I PK 297/14

Sygn. akt I PK 297/14

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 8 września 2015 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Jolanta Frańczak (przewodniczący)

SSN Romualda Spyt

SSN Jolanta Strusińska-Żukowska (sprawozdawca)

Protokolant Małgorzata Beczek

w sprawie z powództwa M. S.

przeciwko Federacji Związków Zawodowych […] w Polsce

o zapłatę,

po rozpoznaniu na rozprawie w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw

Publicznych w dniu 8 września 2015 r.,

skargi kasacyjnej strony pozwanej od wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i

Ubezpieczeń Społecznych w K.

z dnia 7 maja 2014 r.,

oddala skargę kasacyjną.

UZASADNIENIE

Sąd Okręgowy w K. wyrokiem z dnia 7 maja 2014 r. oddalił apelacje obu

stron od wyroku Sądu Rejonowego w K. z dnia 16 października 2013 r., którym

zasądzono od pozwanej Federacji Związków Zawodowych z siedzibą w W. na

rzecz powoda M. S. kwotę 21.571,20 zł tytułem odprawy rentowej wraz z

2

ustawowymi odsetkami od dnia 10 stycznia 2012 r. oraz kwotę 1.914,10 zł tytułem

nagrody jubileuszowej wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 18 marca 2013 r. i

oddalono powództwo w pozostałej części.

Sąd odwoławczy zaakceptował poczynione w sprawie ustalenia faktyczne,

zgodnie z którymi powód był zatrudniony w okresie od 1 marca 1982 r. do 30

kwietnia 1982 r. w Przedsiębiorstwie Budownictwa Ogólnego w K., a następnie od 1

maja 1982 r. do 30 września 1991 r. w Zarządzie Dróg w K. na stanowisku

inspektora Miejskiej Służby Porządkowej. Stosunek pracy z Zarządem Dróg został

rozwiązany w drodze wypowiedzenia umowy o pracę przez pracodawcę w związku

z likwidacją Miejskiej Służby Porządkowej. W lutym 1984 r. powód został wybrany

na przewodniczącego Międzywojewódzkiego Zarządu Federacji w K. Ówczesny

pracodawca powoda – Zarząd Dróg – pismem z dnia 28 kwietnia 1984 r.

poinformował Federację Związków Zawodowych […] w Polsce, że wyraża zgodę na

urlopowanie powoda do prac związkowych w terminie od dnia 1 czerwca 1984 r. Z

tym dniem została zawarta z M. S. umowa o pracę na stanowisku

przewodniczącego Międzywojewódzkiego Zarządu Federacji w K. W następnych

latach powód był wybierany na kolejne kadencje na stanowisko przewodniczącego

Międzywojewódzkiego Zarządu Federacji w K., ostatnio w dniu 16 marca 2007 r. na

czteroletnią kadencję. Na konferencji wyborczej w dniu 18 lutego 2011 r. na

stanowisko przewodniczącego Międzywojewódzkiego Zarządu Federacji został

wybrany M. Ł. Pismem z dnia 22 lutego 2011 r. Federacja Związków Zawodowych

w Polsce poinformowała powoda, że w związku z wynikami wyborów wygasł z

dniem 18 lutego 2011 r. sprawowany przez niego mandat przewodniczącego

Międzywojewódzkiego Zarządu Federacji, a tym samym z tym dniem uległ

rozwiązaniu stosunek pracy łączący powoda z Federacją.

Z ustaleń Sądu Rejonowego wynikało także, iż powód przebywał na

zwolnieniach lekarskich od 26 października 2010 r. do 12 listopada 2010 r. oraz

nieprzerwanie od 21 grudnia 2010 r. do 2 czerwca 2011 r., kiedy wyczerpał

182-dniowy okres pobierania zasiłku chorobowego. Bezpośrednio po zakończeniu

okresu zasiłkowego, tj. z dniem 3 czerwca 2011 r., przeszedł na rentę z tytułu

całkowitej niezdolności do pracy, przyznaną do dnia 30 czerwca 2012 r., po 27

3

latach pełnienia funkcji przewodniczącego Międzywojewódzkiego Zarządu

Federacji w K.

