IV KK 9/15

Sygn. akt IV KK 9/15

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 28 maja 2015 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Roman Sądej (przewodniczący, sprawozdawca)

SSN Tomasz Grzegorczyk

SSA del. do SN Dariusz Czajkowski

Protokolant Danuta Bratkrajc

przy udziale prokuratora Prokuratury Generalnej Zdzisława Brodzisza

w sprawie J. B.

skazanego z art. 258 § 3 kk, art. 56 § 1 kks i in.

po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie

w dniu 28 maja 2015 r.,

kasacji, wniesionej przez obrońcę skazanego

od wyroku Sądu Apelacyjnego w […]

z dnia 16 czerwca 2014 r., zmieniającego wyrok Sądu Okręgowego w R.

z dnia 23 grudnia 2011 r.

I. uchyla zaskarżony wyrok w tym zakresie, w jakim

zasądzono od skazanego koszty sądowe za postępowanie

odwoławcze (pkt IV);

II. oddala kasację w pozostałej części jako oczywiście

bezzasadną;

III. zarządza zwrot skazanemu opłaty od kasacji;

2

IV. wydatkami postępowania kasacyjnego obciąża Skarb

Państwa.

UZASADNIENIE

Wyrokiem Sądu Okręgowego w R. z dnia 23 grudnia 2011r. J. B., obywatel

Czech, został uznany za winnego popełnienia szeregu przestępstw,

wyczerpujących znamiona art. 258 § 1 i 3 k.k., art. 299 § 5 k.k., art. 56 § 1 k.k.s.

oraz art. 62 § 2 k.k.s., za które wymierzono mu karę łączną w wysokości 5 lat

pozbawienia wolności; nadto orzeczono zakaz prowadzenia działalności

gospodarczej związanej z obrotem paliwami i produktami ropopochodnymi na 4 lata

oraz środek karny ściągnięcia na rzecz Skarbu Państwa równowartości pieniężnej

osiągniętej przez sprawców korzyści majątkowej w kwocie 9.164.183 zł, przy czym

wskazano, iż zapłata przez jednego z oskarżonych zwalnia drugiego.

Wyrokiem tym skazano również A. K., którego jednak postępowanie

kasacyjne nie obejmowało, a zatem zbędne jest przedstawianie jego sytuacji

procesowej.

Apelację od wyroku Sądu Okręgowego wniósł obrońca J. B., podnosząc w

niej zarzuty obrazy prawa materialnego – art. 33 § 1 k.k.s. oraz obrazy prawa

procesowego – art. 4 k.p.k., art. 7 k.p.k. art. 391 § 1 k.p.k., art. 410 k.p.k. – a nadto

zarzut dokonania błędnych ustaleń faktycznych przyjętych za podstawę wyroku

poprzez przypisanie winy oskarżonemu. Obrońca wniósł o zmianę zaskarżonego

wyroku i uniewinnienie J. B., ewentualnie o uchylenie wyroku Sądu pierwszej

instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

Wyrokiem Sądu Apelacyjnego z dnia 28 czerwca 2012r. wyrok Sądu

Okręgowego zmieniony został wobec J. B. jedynie w ten sposób, że obniżono karę

łączną do 4 lat pozbawienia wolności.

Od prawomocnego wyroku Sądu Apelacyjnego obrońca J. B. wniósł kasację.

Wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 30 września 2013r. został uchylony

wyrok Sądu Apelacyjnego i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania w

postępowaniu odwoławczym. Jak wynika z uzasadnienia wyroku Sądu

Najwyższego, powodem uchylenia prawomocnego wyroku były uchybienia w

procedowaniu apelacyjnym, wiążące się przede wszystkim z nieuczestniczeniem w

3

rozprawie odwoławczej tłumacza języka czeskiego i niewłaściwą oceną

przedłożonych przez J. B. pism procesowych, w tym wniosków dowodowych.

Po ponownym rozpoznaniu wniesionej apelacji Sąd Apelacyjny wyrokiem z

dnia 16 czerwca 2014r. zmienił wyrok Sądu Okręgowego w ten sposób, że obniżył

wymierzoną J. B. karę łączną pozbawienia wolności do 4 lat; w pozostałej części

wyrok Sądu pierwszej instancji utrzymał w mocy; rozstrzygnął o kosztach obrony

udzielonej z urzędu; nadto – w punkcie IV – zasądził od oskarżonego na rzecz

Skarbu Państwa koszty sądowe za postępowanie odwoławcze w wysokości

15.340,72 zł, zwalniając go od pozostałej części tych kosztów.

Od tego wyroku Sądu Apelacyjnego ustanowiony przez J. B. obrońca

ponownie wniósł kasację, której zarzuty i wnioski zostały skopiowane poniżej:

„Na podstawie art. 523 § 1 i art.526 § 1 kpk wyrokowi zarzucam:

I. obrazę art. 45 ust. 1 Konstytucji RP w zw. z art. 2 § 1 i 2 kpk. w zw. z art. 7 kpk w

zw. z art. 4 kpk w zw. z art. 5 § 2 kpk , art. 401 kpk , art. 404 kpk art. 408 kpk , art.

409 kpk , art. 405 kpk, art. 411 § 1 kpk poprzez rażące naruszenie zasady

poprawnego orzekania, rzetelnego i sprawiedliwego rozpoznania sprawy, ponieważ

wydanie wyroku nastąpiło w warunkach i w wyniku cyt. ... zmęczenia...składu

orzekającego , potwierdza to treść uzasadnienia - str. 55 uzasadnienia wyroku -

odnosi się do całości wyroku i co stanowi naruszenie obowiązków procesowych

sądu /Przewodniczącego/ w tym min. art. 401 kpk lub 404 kpk , zmęczenie składu

orzekanego, które nastąpiło jeszcze przed naradą - co powodowało -, że sąd

wadliwie :1. ustalił stan faktyczny sprawy, 2. zastosował zasadę swobodnej oceny

dowodów oraz zasadę obiektywizmu i in dubio pro reo. Gdyby nie zmęczenie

składu orzekające, treść wyroku byłaby zupełnie odmienna, korzystna dla

skazanego a nadto zmęczenie należy odnieść do treści całego wyroku a nie tylko w

zakresie pkt. IV (także zasada logiki) jak stara się wykazać sąd i podnoszę, że:

A. z uwagi na zmęczenie Sądu, Przewodniczący winien zaniechać zamykania

przewodu sądowego w trybie art. 405 kpk , a zatem zamknięcie przewodu

sądowego stanowiło obrazę art. 405 kpk ;

B. Z uwagi na zmęczenie Sądu, Przewodniczący winien zarządzić przerwę albo

odroczenie rozprawy;

C. Postępowanie Sądu stanowiło także obrazę art. 408 kpk albowiem zmęczony

4

Sąd nie powinien przystępować do narady;

D. Zmęczenie Sądu było przyczyną dokonania wadliwej oceny, że sprawa nie jest

zawiła w rozumieniu art. 411 § 1 kpk , a zatem zaniechanie odroczenia wydania

wyroku, co stanowiło obrazę art. 411 § 1 kpk ;

E. Zmęczenie Sądu spowodowało także, że powstał obowiązek do odroczenia

wydania wyroku z " innych ważnych przyczyn " w rozumieniu art. 411 § 1 kpk .

Zmęczenie składu orzekającego mieści się w tym zakresie pojęciowym „innych

ważnych powodów", a skoro Sąd nie odroczył wydania wyroku czyli dopuścił się

obrazy art. 411 § 1 kpk ;

F. Jeśli w czasie narady (a przed ogłoszeniem wyroku) którykolwiek z członków

składu orzekanego czuł się zmęczony na tyle, aby nie wydać wyroku poprawnego

merytorycznie i formalnie (co miało miejsce), to Sąd winien wznowić przewód

sądowy postanowieniem w trybie art. 409 kpk;

G. Zaniechanie w przedmiocie wydania postanowienia o wznowieniu przewodu

sądowego stanowiło obrazę art. 409 kpk .

H. Zaniechanie zarządzenia przerwy w rozprawie albo jej odroczenia stanowi

obrazę obowiązków procesowych przez sąd (Przewodniczącego) poprzez

niezastosowanie art. 401 kpk albo art. 404 kpk, ponieważ wydanie wyroku nastąpiło

w warunkach zmęczenia, gdy tymczasem zmęczenie winno powodować wydanie

zarządzenia w przedmiocie przerwy w rozprawie („z innej ważnej przyczyny" w

rozumieniu art. 401 § 1 K.P.K.) albo jej odroczenia (w przypadku uznania, że

zarządzenie przerwy nie byłoby wystarczające w rozumieniu art. 404 § 1 K.P.K.). W

warunkach zmęczenia wydano cały wyrok ( zasada logiki ) a nie tylko jego części

jak sugeruje treść uzasadnienia wyroku, że dotyczy tylko pkt. IV wyroku, czyli

obciążenia kosztami za bezpłatną pomoc tłumacza ( art. 72 § 1 kpk ) gdy

tymczasem treść wyroku ustalono w czasie trwania jednej (nieprzerwanej) narady,

obejmującej całość orzeczenie .

