II PK 353/09

Sygn. akt II PK 353/09

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 13 maja 2010 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Roman Kuczyński (przewodniczący, sprawozdawca)

SSN Bogusław Cudowski

SSN Romualda Spyt

w sprawie z powództwa L. L.

przeciwko Miejskiemu Ośrodkowi Pomocy Społecznej w P.

o ustalenie,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń

Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 13 maja 2010 r.,

skargi kasacyjnej powódki od wyroku Sądu Okręgowego w O.

z dnia 21 lipca 2009 r.,

oddala skargę kasacyjną.

Uzasadnienie

Wyrokiem Sądu Rejonowego w O. z dnia 25 listopada 2004 r. powódka

została przywrócona do pracy w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej w P. Wyrok

ten uprawomocnił się 6 czerwca 2005 r. W dniu 13 czerwca 2005 r. powódka

2

zgłosiła gotowość niezwłocznego podjęcia pracy. Powódka nie świadczyła pracy na

rzecz pracodawcy, tj. MOPS w P., ponieważ pracodawca jej to uniemożliwił. W

związku z powyższym powódka podjęła działania, aby wyegzekwować

przywrócenie do pracy w drodze egzekucji sądowej. Postanowieniem z dnia 20

stycznia 2006 r. Sąd Rejonowy w O. wyznaczył pozwanemu 7 - dniowy termin na

wykonanie wyroku z dnia 25 listopada 2004 r. poprzez przywrócenie pozwanej do

pracy na poprzednich warunkach pod rygorem wymierzenia grzywny. W toku

postępowania przed Sądem Rejonowym w O. w przedmiocie egzekucji sądowej

(sygn. akt VI Po …/06) w dniu 19 czerwca 2006 r. powódka i MOPS w P. zawarli

ugodę, na mocy której Burmistrz Miasta P. zobowiązał się zatrudnić powódkę w

Urzędzie Miejskim w P. od dnia 20 czerwca 2006 r. na stanowisku głównego

specjalisty, zaś L. L. cofnęła wniosek o egzekucję wyroku Sądu Rejonowego w O. z

dnia 25 listopada 2004 r. Umowa o pracę w Urzędzie Miejskim w P. faktycznie

została zawarta w dniu 22 czerwca 2006 r.

L. L. w niniejszej sprawie ostatecznie precyzując roszczenia przed

Sądem Rejonowym wniosła: o ustalenie, że doszło do restytucji stosunku pracy w

dniu 13 czerwca 2005r. i stosunek pracy trwa nadal; o ustalenie, że świadectwo

pracy z dnia 19 lutego 2007 r. zostało wydane przedwcześnie; o zasądzenie od

pozwanego kwoty 133,22 zł brutto tytułem wynagrodzenia za dzień 13 czerwca

2005 r.

Sąd Rejonowy wyrokiem z dnia 12 lutego 2009r. (pkt I) ustalił, że z dniem

14 czerwca 2005 r. doszło do restytucji stosunku pracy między stronami i stosunek

ten trwał do 19 czerwca 2006r., (pkt II) oddalił powództwo w zakresie żądania

ustalenia, że stosunek pracy trwał po dacie 19 czerwca 2006 r. i trwa nadal;

żądania ustalenia, że świadectwo pracy z dnia 19 lutego 2007r. zostało wydane

przedwcześnie oraz żądania zasądzenia kwoty 133,22 zł brutto. Ponadto (pkt III)

umorzył postępowanie w sprawie w zakresie cofniętych żądań i (pkt IV) zniósł

koszty procesu między stronami.

W apelacji L. L. zakwestionowała rozstrzygnięcia Sądu pierwszej

instancji w pkt I, II i III zawarte w sentencji wyżej wymienionego wyroku.

