V CSK 12/05

Sygn. akt V CSK 12/05

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 7 grudnia 2005 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Irena Gromska-Szuster (przewodniczący, sprawozdawca)

SSN Teresa Bielska-Sobkowicz

SSN Zbigniew Strus

w sprawie z powództwa Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej

przeciwko Narodowemu Funduszowi Zdrowia w W. – (…) Oddziałowi Wojewódzkiemu w

W. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 7

grudnia 2005 r., skargi kasacyjnej strony powodowej od wyroku Sądu Apelacyjnego z

dnia 16 lutego 2005 r., sygn. akt I ACa (…),

uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Sądowi Apelacyjnemu do

ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia o kosztach postępowania kasacyjnego.

Uzasadnienie

Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej wnosił o zasądzenie od

Narodowego Funduszu Zdrowia kwoty 588 278,22 zł. stanowiącej należność za

świadczenia zdrowotne udzielone przez powoda w okresie od 1 września 1999 r. do

31sierpnia 2000 r., którą strona pozwana początkowo zapłaciła a następnie odebrała

przez potrącenie z należności za następny okres, po stwierdzeniu błędów popełnionych

2

przez pacjentów przy wypełnianiu deklaracji o korzystaniu ze świadczeń zdrowotnych

udzielanych przez stronę powodową. W ocenie powoda stwierdzone błędy nie były

istotne i nie mogły uzasadniać odmowy zapłaty za świadczenia zdrowotne rzeczywiście

udzielone tym pacjentom.

Strona pozwana wnosząc o oddalenie powództwa podniosła, że stwierdzone w

czasie kontroli błędy w wypełnianiu deklaracji były rażące i istotne i mogły stanowić

podstawę odmowy zapłaty umownego wynagrodzenia za świadczone przez stronę

powodową usługi zdrowotne, strona ta była zobowiązana do kontroli deklaracji

pacjentów i składania do rozliczeń dokumentów odpowiadających standardom

określonym w umowie.

Wyrokiem z dnia 19 lipca 2004 r. Sąd Okręgowy w W. oddalił powództwo a

zaskarżonym wyrokiem z dnia 16 lutego 2005 r. Sąd Apelacyjny oddalił apelację strony

powodowej od wyroku Sądu pierwszej instancji.

Sądy ustaliły, że strony łączyły umowy o finansowanie, kompleksowe

organizowanie i wykonywanie świadczeń zdrowotnych w zakresie opieki podstawowej i

specjalistycznej zawarte w dniu 15 grudnia 1998 r., a następnie w dniu 21 stycznia 2000

r., określające zasady udzielania przez stronę powodową świadczeń zdrowotnych w

1999 r. i 2000 r. osobom uprawnionym, ubezpieczonym w (…) Regionalnej Kasie

Chorych oraz zasady finansowania tych świadczeń przez stronę pozwaną. W umowach

określono między innymi wstępną liczbę osób objętych świadczeniami zdrowotnymi

udzielanymi przez stronę powodową oraz stawkę miesięczną za objęcie opieką jednej

osoby. Ustalono, że osoby zainteresowane korzystaniem ze świadczeń zdrowotnych

udzielanych przez stronę powodową powinny złożyć w tym przedmiocie oświadczenie

(deklarację) według określonego wzoru, stanowiącego załącznik do umów. Na

podstawie tych deklaracji strona powodowa miała sporządzać co miesiąc imienne listy

osób objętych przez nią podstawową opieką zdrowotną, które podlegały sprawdzeniu

i weryfikacji przez stronę pozwaną w oparciu o utworzoną przez nią komputerową bazę

danych. Weryfikacja ta obejmowała między innymi ustalenie błędnych lub niepełnych

danych osobowych oraz określenie przypadków zadeklarowania przez pacjenta

realizacji świadczeń w danym miesiącu przez więcej niż jednego świadczeniodawcę.