I. Wyrok wydany w warunkach zmęczenia sędziów - spowodował - wyłączenie lub

ograniczenie możliwości uzgodnienia rozstrzygnięcia sprawiedliwego i słusznego, a

tym samym skutkuje uznaniem braku warunków i zdolności sądu do poprawnego

orzekania /art. 2 § 1 pkt. 1 i 2 kpk , art. 9 kpk , art. 41 kpk - iudex suspectus w zw. z

art. 42 § 1 kpk , art. 109 kpk - naradą kieruje przewodniczący, 114 kpk - brak votum

5

seperatum , art. 117 § 2 kpk, 121 kpk / ponieważ wystąpiła przesłanka albo

przerwania rozprawy ... dla wypoczynku ... art. 401 § 1 kpk albo odroczenie

wydania wyroku ... z innych ważnych powodów. .. art. 411 § 1 kpk), ale sąd nie

zastosował tej możliwości. .Takie ustalenie czyni skutecznym zarzut, że wyrok i

jego treść narusza zasady określające cechy słusznego, sprawiedliwego

orzeczenia, a to nadto potwierdza poprawność zarzutu nierzetelnego procesu

/uzgodnienie wyroku w toku narady jest częścią procesu, a wadliwość tego procesu

decyzyjnego nie jest tylko naruszeniem dyscyplinarnym/;

II. uznanie apelacji za bezzasadną z tego powodu, ze wyrok był oparty na cyt ...

dokonaniu prawidłowych ustaleń faktycznych oraz uzasadnionego wnioskowania co

do winy , zakresu odpowiedzialności J. B. , kwalifikacji prawnej czynu oraz braku

naruszeń prawa procesowego, gdy t y m c z a s e m :

• apelacja skutkowała częściową zmianą wyroku;

• sąd dokonał oceny w warunkach braku rozpoznania istoty zarzutów apelacji ,

bez uwzględnienia zakresu zarzutów kasacji obrońcy oraz treści wyroku i

uzasadnienia SN - sygn. akt: IV KK 173/13 - (ograniczenie analizy kasacji tylko do

głównego uchybienia formalnego);

• sąd zaniechał wymaganej reakcji procesowej w związku z : uchybieniami

formalnymi w postępowaniu odwoławczym / własnymi /, które ocenił t y l k o jako

błędy / str. 34 - 35 uzasadnienia/ cyt.... błąd sądu l instancji .... (m.in . brak

tłumaczenia aktu oskarżenia, brak tłumaczenia sentencji wyroku SO i inne) oraz ,

że cyt... błędy nie miały istotnego wpływu na treść wyroku w rozumieniu art. 438

pkt. 2 kpk ,bo uchybienie powstało po wydaniu wyroku przez SO,a to ... nie miało

charakteru naruszenia prawa procesowego, a także nie miało istotnego wpływu na

treść wyroku ... Ustalenie tych uchybień proceduralnych oraz nieuzasadniona

argumentacja sądu apelacyjnego oznacza brak reakcji tego sądu, która wymagała

uchylenia wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania także m.in. w

celu zwrotu sprawy do prokuratury albo rozważenia takiej możliwości

t y m c z a s e m sąd dokonuje konwalidacji tych rażących uchybień procesowych

(m.in. przez doręczenie z tłumaczeniem t y l k o odpisu i uzasadnia wyroku sądu I

instancji - już w toku postępowania - II AKa …/13 odwoławczego tj. 27.05.2014 r.,

ale nie doręcza innych dokumentów procesowych w tłumaczeniu !) i wyrok w części

6

utrzymuje w mocy , a dokonuje tego z rażącym naruszeniem art. 433 kpk w zw. z

art. 436 kpk i art. 438 kpk o r a z art. 440 kpk - co uzasadniało, po stwierdzeniu

istotnych uchybień formalnych , jego uchyleniem w całości, a także jako rażąco

niesprawiedliwego - w tym postanowienie SN V K 61/02/;

III. obrazę art. 6 ust.1, art. 2 ust. 2 i art. 6 ust. 3 lit. d, e Europejskiej Konwencji o

ochronie praw człowieka i podstawowych wolności polegające na naruszeniu prawa

do obrony i prawa do rzetelnego procesu (art. 6 ust. 1) rozumianego jako gwarancja

niezawisłości i bezstronności procesu tymczasem obecny proces takiej cechy nie

posiadał z uwagi na :

A.) rażące naruszenie prawa do obrony;

B.) pominięto obowiązywanie norm dotyczących prawa do bezpłatnego i pełnego i

zupełnego tłumaczenia wyroku i akt sprawy / art. 72 kpk w zw. z art. 6 ust. 3 lit. e

Konwencji /, gdy:

 nie stosowano i nie przełamano domniemania niewinności, także jako skutek

odmowy dopuszczenia dowodów uzupełniających i nowych dowodów i brak ich

prowadzenia;

 oskarżony złożył wniosek o doręczenie uzasadnienia wyroku z

tłumaczeniem, ale nie doręczono tego tłumaczenia – II AKa …/13/;

 Sąd akceptuje udział tłumacza, co do którego ujawniono i podano powody

osłabiające zaufanie do jego wiedzy oraz inne przyczyny ( art. 196 § 3 kpk ), a to

nie skutkowało uwzględnieniem wniosku o powołanie nowego tłumacza

przysięgłego z określeniem zakresu jego czynności, a również

C .ustalenia faktyczne i wina oparte są na podstawie:

1. tylko wyjaśnień współoskarżonych oraz zeznaniach świadków- selektywnie

wybranych - i dokonaniu nieuzasadnionej oceny ich wiarygodności;

2. wyłącznie jako wynik oceny dowodów , która nie była oparta na faktach wprost

wynikających z dowodów materialnych;

3. gdy ocena nie ma cechy formalnej poprawności była analizowana z

naruszeniem zasady swobodnej oceny dowodów, braku weryfikacji dowodów ,

stosowania zasady minimalizmu procesowego ,nieuwzględniania wniosków

dowodowych obrony, a to powodowało nieuzasadnione uznanie - jako swoje -

ustaleń stanu faktycznego i ocen sądu okręgowego w wyniku czego przyjęto winę,

7

mimo braku wystarczających dowodów oraz utrzymano wyrok w pozostałym

zakresie / tylko zmiana wysokości kary pozbawienia wolności / .To także uzasadnia

zarzut nierzetelnego procesu;

4. przybrano do czynności procesowych wskazanego tłumacza i sąd nadal

akceptował jego udział, gdy w toku procesu ... ujawniono powody osłabiające

zaufanie do jego wiedzy ... (art. 196 § 3 kpk ) tj. nie posiadającego wystarczających

kompetencji / kwalifikacji / do poprawnego tłumaczenia wypowiedzi i dokumentów,

ponieważ jego tłumaczenia nie były wystarczająco dokładne i pełne, a mimo tego

sąd nie uwzględnił wniosku o powołanie innego tłumacza z naruszeniem art. 204 §

3 kpk w zw. z art. 196 § 3 kpk ( gdy ... ujawniono powody osłabiających zaufanie ....

oraz wskazano... i .... inne ważne powody / w tym brak czasu / . . . p o w o ł u j e

się innego biegłego ...), a nadto sąd odmówił utrwalania czynności protokołowanych

na nośniku obrazu i dźwięku, gdy wniosek obrony także zmierzał do wykazania wad

w tłumaczeniu - postanowienie z 27.05.14 r. oraz oświadczenie obrońcy ze str. 5,6 i

7 protokołu rozprawy - 27.05.14 r. / co stanowiło obrazę art. 147 § 1 kpk;

IV rażące naruszenie prawa do obrony, wskazując tylko na naruszenia zaistniałe

w toku sądowego postępowania odwoławczego (także zachodzące w postępowaniu

przygotowawczym i postępowaniu przed sądem I instancji ), a to :naruszenie

gwarancji procesowych dla cudzoziemca oraz naruszenie minimalnych standardów

demokratycznego systemu prawnego / w tym prawo do pomocy bezpłatnego

tłumacza, a także dostępu do podstawowych dokumentów procesu m.in. wyroku i

uzasadnienia tłumaczonych na język znany cudzoziemcowi/, które polegało na

obrazie :

A. art. 204 § 3 kpk w zw. z art. 196 § 3 kpk i art. 72 § 1 i 2 kpk - jako wezwanie i

dopuszczenie do udziału - w wyniku uwzględnienia wskazań SN ( art. 442 § 3 kpk)

– w postępowaniu karnym z udziałem cudzoziemca , który nie włada w

wystarczającym stopniu językiem polskim / art. 72 § 1 i 2 kk / tłumacza o -

niewystarczających kwalifikacjach /zgłaszano sądowi w czasie rozpraw - m.in.

protokół rozprawy z dnia 27.05.14 r. str. 5, 6 i 7 /, nie dysponującego czasem

wymaganym i potrzebnym do udziału w czynnościach w jego obecności oraz nie

uwzględnienie wniosku o powołanie innego tłumacza przysięgłego, mimo

ujawnienia powodów / także treść oświadczenie oskarżonego/ o wadach

8

tłumaczenia/ osłabiających zaufanie do wiedzy tłumacza i wskazanie przesłanki

"innego ważnego powodu " ( tłumacz w dniu 26.03.2014 r. już po 2 godzinach

odstąpił od czynności tłumaczenia akt z udziałem oskarżonego , przy akceptacji

tego stanu przez sąd z powodu cyt .... domagania się szczegółowego tłumaczenia

... sic !!! jak bezpodstawnie ustala sąd ) .To oznacza brak konsekwencji sądu

odwoławczego, który stwierdził uzasadnioną potrzebę wezwania tłumacza do

udziału w czynnościach procesowych na tym etapie oraz wezwał tłumacza do

udziału w postępowaniu odwoławczym, a następnie ocenił ,że oskarżony nie jest

uprawniony do cyt .... domagania się szczegółowego tłumaczenia.... dokumentu, a

to w/g sądu ....uniemożliwia racjonalne prowadzenie czynności .. / protokół

rozprawy z 16.06.2014 r. /, nie powołał nowego tłumacza , akceptował ograniczony

udział tłumacza w czytaniu przez oskarżonego kilku tomów akt w języku polskim - w

siedzibie sądu -tylko do czynności w dniu 26.03.2014 r. trwającej t y l k o 2 godziny,

a po czym tłumacz - przy akceptacji sądu - zaniechał udziału w czynności, która już

nie została powtórzona co stanowi ograniczenie gwarancji i uprawnień

procesowych oskarżonego gdyż - sąd wskazał jako przyczyny uzasadniające

zaniechanie kontynuowania tej czynności... domaganie się szczegółowego

tłumaczenia .... Subiektywizm sądu w tym zakresie został ujawniony w treści

uzasadnienia wyroku z dnia 16.06.2014 r. Il AKa …/13 - sąd podważa potrzebę

udziału /wezwania / tłumacza w procesie , ustalając , że cyt ... oskarżony nie wnosił

o pomoc tłumacza mimo pouczenia .... , dokonaniu oceny cyt ... to pozwalało

zasadnie przyjąć , że stopień znajomości przez oskarżonego języka polskiego nie

wzbudzał, nawet u prokuratora, wątpliwości, bo był przekonany, że J. B. opanował

język polski na takim poziomie, że pozwala na podjęcie skutecznej obrony ... (str.