Sąd odwoławczy zgodził się również z oceną prawną tego stanu

faktycznego, sprowadzającą się, między innymi, do stwierdzenia uprawnień

powoda do odprawy rentowej i nagrody jubileuszowej na podstawie

obowiązującego u strony pozwanej Układu Zbiorowego Pracy dla Pracowników

Federacji Związków Zawodowych […] w Polsce. Zgodnie z § 8 pkt 3 Rozdziału VII

tego Układu, pracownikowi, z którym rozwiązano stosunek pracy w związku z

przejściem na emeryturę lub rentę przysługuje po 20 i więcej latach pracy odprawa

pieniężna w wysokości trzymiesięcznego wynagrodzenia, a stosownie do treści § 1

Rozdziału VII tego aktu, pracownikom przysługują nagrody jubileuszowe za

długoletnią, ciągłą pracę. Pracownikowi odchodzącemu na rentę przysługuje

nagroda jubileuszowa mimo nieprzepracowania pełnego okresu w wysokości 1/60

za każdy przepracowany miesiąc liczony od ostatniej nagrody, o czym z kolei

stanowi § 2 Rozdziału VII Układu. Sąd drugiej instancji nie znalazł podstaw do

zanegowania stanowiska Sądu Rejonowego, że pomiędzy ustaniem stosunku pracy

powoda u strony pozwanej a jego przejściem na rentę istniał związek, o którym

mowa w § 8 Rozdziału VII Układu, uprawniający go do odprawy rentowej. W

szczególności Sąd Okręgowy podkreślił, że ustanie stosunku pracy wskutek upływu

czasu, na jaki umowę zawarto, nie wyklucza jego związku z przejściem na rentę.

Wystarczy bowiem w tym zakresie związek czasowy, tj. przejście na rentę

bezpośrednio po ustaniu stosunku pracy. Związek ten jest jednak zachowany także

wtedy, gdy pracownik przechodzi na rentę po pewnym czasie od ustania stosunku

pracy, lecz następuje to bezpośrednio po okresie nieprzerwanego pobierania

zasiłku chorobowego, zapoczątkowanego jeszcze w czasie trwania stosunku pracy,

tak jak to miało miejsce w niniejszej sprawie.

Odnosząc się do apelacyjnego zarzutu strony pozwanej nieprawidłowego

określenia daty, od której przysługują odsetki ustawowe od zasądzonej odprawy

rentowej, Sąd odwoławczy podniósł, że roszczenie o zapłatę odprawy jest

wymagalne od dnia rozwiązania stosunku pracy także wtedy, gdy orzeczenie

przyznające rentę zostało wydane później. Z tego względu zarzut naruszenia przez

Sąd Rejonowy art. 481 § 1 k.c. przez zasądzenie odsetek ustawowych od daty

4

wniesienia pozwu, tj. 10 stycznia 2012 r., a nie od daty przedstawienia stronie

pozwanej oryginału decyzji organu rentowego o przyznaniu powodowi prawa do

renty z tytułu niezdolności do pracy, tj. od 4 października 2013 r., nie mógł być

uwzględniony.

Zdaniem Sądu Okręgowego, Sąd pierwszej instancji trafnie rozstrzygnął

również o prawie powoda do nagrody jubileuszowej w wysokości zasądzonej

wyrokiem. Zasadą jest bowiem, że prawo do tego świadczenia nabywa pracownik,

który w czasie zatrudnienia spełni przesłankę posiadania odpowiedniego stażu

pracy. Wobec jednoznacznego brzmienia § 1 Rozdziału VII Układu Zbiorowego

powodowi należała się więc nagroda jubileuszowa za pięć miesięcy od dnia

ostatniej nagrody do dnia ustania stosunku pracy w wysokości 1/60 za każdy

przepracowany miesiąc (§ 2 Rozdziału VII Układu), jak prawidłowo stwierdził Sąd

Rejonowy.

Strona pozwana wywiodła skargę kasacyjną od wyroku Sądu Okręgowego w

części oddalającej jej apelację od wyroku Sądu Rejonowego, zarzucając

naruszenie:

1. art. 921

§ 1 w związku z art. 73 § 2 k.p., przez błędną wykładnię

polegającą na przyjęciu, że ustaniem stosunku pracy w związku z przejściem na

rentę uzasadniającym odprawę pieniężną jest również rozwiązanie stosunku pracy

wraz z wygaśnięciem mandatu, podczas gdy regulowane przepisami szczególnymi

rozwiązanie stosunku pracy z wyboru ma za swoją wyłączną przyczynę

wygaśnięcie mandatu, a zatem nie istnieje iunctim pomiędzy ustaniem stosunku

pracy a przejściem na rentę rodzące po stronie pracownika z wyboru roszczenie o

wypłatę odprawy;

