I UK 291/09

Sygn. akt I UK 291/09

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 11 marca 2010 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Zbigniew Myszka (przewodniczący)

SSN Halina Kiryło

SSN Roman Kuczyński (sprawozdawca)

w sprawie z odwołania L. K.

przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w C.

o wznowienie postępowania w sprawie o rentę z tytułu niezdolności do pracy w

związku z wypadkiem przy prowadzeniu działalności gospodarczej,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń

Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 11 marca 2010 r.,

skargi kasacyjnej ubezpieczonego od wyroku Sądu Apelacyjnego

z dnia 29 kwietnia 2009 r.,

oddala skargę kasacyjną.

Uzasadnienie

Wyrokiem z dnia 27 października 2008 r. Sąd Okręgowy – Sąd Pracy i

Ubezpieczeń Społecznych w K. oddalił odwołanie L. K. od decyzji Zakładu

Ubezpieczeń Społecznych Oddział w C. z dnia 19 czerwca 2007 r. odmawiającej

2

mu wznowienia postępowania w sprawie przyznania prawa do renty z tytułu

niezdolności do pracy w związku z wypadkiem przy prowadzeniu działalności

gospodarczej. Sąd Okręgowy oparł swe rozstrzygnięcie w całości na bezspornych

okolicznościach faktycznych, podając że wnioskodawca, urodzony dnia 4 czerwca

1955 r., domagał się przyznania prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy w

związku wypadkiem przy prowadzeniu działalności gospodarczej. Decyzją z dnia 16

marca 2004 r. organ rentowy odmówił mu tego świadczenia, a jego odwołanie Sąd

Okręgowy w K. wyrokiem z dnia 16 maja 2005 r. oddalił. Następnie apelację

ubezpieczonego od tego wyroku oddalił Sąd Apelacyjny wyrokiem z dnia 14 marca

2007 r. (sygn. akt … 2222/05). Również odwołanie wnioskodawcy od kolejnej

odmownej decyzji z dnia 27 lutego 2006 r. zostało przez Sąd Okręgowy w K.

oddalone wyrokiem z dnia 9 sierpnia 2006 r., a jego apelacja oddalona została

przez Sąd Apelacyjny wyrokiem z dnia 31 października 2007 r. Ponadto w sprawie

o jednorazowe odszkodowanie z tytułu tego samego zdarzenia Sąd Rejonowy w K.

(sygn. akt … 814/05/N) wyrokiem z dnia 13 grudnia 2006 r. zmienił zaskarżoną

przez L. K. decyzję i przyznał mu jednorazowe odszkodowanie w wysokości 30%.,

zaś Sąd Okręgowy w K. wyrokiem z dnia 18 lipca 2007 r. (sygn. akt … 31/07)

zmienił ten wyrok i zmniejszył wysokość jednorazowego odszkodowania z 30% na

15%.

W tym stanie rzeczy Sąd Okręgowy przytoczył treść art. 114 ustawy z dnia

17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

(tekst jedn.: Dz.U. z 2004 r. Nr 39, póz. 353) i stwierdził, że jakkolwiek

wnioskodawca kwestionował decyzję organu rentowego odmawiającą mu prawa do

renty z tytułu niezdolności do pracy w związku z wypadkiem przy prowadzeniu

działalności gospodarczej z dnia 19 czerwca 2007 r., a równocześnie decyzję z

dnia 14 marca 2003 r., powołując jako nowy dowód w sprawie opinię biegłego

ortopedy z dnia 12 września 2006 r. sporządzoną dla potrzeb sprawy o

jednorazowe odszkodowanie - to zdaniem Sądu, pojęcie niezdolności do pracy,

określone w art. 12 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, jest odmienne od

pojęcia uszczerbku na zdrowiu określonego w art. 11 i 12 ustawy z dnia 30

października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i

chorób zawodowych (Dz.U. Nr 199, poz. 1673 ze zm.). Mając powyższe na uwadze

3

Sąd stwierdził, że opinia sporządzona w celu ustalenia uszczerbku na zdrowiu nie

pokrywa się w całości z opinią sporządzoną dla ustalenia niezdolności do pracy w

zakresie oceny stanu zdrowia wnioskodawcy i nie może stanowić nowego dowodu

w rozumieniu art. 114 ustawy o emeryturach i rentach z FUS. W konsekwencji

uznał, że nie było podstaw do wznowienia postępowania w zakresie prawa

wnioskodawcy do renty i oddalił odwołanie jako bezzasadne.

Na skutek apelacji ubezpieczonego Sąd Apelacyjny – Sąd Pracy i

Ubezpieczeń Społecznych wyrokiem z dnia 29 kwietnia 2009 r. oddalił apelację.

Sąd Apelacyjny całkowicie podzielił wywody Sądu pierwszej instancji oraz

przedstawioną interpretację przepisu art. 114 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o

emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Wskazał ponadto, że

nie jest obecnie możliwa zmiana decyzji organu rentowego w trybie art. 114 ustawy

o emeryturach i rentach z FUS jedynie dlatego, że apelujący inaczej ocenia

materiał dowodowy zebrany w poprzednich postępowaniach i domaga się jego

ponownego rozważenia podnosząc te same argumenty i okoliczności, które były już

przedmiotem rozważań zakończonych postępowań. Odmienna ocena dowodów

możliwa jest wyłącznie wtedy, gdy dowody lub ujawnione okoliczności były

nieznane organowi rentowemu w chwili orzekania o prawie do świadczenia, a

obecnie mają wpływ na prawo do świadczeń z ubezpieczenia społecznego lub ich

wysokość (por. też uchwałę 7 sędziów Sądu Najwyższego z dnia 5 czerwca 2003

r., III UZP 5/03 - OSNP 2003/18/442 ). Z powyższych względów Sąd Apelacyjny na

podstawie art. 385 k.p.c. apelację jako pozbawioną usprawiedliwionych zarzutów

oddalił.