20 uzasadnienia wyroku). Poza uwagą sądu , było to , że teza ta jest oparta

t y l k o na ocenie sądu, a nie procesowym ustaleniu . Tylko oskarżony - a nie sąd

- uprawniony był do oceny poziomu swojej znajomości (.. władania ..) językiem

polskim, tym bardziej, że nie stosowano języka literackiego lub powszechnego, ale

język prawniczy. Wadliwości argumentacji sądu wynika z: zeznań św. D .G. (str. 10

protokołu z dnia 27.05.14) cyt... on mówił - w zakładzie karnym - ł a m a n ą

polszczyzną .... a nie stanowi uzasadnia fakt, że cyt. ...nigdy oskarżony nie wnosił o

pomoc tłumacza ... co powoduje, że sąd wadliwie twierdzi ,iż dyspozycja art. 72 kpk

9

określa tylko uprawnienie cudzoziemca, a nie obowiązek sądu wezwania tłumacza,

gdyż nie było tłumacza w postępowaniu przygotowawczym i w części postępowania

sądowego przed SO , później sąd z urzędu wezwał tłumacza ale już 1-sze

postępowanie odwoławcze ( II AKa …/12) - było prowadzone bez tłumacza;

B. nieuzasadnione ograniczenie zakresu czynności tłumacza w postępowaniu

odwoławczym do tłumaczenia: w całości jedynie rozpraw oraz wyroku i

uzasadnienia sadu I instancji, a tylko w części pozostałych ,w tym już wydanych,

pism i dokumentów procesowych oraz udziału tłumacza w czytaniu akt przez

oskarżonego jedynie przez 4 godziny gdy akta sprawy składają kilka tomów - ponad

10.000 stron ,a to spowodowało, że skazany nie otrzymał - do chwili obecnej - w

tłumaczeniu pisemnym lub ustnym: uzasadnienia wyroku objętego kasacją,

postanowienia o przedstawieniu zarzutów i ich zmianie, aktu oskarżenia oraz

innych decyzji i dokumentów procesowych, istotnych dla jego obrony, a także

ograniczono mu czas na czytanie akt sprawy;

C. sąd odwoławczy wadliwie uznaje - z rażącym naruszeniem art. 72 § 1 w zw.

z art. 204 § 1 i 2 kpk i w zw. z art. 440 kpk - a to powoduje ,iż stają się subiektywne

wszelkie ustalenia i oceny sądu dotyczące tego, że nie jest uzasadniona i

wymagana pomoc tłumacza oraz dokonywanie tłumaczeń dokumentów i ich

doręczanie -na żadnym etapie postępowania - ponieważ J. B. wystarczano

rozumiał język polski / .. zna język polski /, czyli rozumiał znaczenie

najważniejszych czynności postępowania, tymczasem oskarżony jest

cudzoziemcem, co oznacza iż dla realizacji jego gwarancji i uprawnień

procesowych decydujące znaczenie ma to ,że J. B. powinien rozumieć i władać

językiem sądowym (prawnym i prawniczym), którym posługuje się sąd i organy

procesowe, jako kwalifikowanej formy języka gdy dla zrozumienia sensu czynności

procesowych i ich znaczenia dla sytuacji prawnej oskarżonego n i e w y s t a r c z y

znajomość języka potocznego / wyrok SA w Gdańsku z 30.11.2011 r. sygn. akt: II

AKa 349/11 /. Brak rozumienia języka sądowego (prawnego i prawniczego) spełnia

przesłankę uznania wyroku za rażąco niesprawiedliwy / art. 440 kpk /;

D. braku dostępu -w postępowaniu odwoławczym - do podstawowych

dokumentów procesu w tłumaczeniu na język czeski m.in: akt sprawy (vide : jak

wyżej), wyroków oraz ich pisemnego lub ustanego uzasadnienia z tłumaczeniem na

10

język czeski (dopiero w dniu 27.05.14 r. doręczono tłumaczenie wyroku i

uzasadnienia SO / ponieważ język polski nie był znany skazanemu w stopniu

wystarczającym. Decyzją sądu apelacyjnego, który uwzględnił wniosek

oskarżonego tymczasem tłumacz brał udział w czytaniu akt przez oskarżonego i

jego obrońcę tylko: jeden raz i tylko w wymiarze 2 godzin / z naruszeniem prawa -

ustalonego , przez sąd , zakresu czynności odstąpił od udziału w niej / w toku

całego postępowania odwoławczego w zakresie tej czynności;

E. Sąd postanowieniem z dnia 16.06.2014 r. - z naruszeniem prawa art. 117 § 2

i § 2a kpk w zw. z art. 92 kpk i art. 95 kpk nie uwzględnił wniosku oskarżonego i

obrony o odroczenie rozprawy i orzekł o prowadzeniu rozprawy pod nieobecność

oskarżonego . Oznaczało to rozpoznanie - tylko jeden z dwóch wniosków

oskarżonego . Sąd winien odroczyć rozprawę / nie prowadzić czynności /, ponieważ

miał wiedzę ,że - oskarżony nie stawił się na rozprawę i wykazał dokumentem

urzędowym z tłumaczeniem przyczynę nieobecności, a to oznaczało " uzasadnione

przypuszczenie, że niestawiennictwo, tym bardziej cudzoziemca - wykazane

dokumentem i okolicznościami - spełnia warunek "innej wyjątkowej przyczyny" nie

prowadzenia rozprawy / SN. I KZP 8/02 – cyt. ... chodzi o to by w dacie

decydowania nie istniała żadna z przesłanek usprawiedliwianych niestawiennictwo

.... co oznacza, w sprawie J. B. zaistniała przesłanka usprawiedliwiająca

niestawiennictwo i z tego powodu winno nastąpić odroczenie/;

F. Sąd pominął rozpoznanie osobistego wniosku o usprawiedliwienie nieobecności

oskarżonego na rozprawie głównej zgłoszonego na piśmie - w terminie i skutecznie

- obok wniosku o odroczenie, gdyż tylko cyt. ... uznał niestawiennictwo na

rozprawie jako nieusprawiedliwione ... co oznacza jedynie dokonanie oceny

przyczyn nieobecności i przyjęcie, że .... usprawiedliwienie nieobecności nie

nastąpiło w sposób należyty nieobecności i jej usprawiedliwienie było wynikiem

choroby, a to potwierdzał oryginał czeskiego dokumentu z tłumaczeniem, a obrońcy

/ jeden jako substytut / popierali oba wnioski oskarżonego oraz podali uzasadnienie

dla uznania ich skuteczności / wskazuje - na braki formalne protokołu w tym

zakresie /. Decyzja sądu była oparta głownie na poglądzie lekarza sądowego -

przybranego w czasie trwania rozprawy głównej - który stwierdził cyt... nie jest

napisana diagnoza ... jako lekarz sądowy - w oparciu o takie dokumenty /

11

zaświadczenia czeskiego i tłumaczenia / - nie wydałbym zaświadczenia o

niezdolności do stawiennictwa w sądzie .... oraz zaniechaniu zastosowaniu

przesłanki z art. 117 § 2 kpk, gdy zachodziło uzasadnione przypuszczenie , że

niestawiennictwo wynika z " innej wyjątkowej przyczyny", a nadto dokonanie tylko

ogólnej oceny ale nie wynikającej z ustalonych okoliczności i treści dokumentów ,że

oskarżony zaniechał / w jakim zakresie? / wymaganych czynności oraz obrońcy

cyt... powinni pouczyć i podjąć czynności dla uzyskania zaświadczenia w Polsce...

To oznacza także błąd w ustaleniach faktycznych, ponieważ oskarżony i obrońcy

podjęli wszelkie możliwe czynności w tym zakresie / dowód; treść protokołu z

16.06.2014 r. - oświadczenie lekarza sądowego i obrońcy - sic ! /, a to oznaczało

dla oskarżonego negatywne skutki procesowe, ponieważ:

1. dwa uchybienia sądu - wyżej powołane - pozbawiły oskarżonego możliwości

udziału w rozprawie głównej, a po zamknięciu przewodu sądowego J. B. nie miał

możliwości zabrania głosu w mowie końcowej, a to doprowadziło do ogłoszenia

wyrok bez jego obecności ( art. 419 kpk ) gdy zgłosił formalnie zamiar zabrania

głosu i obecność w czasie ogłaszania wyroku - rozumiany także jako zarzut

naruszenia prawa oskarżonego do aktywnej obrony w toku procesu . To oznacza,

że - także na tym etapie postępowania - nadal pozostaje aktualne wskazanie SN ,

.... dopiero umożliwienie J. B. przedstawienia osobiście swojego stanowiska

sprawi, że będzie k o m p l e t n e postępowanie odwoławcze (vide str. 9

uzasadnienia wyroku SN IV KK 173/13), a nadto oznacza, że sąd odwoławczy nie

przestrzega wytycznych SN wydanych w tej sprawie /naruszenie art. 442 § 3 kpk w

zw . z art. 518 kpk / ponieważ J. B. nadal nie mógł w pełnym zakresie przedstawić

swojego stanowiska przed zamknięciem rozprawy i wygłoszeniem mowy końcowej /

naruszenie art. 406 § 1 kpk /;

2. obrazę art. 376 § 2 kpk -Sąd nie był uprawniony do prowadzenia rozprawy pod

nieobecność oskarżonego, a jego obecność była obowiązkowa w rozumieniu art.

374 § 1 kpk a niestawiennictwo - w istocie - usprawiedliwił;

3. obrazę art. 390 § 1 kpk - oskarżony został pozbawiony prawa do obecności przy

wszystkich czynnościach postępowania dowodowego;

4. sąd rozstrzygał wniosek o odroczenie rozprawy g ł ó w n i e na podstawie

poglądu lekarza sądowego, co stanowi naruszenie art. 7 kpk ( postanowienie SN III

12

KK 365/1 - zaświadczenie lekarza sądowego nie jest dowodem wiążącym dla sądu

.... ) 1. sąd był uprawniony - ale pod warunkiem uwzględnienia wobec skazanego

jako cudzoziemca ,prawa krajowego (czeskiego) - do jednoznacznego i

stanowczego ustalenia okoliczności mającej znaczenie do stwierdzenia przez sąd

braku podstaw dla uwzględnienia wniosku o usprawiedliwienie nieobecności a

potem do uwzględnienia wniosku o odroczenie rozprawy 2. sąd dokonał własnych

tylko subiektywnych ocen jednego wniosku /pominął rozpoznanie wniosku o

usprawiedliwienie nieobecności gdyż / gdyż: A. nie analizował i nie odniósł się do

norma prawo czeskiego dla uznania poprawności czeskiego zaświadczenia o

niezdolności do pracy , jako wystarczającego do usprawiedliwienia nieobecności w

sądzie czeskim oraz B. pominął dla dokonania właściwych ustaleń , fakt - oparty na

wypowiedzi polskiego lekarza sądowego -że tak brzmiący dokument czeskiego

lekarza nie stanowi podstawy do wydania przez lekarza sądowego zaświadczenia

w przedmiocie niezdolności do obecności w sądzie C. a to oznacza że J.B. lub jego

obrońca - nie mogli uzyskać zaświadczenia zgodnego z polską procedurą jako

podstawy do usprawiedliwienia, uwzględniając fakt ,że choroba - zapalenie oskrzeli