Zweryfikowane listy tzw. aktywnych podopiecznych strony powodowej były podstawą

ustalenia i wypłaty świadczeń przez stronę pozwaną. W umowach ustalono, że strona

pozwana będzie wstępnie wypłacać stronie powodowej należność za udzielane

świadczenia według przyjętej stawki pomnożonej przez wstępnie ustaloną liczbę

3

świadczeniobiorców a następnie dokonywać rozliczenia w oparciu o zweryfikowaną listę

aktywnych podopiecznych. Ustalono, że w przypadku stwierdzenia przez Kasę Chorych,

iż liczba osób wstępnie zadeklarowanych przez stronę powodową do objęcia opieką jest

większa od umieszczonej na zweryfikowanych listach aktywnych podopiecznych liczby

osób rzeczywiście objętych podstawową i specjalistyczną opieką zdrowotną strony

powodowej, strona ta będzie zobowiązana do zwrotu nienależnie pobranej kwoty

wynagrodzenia wraz z odsetkami.

Według powyższych zasad strona pozwana wypłacała stronie powodowej co

miesiąc należność za świadczone usługi medyczne. W maju 2001 r. przeprowadziła

kontrolę rzetelności przedłożonych przez stronę powodową list aktywnych

podopiecznych za okres od 1 września 1999 r. do 31 sierpnia 2000 r., badając

deklaracje złożone przez pacjentów. Kontrola wykazała błędy w wypełnianiu deklaracji,

polegające między innymi na braku numeru PESEL, braku daty złożenia deklaracji,

braku podpisu wnioskodawcy, umieszczeniu na deklaracji pieczęci innego

świadczeniodawcy, niż strona powodowa, wypełnieniu deklaracji przez członków rodzin

ubezpieczonych, zamiast przez samych ubezpieczonych, dokonywaniu zmian w

deklaracjach w zakresie daty złożenia lub wyboru świadczeń. Stwierdzono także różnice

pomiędzy treścią złożonych deklaracji a informacjami wpisanymi przez stronę

powodową na liście aktywnych podopiecznych w zakresie numerów PESEL, dat

złożenia deklaracji, imion i nazwisk pacjentów. Wszystkie nieprawidłowo wypełnione

deklaracje, niezależnie od rodzaju błędów, zostały w całości zakwestionowane przez

stronę pozwaną, która stwierdziła, że nie mogą one stanowić podstawy do zapłaty

wynagrodzenia za wykonane usługi medyczne i wyliczoną z tego tytułu kwotę

588 278,22 zł. potrąciła z należności strony powodowej za świadczenia wykonane w

okresie stycznia -marca 2002 r.

W oparciu o powyższe ustalenia Sądy obu instancji uznały, że deklaracje

wypełniane przez pacjentów stanowiły podstawę ustalania list aktywnych podopiecznych

strony powodowej, korzystających z udzielanych przez nią świadczeń, a listy te z kolei

stanowiły podstawę do ustalenia ilości pacjentów rzeczywiście objętych podstawową

opieką zdrowotną strony powodowej, za których strona pozwana obowiązana była płacić

ustaloną stawkę. W świetle umów, jedynie prawidłowo wypełniona deklaracja była

podstawą do wypłaty wynagrodzenia za świadczenia medyczne udzielone temu

pacjentowi przez stronę powodową, a obowiązek czuwania nad prawidłowością

wypełnienia deklaracji spoczywał na tej stronie. Strona powodowa nie kwestionowała

4

wadliwości deklaracji odrzuconych przez stronę pozwaną, a jedynie twierdziła, że

stwierdzone błędy są nieistotne. W ocenie Sądów obu instancji do skutecznego

ubiegania się o wypłatę wynagrodzenia niezbędne były deklaracje pacjentów

wypełnione prawidłowo także pod względem formalnym. Występujące w deklaracjach

błędy formalne uzasadniały odmowę wypłaty wynagrodzenia, bowiem deklaracje

stanowiły nie tylko wyraz oświadczenia woli pacjentów, lecz także dokument księgowy