Wyrokiem z dnia 21 lipca 2009 r. Sąd Okręgowy w O. zmienił zaskarżony

wyrok w punkcie pierwszym tylko w ten sposób, że datę restytucji stosunku pracy

3

między stronami ustalił na dzień 13 czerwca 2005r., zmienił zaskarżony wyrok w

punkcie drugim tylko w zakresie żądania zasądzenia wynagrodzenia za pracę za

dzień 13 czerwca 2005 r. w ten sposób, że zasądził od pozwanego na rzecz

powódki kwotę 133,22 zł brutto wraz z ustawowymi odsetkami od 28 czerwca 2005

r. do dnia zapłaty, w pozostałym zakresie apelację oddalił, koszty postępowania za

drugą instancję pomiędzy stronami wzajemnie zniósł. Sąd Okręgowy w pełni

podzielił tok rozumowania i wywody Sądu Rejonowego co do ustania stosunku

pracy między powódką i MOPS oraz co do daty końcowej tej umowy, tj. 19 czerwca

2006 r. Poza sporem było, że wobec nie wykonywania przez MOPS wyroku Sądu

Rejonowego z dnia 25 listopada 2004 r. L. L. wniosła o przymuszenie dłużnika do

wykonania powołanego wyroku. Poza sporem było też, że MOPS w sprawie wniósł

o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego wyroku Sądu Rejonowego z 25

listopada 2004r. a Sąd Rejonowy oddalił to powództwo. Z akt niniejszej sprawy

jednoznacznie wynikało, że w dniu 19 czerwca 2006r. strony zawarły ugodę, na

mocy której Burmistrz Miasta P. zatrudnił L. L. od 20 czerwca 2006 r. na czas

nieokreślony w Urzędzie Miejskim w P. w pełnym wymiarze czasu pracy. Sąd

stwierdził, że prawidłowo Sąd Rejonowy uznał, że wynikiem przedmiotowej ugody

było ustanie z dniem 19 czerwca 2006 r. stosunku pracy między L. L. a MOPS.

Zawierając tę ugodę strony doprowadziły do uregulowania sytuacji personalnej na

stanowisku dyrektora MOPS, należy więc uznać, że taki był ich zgodny zamiar.

Świadczył o tym przede wszystkim fakt, że w konsekwencji L. L. cofnęła żądanie

wykonania wyroku z 25 listopada 2004 r. i postępowanie zostało umorzone a

jednocześnie MOPS cofnął apelację od wyroku Sądu Rejonowego w sprawie IVPm

…/06. Logiczny był wniosek Sądu Rejonowego, iż zawierając ugodę L. L. miała

świadomość, iż z dniem zawarcia ugody ustaje jej stosunek pracy w MOPS, a od

20 czerwca 2006 r. będzie zatrudniona w Urzędzie Miasta P. Sąd słusznie też dał

wiarę stronie pozwanej co do takiego celu ugody. W konsekwencji słuszny był też

wniosek Sądu pierwszej instancji o ustaniu z dniem 19 czerwca 2006 r. stosunku

pracy między L. L. a MOPS i sposobie jego ustania, tj. za porozumieniem stron.

Ponieważ po dacie 19 czerwca 2006 r. ustał stosunek pracy powódki w MOPS,

żądanie ustalenia trwania stosunku pracy dalej aż do chwili wyrokowania słusznie

Sąd oddalił. W pełni prawidłowe były też rozstrzygnięcia Sądu Rejonowego w

4

pozostałym zakresie. Sąd oddalił żądanie ustalenia, iż świadectwo pracy z 19

lutego 2007 r. zostało wydane przedwcześnie. Wobec ustania stosunku pracy

między stronami z dniem 19 czerwca 2006 r. nie można bowiem mówić o

przedwczesności wydania świadectwa pracy wydanego w dniu 19 lutego 2007 r. W

zakresie pozostałych żądań powódki, tj. niewykonania wyroku przywracającego

powódkę do pracy na poprzednich warunkach, nienawiązania z powódką nowego

stosunku pracy, niedopuszczenia powódki do świadczenia pracy i nieświadczenia

pracy przez powódkę w dniach 14 czerwca 2005 r. do 19 czerwca 2006 r. Sąd

Rejonowy umorzył postępowanie, gdyż powódka skutecznie cofnęła te żądania.

Jednocześnie umorzenie postępowania w powyższym zakresie nie narusza

słusznego interesu powódki gdyż we wskazanych kwestiach Sąd faktycznie

wypowiadał się wydając rozstrzygnięcie w pkt I i II wyroku.

Na powyższe orzeczenie Sądu drugiej instancji powódka wniosła skargę

kasacyjną zarzucając w niej naruszenia prawa materialnego: - art. 45 § 1 k.p. i art.