- ujawniona jest dopiero w dniu 12.06.14 r.(czwartek) - a rozprawa jest wyznaczona

na 16.06.2104 r. godz. 9,00 (poniedziałek) nie było więc możliwe uzyskanie

dokumentu pozwalającego na usprawiedliwienie nieobecności z zastosowaniem

polskiej procedury (przyjmując znajomość polskiej procedury przez oskarżonego,

gdy obrońcy wiedzę o chorobie uzyskali w dniu 13.06.14 tj. - piątek. To oznacza, że

sąd wydał postanowienie - w zakresie braku odroczenia rozprawy, ale nie

rozpoznając wniosku o usprawiedliwienie nieobecności - wadliwie ustalił stan

faktyczny (istniała niezdolność do udziału w rozprawie - choroba, stosowanie

antybiotyków) bez dokonania wymaganych ocen w celu wydania formalnie

poprawnej decyzji / lecz oparł się na cyt.... niezastosowaniu się do wymogów ... w

sposób nienależyty usprawiedliwił nieobecność .... korzysta z pomocy dwóch

obrońców ...którzy nie podjęli wymaganych czynności ... Taka argumentacja

powoduje dezaprobatę obrońców, a nadto czyni zasadnym przesłankę do: uznania

naruszenia prawa procesowego, a także do wznowienia postępowania

odwoławczego, ale obecnie wnoszona jest kasacja jako środek prawny dalej idący;

5. nieuwzględnienie - w części - wymaganych i uzasadnionych wniosków

13

dowodowych obrony zgłaszanych w toku postępowania odwoławczego oraz nie

podjęcie czynności dowodowych z urzędu , wynikających także z niedostrzeganych

przez sąd wad postępowania dowodowego w I instancji, a także ujawnienia nowych

dowodów - jako przejaw zaniechania czynności dowodowych w zakresie ustaleń

faktycznych przed sądem II instancji (np. ujawnienie istnienia 2-go weksla B. K. i

przyczyn jego wystawienia itd.), brak procesowo wymaganej weryfikacji dowodów

dla poprawności dokonanych ustaleń stanu faktycznego oraz opartych na tym ocen;

6. a te wykazane naruszenia prawa o rażącym charakterze - tak opisane na str. 9-

10 wyroku SN IV KK 173/13 - uzasadniają skuteczność zarzutu naruszenia art. 442

§ 1, 2 i 3 k.p.k. - brak rozpoznania sprawy w jakiej nastąpiło przekazanie sprawy do

ponownego rozpoznania : § 1 • nie usunięto wad poprzedniego postępowania oraz

brak zmiany wyroku i uniewinnienia oskarżonego, § 2 - nie uchylono wyroku w celu

przekazania do sadu I instancji m.in. "może " dla dokonania zwrotu do prokuratury

w celu uzupełnienia, § 3 - nie zastosowanie się do zapatrywań prawnych SN, jako

wiążących - vide dalej;

IV. rażąca obraza prawa materialnego, mająca istotny wpływ na treść

orzeczenia, a to art. 258 § 3 w zw. z art. 258 § 1 kk przez błędną wykładnię

znamion istnienia zorganizowanej grupy , udziału w grupie oraz kierowania grupą

,co skutkowało wadliwą : subsumpcją oraz zastosowaniem normy prawnej do

ustalonego stanu faktycznego sprawy, który poprawnie oceniony i ustalony

wykluczał istnienie grupy z udziałem J. B., założenie i kierowanie grupą przez niego

chyba, że uznać za słuszne ustalenie / może ocenę sądu ?/ że członkami grupy

były " inne nieustalone osoby " - (z otoczenia spółki T. lub powiązanych) ponieważ

zachowania skazanego nie miały związku z przestępstwem, a tym samym z

udziałem w grupie przestępczej;

V. rażące naruszenie (obrazę) przepisów prawa procesowego mające istotny

wpływ na treść orzeczenia, a to:

ą) art. 6 kpk w zw. z art. 175 § 1 i 2 kpk. poprzez ich niezastosowanie co oznacza,

że nastąpiła obraza zasady prawa do obrony oskarżonego, albowiem oskarżony nie

stawił się na ostatni termin rozprawy apelacyjnej, usprawiedliwiając

niestawiennictwo oraz wnosząc o odroczenie rozprawy celem złożenia wyjaśnień

(kontynuowania wyjaśnień, które oskarżony rozpoczął składać na wcześniejszej

14

rozprawie apelacyjnej), gdy tymczasem Sad bezzasadnie nie usprawiedliwił

nieobecności oskarżonego i zatem nie odroczył rozprawy, co skutkowało

uniemożliwieniem oskarżonemu kontynuowania składania wyjaśnień (które w swej

dalszej części zawierały szereg nowych i istotnych okoliczności, których oskarżony

wcześniej nie ujawnił w jakichkolwiek wcześniejszych swoich wyjaśnieniach, a

dotyczą istotny przedmiotu sprawy), czym Sąd II instancji pozbawił go prawa do

składania wyjaśnień z art. 175 § 1 kpk., składania wyjaśnień co do dowodów

przeprowadzanych na przedmiotowej rozprawie apelacyjnej, co skutkowało tym, że

Sąd orzekał w oparciu o niepełny materiał dowodowy akt sprawy z obrazą art. 410

kpk i art. 92 kpk pomimo tego, że postanowieniem z dnia 27 maja 2014r. Sąd

dopuścił dowód z wyjaśnień oskarżonego, ale uniemożliwił oskarżonemu złożenie

przedmiotowych wyjaśnień. Wyżej wskazane uchybienie - jeśli Sąd Najwyższy

podzieli pogląd skarżącego - kwalifikuje się jako bezwzględna przyczyna

odwoławcza z art. 439 § 1 pkt 11 kpk. skutkująca uchyleniem wyroku:

b] art. 376 § 1 i 2 kpk poprzez jego niezastosowanie - niezarządzenie zatrzymania

i przymusowego doprowadzenia oskarżonego na rozprawę apelacyjną, mimo że

jego obecność była niezbędna z uwagi na fakt konieczności kontynuowania

odbierania od oskarżonego wyjaśnień, których składanie zostało rozpoczęte na

poprzedniej rozprawie głównej (dowód z wyjaśnień oskarżonego został

dopuszczony postanowieniem z dnia 27 maja 2014r.). co de facto spowodowało

także obrazę art. 6 kpk w zw. z art. 175 § 1 i 2 kpk poprzez naruszenie prawa do

obrony i składania wyjaśnień przez oskarżonego;

c] obrazę art. 377 § 3 kpk albowiem Sąd nie mógł prowadzić rozprawy pod

nieobecność oskarżonego, który właściwie usprawiedliwił swoją nieobecność:

(zgodnie z prawem czeskim, a brak było możliwości udania się do lekarza

sądowego w Polsce z uwagi na chorobę) i nie stawił się na nią, a Sąd winien uznać

obecność oskarżonego na rozprawie za niezbędną, albowiem oska/żony miał

dokończy: składanie wyjaśnień których składanie rozpoczął na poprzedniej

rozprawie apelacyjnej, co stanowi także obrazę art. 6 K.P.K. i art. 175 § 1 i 2 K.P.K.

Wyżej wskazane uchybienie - jeśli Sąd Najwyższy podzieli pogląd skarżącego -

kwalifikuje się jako bezwzględna przyczyna odwoławcza z art. 439 § 1 pkt 11 kpk .

skutkująca uchyleniem wyroku;

15

d] pominięcie przez Sąd obowiązywania zasady domniemania niewinności

poprzez obrazę art. 6 ust. 2 Europejskiej Konwencji o ochronie praw człowieka i

podstawowych wolności oraz art. 42 ust 3 w zw. z art. 2 Konstytucji RP i art. 5 § 1

kpk - mimo obowiązku jej bezwzględnego przestrzegania w demokratycznym

państwie prawnym /art. 2 Konstytucji RP/ z tego powodu, że zgromadzone dowody,

dokonane oceny i wynikające z nich ustalenia, nie mogły spowodować i nie

spowodowały przełamania - przez sąd - tej zasady jako podstawowej /kardynalnej/

dla polskiego procesu karnego. Oparcie ustaleń faktycznych bez dokonania ich

procesowej weryfikacji jest istotną wadą już tylko mając na uwadze, że wyjaśnienia

osk. A. K., osk. A .O. i w części zeznania świadka B. K. - były w istocie jedynymi

dowodami obciążającymi skazanego, a sądowa ocena ich wiarygodności nie

uwzględniała faktu zmiany ich treści w zależności od etapu postępowania i

okoliczności poza procesowych oraz tego, że ocena winy oskarżonego, w tej

sprawie, powinna być oparta głównie na treści dokumentów / wpisu do rejestru

sądowego, podatkowych, faktur, dokumentów celnych i przewozowych, dwóch

weksli, deklaracje podatkowe itd / a nie treści wyjaśnień lub zeznań. Nie można

oprzeć wyroku skazującego (art. 7 kpk) na wyjaśnieniach wzajemnie sprzecznych,

niezgodnych z zasadami doświadczenia życiowego, gdy brak jednoznacznych

dowodów winy musi prowadzić do uniewinnienia - art. 5 § 2 kpk;

e] obrazę art. 4 kpk - brak obiektywizmu sądu II instancji w formie braku

bezstronności i " kierunkowego " nastawienia do sprawy poprzez badanie i

uwzględnienie okoliczności przemawiających tylko na niekorzyść oskarżonego a

zatem nie można oprzeć wyroku skazującego / art. 7 kpk /, tylko na dowodach

niekorzystnych. Sąd na stronie 20 uzasadnienia wskazuje, że uwzględnił

okoliczności na niekorzyść skazanego i na korzyść gdy, np. sąd nie uwzględnił na

korzyść skazanego zeznań i pisemnego oświadczenia: B. K., D. M. i B. B. w

zakresie, w jakim potwierdzają wersję skazanego oraz początkowych wyjaśnień A.