2. art. 65 § 1 i 2 k.c., przez błędną i niezgodną z zamiarem stron wykładnię §

8 VII Zasady wypłacania nagród jubileuszowych i odpraw pieniężnych Załącznika

Nr 1 Zakładowego Układu Zbiorowego Pracy w pozwanej, polegającą na

przypisaniu użytemu w tym przepisie sformułowaniu „rozwiązano stosunek pracy w

związku z przejściem na rentę” znaczenia właściwego dla podobnego

sformułowania użytego w art. 921

§ 1 k.p., podczas gdy postanowienia Układu jako

aktu autonomicznego w stosunku do Kodeksu pracy powinny być interpretowane

5

zgodnie z art. 65 § 1 i 2 k.c.; nie są natomiast objęte rozszerzającą wykładnią

podobnie brzmiących przepisów Kodeksu pracy;

3. § 2 Układu, przez błędne zastosowanie, podczas gdy wskazany przepis

dotyczy jedynie pracowników odchodzących z pozwanej Federacji bezpośrednio na

rentę, nie zaś pracowników, których stosunek pracy z wyboru rozwiązał się wskutek

wygaśnięcia mandatu;

4. art. 9 § 2, art. 18 § 1 i 2, art. 921

§ 1 k.p. w związku z § 8 Układu, przez

zastosowanie nieistniejącej normy prawa materialnego, co polegało na przyjęciu

jako podstawy zasądzenia odprawy rentowej hipotezy art. 921

§ 1 k.p. (co do

przesłanki nabycia uprawnienia) oraz dyspozycji § 8 Układu (co do wysokości

należnej odprawy), podczas gdy prawidłowe zastosowanie przepisu bardziej

korzystnego dla pracownika winno polegać na zastosowaniu bądź to art. 921

§ 1

k.p. w całości, bądź § 8 Układu w całości;

5. art. 921

§ 1 w związku z art. 74 k.p., przez błędną wykładnię polegającą na

przyjęciu, że pracodawcą objętym obowiązkiem wypłaty odprawy rentowej

pracownikowi, którego stosunek pracy rozwiązał się z wygaśnięciem mandatu, jest

pracodawca, z którym przechodzący na rentę pozostawał w stosunku pracy z

wyboru, podczas gdy art. 74 k.p. przez użycie sformułowania o wygaśnięciu

stosunku pracy w razie niepodjęcia jej w terminie 7 dni u pracodawcy, u którego

przechodzący na rentę był urlopowany po uzyskaniu mandatu, wskazuje, że

ostatnim pracodawcą jest w takim wypadku ten pracodawca, u którego

przechodzący na rentę były mandatariusz mógł w terminie 7 dni podjąć pracę i to

ten pracodawca jest zobowiązany z tytułu wypłaty odprawy rentowej;

6. art. 481 § 1 k.c., przez błędne zastosowanie polegające na przyjęciu, że

opóźnienie pozwanej w zapłacie powodowi odprawy liczyć należy od dnia

wniesienia pozwu, podczas gdy prawidłowe zastosowanie tego przepisu powinno

polegać na przyjęciu daty początkowej naliczania odsetek momentu okazania

pozwanej oryginału dokumentu decyzji organu rentowego, który to dokument

warunkuje byt roszczenia o wypłatę odprawy rentowej.

Opierając skargę na takich podstawach, skarżąca wniosła o uchylenie

wyroku Sądu Okręgowego i orzeczenie co do istoty sprawy przez uwzględnienie w

całości apelacji pozwanej od wyroku Sądu Rejonowego, ewentualnie o uchylenie

6

zaskarżonego wyroku i poprzedzającego go wyroku Sądu Rejonowego i

przekazanie sprawy temu Sądowi do ponownego rozpoznania.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zarzut odnoszący się do naruszenia art. 921

§ 1 w związku z art. 74 k.p. w

stanie faktycznym sprawy jest bezprzedmiotowy. Z ustaleń faktycznych wynika

bowiem, że stosunek pracy, jaki wiązał powoda z Zarządem Dróg w momencie

wyboru go na przewodniczącego Międzywojewódzkiego Zarządu Federacji, został

rozwiązany z dniem 30 września 1991 r. za uprzednim wypowiedzeniem

pracodawcy. W chwili rozwiązania stosunku pracy z wyboru na skutek upływu

kadencji powód nie pozostawał więc w zawieszonym stosunku pracy, który mógłby

być kontynuowany po myśli art. 74 k.p. Jedynym pracodawcą powoda od 1

października 1991 r. była strona pozwana, wobec czego tylko od niej mógł

domagać się odprawy rentowej w związku z rozwiązaniem stosunku pracy.