warunkujący wypłatę wynagrodzenia, a przepisy ustawy z dnia 6 lutego 1997 r. o

powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym (Dz. U. Nr 28, poz. 153 ze zm.) odznaczają

się w tym zakresie daleko idącym rygoryzmem formalnym. Skoro decydująca o wypłacie

wynagrodzenia była formalnie poprawna deklaracja, strona pozwana miała prawo

potraktować jako nienależne świadczenie (art. 410 k.c.) wynagrodzenie wypłacone za

usługi medyczne świadczone przez stronę powodową pacjentom, którzy nieprawidłowo

wypełnili deklaracje i miała prawo potrącić je z należności strony powodowej za

następne okresy.

W skardze kasacyjnej opartej na obu podstawach określonych w art. 398(3) § 1

k.p.c. strona powodowa w ramach pierwszej podstawy zarzuciła naruszenie art. 354 i

art. 56 k.c. oraz art. 393 k.c. w zw. z art. 53 ustawy z dnia 6 lutego 1997 r

o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym - zwanej dalej „ustawą o p.u.z.” (Dz. U. Nr

28, poz. 153 ze zm.) i art. 405 k.c. oraz art. 410 k.c. przez błędną wykładnię

i niewłaściwe zastosowanie w wyniku przyjęcia, że strona pozwana mogła odmówić

zapłaty umówionej stawki za pacjentów tylko dlatego, że złożone przez nich deklaracje

zawierały jakiekolwiek błędy formalne, choć były to osoby ubezpieczone, którym strona

powodowa była zobowiązana udzielić świadczeń medycznych i ich udzieliła, a także

przez przyjęcie, że powód jest bezpodstawnie wzbogacony kosztem pozwanego, mimo

że powód wykazał, że zasadnie udzielił tym osobom świadczeń medycznych, a pozwany

nie wykazał, że zapłacił jakiemukolwiek innemu świadczeniodawcy za świadczenia

medyczne udzielone tym pacjentom w spornym okresie. W ramach tej podstawy strona

powodowa zarzuciła także naruszenie art. 60 ust.1 pkt 1, art. 3 i art. 4 ustawy o p.u.z. w

zw. z art. 60 oraz art. 82, art. 83 i art. 84 k.c. przez przyjęcie, że oświadczenia woli

pacjentów o wyborze lekarza, zawierające jakiekolwiek błędy formalne lub niezgodności

z formularzem stanowiącym załącznik do umowy stron, są nieważne i należy je

traktować jako niezłożone.

W ramach drugiej podstawy kasacyjnej zarzuciła naruszenie art. 378 § 1 k.p.c.

przez nieodniesienie się Sądu drugiej instancji do zarzutu apelacyjnego naruszenia

5

przez Sąd pierwszej instancji art. 232 k.p.c. w zw. z art. 6 k.c. i art. 410 § 2 k.c. w wyniku

przyjęcia, że pozwany spełnił nienależne świadczenie, choć powód temu zaprzeczył

twierdząc, że już w wyniku wcześniejszej, zgodnej z umową stron weryfikacji listy

aktywnych podopiecznych, strona pozwana wyeliminowała z listy pacjentów, których

deklaracje zawierały błędy i nie zapłaciła za nich a w toku procesu nie udowodniła, że

dokonała zapłaty za udzielone tym pacjentom świadczenia medyczne.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Strony łączyły umowy o wykonanie świadczeń zdrowotnych zawarte pod rządami

przepisów ustawy z dnia 6 lutego 1997 r. o p.u.z. W orzecznictwie Sądu Najwyższego

utrwalone jest stanowisko, że umowy takie podlegają ocenie z punktu widzenia zasad i

przepisów prawa cywilnego (porównaj między innymi wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7

sierpnia 2003 r. IV CKN 393/01) a przy ich wykładni i badaniu wykonania należy brać

pod uwagę nie tylko przepisy wprost odnoszące się do świadczenia pomocy medycznej,

