny z prawem i w

związku z tym skarga powinna zostać oddalona.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku

przysługuje od prawomocnego orzeczenia sądu w zasadzie drugiej instancji, gdy

przez jego wydanie stronie została wyrządzona szkoda, a jego zmiana lub

uchylenie w drodze innych środków prawnych, nie było i nie jest możliwe (art. 4241

§ 1 k.p.c.). Zasadą jest, że prawomocność, tworzy nowy stan prawny pomiędzy

stronami albo erga omnes, jak też sanuje wszelkie ewentualne naruszenia prawa,

6

którymi orzeczenie ewentualnie jest dotknięte. Dlatego przy wykładni zawartego

w art. 4241

§ 1 k.p.c. pojęcia „niezgodności z prawem” należy uwzględnić istotę

i sens odpowiedzialności państwa przewidzianej w art. 4171

§ 2 k.c. w zw. z art.

77 Konstytucji oraz naturę władzy sądowniczej. Swoboda ocen sędziego wynika nie

tylko z jej istoty, ale często z pojęć niedookreślonych, czy klauzul generalnych.

W związku z tym w teorii prawa trafnie przyjmuje się istnienie tzw. luzu

decyzyjnego, który oznacza możliwość wyboru przez sędziego jednego

z możliwych rozwiązań.

Poza tym treść orzeczenia zależy od wyników wykładni, które mogą być

różne w zależności od przedmiotu i stosowanych jej metod. W związku

z otwartością semantyczną języka w tym także języka prawnego mogą mieć

miejsce różne poprawne z punktu widzenia metod interpretacje. Z tych przyczyn

tezę o istnieniu jedynego trafnego orzeczenia należy odrzucić. Dlatego też należy

uznać, że różnej treści orzeczenia wydane w podobnej sprawie mogą być „zgodne

z prawem” (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 12 września 1991 r., III ARN

32/91, PUG 1992, nr 2-3, poz. 4).

Z tych wszystkich względów definicja bezprawności dotycząca art. 4241

§ 1

k.p.c. jest nieco odmienna od tego ogólnego pojęcia funkcjonującego na gruncie

prawa materialnego i procesowego. Prawomocne orzeczenie jest niezgodne

z prawem, gdy jest sprzeczne z niepodlegającymi różnej wykładni przepisami

i z ogólnie przyjętymi standardami rozstrzygnięć (por. np. wyroki Sądu

Najwyższego z dnia 7 lipca 2006 r., I CNP 33/06, OSNC 2007, nr 2, poz.35, z dnia

31 marca 2006 r., IV CNP 25/05OSNC 2007, nr 1, poz. 17, z dnia 14 grudnia

2006 r., I BP 13/06, M. P. Pr. 2007, nr 5, poz. 253).

Na gruncie postępowania kasacyjnego w judykaturze utrwalony jest pogląd,

że obraza art. 328 § 2 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 k.p.c. może stanowić

usprawiedliwioną podstawę skargi kasacyjnej wtedy, gdy uzasadnienie

zaskarżonego wyroku nie ma wszystkich koniecznych elementów, bądź zawiera tak

kardynalne braki, które uniemożliwiają kontrolę kasacyjną (por. np. orzeczenia

Sądu Najwyższego z dnia 8 października 1997 r., I CKN 312/97, z 19 lutego

2002 r., IV CKN 718/00, z dnia 18 marca 2003 r., IV CKN 11862/00, z dnia

7

20 lutego 2003 r., I CKN 65/01, z dnia 22 maja 2003 r., II CKN 121/01,

niepublikowane i z dnia 10 listopada 1998 r., III CKN 792/98, OSNC 1999, nr 4,

poz. 83). Pogląd ten jest także w zasadzie aktualny na gruncie postępowania

skargowego, niemniej ze względu na zasygnalizowane pojęcie niezgodności

z prawem braki w uzasadnieniu aby były skuteczne musiałyby mieć taki wymiar,

że uniemożliwiłyby ocenę zasadności skargi. Tymczasem zestawienie

uzasadnienia zaskarżonego wyroku z zarzutami apelacyjnymi pozwala odtworzyć

sposób rozumowania sądu drugiej instancji i stwierdzić podstawę prawną

zaskarżonego wyroku. Przedstawione w skardze zarzuty materialne także

prowadzą do wniosku, że skarżący na podstawie uzasadnienia zaskarżonego

wyroku wywiódł te unormowania, które stanowiły jego podstawę prawną. Poza tym,

generalnie o tym, czy zaskarżony wyrok jest zgodny z prawem przesądza jego

sentencja, gdyż uzasadnienie ma charakter motywacyjny i wtórny.