Zarówno odprawa rentowa, jak i nagroda jubileuszowa przysługiwały na

podstawie obowiązującego u strony pozwanej Układu zbiorowego pracy.

Warunkiem nabycia prawa do odprawy rentowej w wysokości trzymiesięcznego

wynagrodzenia było przepracowanie 20 lat i rozwiązanie stosunku pracy w związku

z przejściem na rentę. Odnosząc się do kasacyjnego zarzutu naruszenia art. 65 § 1

i 2 k.c., przez błędną i niezgodną z zamiarem stron wykładnię § 8 VII Zasady

wypłacania nagród jubileuszowych i odpraw pieniężnych Załącznika Nr 1

Zakładowego Układu Zbiorowego Pracy w pozwanej, polegającą na przypisaniu

użytemu w tym przepisie sformułowaniu „rozwiązano stosunek pracy w związku z

przejściem na rentę” znaczenia właściwego dla podobnego sformułowania użytego

w art. 921

§ 1 k.p., podczas gdy postanowienia Układu jako aktu autonomicznego w

stosunku do Kodeksu pracy powinny być interpretowane zgodnie z art. 65 § 1 i 2

k.c.; nie są natomiast objęte rozszerzającą wykładnią podobnie brzmiących

przepisów Kodeksu pracy, wskazać należy, że układ zbiorowy pracy jest aktem

normatywnym (źródłem prawa w rozumieniu art. 9 k.p.), a nie czynnością prawną w

rozumieniu przepisów Kodeksu cywilnego (por. wyrok Sądu Najwyższego z 18

grudnia 2002 r., I PKN 693/01, OSNP 2004 nr 12, poz. 205). Mimo takiej oceny

7

charakteru prawnego układu zbiorowego Sąd Najwyższy dopuszcza - jednak

wyłącznie w drodze wyjątku i z dużą ostrożnością - odpowiednie (art. 300 k.p.) i

jedynie posiłkowe stosowanie art. 65 k.c. do wykładni zawartych w nim

postanowień (przepisów prawa). Konieczność taka zachodzi w sytuacji, gdy

zawodzą metody wykładni przyjęte w odniesieniu do interpretacji treści aktów

normatywnych. W orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjmuje się, że możliwe jest

posiłkowe stosowanie do wykładni aktów normatywnych - np. takich jak układy

zbiorowe pracy - art. 65 k.c., jeżeli jakieś sformułowania zawarte w

postanowieniach tych aktów nie dają się wyjaśnić w inny sposób jak tylko przy

zastosowaniu metod wykładni właściwych dla wykładni oświadczeń woli (por.

wyroki: z 20 września 2005 r., II PK 53/05, LEX nr 276239; z 15 marca 2006 r.,

II PK 143/05, OSNP 2007 nr 3-4, poz. 45; z 5 lutego 2004 r., I PK 307/03, OSNP

2004 nr 24, poz. 416; z 19 marca 2008 r., I PK 235/07, OSNP 2009 nr 15-16, poz.

190). Stąd konieczność interpretacji § 8 Rozdziału VII Układu zbiorowego pracy na

podstawie art. 65 k.c. pojawiłaby się jedynie wtedy, kiedy nie dałoby się odtworzyć

jego znaczenia (treści) na podstawie obowiązujących reguł wykładni norm

prawnych. Taka sytuacja w sprawie jednak nie zachodzi. Zwrot „w związku z

przejściem na emeryturę lub rentę” dla celów odprawy występuje w prawie pracy,

przy czy nie można przyznać racji skarżącej, że chodzi wyłącznie o przepis art. 921

