III CSK 318/13

Sygn. akt III CSK 318/13

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 3 grudnia 2014 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Agnieszka Piotrowska (przewodniczący)

SSN Antoni Górski (sprawozdawca)

SSN Grzegorz Misiurek

w sprawie z powództwa H. K.

przeciwko J. G.

o zapłatę,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 3 grudnia 2014 r.,

skargi kasacyjnej pozwanego oraz skargi kasacyjnej powódki

od wyroku Sądu Apelacyjnego

z dnia 24 kwietnia 2013 r.,

uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Sądowi

Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania, pozostawiając temuż

Sądowi rozstrzygnięcie o kosztach postępowania kasacyjnego.

UZASADNIENIE

2

Sąd Okręgowy - Sąd Gospodarczy w K. wyrokiem z dnia 20 czerwca 2012 r.

zasądził od pozwanego J. G. na rzecz powódki H. K. kwotę 206 790 zł z

ustawowymi odsetkami od dnia 20 stycznia 2009 r. do dnia zapłaty oraz orzekł o

kosztach postępowania.

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

Przed Sądem Rejonowym w K. toczyło się postępowanie pomiędzy stronami

niniejszego sporu, dotyczące tego samego stanu faktycznego, obejmujące jedynie

część roszczenia powódki, tj. za listopad 2008 r., zakończone prawomocnym

wyrokiem uwzględniającym powództwo w tym zakresie (sprawa … 417/09/S). Sąd

Rejonowy uznał, że pozwany bezpodstawnie wliczał czynsz najmu do kosztów

działalności obu sklepów prowadzonych przez powódkę, a w konsekwencji zasądził

brakującą cześć prowizji na rzecz powódki.

W dniu 30 stycznia 2009 r. powódka zawezwała pozwanego przed Sądem

Rejonowym w K. do próby ugodowej w zakresie kwoty 213 073 zł brutto z tytułu

niezasadnie niewypłaconej prowizji wraz z ustawowymi odsetkami, jednak do

zwarcia ugody nie doszło.

Przed zawarciem umów, z których powódka wywodzi dochodzone w tym

procesie roszczenie, strony współpracowały w ten sposób, że powódka

na podstawie umowy o pracę prowadziła sklep pozwanego przy ul. D. 3 w K. W

związku ze zmianami w firmie pozwanego, niektórzy pracownicy, w tym powódka,

zmienili formę zatrudnienia z umowy o pracę na umowę cywilno-prawną w ramach

prowadzenia własnej działalności. Strony łączyły dwie umowy z dnia 30 czerwca

2005 r. i z dnia 1 października 2005 r. o obsługę serwisową sklepów nr 1 przy ul. D.

3 w K. i nr 2 przy ul. K. w K. Zgodnie z § 2 i 8 tych umów, powódka zobowiązała się

do prowadzenia sklepów pozwanego na własny rachunek i koszt za

wynagrodzeniem, w tym do zawierania umów sprzedaży w imieniu i na rzecz

pozwanego jako zleceniodawcy za prowizją stanowiącą 50% miesięcznego

dochodu każdego z tych sklepów.

3

Zgodnie z § 10 ust. 1 obu umów, dochód był rozliczany jako różnica

pomiędzy wartością sprzedanych towarów w okresie rozliczeniowym w cenie

sprzedaży netto (A), a wartością towarów sprzedanych liczoną w cenie zakupu

netto (B), kosztami adaptacji sklepu według porozumienia stron (C) kosztami

magazynowania w wysokości 1 % miesięcznie (E) oraz innymi kosztami

związanymi z działalnością sklepu po ich zatwierdzeniu przez pozwanego (F).

W efekcie dochód (G) = A - (B+C+E+F), natomiast prowizja (H) stanowiła 50% z G.