ale także przepisy prawa cywilnego i innych gałęzi prawa, które mogą znaleźć tu

zastosowanie, a także zasady i założenia aksjologiczne całego systemu opieki

zdrowotnej. W szczególności przy wykładni takich umów znajdą zastosowanie, zgodnie

z art. 65 k.c., zasady wynikające z przepisów prawa regulujących ten rodzaj umowy,

określone między innymi w art. 53 ustawy o p.u.z, ustalone zwyczaje oraz zasady

współżycia społecznego. Zgodnie z art. 65 § 2 k.c., przy tłumaczeniu woli stron

decydujące znaczenie ma zgodny zamiar stron i cel umowy, a cel umowy o wykonanie

świadczeń zdrowotnych, zawieranej przez kasy chorych ze świadczeniodawcami, został

określony między innymi w ustawie o p.u.z, w szczególności w art. 4 ust. 2 oraz w art.

53 tej ustawy. Przy wykładni woli stron umów stanowiących podstawę roszczeń

zgłoszonych w rozpoznawanej sprawie należy zatem stosować powyższe przepisy, zaś

przy ocenie czy strony wykonały umowy zgodnie z ich treścią i celem, należy stosować

przepisy kodeksu cywilnego dotyczące wykonania umów wzajemnych i skutków ich

niewykonania a także ogólne zasady dotyczące wykonania zobowiązań, w tym art. 354

k.c.

Zgodnie z art. 4 ust. 2 ustawy o p.u.z., umowy o wykonywanie świadczeń

zdrowotnych zawierane były w celu zapewnienia ubezpieczonym świadczeń

zdrowotnych określonych ustawą. Umowy te miały charakter umów wzajemnych,

w których świadczeniodawca (zakład opieki zdrowotnej) zobowiązywał się do wykonania

świadczeń objętych umową na rzecz określonych osób ubezpieczonych i uprawnionych

do świadczeń, a kasa chorych zobowiązywała się zapłacić za wykonane świadczenia

6

objęte umową. Treść umów i obowiązki stron określały przepisy art. 53 ust. 4 ustawy o

p.u.z. W świetle postanowień tych przepisów oraz postanowień umów zawartych między

stronami w dniu 15 grudnia 1998 r. i w dniu 21 stycznia 2000 r. nie budzi wątpliwości

stanowisko Sądów obu instancji, iż obowiązkiem strony powodowej było nie tylko

udzielanie określonych w umowie świadczeń zdrowotnych uprawnionym osobom

(ubezpieczonym i ich rodzinom), lecz także przyjmowanie od pacjentów oświadczeń o

wyborze lekarza, wypełnionych według wzoru, który stanowił załącznik do umowy.

Oświadczenia te stanowiły podstawę do sporządzania przez stronę powodową list osób,

które zadeklarowały korzystanie z jej świadczeń zdrowotnych, a z kolei listy te, po

dokonaniu ich weryfikacji przez stronę pozwaną, stanowiły podstawę do określenia

liczby osób, którym strona powodowa udzieliła świadczeń medycznych i do określenia

przysługującego jej za to wynagrodzenia, które zobowiązana była zapłacić strona

pozwana. Prawidłowa jest wykładnia powyższych umów dokonana przez Sądy obu

instancji, wskazująca, że to na stronie powodowej spoczywał obowiązek sprawdzania

prawidłowości wypełniania przez pacjentów deklaracji wyboru lekarza oraz, że

deklaracje te stanowiły podstawę umieszczenia pacjenta na liście osób objętych opieką

medyczną strony powodowej i określenia wysokości należnego stronie powodowej

wynagrodzenia, zaś to czy faktycznie spełniła ona świadczenie zdrowotne na rzecz

osób, których deklaracje przyjęła, nie miało decydującego znaczenia. Niewątpliwie

bowiem z samego celu umowy o wykonanie świadczeń zdrowotnych wynika, że nie

mogą być one udzielane osobom nieuprawnionym (nie objętym ubezpieczeniem

zdrowotnym), a zatem za udzielone takiej osobie świadczenie medyczne, stronie

powodowej nie należało się wynagrodzenie, niezależnie od tego jak wypełniona była

deklaracja takiej osoby. Stwierdzić więc trzeba, że eksponowana przez powoda

okoliczność faktycznego udzielenia świadczeń na rzecz osób, których deklaracje

zawierały błędy, nie ma decydującego znaczenia dla uznania, że należy jej się

wynagrodzenie za te świadczenia. Jeżeli bowiem osoby te nie powinny być objęte

określonymi w umowie stron świadczeniami, to powodowi nie należało się

wynagrodzenie za udzielenie tych świadczeń.