§ 1 k.p. Takie samo sformułowanie zawierają bowiem liczne pragmatyki służbowe i

różnorodne zakładowe przepisy prawa pracy. Nie ma żadnych przesłanek do

przyjęcia, że taki sam zwrot zawarty w Układzie zbiorowym pracy obowiązującym u

strony pozwanej miałby być jakoś inaczej wykładany niż zamieszczone w treści

innych przepisów prawa pracy, zwłaszcza że skarżąca powołując się ogólnie na

wolę stron zawierających Układ, nie przytoczyła żadnych okoliczności

świadczących o tym, że pod pojęciem „związku z przejściem na rentę” strony

zawierające Układ rozumiały wyłącznie związek przyczynowy, sprowadzający się

do ustania stosunku pracy z powodu przejścia na rentę. Sformułowanie „ustanie

stosunku pracy w związku z przejściem na rentę” jest bez wątpienia pojęciem

szerszym od zwrotu „ustanie stosunku pracy z powodu przejścia na rentę”. Z tej

przyczyny nie można zgodzić się ze skarżącą, że dokonywana przez Sąd

Najwyższy wykładnia przepisów stanowiących o nabyciu prawa do odprawy

8

rentowej wtedy, gdy ustanie stosunku pracy pozostaje w związku z przejściem na

rentę, jest wykładnią rozszerzającą. Dodać do tego należy, że taka wykładnia była

prezentowana w orzecznictwie Sądu Najwyższego jeszcze przed wprowadzeniem

do Kodeksu pracy art. 921

(por. np. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 8 grudnia

1993 r., I PRN 111/93, OSNC 1994 nr 12, poz. 243, zgodnie z którym przewidziany

w przepisach regulujących prawo do odprawy „związek” między rozwiązaniem

stosunku pracy a nabyciem prawa do emerytury lub renty inwalidzkiej może mieć

nie tylko charakter przyczynowy, czasowy, ale także funkcjonalny). Traci więc na

znaczeniu argumentacja skarżącej odnośnie do niemożliwości uznania, że wolą

stron Układu było nadanie przepisowi § 8 Rozdziału VII tego Układu takiego sensu,

jaki ustawodawca nadał później wprowadzonemu przepisowi Kodeksu pracy.

Słowo „związek” oznacza wzajemne powiązanie, które może mieć nie tylko

charakter przyczynowy (rozwiązanie stosunku pracy następuje dlatego, że

pracownikowi przysługuje prawo do świadczenia), ale także czasowy (rozwiązanie

stosunku pracy zbiega się w czasie z nabyciem prawa do świadczenia niezależnie

od przyczyny rozwiązania stosunku pracy), bądź czasowo-przyczynowy (przyczyną

rozwiązania stosunku pracy jest nabycie prawa do renty i rozwiązanie następuje w

chwili przyznania świadczenia). Między rozwiązaniem stosunku pracy a nabyciem

prawa do świadczenia może zachodzić także związek funkcjonalny, gdy

rozwiązanie stosunku pracy następuje przed spełnieniem warunków

uprawniających do renty z tytułu niezdolności do pracy, ale nabycie prawa do tego

świadczenia i przyznanie świadczenia po ustaniu zatrudnienia jest konsekwencją

sytuacji bezpośrednio poprzedzającej rozwiązanie stosunku pracy (por. uchwałę

Sądu Najwyższego z dnia 7 stycznia 2000 r., III ZP 18/99, OSNP 2000 nr 24, poz.

888; także wyrok Sądu Najwyższego z dnia 4 lutego 2011 r., II PK 149/10, LEX nr

794983 i tam powołane orzecznictwo). Inaczej rzecz ujmując, jeżeli przepis prawa

uzależnia prawo do odprawy ogólnie od związku ustania stosunku pracy z

przejściem na rentę, to pracownik nabywa prawo do odprawy rentowej wówczas,

gdy staje się rencistą w związku z ustaniem stosunku pracy. Decydujące znaczenie

dla nabycia prawa do odprawy rentowej ma zatem przejście na rentę połączone z

definitywnym ustaniem stosunku pracy, czyli zmiana pracowniczego statusu na

status rencisty przez pracownika, który w związku z ustaniem stosunku pracy

9

korzysta z uzyskanych uprawnień rentowych (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia

6 czerwca 2000 r., I PKN 700/99, OSNAPiUS 2001 nr 15, poz. 486). Tak samo

trzeba rozumieć sformułowanie odnoszące się do prawa do nagrody jubileuszowej.

Pracownik „odchodzący” na rentę w rozumieniu § 2 Rozdziału VII Układu to nikt

inny jak osoba, której stosunek pracy ustał w związku z przejściem na rentę.