Zgodnie z § 19 ust. 1 umów powódka, jako serwisobiorca, objęła w wyłączne

posiadanie lokale użytkowe, przy czym koszty najmu obciążały pozwanego jako

zleceniodawcę. Stosownie do § 25 umów, integralną część umów stanowiły

załączniki w niej opisane. Umowy wymieniały w § 8 ust. 1 standardy przyjęte

w firmie pozwanego w odniesieniu do zawierania umów kupna - sprzedaży

i wystawiania faktur.

W ramach wykonywania umów powódka, obsługując sklepy pozwanego,

dokonywała zakupu towaru w imieniu i na rzecz pozwanego, wystawiając faktury

zakupowe na firmę pozwanego i doręczając jemu oryginały. Z końcem każdego

miesiąca powódka miała przekazywać środki uzyskane ze sprzedaży towarów do

firmy pozwanego. Rozliczenie między stronami, w tym w zakresie prowizji,

następowało w oparciu o wystawione przez pozwanego arkusze rozliczeniowe

sklepu, które zawierały zestawienie miesięcznych przychodów kosztów każdego ze

sklepów. Z kolei arkusze te stanowiły podstawę do wystawienia przez powódkę

faktur obejmującą należną jej prowizję za dany miesiąc. W pozycji „inne koszty

związane z działalnością sklepu" został wskazany m.in. czynsz, co obniżało dochód

każdego ze sklepów i sprawiało, że należna powódce prowizja ulegała

pomniejszeniu o połowę wartości czynszu najmu. Pozwany akceptował tylko

te z faktur wystawionych przez powódkę, które określały prowizję na podstawie

przedłożonych przez niego prowizji. Stan taki trwał przez cały czas

obowiązywania umów.

Wysokość kwoty nienależnie pobranej przez pozwanego z dochodu obu

sklepów (w okresie od stycznia 2006 r. do października 2008 r.) wyniosła 169 500

zł netto (z czego na sklep przy ul. D. 3 przypada kwota 63 700 zł, a na sklep przy ul.

K. - 105 800 zł), po uwzględnieniu podatku Vat - 206 790 zł.

4

Powódka wkrótce po zawarciu pierwszej umowy z dnia 30 czerwca 2005 r.

oraz po zawarciu drugiej z dnia 1 października 2005 r. zwracała się do pozwanego

z uwagami dotyczącymi uwzględniania przez pozwanego czynszu najmu

w kosztach sklepu, na co powód stwierdzał, że uregulowanie tych spraw nastąpi

niebawem. W trakcie dalszej współpracy powódka ponawiała swoje zastrzeżenia,

ale pozwany nie wykazywał chęci uregulowania problemu. Na tym tle doszło

między nimi do konfliktu i zakończenia współpracy z dniem 30 listopada 2008 r.

W rozważaniach prawnych, Sąd Okręgowy, przytaczając treść przepisu art.

758 k.c., zakwalifikował łączące strony umowy, do umów agencyjnych. Zwrócił przy

tym uwagę, że treść powołanego przepisu w zw. z art. 761 k.c. wyklucza możliwość

obarczenia agenta stratą z prowadzonej działalności.

Z uwagi na rozbieżności stanowisk stron co do interpretacji postanowień

umownych odnośnie do podstaw ustalania wysokości należnej powódce prowizji,

Sąd Okręgowy, wskazując na przepis art. 65 k.c., wyjaśnił, że do wykładni

oświadczeń woli stron należy zastosować tzw. metodę kombinowaną, opartą na

kryterium subiektywnym i obiektywnym. Podkreślił, że jedna ze stron kontraktu

może skutecznie podnosić, iż sens oświadczeń woli nadany przez nią jest

prawidłowy tylko wówczas, gdy każdy uczestnik obrotu znajdujący się

w analogicznej do jego sytuacji, a w szczególności dysponujący takim samym

zakresem wiedzy o oświadczeniu i okolicznościach jego złożenia, zrozumiałby tak

samo jego znaczenie. Zatem wybrać należy taki sens złożonego oświadczenia woli,

który zostałby nadany takiemu oświadczeniu przez rozsądnego odbiorcę

działającego z należytą starannością wymaganą w obrocie.