Deklaracje pacjentów stanowiły niewątpliwie podstawowy dokument, który miał

potwierdzać ich prawo do świadczeń strony powodowej a zarazem obowiązek strony

pozwanej zapłaty za udzielone świadczenia. Ten charakter i cel deklaracji, w powiązaniu

z pozostałymi postanowieniami umów stron o wykonanie świadczeń zdrowotnych, ma

decydujące znaczenie dla stwierdzenia, jakie skutki dla oceny wykonania umów miało

7

przyjmowanie przez stronę powodową deklaracji wypełnionych nieprawidłowo lub

zawierających błędy i ustalenie na ich podstawie tzw. list aktywnych pacjentów.

Przyjmowanie przez stronę powodową deklaracji wypełnionych nieprawidłowo, stanowiło

niewłaściwe wykonanie jednego z jej obowiązków umownych. Istota sprawy polega

jednak na ocenie, czy było to niewykonanie umowy uzasadniające odmowę świadczenia

wzajemnego strony pozwanej, w postaci zapłaty wynagrodzenia za objęcie takiego

pacjenta opieką medyczną. W szczególności rozważeniu powinno podlegać to, czy

każdy błąd w deklaracji, lub odchylenie od wzoru stanowiącego załącznik do umowy,

stanowił niewykonanie w tym zakresie umowy przez stronę powodową, uzasadniające

odmowę zapłaty stawki za takiego pacjenta. Nie chodzi przy tym, jak wywodzi strona

powodowa, o ocenę deklaracji jako oświadczenia woli pacjenta, z punktu widzenia

przepisów kodeksu cywilnego dotyczących składania oświadczeń woli, ich formy,

błędów i ich skutków, lecz o ocenę błędów w deklaracjach z punktu widzenia

obowiązków stron umowy o wykonanie świadczeń zdrowotnych i przepisów kodeksu

cywilnego dotyczących wykonania umowy, spełnienia świadczenia wzajemnego i

skutków niewykonania umowy.

Z treści pozwu i odpowiedzi na pozew oraz dalszych pism procesowych wynika,

że obie strony zajmowały takie samo stanowisko w przedmiocie oceny skutków błędów

w deklaracjach przyjętych przez stronę powodową. Skoro bowiem strona powodowa

twierdziła, że błędy te, jako nieistotne nie mogły stanowić podstawy do odmowy wypłaty

wynagrodzenia za świadczenia udzielone pacjentom, którzy błędnie wypełnili deklaracje,

zaś strona pozwana twierdziła, że błędy te, jako rażące i istotne, uzasadniały taką

odmowę, to trzeba uznać, że obie strony uważały, iż tylko istotne błędy w deklaracjach

uzasadniały odmowę wypłaty wynagrodzenia za świadczenia udzielone pacjentom,

którzy je popełnili, zaś błędy drobne, nieistotne, nie uzasadniały takiej odmowy.