Ubezpieczony wniósł skargę kasacyjną zaskarżając w całości wyrok Sądu

Apelacyjnego z dnia 29 kwietnia 2009 r. Skargę oparł na podstawie naruszenia

przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik postępowania, a to art.

48 § 3 k.p.c. w związku 379 pkt 4 k.p.c. co powoduje nieważność postępowania.

Skarżący wskazał, iż w składzie Sądu Apelacyjnego, który wydał zaskarżone

orzeczenie znalazła się Pani Sędzia H. G., która wchodziła także w skład Sądu

wydającego wyrok w sprawie … 2222/05, co zdaniem skarżącego powoduje

nieważność zaskarżonego orzeczenia z uwagi na brzmienie art. 379 pkt 4 k.p.c. w

związku art. 48 § 3 k.p.c. W ocenie skarżącego postępowanie wskazane w art.

4

114 ustawy o emeryturach i rentach z FUS ma charakter postępowania

wznowieniowego i to zarówno w swej części przed organem rentowym jak i

wywołanym odwołaniem się od decyzji organu rentowego postępowaniem przed

sądem, zatem do takiego postępowania należy stosować odpowiednio art. 48 § 3

k.p.c. wyłączający z mocy ustawy od orzekania w przedmiocie wznowienia

sędziego biorącego udział w wydaniu orzeczenia objętego tym wznowieniem. Co

prawda we wskazanym powyżej przepisie mowa jest o skardze o wznowienie

postępowania jednakże zdaniem skarżącego należy opowiedzieć się za

rozszerzającą wykładnią przepisu 48 § 3 k.p.c.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna okazała się nieuzasadniona. W sprawie nie zachodzi

nieważność postępowania przedstawiona w skardze kasacyjnej jako naruszenie

art. 48 § 3 k.p.c. w związku 379 pkt 4 k.p.c. Kwestia uprawnień L. K. do renty z

tytułu niezdolności do pracy w związku z wypadkiem przy prowadzeniu działalności

gospodarczej zaistniałym w dniu 19 kwietnia 2002 r. była wcześniej już dwukrotnie

przedmiotem decyzji organu rentowego, a także dwóch postępowań sądowych

przed sądami obu instancji. W pierwszej sprawie zakończonej wyrokiem Sądu

Apelacyjnego z dnia 14 marca 2007 r. (sygn. akt … 2222/05), apelujący powoływał

się na okoliczności i wyniki postępowania dowodowego w sprawie zawisłej przed

Sądem Rejonowy w K. (sygn. akt … 814/05/N), a Sąd Apelacyjny dostrzegł

potrzebę uzupełnienia własnego postępowania dowodowego i dopuścił dowód z

kolejnej opinii biegłych lekarzy specjalistów (neurologa i chirurga-ortopedy), którzy

potwierdzili dotychczasowe ustalenia o braku niezdolności do pracy w związku z

wypadkiem zaistniałym w dniu 19 kwietnia 2002 r. Również w drugiej sprawie (z

odwołania od odmownej decyzji z dnia 27 lutego 2006 r.) zakończonej wyrokiem

Sądu Apelacyjnego z dnia 31 października 2007 r. (sygn. akt … 2164/06),

przedmiotem badania i oceny były także podnoszone przez wnioskodawcę

okoliczności i ustalenia, jakie poczynione zostały w sprawie o jednorazowe

odszkodowanie z tytułu tego samego zdarzenia przez Sąd Rejonowy w K. (sygn.

akt … 814/05/N).

Mając powyższy stan faktyczny na uwadze stwierdzić należy, że

podnoszona okoliczność w postaci występowania w składzie orzekającym w

5

niniejszej sprawie Sędzi H. G., która wchodziła także w skład Sądu wydającego

wyrok w sprawie … 2222/05, nie powoduje nieważności postępowania sądowego w

tej sprawie. W stosunku do ubezpieczonego prowadzone były trzy odrębne od

siebie postępowania sądowe, za każdym razem w wyniku złożonych odwołań od

decyzji organu rentowego będących rezultatem rozpatrzenia odrębnych wniosków

ubezpieczonego o przyznanie renty z tytułu niezdolności do pracy. W ramach tych

postępowań sądy nie orzekały na podstawie przepisów o wznowieniu postępowania

(art. 399 k.p.c. – art. 4161

k.p.c.). Tym samym wskazana sędzia nie orzekała z

naruszeniem art. 48 § 3 k.p.c. Powyższy przepis nie ma zastosowania do spraw

sądowych będących przedmiotem rozpoznania odwołań od różnych decyzji organu

rentowego wydanych na podstawie odmiennego stanu faktycznego, w których ten

sam sędzia orzekał. Z tych względów na podstawie art. 39814

k.p.c. orzeczono, jak

w sentencji.