W ocenie Sądu Okręgowego, w okolicznościach niniejszej sprawy,

rozumienie sensu składanych oświadczeń woli przez rozsądnego odbiorcę,

znajdującego się w analogicznej sytuacji, pokrywa się z rozumieniem sensu

składanych oświadczeń woli przez powódkę. Wynika to bezpośrednio z faktu

wyraźnego wskazania przez strony w umowach, że pozwany, jako zleceniodawca,

ponosi koszty najmu lokali. Zawarte w § 19 ust. 1 umów postanowienie ma

w ocenie Sądu charakter szczególny w stosunku do wszystkich pozostałych

regulacji umownych w tej materii, a w szczególności w stosunku do § 10 ust. 1.

5

Wobec tego, zdaniem Sądu, pozwany niezgodnie z umowami wliczał czynsz

najmu do tego rodzaju kosztów na podstawie arkuszy rozliczeniowych.

Jako najemca był on stroną umów najmu lokali użytkowych i dlatego był

zobowiązany do rozliczenia się z wynajmującym.

Sąd Okręgowy nie uwzględnił podniesionego przez pozwanego zarzutu

przedawnienia roszczeń, gdyż w przepisach regulujących umowę agencyjną brak

szczególnej regulacji w kwestii terminu przedawnienia, co oznacza, że w sprawie

ma zastosowanie ogólny trzyletni termin wynikający z art. 118 k.c.

Na skutek apelacji pozwanego od powyższego wyroku Sądu Okręgowego

w K., Sąd Apelacyjny wyrokiem z dnia 24 kwietnia 2013 r. zmienił go w ten sposób,

że zasądził od pozwanego na rzecz powódki kwotę 77.714 zł z ustawowymi

odsetkami od dnia 20 stycznia 2009 r. w pozostałym zakresie powództwo oddalił,

oddalił apelację w pozostałej części i orzekł o kosztach procesu.

Poczynione przez Sąd pierwszej instancji ustalenia faktyczne uznał za

prawidłowe, za wyjątkiem ustalenia, że na zgłaszane przez powódkę zastrzeżenia

co do wliczania przez pozwanego do kosztów działalności sklepów czynszu za ich

najem, pozwany obiecywał, że uregulowanie tych spraw nastąpi niebawem.

W tym zakresie Sąd zeznania powódki uznał za niewiarygodne, gdyż przeczy temu

zachowanie pozwanego, który od początku obowiązywania umów zawartych

z powódką, wliczał do wspomnianych kosztów czynsz za najem lokali użytkowych.

Poza tym, w ocenie Sądu, nie uznał on ani jednej faktury wystawionej przez

powódkę obejmującej prowizję wyliczoną bez uwzględniania w ramach kosztów

tego czynszu.

W pozostałym zakresie Sąd Apelacyjny przyjął poczynione ustalenia

za własne oraz uzupełnił je o okoliczności niesporne między stronami. Na tej

podstawie ustalił dodatkowo, że umowy z dnia 30 czerwca 2005 r. i z dnia

1 października 2005 r. były redagowane przez pozwanego, a ich treść nie była

negocjowana z powódką. Podpisując umowę z dnia 1 października 2005 r.,

powódka znała już stanowisko pozwanego w przedmiocie wliczania do kosztów

działalności sklepu przy ul. D. czynszu za najem lokalu użytkowego.