Tymczasem Sądy obu instancji ustaliły, że strona pozwana odrzuciła wszystkie

deklaracje, które zawierały jakiekolwiek błędy i odmówiła wypłaty stawki w każdym

wypadku deklaracji błędnie wypełnionej, niezależnie od rodzaju błędów. Sądy uznały to

za uzasadnione, bowiem stwierdziły, że z umowy stron wynikało, iż każdy błąd w

przyjętej przez stronę powodową deklaracji, niezależnie od jego wagi i znaczenia,

uzasadniał odmowę wypłaty ustalonej stawki osobowej za pacjenta, którego deklaracja

zawierała błąd. Nie wskazały przy tym, z których postanowień umów wyprowadziły taki

wniosek i dlaczego pominęły stanowisko obu stron w tym przedmiocie wskazujące, że

tylko błędy istotne w deklaracjach uzasadniały odmowę wypłaty stawki. Sąd Apelacyjny

8

dodatkowo powołał się na daleko idący formalizm przepisów ustawy o p.u.z. w tym

zakresie, nie wskazując jednak, z których przepisów tej ustawy należy wywieść, że

każdy błąd w wypełnieniu deklaracji pacjenta dyskwalifikował tę deklarację jako

podstawę wypłaty wynagrodzenia za wykonane świadczenia medyczne.

Trzeba więc uznać, że wykładnia umowy stron dokonana przez Sądy obu

instancji narusza nie tylko art. 65 k.c. lecz również art. 53 ust. 4 ustawy o p.u.z.

w związku z art. 4 tej ustawy, zaś ocena, iż doszło do niewykonania przez stronę

powodową umowy, uzasadniającego odmowę świadczenia wzajemnego strony

pozwanej, narusza także art. 354 k.c.

Przy ocenie wpływu błędów w deklaracjach pacjentów o wyborze lekarza na

ocenę wykonania przez stronę powodową zawartych umów, trzeba uwzględnić, poza

wskazanymi wyżej regulacjami prawnymi i postanowieniami umów, także to, że obie

umowy będące źródłem zobowiązań stron, były pierwszymi umowami zawartymi w

zupełnie nowym stanie faktycznym i prawnym, gdy dopiero wdrażano nową,

kompleksową i zasadniczą reformę służby zdrowia. W takiej sytuacji szczególnego

znaczenia nabierała nie tylko wyraźna i jednoznaczna regulacja obowiązków stron w

umowie o wykonanie świadczeń zdrowotnych i wykładnia tych postanowień zgodna z

celem umowy, lecz także ścisłe współdziałanie obu stron przy wykonywaniu umowy i

usuwanie na bieżąco wątpliwości w wykładni jej postanowień (art. 354 k.c.).

Celem zawartych umów było zapewnienie ubezpieczonym świadczeń

określonych w ustawie o p.u.z. (art. 4 ust. 2 ustawy o p.u.z.), a zatem postanowienia

umów i obowiązki stron powinny być wykładane zgodnie z tym celem. Deklaracje

pacjentów miały dokumentować ich prawo do otrzymania od strony powodowej

świadczeń zdrowotnych określonych w umowach stron i jednocześnie stanowić

podstawę do ustalania list podopiecznych, za których strona pozwana miała obowiązek

wypłacić stawkę wynagrodzenia. Tylko zatem takie błędy w deklaracjach, które

uzasadniały domniemanie, że pacjent nie ma uprawnień do otrzymania świadczeń

określonych w umowach stron albo że uprawnienia te realizuje jednocześnie w innym

zakładzie opieki zdrowotnej lub świadczące w jakikolwiek inny sposób o wpisaniu

nieprawdziwych danych, w celu uzyskania nienależnych świadczeń zdrowotnych lub

uzyskania przez stronę powodową nienależnych świadczeń finansowych od kasy

chorych, mogły uzasadniać uznanie, że strona ta nie wykonała należycie umowy w tym

zakresie, w związku z czym nie przysługuje jej świadczenie wzajemne strony pozwanej

9

w postaci umownej stawki za pacjentów, których deklaracje zawierały tego rodzaju

błędy.