K. w których nie wymieniał skazanego, jako uczestnika czynów zabronionych, a

dopiero później zapewne zmierzając do nadzwyczajnego złagodzenia kary albo

warunkowego jej zawieszenia zaczął bezpodstawnie pomawiać skazanego, celem

uzyskania korzyści procesowej w postaci jednej z tych dwóch instytucji prawa

materialnego;

16

f] obrazę art. 5 § 2 kpk - przez rozstrzygnie nie dających się usunąć istotnych

wątpliwości na niekorzyść J. B., a tym samym wadliwego dokonania istotnego

ustalenia, że był uczestnikiem tego czynu, kierował grupą, gdy naruszając zasadę

prawdy materialnej nie ustalono: ilości (liczby) prowadzonych rozmów oraz kwot

przekazywanych pieniędzy, konkretnie wskazanych terminów rozmów, miejsca ich

prowadzenia, przyczyn wystawienia dwóch weksli przez B. K., czasu miejsca i

innych okoliczności ich przekazania i wykorzystania - tylko na niekorzyść

skazanego, bez procesowo uzasadnionej weryfikacji i wyjaśnienia tych wątpliwości,

ponadto Sąd słusznie dostrzega, że A. K. w pierwszych wyjaśnieniach nie jest

dokładny i precyzyjny, jednakie z tego faktu sąd nie wyciąga poprawnego wniosku,

że jest to wątpliwość; którą należy rozstrzygnąć na korzyść skazanego, skoro

bowiem współoskarżony początkowo wprost nie wymienia skazanego, a dopiero

później na niego wskazuje, to do takiego modus operandi A. K. należy podejść ze

szczególną ostrożnością, mając na uwadze wyjaśnienia skazanego, który zawsze

zapewniał o swojej niewinności, a A. K. bezzasadnie go obciąża, ponadto w

sprawie zachodzi wątpliwość co do faktu, który Sąd II instancji uznał za aksjomat,

że skazany otrzymał od A. K. pieniądze za udział w grupie przestępczej. W aktach

sądowych brak jest wiarygodnego dowodu na tę okoliczność, skoro wyjaśnieniom w

tym zakresie A. K. i A. O. zaprzeczył skazany, a ich wyjaśnienia nie powinny mieć

waloru wiarygodności;

g] obrazę zasady swobodnej oceny dowodów, o której mowa w art. 7 kpk w

zakresie dowodu z zeznań świadka B. K. oraz treści jej obecnego oświadczenia

pisemnego (to dowód nowy, prowadzony tylko w postępowaniu apelacyjnym), co

spowodowało obrazę art. 7 kpk w zw. z art. 92 kpk w zw. z art. 410 kpk , poprzez

odmówienie im wiary w zakresie w jakim były zgodne z wyjaśnieniami skazanego,

potwierdzając wersję przedstawianą przez skazanego i odmawiając im wiary w

zakresie, w jakim były zgodne z jego wyjaśnieniami , co spowodowało, że Sąd nie

uwzględnił ich jako podstawy ustaleń faktycznych, dokonując obrazy art, 2 par. 2

K.P.K. - zasady prawdy materialnej;

h] obrazę art. 2 § 1 i 2 kpk, ponieważ nie zostały osiągnięte cele postępowania z

uwagi na fakt, że skazany nie jest sprawcą czynu, a został pociągnięty do

odpowiedzialności karnej, a podstawy rozstrzygnięcia nie stanowią prawdziwe

17

ustalenia faktyczne, w szczególności Sąd w uzasadnieniu opiera się na

domniemaniu, a nie fakcie pewnym, np. wpis do rejestru- KRS, deklaracje

podatkowe , roczne zeznanie podatkowe A. K., roczne zeznanie podatkowe

złożone w Republice Czeskiej przez J. B. za okres objęty zarzutami, treść i zapisy i

podpisy na wekslach , co oznacza, że Sąd nie jest tego faktu pewien, ale tworzy

domniemania jako wynik dokonanych ocen treści dokumentu i jego wartości

dowodowej, jednakże z drugiej strony treść uzasadnienia w tym zakresie może

wskazywać, że Sąd jest jednak pewien, ale nie artykułuje tego wprost, bo gdyby był

pewny, to użyłby innych określeń niż zawarte w uzasadnieniu. Jeśli Sąd uznał dany

fakt za poszlakę, to także winien to wyartykułować, a tego zaniechał;

i] art. 2 w zw. z art. 433 i art. 436 kpk - sąd II instancji nie realizował i nie wypełnił

pełnego zakresu celu i funkcji postępowania odwoławczego, a to: nie dokonał

pełnej analizy dowodów zebranych w postępowaniu odwoławczym (np. drugi

weksel B. K.), ograniczył postępowanie dowodowe przez nieuwzględnianie

istotnych wniosków dowodowych obrony , nie prowadził dowodów z urzędu w

zakresie opisanym w uzasadnieniu kasacji;

j) obrazę art. 401 § 1 kpk - / zarzut powtórzony ale inny zakres analizy / ponieważ

Przewodniczący nie przerwał rozprawy głównej z powodu zmęczenia , jako innej

ważnej przyczyny albo art. 404 § 1 kpk - brak zastosowania odroczenia lub przerwy

z powodu zmęczenia sędziów oraz uwzględnienia dwóch wniosków oskarżonego ,

co winno doprowadzić także do usprawiedliwienia jego nieobecności i odroczenia

rozprawy albo w szczególności obrazę art. 411 § 1 kpk - z powodu

nieuzasadnionego odstąpienia od zastosowania odroczenia wydania wyroku ...

z innych ważnych powodów , co skutkowało wydaniem wyroku w warunkach

zmęczenia, a to uzasadnia jego wadliwość merytoryczną i formalną oraz wskazuje

na nierzetelność procesu, co skutkowało naruszeniem uznaniem winy i skazaniem

oskarżonego;

k) obrazę art. 424 kpk, albowiem uzasadnienie wyroku nie spełnia elementów

wymaganych dla poprawnego uzasadnienia, w tym m.in. str. 54-55 uzasadnienia :

brak wskazania przesłanek i podstaw dokonanej korekty kary łącznej , zasadność

zastosowania środka karnego oraz określając jego wysokość - sąd opiera na

sformułowaniu ,że skazany cyt. ..otrzymywał określone kwoty ... brak zapłaty

18

akcyzy ..

I) obrazę art. 624 par. 1 K.P.K. w zw. z art. 72 § 1 kpk przez jego wadliwe

zastosowanie, co skutkowało obciążeniem skazanego obowiązkiem pokrycia

kosztów sądowych na rzecz Skarbu Państwa za bezpłatną pomoc tłumacza w

kwocie 15.340,72 zł / pkt IV wyroku w części /. Zarzut jest tym bardziej

uzasadniony, że sąd w tym zakresie mimo rażącego uchybienia - a sam to

potwierdza ( str. 54-55 uzasadnienia ) nadal wskazuje na istnienie wątpliwości co

do tego mimo, że dyspozycja art. 72 § 1 kpk ,że pomoc tłumacza jest bezpłatna a to

może oznaczać ,że sąd próbuje ograniczyć procesową funkcję gwarancyjną tego

artykułu także nie tylko w tym zakresie ! ! ! ! ;

m) art. 453 § 2 kpk przez zaniechanie odczytania pisma J. B. złożonego do akt na

rozprawie głównej oraz zaniechanie jego tłumaczenia , przez tłumacza w obecności

oskarżonego;

n) obrazę art. 188 § 1 kpk poprzez wygłoszenie przez Przewodniczącego roty

przyrzeczenia w treści niezgodnej z treścią wskazaną w art. 188 § 1 K.P.K., co

może pośrednio świadczyć o tym, że skład orzekający był zmęczony już od

przedostatniej rozprawy apelacyjnej w sprawie, a zatem winien odroczyć kolejną

rozprawę dla wypoczynku albo innej przyczyny (a zatem rozprawę na której zapadł

wyrok) tym bardziej, że czynił tak wcześniej.

dowód: pismo procesowe adw. O. Z. z dnia 09.06.2104 r.

o) art. 452 § 2 kpk w zw. z art. 458 kpk w zw. z art. 170 § 1 pkt. 2, 3, 5 oraz § 4 kpk

przez oddalenie, a tym nie prowadzenie dowodów : nowych dowodów i

uzupełniających, wnioskowanych w postępowaniu odwoławczym , gdy dowody te

miały istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, a sąd uznał je za zmierzajcie do cyt.

.... przewlekłości procesu, nie przytoczono nowych argumentów albo dowód jest

nieprzydatny, gdy nie zachodziły przesłanki do ich oddalenia, lecz uzasadnione

było ich dopuszczenie, oddalenie wniosków dowodowych nie stało na przeszkodzie

późniejszemu dopuszczeniu dowodów - chodzi o wszystkie wnioski dowodowe

obrońców oddalone postanowieniami Sądu Apelacyjnego. Gdyby Sąd dowody te

dopuścił i przeprowadził, ustaliłby zapewne inny stan faktyczny sprawy, zgodny z

wyjaśnieniami skazanego i jego konsekwentną linią obrony. Z uwagi na fakt, że

dowody te zostały oddalone, Sąd nie wziął pod uwagę okoliczności, które zostałyby

19

przedmiotowymi dowodami wykazane, co spowodowało obrazę art 410 kpk i art. 92

kpk, albowiem materiał dowodowy sprawy był niepełny, a niektóre okoliczności nie

były ujawnione w toku rozprawy - mam na uwadze dowody objęte w

postanowieniem Sądu Apelacyjnego z dnia 27.05.2014r.;

p) wskazuje i podtrzymuje jako nadal aktualne i uzasadnione zarzuty z kasacji ad

w. M. S. z dnia 28.08.2012 r. w zakresie : II pkt. 6 -11,13 i 14, a to naruszenia art.