6

Sąd Apelacyjny uznał, wbrew stanowisku powódki, że sądy obu instancji

rozpoznające niniejszą sprawę nie były związane orzeczeniem w sprawie …

417/09/S, gdyż tamta sprawa była prowadzona w obu instancjach w postępowaniu

uproszczonym, zaś zgodnie z art. 5053

§ 3 k.p.c., jeżeli powód dochodzi

w postępowaniu uproszczonym części roszczenia, to sprawa podlega rozpoznaniu

w takim postępowaniu tylko wtedy, gdy postępowanie to byłoby właściwe dla całego

roszczenia wynikającego z faktów przytoczonych przez powoda. Zważywszy

na wysokość całego roszczenia - przekraczającego kwotę 200 000 zł, tryb

uproszczony co do części tego roszczenia, tj. prowizji za listopad 2008 r. nie był

właściwy, a w efekcie nie mógł mieć zastosowania art. 365 § 1 k.p.c.

W ocenie Sądu Apelacyjnego, łączący strony stosunek prawny, z uwagi na

przeważające elementy właściwe dla umowy agencyjnej, nawet przy przyjęciu,

że obie te umowy mają charakter nienazwany, nie może być zakwalifikowany do

umów, o których mowa w art. 750 k.c., a w efekcie wykluczona jest możliwość

stosowania terminu przedawnienia z art. 751 k.c.

Sąd drugiej instancji podzielił stanowisko Sądu pierwszej instancji w kwestii

wykładni oświadczeń woli stron zawartych w umowie z dnia 30 czerwca 2005 r.

w spornej kwestii wliczania czynszu za lokal przy ul. D. do kosztów działalności

tego sklepu. Uznał, że powódka miała podstawy do przyjęcia, iż zawarty w § 19

zapis, w kontekście całej treści umowy i okoliczności z nią związanych, nakładał

na pozwanego obowiązek płacenia czynszu z własnego dochodu - innymi słowy

miała podstawy do przyjęcia, że czynsz najmu nie wchodził do kosztów działalności

tego sklepu, o których mowa w § 10 ust. 1 umowy. Dodatkowym, niespornym

argumentem za takim stanowiskiem było to, że faktury dotyczące zarówno najmu

tego lokalu, jak i mediów za jego funkcjonowanie (prąd, woda, telefon itp.), były

wystawiane na nazwisko pozwanego, a ponadto zawarty w § 10 ust. 1 zapis:

„koszty inne związane z działalnością sklepu po ich zatwierdzeniu przez

zleceniodawcę" literalnie nie obejmował kosztów najmu, gdyż skoro ponosił

je pozwany, to nie było potrzeby ich zatwierdzania przez niego, gdyż byłoby to

nieracjonalne. Ponadto pozwany nie udowodnił, aby powódka przy zawieraniu

umowy z dnia 30 czerwca 2005 r., podpisała również wzór arkusza rozliczeniowego,

w którym jednoznacznie wskazano, że czynsz za najem lokalu użytkowego stanowi

7

element kosztów prowadzonej działalności, tym bardziej, że w powołanej umowie

nie jest ten dokument wymieniany jako jeden z jej załączników.

Sąd Apelacyjny zaakcentował, że na nieprawidłowość zaliczania do kosztów

należności za najem, zwracała powódce uwagę prowadząca jej księgowość

świadek K. K., co dodatkowo potwierdza wyniki zastosowanej kombinowanej

metody wykładni oświadczeń woli stron tej umowy.

Okoliczność, w jaki sposób pozwany rozumiał (czy mógł rozumieć z punktu

widzenia uczestnika obrotu gospodarczego prowadzącego swe interesy z należytą

starannością) sporny zapis § 19 umowy, nie jest istotny, gdyż to on redagował

umowę, a wobec tego musi ponosić konsekwencje związane z niejasnym

brzmieniem niektórych zapisów, które mogły być zrozumiane przez kontrahenta

inaczej, niż jego (pozwanego) intencje, skoro nie zostały one dostatecznie

sprecyzowane w pisemnej umowie. Nie mają też znaczenia - przy wykładni umowy

z 30 czerwca 2005 r. - tego typu umowy zawierane przez pozwanego z innymi

osobami, albowiem nie są objęte niniejszym sporem, gdyż zgodnie z zasadą

wyrażoną w art. 3531

k.c., pozwany mógł uregulować z pozwaną stosunek prawny

odmiennie, nawet odstępując od stosowanych standardowych rozwiązań.