Bezpodstawny okazał się także zarzut obrazy art. 321 k.p.c. w zw. z art. 391

k.p.c., gdyż Sąd drugiej instancji nie naruszył zakazu orzekania ponad żądanie.

Przede wszystkim, nie zasądził na rzecz powódki nic więcej, ani z innej podstawy

niż podniesiona w pozwie. Wbrew stanowisku skarżącej powódka już w pozwie

odwoływała się do stosunku prawnego ukształtowanego na podstawie umowy stron

zawartej w dniu w dniu 9 lutego 2005 r. i dodatkowo do porozumienia zawartego

przez strony w dniu 15 czerwca 2010 r., podnosząc że pozwana spółka nawet po

rozwiązaniu umowy (a nie stosunku prawnego łączącego strony), nadała

działaniom powódki skutki zlecenia w rozumieniu art. 756 k.c. Do tych wszystkich

okoliczności uzasadniających żądanie odwołała się powódka w apelacji, czego

wyrazem był zakres zarzutów apelacyjnych. Wyraźnie trzeba jednak zastrzec,

że pomimo pewnych braków uzasadnienia, Sąd Okręgowy wyraźnie stwierdził,

że apelacja zasługiwała na uwzględnienie ze względu na trafność podniesionych

w niej zarzutów (a nie jednego z zarzutów).

Nie zostały także w wyżej zasygnalizowany sposób naruszone powołane

przepisy prawa materialnego. W sprawie artykuł 65 k.c. był stosowany do wykładni

umowy stron z dnia 9 lutego 2005 r. zlecającej powódce przez pozwaną

wykonywanie funkcji sponsora akcji zwykłych na okaziciela kolejnych emisji, oraz

porozumienia stron z dnia 15 czerwca 2010 r.

8

Mając na uwadze zarzuty apelacyjne i niezakwestionowanie w skardze

stosowania w sprawie art. 384 § 2 k.c. należało przyjąć, że integralnym elementem

umowy o pełnienie funkcji sponsora akcji przez powódkę był Regulamin Krajowego

Depozytu Papierów Wartościowych (dalej: KDPW) i Szczegółowe Zasady Działania

KDPW. Istnienie obowiązku zapłaty pozwanej za wykonywaną przez powódkę

usługę prowadzenia rejestru akcji pozwanej w pierwszym półroczu 2010 r. nastąpiło

w drodze wykładni § 42 Regulaminu KDPW i § 26 Szczegółowych Zasad Działania

KDPW r. Z § 42 Regulaminu wynika, że do każdego wniosku o dokonanie zmian

w sposobie rejestrowania papierów wartościowych wprowadzonych uprzednio do

depozytu załącza się list księgowy. Z kolei według § 26 Szczegółowych Zasad

Działania zamknięcie konta podmiotowego, następuje pod warunkiem, że w dniu,

w którym jego zamknięcie ma nastąpić, na koncie tym nie są rejestrowane żadne

papiery wartościowe.

Wywiedzenie w drodze wykładni z tych postanowień, że zamknięcie konta

w rejestrze akcji nie mogło nastąpić dopóki na koncie zarejestrowane były papiery

wartościowe, a te przekazane być nie mogły do czasu wskazania właściwego

podmiotu przez pozwaną nie naruszało art. 65 k.c. w wyżej zasygnalizowany

sposób, gdyż z § 42 ust. 2 Regulaminu wynika, że przedstawienie zmiany danych

dotyczących papierów wartościowych objętych listem księgowym jest obowiązkiem

emitenta akcji, a więc w sprawie było obowiązkiem strony pozwanej.

W razie nawet hipotetycznego przyjęcia, że nawiązany przez strony umową

z dnia 9 lutego 2005 r. stosunek prawny wygasł na skutek wypowiedzenia umowy

z dniem 31 grudnia 2009 r., to nie był także naruszony w rozumieniu art. 4241

§ 1

k.p.c. art. 65 k.c. przez wykładnię porozumienia stron z dnia 15 czerwca 2010 r.

w kierunku, że pozwana nadała nim działaniom powódki polegającym na

wykonywaniu funkcji sponsora akcji w okresie pierwszej połowy 2010 r. skutki

zlecenia w rozumieniu art. 756 k.c. Spór bowiem o wynagrodzenie już istniał

wcześniej, a pomimo tego pozwana zawarła z powódką to porozumienie. W jego

§ 7 strony uzgodniły, że do czasu przekazania rejestru sponsora powódka nadal

świadczy usługi prowadzenia rejestru sponsora emisji dla akcji pozwanej spółki.