433 § 1 w zw. z art. 337 § 1 kpk w zw. z art. 119 i 120 kpk w zw. z art. 72 § 3 kpk, a

to brak uchylenia wyroku 1. w celu zwrócenia AO do Prokuratury - brak tłumaczenia

AO oraz postanowień , pouczeń oraz zlecenie tłumaczenia czynności osobie o

wymaganych kwalifikacjach , 2. dla tłumaczenia zeznań św. D. M. w języku

słowackim i art. 433 § 1 w zw. z art. 391 § 1 kpk - udostępnienie świadkowi B. K. na

rozprawie do zapoznania są i osobistego odczytania protokołów z jej zeznań- jako

podstawa uchylenia wyroku, także z uwagi na naruszenie prawa do obrony i

rzetelnego procesu;

q) art. 405 kpk w zw. z art. 394 § 1 i 2 kpk poprzez nieodczytanie na rozprawie

apelacyjnej dokumentów, o których mowa w piśmie procesowym adwokata O. Z. z

dnia 21.05.2014r., wraz z wykonanie tłumaczenia na język czeski przez tłumacza

przysięgłego;

r) obrazę art. 147 § 1 kpk w zw. z art. 196 § 3 kpk w zw. z art. 204 § 3 kpk. poprzez

bezzasadne oddalenie wniosku o rejestrację obrazu i dźwięku rozpraw

apelacyjnych celem weryfikacji kompetencji praktycznych tłumacza przysięgo

języka czeskiego, co spowodowało uniemożliwienie skutecznego wykazania przez

oskarżonego oraz obrońców wadliwości w przedmiocie wykonywanego tłumaczenia

z języka czeskiego na język polski oraz z polskiego na język czeski, wykonywanego

przez tłumacza przysięgo języka czeskiego, wskutek czego oskarżony nie rozumiał

co dzieje się w czasie rozprawy głównej z uwagi na błędy tłumaczenia - zarzuty co

do tłumaczenia były zgłaszane wielokrotnie. Z wiedzy, którą posiadł obrońca

oskarżonego - adwokat O. Z. - przedmiotowy tłumacz przysięgły języka czeskiego

jest jedynym w R. i na obszarze apelacji […], a zatem Sąd Apelacyjny w […] za

wszelką cenę usiłował doprowadzić: do stanu niewyłączenia (niepowołania innego

tłumacza) tłumacza w trybie art. 196 § 3 kpk , albowiem powołanie innego tłumacza

wiązałoby się z wydłużeniem postępowania oraz wyższymi jego kosztami. Oznacza

20

to, że Sąd Apelacyjny zdawał sobie sprawę z tego, że zachodzą okoliczności

osłabiające zaufanie do wiedzy (umiejętności praktycznych) tłumacza, jednakże -

niezgodnie z zasadą lojalności procesowej - nie uwzględnił wniosku obrońców,

przedkładając interes wymiaru sprawiedliwości przed interes oskarżonego, co

doprowadziło do bezzasadnego niepowołania innego tłumacza, który posiadałby

odpowiednie umiejętności praktyczne. Na marginesie wskazuję - za obrońcą

adwokatem O. Z., który uczestniczył w zaznajamianiu się oskarżonego z aktami

salowymi sprawy w obecności tłumacza przez 2 godziny w dniu 26.03.2014r. - że

przedmiotowy tłumacz w czas-okresie 2 godzin wykonywanych tłumaczeń 10 stron

(wybranych zdań z 10 pierwszych stron akt) połowę czasu (to jest 1 godzinę)

poświęcał na znajdywanie w słowniku elektronicznym (podobnym do smartfona

albo netbooka) odpowiednich wyrażeń (słów) odpowiadanych w języku czeskim ich

znaczeniu w języku polskim, co wprost świadczy o braku wiedzy praktycznej

tłumacza – okoliczność ta była także sygnalizowana sądowi. Tłumacz artykułował,

że pracuje w systemie służby zdrowia i tłumaczeniami zajmuje się sporadycznie.

Fakt posiadania uprawnień tłumacza przysięgłego nie oznacza automatycznie, że

osoba taka posiada wiedzę praktyczną, skoro nie pracuje w swoim zawodzie. Z

wiedzy, którą posiadłem od adwokata O. Z. w czasie wykonywania przedmiotowych

tłumaczeń pierwszych 10 stron akt sądowych sprawy, obrońca i oskarżony nie

żądali tłumaczenia całości stron, lecz wybranych zdań z każdej strony, ale

tłumaczowi szło to bardzo mozolnie, miał problemy z tłumaczeniem. Tłumaczowi

została także przekazana ustna informacja, że oskarżony nie domaga się

tłumaczenia całości akt, lecz wybrane przez obrońcę najważniejsze ich fragmenty.

Oznacza to, że ustalenia faktyczne przyjęte w zaskarżonym wyroku inne niż

przedstawione wyżej są nieprawdziwe - tłumacz musiał bowiem wprowadzić w błąd

Sąd Apelacyjny, że oskarżony i jego obrońca domagają się tłumaczenia całości akt

- nie jest to bowiem prawdą i obrońca wyraża sprzeciw przeciwko takiemu ustaleniu

w płaszczyźnie prawa procesowego;

s) obrazę art. 441 kpk. poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy potrzeba

zwrócenia się do Sądu Najwyższego urzeczywistniła się w związku z treścią

wniosku obrońcy oskarżonego adwokata O. Z. z dnia 20.05.2014r, w przedmiocie

przekazania zagadnienia prawnego do rozstrzygnięcia Sądowi Najwyższemu -

21

zagadnienia, o którym mowa w piśmie procesowym z dnia 08.03.2014r. Gdyby Sąd

Apelacyjny zwrócił się wówczas do Sądu Najwyższego z przedmiotowym

zagadnieniem prawnym, zapewne zaskarżone orzeczenie miałoby inna treść, a

potrzeba wniesienia kasacji nie urzeczywistniłaby się;

t) art. 193 § 1 kpk w zw. z art. 167 kpk poprzez niedopuszczenie i nie

przeprowadzenie z urzędu dowodu z opinii biegłego odpowiedniej specjalności na

okoliczność różnic i podobieństw języka słowackiego i czeskiego. Sąd Apelacyjny

poczynił ustalenia w zakresie zachodzących różnic i podobieństw pomiędzy

językiem czeskim a słowackim na podstawie informacji zawartych na portalu

internetowym „Wikipedia", albowiem treść uzasadnienia wyroku w tym zakresie jest

praktycznie identyczna z pierwszym akapitem wydruku internetowego . Zgodnie z

orzecznictwem uzasadnianie orzeczeń sądowych zapisami „Wikipedii" jest

niedopuszczalne, a na marginesie podnoszę, że Sąd te ustalenia wskazuje jako

swoje własne (mimo, że nie są własnymi) ponieważ pochodzą one z portalu

Wikipedia. Ponadto wiadomości, o których mowa w uzasadnieniu są

wiadomościami specjalnymi, a zatem wymagane było zasięgniecie w tym zakresie

wiedzy specjalnej biegłego odpowiedniej specjalności, a nie opieranie ustaleń

faktycznych na zapisach portalu Wikipedia , gdzie zamieszczane są wiadomości w

żaden sposób niezweryfikowane, co oznacza, że Sąd oparł ustalenia faktyczne na

niewiarygodnym dowodzie i nie zasięgnął w tym zakresie wiedzy specjalistycznej -

stosując zasadę minimalizmu procesowego;

u) art. 616 § 2 pkt 2 kpk w zw. z art. 72 § 1 kpk w zw. z art. 618 kpk. poprzez

bezzasadne uznanie, że do kosztów sądowych należą koszty związane z

bezpłatnym udziałem tłumacza, gdy tymczasem koszty związane z bezpłatnym

udziałem tłumacza nie należą do wydatków Skarbu Państwa, co oznacza, że nie

należą także do kosztów sądowych gdy Sąd w punkcie IV zaskarżonego wyroku

bezzasadnie obciążył nimi oskarżonego. Na marginesie obrońca podnosi, że w

treści uzasadnienia zaskarżonego wyroku na stronie 54 Sąd podaje podstawę

prawną jako „art. 72 § 1 k.k,", a zatem myli przepisy kk (Kodeksu karnego) oraz kpk

(Kodeksu postępowania karnego). Uchybienie to było bezspornie rażące.

Należałoby także rozważyć, czy przedmiotowe uchybienie nie stanowi

bezwzględnej przyczyny odwoławczej w rozumieniu art 439 § 1 pkt 7 kpk, albowiem

22

zachodzi sprzeczność w treści orzeczenia i jego uzasadnienia (sprzeczność

pomiędzy sentencją wyroku a uzasadnieniem wyroku), de facto uniemożliwiająca

jego wykonanie.

Podnosząc powyższe zarzuty - na mocy art. 537 kpk -wnoszę o :

1. uchylenie wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 16 czerwca 2014r. sygn. akt: II

AKa …/13 w zaskarżonym zakresie wobec skazanego J. B. , celem ponownego

rozpoznania sprawy przez Sąd II instancji;

2. Na mocy art. 537 par. 2 in fine K.P.K. uchylenie wyroku Sądu Apelacyjnego z

dnia 16 czerwca 2014 r.. sygn. akt: II AKa …/14 w zaskarżonym zakresie wobec

skazanego J. B. oraz wyroku Sądu Okręgowego w R. z dnia 23.12.2011r. sygn. akt:

II K …/10 wobec skazanego, z uwagi na fakt, że skazanie jest oczywiście

niesłuszne i uniewinnienie skazanego;

a z ostrożności procesowej:

3. uchylenie wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 16.06.2014 r. r. sygn. akt: II AKa

…/13 w zaskarżonym zakresie oraz wyroku Sądu Okręgowego w R. z dnia

23.12.2011 r. sygn. akt: II K …/10 w tym zakresie i przekazanie sprawy do

ponownego rozpoznania sądowi I instancji;

4. oraz uchylenie wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 16.06.2014 r. sygn. akt: II AKa

…/13 w zakresie punktu IV. zaskarżonego wyroku, to jest co do zasądzenia od

oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa kosztów sądowych za postępowanie

odwoławczym w kwocie 15.340,72 zł i przekazanie w tym zakresie sprawy Sądowi

II instancji do ponownego rozpoznania w przedmiocie zwolnienia skazanego od

kosztów sądowych”

W pisemnej odpowiedzi na kasację prokurator Prokuratury Apelacyjnej

wniósł o uchylenie orzeczenia w części dotyczącej punktu IV zaskarżonego wyroku

Sądu Apelacyjnego, a w pozostałym zakresie o oddalenie kasacji.

Na rozprawie kasacyjnej strony procesowe podtrzymały stanowiska

wyrażone na piśmie.

Sąd Najwyższy rozważył, co następuje.

Kasacja obrońcy J. B. zasługiwała na uwzględnienie jedynie w tej części, w

której zarzuciła Sądowi Apelacyjnemu rażące naruszenie przepisu art. 72 § 1 k.p.k.,

poprze obciążenie skazanego kosztami sądowymi związanymi z udziałem w

23

sprawie tłumacza (punkty V-l oraz V-u). W uzasadnieniu wyroku Sąd Apelacyjny

wprost wskazał, że w tym zakresie popełnił błąd i naruszył powyższy przepis, przy

czym dodał, iż błąd ten był skutkiem “zmęczenia” (str.56-57). W odniesieniu do tego

zatem elementu kasacja obrońcy była zasadna, co implikowało uchylenie

zaskarżonego wyroku w części obciążającej J.B. kosztami sądowymi – jak ujął to

Sąd Apelacyjny – “związanymi z udziałem w sprawie tłumacza” (str.56).