W konsekwencji zarzut naruszenia art. 65 § 1 i 2 k.c. w przypadku umowy

z dnia 30 czerwca 2005 r. nie zasługiwał, w ocenie Sądu Apelacyjnego,

na uwzględnienie.

Natomiast trafny okazał się, zdaniem Sądu, zarzut naruszenia art. 65 § 1 i 2

k.c., jeśli chodzi o umowę z dnia 1 października 2005 r. W ocenie Sądu, skoro

powódka jeszcze przed podpisaniem tej umowy wiedziała, w związku

z wykonywaniem umowy z dnia 30 czerwca 2005 r., jak faktycznie jest rozumiany

przez pozwanego sporny zapis § 19 w zw. z § 10 ust. 1 i mimo to zdecydowała się

na podpisanie drugiej, identycznej w treści umowy, to oznacza, że zgodziła się

z interpretacją tej umowy prezentowaną przez pozwanego. Powódka, jako

profesjonalista w zakresie obrotu prawno - gospodarczego (art. 355 § 2 k.c.), dla

rozwiania własnych wątpliwości powinna była ustalić z innymi agentami pozwanego

jak jest rozwiązana kwestia składników kosztów działalności sklepów oraz

skonfrontować zaistniałą sytuację z treścią wcześniej otrzymanego pustego wzoru

8

arkusza rozliczeniowego, w którym został wymieniony czynsz, jako składnik

kosztów działalności sklepu.

Mając powyższe na uwadze, Sąd Apelacyjny oddalił żądanie powódki

o zasądzenie prowizji obejmującej koszty najmu drugiego lokalu.

Od powyższego orzeczenia skargi kasacyjne złożyły obie strony.

Strona pozwana, opierając skargę kasacyjną na obu podstawach, zarzuciła

w ramach naruszenia prawa materialnego naruszenie art. 65 k.c. przez błędną

wykładnię i dokonanie oceny oświadczeń woli stron złożonych w momencie

zawierania umowy z dnia 30 czerwca 2005 roku, w oderwaniu kontekstu

sytuacyjnego leżącego u podstaw zawarcia umowy; art. 7581

k.c. przez błędną

wykładnię i nieprawidłowe określenie zasad ustalania wysokości wynagrodzenia za

świadczenie usług w ramach umowy agencyjnej; art. 106 ust. 1 w zw. z art. 19

ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 roku o podatku

od towarów i usług (t.j.: Dz. U. 2011 r. Nr 177, poz. 1054 ze zm.) oraz art. 21 § 1

ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j.: Dz.U. 2012 r. poz. 749)

w zw. z art. 5 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 roku o podatku od towarów

i usług oraz art. 59 § 1 pkt 9 w zw. z art. 70 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r.

Ordynacja podatkowa, przez ich niezastosowanie. W ramach naruszenia przepisów

prawa procesowego zarzucił naruszenie art. 328 § 2 k.p.c. przez brak omówienia

w uzasadnieniu wyroku przyczyn nieodliczenia od zasądzonej na rzecz powódki

kwoty określonej stawki podatku od towarów i usług.

W konkluzji wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku Sądu Apelacyjnego i

przekazanie sprawy temu Sądowi do ponownego rozpoznania, ewentualnie, jego

uchylenie i orzeczenie co do istoty sprawy przez zmianę wyroku Sądu Okręgowego

w K. z dnia 20 czerwca 2012 r., i oddalenie powództwa w całości; w każdym

przypadku o orzeczenie o kosztach o postępowania.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną pozwanego strona powodowa wniosła

o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Z kolei strona powodowa w skardze kasacyjnej, opartej na podstawie

naruszenia prawa materialnego, zarzuciła naruszenie: art. 65 § 1 i 2 k.c. przez jego