9

Trafnie w apelacji powódka podniosła, że w literaturze podkreśla się,

iż samo potwierdzenie jest dopuszczalne także w toku prowadzenia sprawy

i wyraża ono akceptację tj. zgodę osoby zainteresowanej na czynności dokonane

przez prowadzącego jej sprawę bez zlecenia. Skoro w piśmiennictwie przyjmuje

się, że zlecenie w świetle art. 756 k.c. obejmuje każdy odpowiedni stosunek

prawny, z którego wynika uprawnienie do zajmowania się cudzą sprawą,

a prowadzenie sprawy polega na spełnianiu świadczenia charakterystycznego dla

określonej umowy, to potwierdzenie wywołuje skutek w postaci zastosowania do

stosunku prawnego łączącego strony przepisów jej dotyczących.

Obydwie strony wskazywały, że treść stosunku prawnego jaki ich łączył był

określony nie tylko przez umowę z dnia 9 lutego 2005 r. ale także wywoływała ona

skutki prawne, które wynikały z ustawy, z zasad współżycia społecznego

i z ustalonych zwyczajów (art. 56 k.c.), niemiej ze wskazywanych unormowań

wywodziły odmienne wnioski.

Powódka podnosiła, że do tej umowy zawartej przez strony należało

stosować przepisy dotyczące przechowania, które jest umową realną,

co oznaczało, że obok istnienia oświadczeń woli stron warunkiem prawnym jej bytu

jest wydanie rzeczy. W rezultacie gdy zaś umowa ma ulec rozwiązaniu, rzecz

przechowywana musi ulec zwrotowi. Specyfika zawartej przez strony umowy z dnia

9 lutego 2005 r. o wykonywanie funkcji sponsora emisji, polegała na tym, że tylko

ściśle określony krąg podmiotów może pełnić takie usługi i z tego względu powódka

nie mogła zwrócić papierów wartościowych pozwanej, lecz przekazać je tylko

i wyłącznie innemu podmiotowi uprawnionemu do prowadzenia rejestru sponsora,

będącego uczestnikiem Krajowego Depozytu Papierów Wartościowych. Bez

wskazania tej informacji przez pozwaną – z uwagi na realny charakter umowy –

niemożliwe było jej wygaśnięcie, a pozwana nie wykonała na czas wezwania

powódki i z opóźnieniem w piśmie z dnia 22 kwietnia 2010 r. wskazała podmiot

uprawniony do prowadzenia rejestru sponsora, niemniej dopiero po zawarciu przez

strony porozumienia z dnia 15 czerwca 2010 r. Zarząd Krajowego Depozytu

Papierów Wartościowych S.A. podjął w dniu 29 czerwca 2010 r. uchwałę nr 378/10,

w której postanowił, że z dniem 30 czerwca 2010 r. ustaje wykonywanie przez

spółkę Dom Maklerski I. SA uczestnictwa w Krajowym Depozycie papierów

10

Wartościowych w typie sponsor emisji akcji G., oraz że zostaje rozszerzone

uczestnictwo spółki M. Dom Maklerski SA w KDPW dla akcji G. Dopiero podjęcie

tej uchwały umożliwiło powódce przekazanie prowadzenia rejestru sponsora

zgodnie z porozumieniem stron i uchwałą Zarządu KDPW rejestru sponsora akcji

wyemitowanych przez pozwaną Domowi Maklerskiemu Millenium SA., a zatem za

okres pierwszego półrocza należało się powódce wynagrodzenie określone w

umowie z dnia 9 lutego 2005 r.

Taka wykładnia, znajdująca zresztą oparcie w niektórych wypowiedziach

literatury nie narusza w sposób wyżej zasygnalizowany art. 5 ust 4. w zw. z art. 6

ust 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r., o obrocie instrumentami finansowymi (jedn.

tekst: Dz. U. z 2010 r., Nr 211, poz. 1384 ze zm.) według którego to unormowania

emitent papierów wartościowych zobowiązany jest do zawarcia umowy, której

przedmiotem jest rejestracja tych papierów w depozycie papierów wartościowych

prowadzonym przez Krajowy Depozyt lub spółkę, której Krajowy Depozyt przekazał

wykonywanie czynności z zakresu zadań o których mowa w art. 48 ust. 1 pkt 1 tej

ustawy. Wykładnia ta broni się bowiem w świetle możliwych technik

interpretacyjnych.