48 § 1 k.p. poprzez błędną wykładnię, że w wypadku orzeczenia przez sąd o

przywróceniu do pracy, samo zgłoszenie przez pracownika gotowości

niezwłocznego podjęcia pracy - bez faktycznego podjęcia pracy - jest

wystarczające do restytucji stosunku pracy; - art. 3531

k.c. w związku z art. 300 k.p.

poprzez błędną wykładnię, że nawiązanie nowego stosunku pracy, a nawet samo

przyrzeczenie nawiązania nowego stosunku pracy, jest równoznaczne z

rozwiązaniem stosunku pracy, w którym pracownik już pozostaje; - art. 65 § 2 k.c.

poprzez niewłaściwe zastosowanie tego przepisu i przyjęcie treści ugody zawartej

w dniu 19 czerwca 2006 r. przed Sądem Rejonowym niezgodnie ze zgodną wolą

stron tej ugody. Ponadto w skardze kasacyjnej zarzucono naruszenie prawa

procesowego: - art. 199 § 1 pkt 2 k.p.c. i art. 365 § 1 k.p.c. poprzez

niezastosowanie tych przepisów i orzeczenie odmiennie niż w prawomocnych

wyrokach Sądu Rejonowego z dnia 6 marca 2006 r. IV P …/06 i Sądu Rejonowego

z dnia 21 kwietnia 2006 r. IV Pm …/06; - art. 328 § 2 k.p.c. poprzez niewyjaśnienie

podstawy prawnej; - art. 826 k.p.c. poprzez nadanie wnioskowi o umorzenie

postępowania skutku dalej idącego niż w wymienionym przepisie i pozbawienie

powódki możliwości ponownego wszczęcia egzekucji.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

5

Skarga kasacyjna okazała się nieuzasadniona. Zgodnie z art. 366 k.p.c.,

wyrok prawomocny ma powagę rzeczy osądzonej tylko co do tego, co w związku z

podstawą sporu stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia, a ponadto tylko między tymi

samymi stronami. Granice przedmiotowe powagi rzeczy osądzonej określa

przedmiot rozstrzygnięcia i podstawa faktyczna tego rozstrzygnięcia. Oznacza to,

że zastosowanie art. 366 k.p.c. w rozpoznawanej sprawie znajdowałoby

uzasadnienie, gdyby przedmiot i podstawa faktyczna rozstrzygnięcia w sprawie

zakończonej wyrokiem Sądu Rejonowego w O. z dnia 6 marca 2006 r., gdzie Sąd

uznał wypowiedzenie umowy o pracę powódce L. L. z dnia 30 grudnia 2005 r. za

bezskuteczne były tożsame z roszczeniem i jego podstawą faktyczną, zgłoszonym

przez powódkę w niniejszej sprawie. Sytuacja taka nie wystąpiła, w wyroku z dnia 6

marca 2006 r. podstawą faktyczną rozstrzygnięcia był prawomocny wyrok Sądu

Rejonowego z dnia 24 listopada 2004 r. w sprawie IV P …/03 przywracający

powódkę do pracy w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej w P. na poprzednich

warunkach, co w ocenie tego Sądu tj. - prawomocne orzeczenie przywracające

powódkę do pracy u pozwanego - powodowało reaktywację stosunku pracy na

dotychczasowych zasadach, a w konsekwencji powodowało, iż nie istniały

podstawy do zawierania nowej umowy o pracę w dniu 14 czerwca 2005 r. Z kolei w

postępowaniu sądowym zakończonym wyrokiem Sądu Rejonowego z dnia 12

lutego 2009 r. powódka żądała ustalenia, iż doszło do restytucji stosunku pracy w

dniu 13 czerwca 2005 r., że stosunek pracy trwa nadal oraz, że świadectwo pracy z

dnia 19 lutego 2007 r. zostało wydane przedwcześnie. Wnosiła także o zasądzenie

od pozwanego kwoty 133,22 zł brutto tytułem wynagrodzenia za dzień 13 czerwca

2005.r. Z powyższego wynika, że wskazane roszczenia, wprawdzie wywodzą się z

tego samego stosunku prawnego, do którego powódka została przywrócona

wyrokiem z dnia 24 listopada 2004 r., ale nie były przedmiotem osądu w procesie

zakończonym wyrokiem z dnia 6 marca 2006 r. Podkreślenia wymaga stwierdzenie,

że prawomocny wyrok swą mocą powoduje, że nie jest możliwe dokonanie

odmiennej oceny i odmiennego osądzenia tego samego stosunku prawnego, w tych

samych okolicznościach faktycznych i prawnych, między tymi samymi stronami.