nieprawidłową wykładnię polegającą na błędnym uznaniu, że decydujące znaczenie

9

dla wykładni postanowień umowy pisemnej ma mieć sposób rozumienia

postanowień pisemnej umowy jednej ze stron umowy tj. strony składającej

oświadczenie woli oraz błędnym uznaniu, że sens oświadczeń woli wyrażonych

w pisemnym dokumencie powinien być ustalany na podstawie sposobu rozumienia

oświadczenia woli wyrażonego na piśmie przez jedną ze stron, która przygotowała

pisemny dokument obejmujący złożone oświadczenie woli; art. 76 w zw. z art. 78

§ 1 k.c. przez jego nieprawidłową wykładnię polegającą na błędnym uznaniu,

że w sytuacji, gdy strony w pisemnej umowy zastrzegły iż zmiany umowy wymagają

formy pisemnej pod rygorem nieważności, do dokonania zmiany pisemnej umowy

wystarczy wręczenie przez jedną stronę umowy drugiej stronie umowy arkusza

rozliczeniowego, którego treść nie nawiązuje bezpośrednio do treści pisemnej

umowy, ani też nie stanowi integralnej części pisemnej umowy.

W konkluzji wniosła o uchylenie wyroku w zaskarżonej części i orzeczenie

co do istoty sprawy, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku Sądu

Apelacyjnego i przekazanie sprawy temu Sądowi do ponownego rozpoznania; w

każdym przypadku o orzeczenie o kosztach o postępowania.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną strony powodowej, pozwany wniósł o jej

oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Sąd Najwyższy zważył co następuje:

Punktem wyjścia dla ustosunkowania się do obu skarg kasacyjnych musi być

analiza, czy właściwe było samo podejście Sądu Apelacyjnego do rozpoznania

niniejszej sprawy, polegające na dokonaniu odmiennej oceny praw i obowiązków

stron wynikających z jednobrzmiących umów z dnia 30 czerwca oraz z dnia

1 października 2005 r. w zakresie dotyczącym rozliczania czynszu za lokale,

w których powódka prowadziła sprzedaż. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku

wynika, że głównym argumentem, który zdecydował o odmiennej interpretacji przez

Sąd Apelacyjny obu umów w tej kwestii było to, że powódka przed podpisaniem

drugiej umowy znała już stanowisko pozwanego, który - wbrew literalnemu

brzmieniu § 19 ich treści - utrzymywał, że koszty najmu lokali obciążają powódkę.

Kluczowe znaczenie ma tu następujący fragment tego uzasadnienia: „Stanowisko

pozwanego było w tej materii jednoznaczne i nieustępliwe. W związku z tym, jeśli

10

{powódka} zdecydowała się na podpisanie identycznej w treści umowy, jak umowa

z dnia 30 czerwca 2005 r., to nie może już dla siebie wywodzić pozytywnych

skutków wynikających ze spornych zapisów”. Powódka, kwestionując taki sposób

wykładni umów, trafnie podnosiła, że jej postawa i odmienne rozumienie spornych

postanowień umownych było równie konsekwentne, jak podejście pozwanego.

Należy podkreślić, że w stanie faktycznym sprawy, w którym od początku realizacji

obu umów sporna między stronami była kwestia, którą z nich obciąża koszt najmu

lokali, stosując tryb rozumowania Sądu, można dojść - i to w sposób niepozbawiony

racji - do zupełnie przeciwstawnej konkluzji. Skoro bowiem pozwany, znając

odmienne, kategoryczne stanowisko powódki w tej mierze, podpisał taką samą

w treści umowę na prowadzenia przez nią drugiego lokalu, to wolno jest przyjąć, że

widocznie zgodził się ostatecznie z tym, że koszty te mają obciążać jego.