Wynikający z art. 354 k.c. obowiązek współpracy i wzajemnej lojalności dłużnika i

wierzyciela oraz fakt, że umowy wykonywane były w zupełnie nowych warunkach

początkowego okresu działania zmienionego systemu organizacji służby zdrowia

uzasadnia też ocenę, że strona powodowa nie powinna być pozbawiona możliwości

usunięcia błędów w deklaracjach stwierdzonych w czasie kontroli. Umowy stron

zawierały bardzo szczegółowe regulacje dotyczące kontroli i weryfikacji także przez

stronę pozwaną list pacjentów sporządzanych przez stronę powodową, mających

stanowić podstawę ustalenia i wypłaty wynagrodzenia. Strona pozwana zatem była

również zobowiązana do oceny i weryfikacji danych stanowiących podstawę ustalania

takich list, a więc błędy prowadzące do bezpodstawnego umieszczenia danej osoby na

listach powinny być w określonym czasie i zakresie skorygowane także przez nią przy

weryfikacji list. Uchybienia strony pozwanej w tym przedmiocie nie mogą obciążać

strony powodowej. Wzajemna współpraca i informowanie się na bieżąco o trudnościach

w wykonaniu umowy w zakresie kontroli danych podawanych przez pacjentów i przy

weryfikacji list była obowiązkiem obu stron, wynikającym z art. 354 k.c. Z tych

wszystkich względów należy uznać, że podstawą odmowy wypłaty przez stronę

pozwaną stawki za objęcie opieką medyczną określonego pacjenta mogły być tylko takie

istotne i nie dające się usunąć błędy w wypełnieniu jego deklaracji, które zgodnie

z umową stron miała obowiązek zweryfikować strona powodowa i które prowadziły do

udzielenia nienależnych świadczeń zdrowotnych, nie objętych obowiązkiem zapłaty za

nie wynagrodzenia przez stronę pozwaną. Dokonana przez Sądy obu instancji

odmienna wykładnia umów stron w tym zakresie oraz uchylenie się od oceny, czy

wszystkie stwierdzone w czasie kontroli błędy w deklaracjach miały charakter błędów

istotnych w opisanym wyżej znaczeniu, doprowadziło do nie rozpoznania istoty sprawy a

w konsekwencji do przedwczesnej oceny, iż strona powodowa otrzymała nienależne

świadczenie za usługi zdrowotne udzielone pacjentom, których deklaracje strona

pozwana zdyskwalifikowała jako zawierające błędy. Uzasadnia to także kasacyjny

zarzut naruszenia art. 410 w zw. z art. 405 k.c.

Nie jest natomiast trafny zarzut naruszenia art. 378 § 1 k.p.c. Sąd Apelacyjny

ustosunkował się bowiem do wszystkich zarzutów apelacji, także do zarzutu naruszenia

przez Sąd Okręgowy art. 232 k.p.c. w zw. z art. 6 i art. 410 § 2 k.c. Fakt, że jego

uzasadnienie w tym zakresie nie jest obszerne o tyle nie miał wpływu na rozstrzygnięcie

10

sprawy, że nie doszło przed Sądem pierwszej instancji do naruszenia wskazanych

przepisów. Strona powodowa w pozwie twierdziła, że otrzymała od strony pozwanej

zgodnie z umową wynagrodzenie za pacjentów, których deklaracje w czasie późniejszej

kontroli zostały zdyskwalifikowane, przyznała to także strona pozwana. Skoro zatem w

toku procesu strona powodowa zmieniła stanowisko w tym przedmiocie i twierdziła, że

już w czasie comiesięcznych kontroli strona pozwana wykryła błędy w deklaracjach i nie

wypłaciła za tych pacjentów wynagrodzenia, to powinna te okoliczności udowodnić, tym

bardziej, że takie twierdzenie stanowiło zmianę podstawy faktycznej roszczenia, która

dotychczas w tym zakresie była bezsporna. Bezzasadność powyższego zarzutu

kasacyjnego nie ma jednak znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy przez Sąd Najwyższy,

skoro wskazane wyżej zarzuty naruszenia prawa materialnego okazały się uzasadnione,

co skutkuje uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Apelacyjnemu

do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia o kosztach postępowania kasacyjnego (art.

398(15) § 1 k.p.c. oraz art. 108 § 2 w zw. z art. 398(21) k.p.c.).