Bezspornie, przepis art. 72 § 1 k.p.k. gwarantuje oskarżonemu, który nie włada w

wystarczającym stopniu językiem polskim, korzystanie z bezpłatnej pomocy

tłumacza. Skoro wskazana przez Sąd Apelacyjny kwota związana była wyłącznie z

kosztami tłumaczeń, a w pozostałym zakresie skazany został zwolniony od kosztów

sądowych, wystarczające było uchylenie jedynie tego rozstrzygnięcia

zasądzającego od skazanego tę część kosztów, już bez wydawania jakiegokolwiek

orzeczenia następczego.

Uwzględnienie kasacji w tej części spowodowało zarządzenie zwrotu

skazanemu opłaty od kasacji – art. 527 § 4 k.p.k. oraz obciążenie wydatkami

postępowania kasacyjnego Skarbu Państwa – art. 636 § 1 k.p.k.

W pozostałym zakresie kasacja obrońcy J. B. była bezzasadna w stopniu

oczywistym. Taka ocena pozostałych zarzutów kasacji wprawdzie uzasadniałaby

odstąpienie od sporządzenia dalszej części pisemnego uzasadnienia niniejszego

wyroku (art. 535 § 3 k.p.k.), ale Sąd Najwyższy uznał, że choćby w skrótowy

sposób, przynajmniej do części z podniesionych zarzutów odnieść się należy.

Przytoczenie in extenso zarzutów i wniosków zawartych w kasacji obrońcy

J.B. dobrze ilustruje niezwykle zawiły i mało czytelny sposób formułowania

zarzutów, wielokrotne powtarzanie tych samych wątków argumentacyjnych,

ignorowanie fundamentalnych reguł postępowania kasacyjnego, dotyczących tak

prawnych podstaw kasacji – art. 523 § 1 k.p.k., jak i jej przedmiotu – art. 519 k.p.k.

Spośród ogromnej ilości zarzutów opisanych w punktach, podpunktach i

podpunktach podpunktów kasacji, na plan pierwszy wyłaniają się te, w których

skarżący zarzucał – odwołując się do przepisów konstytucyjnych, konwencyjnych i

procesowych – rażące naruszenie prawa do obrony oraz standardu rzetelnego

procesu, związane z niezapewnieniem J. B. pełnego tłumaczenia całości akt, w tym

dokumentów wskazanych w art. 73 § 3 k.p.k. oraz z jakością ustnego tłumaczenia

24

przez tłumacza przysięgłego, który nie posiadał wystarczających kompetencji do

wykonywania tej czynności.

Jedynie prima facie zarzuty dotyczące powyższych kwestii mogły uchodzić

za istotne i zasługujące na uwzględnienie. Bliższa ich analiza w realiach

procesowych sprawy kompletnie pozbawiała je bowiem tych atrybutów. Już Sąd

Apelacyjny, biorąc pod uwagę powody, dla których uwzględniona została pierwsza

kasacja wniesiona przez obrońcę J. B., szerokie rozważania poświęcił ocenie

zachowania prawa do obrony oskarżonego w toku całego postępowania karnego.

Szczegółowo i rzetelnie opisał przebieg czynności procesowych oraz prezentowaną

przez oskarżonego postawę co do udziału tłumacza w czynnościach postępowania

przygotowawczego oraz podczas rozprawy głównej (str.22-32 uzasadnienia). Co

istotne, rozważania te w pełni zbieżne były ze stanowiskiem Sądu Najwyższego

wyrażonym w uzasadnieniu wyroku z dnia 30 września 2013r. W istocie bowiem – i

obecny skład orzekający stanowisko to podziela – już wówczas przesądzono, że do

uchybień naruszających prawo do obrony oskarżonego i standard rzetelnego

procesu, doszło wyłącznie na etapie postępowania odwoławczego, a nie na

etapach wcześniejszych, co implikowało, po uchyleniu wyroku Sądu Apelacyjnego,

przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania w jedynie postępowaniu

odwoławczym. Oczywiście zasadnie w uzasadnieniu wyroku z dnia 30 września

2013r. Sąd Najwyższy stwierdził, że “realizacja prawa do obrony zależy jednak nie

tylko od mechanizmów systemowych, tj. norm generalno-abstrakcyjnych, ale także

(a może przede wszystkim) od aktywności samej strony i jej koncepcji prowadzenia

obrony ...”, natomiast świadomie przecież wybrany sposób obrony nie może być

następnie podstawą zarzutu właśnie naruszenia prawa do obrony, co dotyczy

również prawa do korzystania z pomocy tłumacza (str.7-8 uzasadnienia).

Wszystkie powyższe elementy obrońca J. B. pominął w kasacji, twierdząc,

że oskarżony jedynie bardzo słabo władał potocznym językiem polskim (czemu

zresztą wprost przeczą obszerne, poprawne pod względem językowym, logicznym i

także w warstwie argumentacyjnej własnoręczne pisma J.B. – np. k.9631-9676) i

dlatego już od etapu postępowania przygotowawczego rażąco naruszano jego

prawo do obrony, co powinno skutkować wręcz zwrotem sprawy w celu

uzupełnienia śledztwa. Argumentacja ta była bezzasadna w stopniu oczywistym.

25

Podobnie ocenić należało rozbudowane zarzuty związane z brakiem

dostatecznych kompetencji występującej w obecnym postępowaniu odwoławczym

tłumaczki przysięgłej M. C. Lektura protokołów rozpraw odwoławczych z dni 6

marca, 27 maja oraz 16 czerwca 2014r. nie pozostawia wątpliwości, że wywody

skarżącego w tej mierze mają charakter li tylko skrajnie subiektywnych ocen, nie

wspartych rzeczową argumentacją. Za taką nie może przecież uchodzić odwołanie

się do przekazów uzyskanych od drugiego obrońcy J. B. Zaprotokołowane

odpowiedzi M. C. na pytania Sądu ad quem nie dają podstaw do podważenia

zasadności jego stanowiska, że to nie niekompetencja tłumaczki, ale zła wola

drugiej strony uniemożliwiła racjonalne wykonanie czynności tłumaczenia części

akt, jak i sprawny przebieg czynności procesowych w toku rozprawy apelacyjnej

(por. k.10.278-10.279 oraz k.10.360).

Bezzasadny był zarzut obrońcy o rażącym naruszeniu prawa do obrony J.B.

(w powiązaniu z całym szeregiem innych przepisów procesowych), poprzez

nieusprawiedliwienie jego niestawiennictwa na rozprawę odwoławczą w dniu 16

czerwca 2014r., pomimo przedłożenia stosownego zaświadczenia wystawionego

przez czeskiego lekarza, kontynuowania wówczas rozprawy i wydania wyroku. W

odniesieniu do tej grupy zarzutów również nie było podstaw do podzielenia

stanowiska skarżącego. Sąd Apelacyjny, przed wydaniem postanowienia o

nieuwzględnieniu wniosków o odroczenie rozprawy, poddał analizie przedłożony

przez J. B. dokument o czasowej niezdolności do pracy wraz z tłumaczeniem

(k.10.328), uzyskał informację i opinię polskiego lekarza sądowego, że dokument

taki nie mógłby stanowić podstawy do wydania zaświadczenia w trybie art. 117 § 2a

k.p.k. (choćby z uwagi na brak rozpoznania jednostki chorobowej), uzyskał

informację o sposobie wzywania oskarżonego na rozprawę główną (z pouczeniem

o konieczności przedłożenia zaświadczenia wystawionego przez lekarza

sądowego) – i dopiero wówczas postanowił o kontynuowaniu rozprawy pod jego

nieobecność, która wszak obowiązkowa nie była (art. 450 § 2 k.p.k.). W tej sytuacji

nie można uznać, że oceniając tę sytuację procesową, Sąd ad quem w sposób

rażący naruszył którekolwiek ze wskazywanych w kasacji przepisów procedury

karnej. Co więcej, na brak takiego naruszenia wskazuje dodatkowy argument,

dotychczas nie powoływany. Ten mianowicie, że na przedstawionym czeskim

26

dokumencie lekarskim wprost stwierdzono, że J. B. ma “prawo do wychodzenia z

domu od dnia 16.06.2014r.” (k.10.338), a więc od dnia rozprawy. Wziąwszy pod

uwagę, że miejsce zamieszkania skazanego od siedziby Sądu Apelacyjnego

odległe jest o około 300 km, tym bardziej zarzuty kasacyjne ocenić należało jako

bezpodstawne. Nie stawiając się na rozprawę odwoławczą bez należytego

usprawiedliwienia J. B. sam pozbawił się możliwości złożenia dodatkowych

wyjaśnień, wyrażenia stanowiska w “głosach stron”, jak również wysłuchania

motywów wyroku w tłumaczeniu na język ojczysty.

Wręcz za nieporozumienie ocenić trzeba wszelkie zarzuty kasacji bazujące

na zawartym w uzasadnieniu wyroku Sądu Apelacyjnego stwierdzeniu, że “omyłka”

dotycząca obciążenia skazanego kosztami związanymi z udziałem w postępowaniu

odwoławczym tłumacza nastąpiła “w wyniku zmęczenia” (str.57). Wywód

skarżącego, że skoro Sąd wskazał w uzasadnieniu wyroku, iż był zmęczony przy

obciążaniu oskarżonego częścią kosztów sądowych, to zmęczenie to dotyczyło

także pozostałych rozstrzygnięć zawartych w wyroku, a zatem, gdyby zmęczony nie

był, to zapadłby całkowicie inny wyrok – uniewinniający, jest wywodem

niedorzecznym. Niedorzecznym na tyle, że nie wymaga dalszego komentarza.