Z kolei pozwana powołując się na konkretną pozycję literatury wywodziła,

że do umowy nienazwanej, jaką jest umowa o świadczenie usług sponsora emisji

akcji, która nie jest uregulowana innymi przepisami stosuje się odpowiednio

zgodnie z art. 750 k.c. przepisy o zleceniu, a zatem zawarta przez strony umowa

podlegała uregulowaniom zamieszczonym w tytule XXI k.c., i w związku z tym,

skoro strony zastrzegły możliwość jej wypowiedzenia to uległa rozwiązaniu

zgodnie z trzymiesięcznym okresem wypowiedzenia tj. z końcem 2009 r.

Podkreśliła jednocześnie, że postanowienie to jest zgodne z zasadą

o niedopuszczalności kreowania zobowiązań bezterminowych o charakterze

ciągłym (art. 3651

k.c.).

Wskazała także, że istota funkcji sponsora emisji sprowadza się do

prowadzenia rachunków papierów wartościowych dla właścicieli papierów

wartościowych nabytych w obrocie pierwotnym lub w ofercie publicznej, którzy nie

zdeponowali posiadanych walorów na rachunkach inwestycyjnych i że podmiot

11

prowadzący taki rachunek nie jest uprawniony do rejestrowania na nim innych

papierów nabytych później przez te osoby, oraz do ustanawiania na nich

zabezpieczeń i w związku z tym wyraziła pogląd, że funkcja sponsora emisji jest

całkowicie uzależniona od woli emitenta. W rezultacie jej zdaniem z chwilą

rozwiązania umowy o pełnienie funkcji sponsora emisji akcji powódka jako sponsor

emisji powinna była wezwać akcjonariuszy jako podmioty uprawnione, a nie

pozwaną do wskazania rachunku papierów wartościowych prowadzonych dla nich

przez inne biuro maklerskie celem przeniesienia papierów wartościowych z konta

ewidencyjnego prowadzonego przez sponsora emisji na konto ewidencyjne

uczestnika prowadzącego rachunki papierów wartościowych. Powtórzyła też pogląd

zawarty w tej pozycji literatury, że umowa o pełnienie funkcji sponsora emisji akcji

ma charakter właściwej umowy na rzecz osoby trzeciej tj. umowy uprawniającej

osobę trzecią do otrzymania świadczenia od dłużnika (sponsora emisji).

Trafnie jednak Prokurator Generalny podniósł że skarżąca oparła się na

powoływanej pozycji literatury tylko wybiórczo, pomijając te zapatrywania, które nie

wspierają podniesionych przez nią zarzutów. Wyjątkowy charakter rejestru

sponsora emisji przejawia się także w tym, że rachunek papierów wartościowych

dla posiadaczy papierów wartościowych prowadzony jest w tym wypadku na

podstawie umowy z emitentem akcji, a nie posiadaczem rachunku. Z tego względu

zgodnie z zasadą exceptiones non sunt extendendae brak jest podstaw do

rozszerzającej wykładni przepisów ustaw, zwłaszcza ustawy o obrocie

instrumentami finansowymi w celu rozszerzenia uprawnień, czy konstruowania

obowiązków posiadaczy akcji. W rezultacie, w publikacji tej - wobec braku

ustawowego obowiązku nabywców papierów wartościowych w danej ofercie

publicznej otwarcia rachunku papierów wartościowych lub sprzedaży zakupionych

akcji w określonym terminie, oraz nie określenia przez ustawę, ani terminu, ani

sposobu utraty przez rejestr sponsora emisji charakteru rachunku papierów

wartościowych - wyrażono pogląd, że jednostronne rozwiązanie przez emitenta

umowy o prowadzenie rejestru sponsora emisji i zawarcie jej z innym podmiotem

nie jest dopuszczalne w obecnym stanie prawnym.

W każdym razie nie można było uznać w okolicznościach sprawy,

że zaskarżony wyrok jest niezgodny z prawem w wyżej zasygnalizowanym

12

rozumieniu, także ze względu na zawarcie przez strony porozumienia z dnia

15 czerwca 2010 r.

Ze wskazanych względów skarga, na podstawie art. 42411

§ 1 k.p.c., uległa

oddaleniu.

es