Prawo do odprawy rentowej uwarunkowane związkiem ustania stosunku

pracy i przejścia na rentę nie jest zatem uzależnione od sposobu rozwiązania

stosunku pracy. Nie zależy też od rodzaju umowy (na czas nieokreślony czy na

czas określony). Stąd też w orzecznictwie przyjmuje się, że pracownikowi, który

przeszedł na rentę inwalidzką (rentę z tytułu niezdolności do pracy) po rozwiązaniu

się umowy o pracę na czas określony z mocy prawa, przysługuje jednorazowa

odprawa pieniężna, gdy pracownik stał się niezdolny do pracy wskutek choroby

stwierdzonej w czasie zatrudnienia i prowadzącej, po nieprzerwanym okresie

pobierania zasiłku chorobowego, do przyznania mu renty (por. np. uchwałę Sądu

Najwyższego z dnia 6 sierpnia 1998 r., III ZP 22/98, OSNAPiUS 1998 nr 24, poz.

713, czy powołaną już uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 7 stycznia 2000 r., III ZP

18/99). Akceptując to stanowisko, Sąd Najwyższy w składzie rozpoznającym

niniejszą sprawę uznał, że sytuacja w niej jest analogiczna. Stosunek pracy łączący

strony ustał z mocy prawa z wygaśnięciem mandatu (tak jak umowa na czas

określony z nadejściem terminu, do którego została zawarta). Powód stał się

niezdolny do pracy przed ustaniem stosunku pracy i przeszedł na rentę po

nieprzerwanym okresie pobierania zasiłku chorobowego. Między ustaniem

stosunku pracy a przejściem powoda na rentę istniał zatem związek w rozumieniu §

8 Rozdziału VII Układu zbiorowego pracy uprawniający go do odprawy rentowej w

wysokości trzymiesięcznego wynagrodzenia, jak prawidłowo stwierdził Sąd

odwoławczy. Nie ma zatem żadnych podstaw do przyjęcia, że doszło do naruszenia

art. 9 § 2, art. 18 § 1 i 2, art. 921

§ 1 k.p. w związku z § 8 Układu, przez

zastosowanie nieistniejącej normy prawa materialnego, co zdaniem skarżącej miało

polegać „na przyjęciu jako podstawy zasądzenia odprawy rentowej hipotezy art. 921

§ 1 k.p. (co do przesłanki nabycia uprawnienia) oraz dyspozycji § 8 Układu (co do

wysokości należnej odprawy).

10

Nie zasługuje też na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 481 § 1 k.c.

Zgodnie z tym przepisem, jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia

pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie

poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za

które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi. Z istoty roszczenia o odprawę rentową

(art. 455 k.c. w związku z art. 300 k.p.) wynika, że staje się ono wymagalne w chwili

„przejścia na rentę”. Termin ten uzależniony jest więc od zaistnienia określonego

zdarzenia prawnego, Nie można zatem zgodzić się z Sądem Okręgowym, że dniem

wymagalności odprawy rentowej jest zawsze data ustania stosunku pracy. Prawo

do odprawy powstaje bowiem w dacie przyznania prawa do renty, jeżeli następuje

to po pewnym czasie od rozwiązania stosunku pracy (por. np. wyrok Sądu

Najwyższego z dnia 26 lipca 2012 r., I PK 24/12 OSNP 2013 nr 15-16, poz. 172).

Nie oznacza to jednak możliwości uwzględnienia zarzutu skargi kasacyjnej. Powód

przeszedł na rentę z tytułu niezdolności do pracy z dniem 3 czerwca 2011 r. i od tej

daty była wymagalna odprawa rentowa. Sąd drugiej instancji oddalił apelację strony

pozwanej od wyroku Sądu Rejonowego, którym zasądzono odsetki ustawowe od tej

należności od dnia wniesienia pozwu, czyli od 10 stycznia 2012 r., a więc od daty

późniejszej niż dzień wymagalności. Według art. 481 § 1 k.c., przesłanką zapłaty

odsetek jest samo opóźnienie się w spełnieniu świadczenia, czyli obiektywne jego

spełnienie po dacie wymagalności. Obowiązek zapłaty odsetek jest więc niezależny

od winy dłużnika w terminowym spełnieniu świadczenia. Stąd nie ma żadnych

podstaw do stwierdzenia, że w związku z okazaniem stronie pozwanej decyzji

organu rentowego o przyznaniu powodowi prawa do renty w dniu 4 października

2013 r. dopiero od tej daty powinny być naliczane odsetki ustawowe od zasądzonej

odprawy rentowej.

Mając to na uwadze, Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji (art. 39814

k.p.c.).