Na obecnym etapie postępowania Sąd Najwyższy nie przesądza, która ze stron

sporu ma tu rację, podkreśla jedynie, że zastosowanie przez Sąd Apelacyjny

swoistego kompromisu przy interpretacji treści wiążących je umów nie może się

ostać, gdyż narusza reguły wykładni wynikające z art. 65 k.c., co uzasadnia zarzuty

obu skarg kasacyjnych uchybienia temu przepisowi i jest wystarczającą podstawą

do ich uwzględnienia (art. 38915

k.p.c. w zw. z art. 108 § 2 k.p.c.). Odtworzenie

przez Sąd Apelacyjny w zaskarżonym wyroku rzeczywistej treści woli stron jest

bowiem nieprzekonujące i wymaga dodatkowych, pogłębionych rozważań,

uwzględniających tzw. kombinowaną metodę wykładni oświadczeń woli,

w powiązaniu z kontekstem sytuacyjnym, w jakim doszło do zawarcia i realizowania

obu umów (por. w tej kwestii orzecznictwo Sądu Najwyższego zawarte m.in.

w wyrokach z dnia 20 stycznia 2011 r., I CSK 173/10 oraz I CSK 193/10, z dnia

23 listopada 2011 r., IV CSK 161/11, z dnia 25 maja 2012 r., I CSK 472/11 -

niepubl., czy z dnia 2 grudnia 2011 r., III CSK 55/11, G. Prawna FiP 2011/245/7).

W razie uwzględnienia roszczenia powódki, będzie wymagał rozważenia

zarzut pozwanego o niedopuszczalności zasądzania na jej rzecz świadczenia wraz

z VAT - em, wobec przedawnienia tej należności podatkowej (art. 5 ust. 1 pkt 1

i ust. 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (tekst jedn.:

Dz. U. 2011 r., Nr 177, ze zm.) w zw. z art. 70 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r.

Ordynacja podatkowa (tekst jedn.: Dz. U. 2012 r., poz. 749). Należy zaznaczyć,

11

że zarzut ten był zgłaszany przez niego w postępowaniu apelacyjnym w piśmie

procesowym (k. 686), jednakże Sąd Apelacyjny z naruszeniem art. 328 § 2 k.p.c.

w ogóle nie odniósł się do niego.

Na koniec należy zgłosić uwagę w ramach przysługujących Sądowi

Najwyższemu uprawnień nadzorczych co do kwestii o charakterze

pozainstancyjnym, nieporuszonej w skargach kasacyjnych. Otóż Sąd Apelacyjny

zbyt powierzchownie potraktował problem, jakie znaczenie dla rozstrzygnięcia

niniejszej sprawy ma wyrok wydany w sprawie ... 417/09/S oraz wyrok Sądu

Okręgowego ... 80/11., oddalający w tamtej sprawie apelację pozwanego. Przede

wszystkim nie jest pewne, w jakim ostatecznie trybie rozpoznawano tamtą sprawę.

Z dołączonych do sprawy niniejszej odpisów wydanych tam wyroków można

bowiem wnosić o istnieniu sprzeczności pomiędzy stanowiskami Sądów obu

instancji w tej kwestii. Ze stwierdzenia Sądu Rejonowego zdaje się wynikać,

że rozpoznawał on ostatecznie sprawę w postępowaniu zwykłym (k. 174),

podczas gdy Sąd Okręgowy zakwalifikował ją do rozpoznania w postępowaniu

uproszczonym (k.185), co zostało zaaprobowane przez Sąd Apelacyjny w sprawie

niniejszej. Wobec braku akt sprawy ... 417/09/S, trudno jest przesądzić, który

z Sądów ma tu rację, co usprawiedliwia pozostawienie tego problemu procesowego

nierozstrzygniętym. Wydaje się też, że - wbrew przekonaniu wyrażonemu przez

Sąd Apelacyjny - kwestia wpływu wydanych w tamtej sprawie wyroków

na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy pozostaje również otwarta (art. 365 § 1 k.p.c.).