Opierając się na tych założeniach należy dojść do wniosku, że orzeczenie co do

części roszczenia nie ma - jak wykazano - powagi rzeczy osądzonej co do jego

6

reszty, która nie była przedmiotem orzekania sądu. Nie stanowi także przeszkody

do oddzielnego dochodzenia pozostałej reszty. Mając powyższe na uwadze nie jest

uzasadniony zarzut skargi kasacyjnej przyjmujący z podstawę nieważność

postępowania, jak również naruszenie art. 199 § 1 pkt 2 k.p.c. i art. 365 § 1 k.p.c.,

skoro w niniejszym postępowaniu Sądy rozstrzygały kwestie, które nie były

przedmiotem orzekania Sądu Rejonowego z dnia 6 marca 2006 r. IV P …/06, jak

również Sądu Rejonowego z dnia 21 kwietnia 2006 r. Z kolei zarzut naruszenia art.

65 § 2 k.c. w zakresie ustaleń dotyczących skutków prawnych wynikających z

ugody sądowej zawartej w dniu 19 czerwca 2006 r. nie poddaje się kontroli w

postępowaniu kasacyjnym. Nie został bowiem powiązany z jakimkolwiek przepisem

postępowania, a ustalenia Sądów w niniejszym postępowaniu sprowadzają się w tej

kwestii do oceny faktów i dowodów, które legły u podstaw zaskarżonego

orzeczenia. Z ustaleń tych wynika, że wobec niedopuszczenia powódki do

wykonywania pracy dyrektora MOPS w P. i faktycznego jej wykonywania przez inną

osobę, strony sporu w wyniku zawarcia ugody doprowadziły do uregulowania

sytuacji personalnej na stanowisku dyrektora MOPS w związku z zatrudnieniem

powódki od 20 czerwca 2006 r. w Urzędzie Miasta P. Świadczyła o tym przede

wszystkim okoliczność cofnięcia przez powódkę żądania wykonania wyroku z 25

listopada 2004 r. Tym samym uprawnione było przyjęcie przez Sądy orzekające w

niniejszej sprawie, iż zawierając ugodę powódka miała świadomość, iż z dniem

zawarcia ugody ustaje jej stosunek pracy w MOPS, a od 20 czerwca 2006 r. będzie

zatrudniona w Urzędzie Miasta P. Mając powyższe ustalenia faktyczne na uwadze

oraz treść art. 39813

§ 1 k.p.c., w wyniku którego Sąd Najwyższy rozpoznaje skargę

kasacyjną w granicach zaskarżenia oraz w granicach podstaw - co oznacza

rozpoznanie skargi w granicach zgłoszonych przez skarżącego zarzutów

naruszenia konkretnie wskazanych (zidentyfikowanych) przepisów prawa

(materialnego lub procesowego) - ogólne stwierdzenie, że doszło do naruszenia art.

65 § 2 k.c. poprzez niewłaściwe zastosowanie tego przepisu i przyjęcie treści ugody

zawartej w dniu 19 czerwca 2006 r. przed Sądem Rejonowym w O. niezgodnie ze

zgodną wolą stron tej ugody, w sytuacji, gdy przyjęte skutki prawne wynikające z

przedmiotowej ugody w istocie związane były jednoznacznie i bezpośrednio z

oceną dowodów ma ten skutek, iż skarga kasacyjna w tym zakresie nie spełnia

7

wymagania sformułowania zarzutu naruszenia ściśle określonego przepisu prawa.

W tym miejscu zwrócić należy uwagę, iż skarżąca winna zarzut ten powiązać z

określonym przepisem prawa procesowego, aby mógł być on rozważany w

postępowaniu kasacyjnym. Mając na uwadze treść żądań powódki

sformułowanych w niniejszym postępowaniu sądowym, pozostałe zarzuty skargi

kasacyjnej, w szczególności dotyczące naruszenia art. art. 45 § 1 k.p. i art. 48 § 1

k.p., nie znajdują uzasadnienia, skoro w zaskarżonym orzeczeniu Sąd Okręgowy -

zgodnie z żądaniem powódki - ustalił, że restytucja stosunku pracy miedzy stronami

nastąpiła w dniu 13 czerwca 2005 r.

Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji na

podstawie art. 39814

k.p.c.