W toku ponownego postępowania odwoławczego obrońcy J. B. złożyli

bardzo liczne wnioski dowodowe, które w większości zostały przez Sąd Apelacyjny

oddalone. Wszystkie decyzje procesowe Sądu w tej mierze wydane zostały w

oparciu o powołane podstawy prawne i szczegółowo uzasadnione. W kasacji w

najmniejszym stopniu nie wykazano, żeby którekolwiek z tych rozstrzygnięć

dotknięte było rażącym błędem w procedowaniu. Skarżący ograniczył się jedynie

do przedstawienia własnej oceny wnioskowanych dowodów (w zdecydowanej

większości dotyczących źródeł dowodowych znanych już z rozprawy głównej) wraz

z konkluzjami, że podważają one wiarygodność kluczowych dowodów

obciążających J. B., to jest wyjaśnień A. K., depozycji A. O. czy zeznań B. K.,

złożonych w toku postępowania przygotowawczego. Proste przeciwstawienie w

nadzwyczajnym środku zaskarżenia własnych ocen ocenom dokonanym przez

Sądy obu instancji, rzecz jasna, oczekiwanego skutku przynieść nie może. Oceny

wiarygodności poszczególnych środków dowodowych w ogóle nie należą do

kategorii “naruszeń prawa”, o jakiej mowa w art. 523 § 1 k.p.k.

27

Tak szeroko eksponowany w kasacji wątek dotyczący aktualnych twierdzeń

B. K. i przedstawienia przez nią drugiego weksla, który miałby podważać

wyjaśnienia A. K., był kompletnie nieprzekonujący. Najistotniejsze znaczenie

dowodowe miało niewątpliwie to stwierdzenie B. K. w śledztwie, że wie, iż “A. i M.

D.” to ta sama osoba, a J. B. jej powiedział, że to on załatwił mu to nazwisko i nową

tożsamość (k.8.246). Zeznając w toku rozprawy głównej świadek wprawdzie nie

potwierdziła tej okoliczności, w żaden jednak sensowny sposób nie tłumacząc

dlaczego uprzednio ją wskazała. W sytuacji, gdy sama B. K. stwierdziła, że w

śledztwie przesłuchiwał ją czeski policjant, który sprawy nie znał, przyznanie waloru

wiarygodności przywołanym słowom świadka przez Sądy obu instancji, nie zawiera

żadnego błędu dowolności ani nie narusza zasady swobodnej oceny dowodów.

Powoływane w kasacji argumenty dotyczące innych powiązań A. K. z B. K., w tym

związanych z wystawianiem weksli, nie były w stanie stanowiska Sądów obu

instancji podważyć, tym bardziej, że przecież A. K. już w śledztwie wyjaśniał o

wystawianiu “kilku” weksli na wielotysięczne kwoty (7.714v).

Sąd ad quem zasadnie w toku postępowania odwoławczego nie prowadził

tak szerokiego postępowania dowodowego, z jaką to inicjatywą występowali

obrońcy skazanego. Ograniczenie ram tego postępowania nie naruszało żadnych

przepisów procedury karnej, a jego racjonalność potwierdził choćby przebieg

przesłuchania D. G., którego zeznania nie miały przecież żadnego znaczenia dla

rozstrzygnięcia sprawy.

Zdumiewający był zawarty kasacji zarzut wskazany w punkcie IV litera F

podpunkt 6, w którym skarżący dopatrywał się rażącego naruszenia art. 442 § 1, 2 i

3 k.p.k., a w tym § 1, ponieważ “nie usunięto wad poprzedniego postępowania oraz

brak zmiany wyroku i uniewinnienia oskarżonego” (str.9 kasacji). Odnośnie tego

zarzutu można jedynie stwierdzić, że to właśnie Sąd Apelacyjny w pełni

respektował wytyczne płynące z wyroku Sądu Najwyższego z dnia 30 września

2013r., natomiast obrońcy J. B. podejmowali szereg czynności zupełnie ich nie

uwzględniając.

Całkowicie chybiony był i ten zarzut kasacji, jakoby zaskarżony wyrok

dotknięty był rażącym naruszeniem prawa materialnego – art. 258 § 3 kk – przez

błędną wykładnię znamion istnienia zorganizowanej grupy przestępczej, udziału w

28

grupie oraz kierowania grupą. Argumentacja obrońcy sprowadzała się do

twierdzenia, że dokonano “wadliwej subsumpcji ... do ustalonego stanu faktycznego

sprawy, który poprawnie oceniony i ustalony wykluczał istnienie grupy z udziałem J.

B. ...” (str.10 kasacji). Formułując ten zarzut skarżący nie dostrzegł, że subsumcja

polega na zastosowaniu określonych norm prawnych do ustalonego stanu

faktycznego – ustalonego przez sąd, a nie postulowanego przez stronę procesową.

Sądy obu instancji, rzecz jasna, ustaliły, że to J. B. kierował grupą przestępczą, a

zatem twierdzenie, iż dokonały “wadliwej subsumpcji”, bo J. B. w żadnym czynie

przestępnym nie brał udziału, mieścić się może jedynie w ramach zarzutu błędu w

ustaleniach faktycznych, który to zarzut w postępowaniu kasacyjnym nie jest jednak

dopuszczalny.

Zarzuty naruszenia przewidzianych w k.p.k. zasad procesowych – art. 4, art.

5 § 2, art. 7, art. 2 § 1 i 2 – jak już wielokrotnie wyjaśniał Sąd Najwyższy, co do

zasady nie mogą stanowić samodzielnych podstaw kasacyjnych. W istocie, w

przedmiotowej kasacji służyły wyłącznie do prezentacji własnego stanowiska

obrońcy o niesłuszności przypisania winy J. B., bez przedstawienia rzeczowej

prawniczej argumentacji. Konstruktywnie przecież nie można traktować zarzutów:

1) oparcia wyroku na podstawie dowodów z wyjaśnień i zeznań swiadków, zamiast

na podstawie materialnej dokumentacji wytworzonej w spółkach “C.” i “N.”; 2) braku

bezstronności Sądu wobec uwzględnienia okoliczności wyłącznie niekorzystnych

dla oskarżonego – wszak w zgodzie z logiką, trudno “uwzględniać” dowody, których

wiarygodność zdyskwalifikowano; 3) precyzyjność ustaleń dotyczących ilości

przeprowadzonych rozmów, dokładnych kwoty przekazanych pieniędzy czy miejsc,

w których to nastąpiło – zależna jest od treści zgromadzonego materiału

dowodowego, który wielokrotnie nie pozwala na dokonanie bardziej szczegółowych

ustaleń – z takiego stanu sprawy w żadnym razie nie można wyprowadzić

sugerowanego w kasacji wnioskowania, że skoro nie można precyzyjnie ustalić

jaką kwotę A. K. przekazał J. B., to reguła in dubio pro reo nakazuje przyjąć, że w

ogóle takiego przekazania nie było; 4) ocena pewnych części zeznań świadka jako

wiarygodnych i odmówienie takiego przymiotu innej ich części, stanowi niezbywalną

prerogatywę sądów, a zatem sama przez się – jak wskazał to skarżący (zarzut IV,

lit. g) – nie może naruszać art. 7 czy art. 2 k.p.k.; 5) zupełnie chybiony był kolejny

29

zarzut, że nastąpiła obraza art. 2 § 1 i 2 k.p.k., “ponieważ nie nie zostały osiągnięte

cele postępowania z uwagi na fakt, że skazany nie jest sprawcą czynu ... “, a wyrok

oparty został na podstawie domniemań, a nie na “fakcie pewnym”, za który

skarżący uznaje dokumentację spółek; wystarczy w tym zakresie odesłać do

szczegółowych uzasadnień orzeczeń Sądów obu instancji, wykazujących, że

przecież cały przestępczy pomysł J. B., począwszy od “stworzenia” fałszywej

tożsamości A. K., zakładał całkowite ukrycie własnej osoby w działalności “C.” i “N”.

Bezpodstawny był również zarzut naruszenia przez Sąd odwoławczy art. 424

k.p.k. w zakresie zmiany wyroku Sądu pierwszej instancji co do wysokosci

orzeczonej kary pozbawienia wolności. Wszak konieczność taka wystąpiła już na

skutek zmiany wyroku Sądu Okręgowego w pierwszym postępowaniu apelacyjnym

i wobec kierunku kasacyjnego zaskarżenia, a następnie uchylenia uprzedniego

wyroku Sądu Apelacyjnego.

Nieporozumieniem było także to stanowisko obrońcy skazanego, w którym

oświadczył, że “wskazuje i podtrzymuje jako nadal aktualne i uzasadnione zarzuty z

kasacji z dnia 28.08.2012r.” Szerzej opisując ten zarzut (pkt IV lit. p) obrońca

ponownie nie dostrzegł wskazań Sądu Najwyższego zawartych w wyroku z dnia 30

września 2013r., jak i tego, że nie mogą zachować aktualności żadne z zarzutów

zawartych w innych nadzwyczajnych środkach zaskarżenia, choćby ze względu na

treść art. 8 § 1 k.p.k. oraz art. 536 k.p.k.

Oczywiście chybiony był zarzut nieuwzględnienia przez Sąd odwoławczy

wniosku o utrwalenie przebiegu rozprawy za pomocą urządzeń rejestrujących obraz

i dźwięk. W sytuacji gdy Sąd nie dysponował stosownymi urządzeniami, w pełni

zasadnie przyjął, że wniosek taki zmierza do przedłużenia postępowania.

Jednocześnie jednak zezwolił obrońcom na utrwalanie dźwięku, w trybie art. 358

k.p.k. O żadnym zatem naruszeniu procedury karnej w tym zakresie mowy być nie

może.

Wręcz groteskowo, w kontekście rygorów podstaw kasacyjnych określonych

w art. 523 § 1 k.p.k., brzmiał zarzut naruszenia przez Sąd Apelacyjny art. 441 k.p.k.

Wszak jedynym adresatem norm kompetencyjnych wynikających z tego przepisu

jest sąd odwoławczy i wyłącznie do niego należy ocena zasadności wystąpienia z

przewidzianą tam inicjatywą – w żaden zatem sposób naruszyć tego przepisu nie

30

może. Identyczna ocena dotyczyć musiała także zarzutu naruszenia art. 188 § 1

k.p.k. oraz wniosków skarżącego co do konsekwencji pomylenia skrótów „k.k.” i

„k.p.k.” (punkty V-n i V-u).

W zakresie pozostałych zarzutów zawartych w kasacji obrońcy J.B., które nie

znalazły wprost odniesienia w niniejszym uzasadnieniu, a które wielokrotnie

powtarzały te same tezy, Sąd Najwyższy uznał, że zbędne jest powielanie

dotychczasowej argumentacji, na co wprost pozwala forma oddalenia kasacji oraz

przepis art. 535 § 3 k.p.k.

Kierując się przedstawioną powyżej argumentacją Sąd Najwyższy orzekł, jak

w części dyspozytywnej wyroku.