II PK 252/14

Sygn. akt II PK 252/14

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 7 października 2015 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Jerzy Kuźniar (przewodniczący)

SSN Zbigniew Hajn (sprawozdawca)

SSN Zbigniew Myszka

ww sprawie z powództwa Stowarzyszenia "T." w P. działające na rzecz K. K.

przeciwko H. Spółce z o.o. w S.

o diety i inne świadczenia związane z podróżą służbową,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń

Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 7 października 2015 r.,

skargi kasacyjnej strony powodowej od wyroku Sądu Okręgowego w B.

z dnia 22 maja 2014 r.,

1. oddala skargę kasacyjną,

2. zasądza od powoda na rzecz strony pozwanej 900

(dziewięćset) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania

kasacyjnego.

UZASADNIENIE

Stowarzyszenie „T.” działając na rzecz pracownika K. K. wystąpiło z pozwem

przeciwko H. Spółce z ograniczoną odpowiedzialności z siedzibą w S. o zapłatę

2

32.500 zł z tytułu niewypłaconych ryczałtów za noclegi krajowe i zagraniczne w

okresie od 1 marca 2010 r. do 31 marca 2011 r.

Wyrokiem z dnia 10 października 2013 r. Sąd Rejonowy w B. oddalił

powództwo i zasądził od powoda na rzecz pozwanego 2.400 zł z tytułu zwrotu

kosztów zastępstwa procesowego.

Sąd Rejonowy ustalił, że powód K. K. był zatrudniony przez stronę pozwaną

w okresie objętym pozwem na stanowisku kierowcy samochodu ciężarowego i

odbywał w tym czasie podróże w transporcie międzynarodowym. Powód oprócz

wynagrodzenia za pracę otrzymywał od pozwanego dietę w kwocie 42 euro za

każdy dzień pobytu za granicą. W trakcie podróży spędzał noce w kabinie

samochodu ciężarowego, przystosowanego do odbywania w nim noclegów. U

pozwanego, jako pracodawcy zatrudniającego ponad 20 pracowników, został

opracowany regulamin wynagradzania, w którym w § 11 przewidziano prawo

kierowców do ekwiwalentu pieniężnego na pokrycie kosztów pobytu za granicą.

Ekwiwalent ten miał przysługiwać na pokrycie kosztów wyżywienia oraz noclegu i

mimo nazwania go „dietą” był rozumiany przez wszystkich kierowców jako

całkowite wynagrodzenie wszelkich wydatków za granicą.

Dokonując oceny prawnej zgłoszonego roszczenia Sąd Rejonowy zwrócił

uwagę na kwalifikację podróży służbowej kierowcy w ustawie z dnia 16 kwietnia

2004 r. o czasie pracy kierowców (jednolity tekst: Dz.U. z 2012 r., poz. 1155 ze

zm.) oraz prawo do należności na pokrycie kosztów podróży służbowej na

zasadach określonych w art. 775

§ 3-5 k.p. w związku z art. 21a ustawy o czasie

pracy kierowców. Wskazał, że pozwany pracodawca nie jest podmiotem

publicznym i mógł uregulować należności pracowników związane z podróżą

służbową w odmienny sposób niż w rozporządzeniach Ministra Pracy i Polityki

Społecznej z dnia 19 grudnia 2002 r. w sprawie wysokości i warunków ustalania

należności przysługujących w państwowej lub samorządowej jednostce sfery

budżetowej z tytułu podróży służbowej na obszarze kraju i za granicą (Dz.U. Nr

236, poz. 1990 i 1991 ze zm.), z wyjątkiem diety, która nie mogła być niższa niż

dieta w podróży służbowej na obszarze kraju określona dla sfery budżetowej

(art. 775

§ 4 k.p). Sąd Rejonowy stwierdził, że ryczałtowe określenie należności

według stawki 42 euro zaspokajało żądanie pracownika, zatrudnionego jako

3

kierowca międzynarodowy, z tytułu kosztów podróży zagranicznej, w tym noclegów.

Takie były bowiem ustalenia i umowa stron. Ryczałt taki został wprowadzony dla

ułatwienia rozliczeń, ale był zgodny z obowiązującymi i wskazanymi wyżej

zasadami ustalania zasad zwrotu tych kosztów. Strony miały pełną świadomość

faktu, że wskazany ryczałt stanowi całkowite zaspokojenie wszystkich należności

związanych z podróżami, a nie tylko poszczególnych powstających w ich trakcie

wydatków. Tym samym Sąd Rejonowy uznał, że pozwany dokonując wypłaty

wskazywanego ryczałtu zaspokoił wszelkie należności powoda powstałe w związku

z odbywanymi podróżami służbowymi.

Wyrokiem zaskarżonym rozpoznawaną skargą kasacyjną Sąd Okręgowy

oddalił apelację powoda i zasądził od powoda na rzecz pozwanego 900 zł tytułem

kosztów procesu poniesionych w postępowaniu odwoławczym.

Sąd Okręgowy stwierdził, że w całości akceptuje ustalenia i rozważania

Sądu pierwszej instancji. Pracodawca pozabudżetowy regulując samodzielnie

kwestie podróży służbowej musi mieć na uwadze jedynie wysokość samej diety, a

ta zastrzeżona przez pozwanego w wysokości 42 euro jest wyższa niż kwota

przewidziana w rozporządzeniu dla podróży krajowej. Podkreślił, że w § 11

regulaminu wyraźnie zastrzeżono prawo pracownika do należności związanych z

samym faktem pobytu w podróży służbowej. Sposób określenia tej należności nie

może budzić wątpliwości. Dotyczy ona kosztów pobytu za granicą i jest

świadczeniem rodzajowo odmiennym od wynagrodzenia za pracę. Dla pozwanego

podstawą rozróżnienia pracowników w zakresie zwrotu należności za nocleg był

zaś sam fakt ponoszenia kosztów noclegu, co jest kryterium wynikającym z samego

rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 19 grudnia 2002 r. w

sprawie wysokości oraz warunków ustalania należności przysługujących

pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery

budżetowej z tytułu podróży służbowej poza granicami kraju. Przepis § 11

regulaminu jest jasny. Punkt 1 wskazuje, że „pracownikowi przysługuje ekwiwalent

pieniężny na pokrycie kosztów pobytu za granicą w tym kosztów wyżywienia i

noclegów w wysokości określonej umową”, a punkt 2 stanowi, że „ekwiwalent na

pokrycie kosztów pobytu za granicą jest wypłacany w ciągu 10 pierwszych dni

następnego miesiąca”. Nie może być więc wątpliwości, że pozwany w regulaminie

4

wprowadził jedno świadczenie na poczet kosztów pobytu za granicą, obejmujące

koszty noclegów i wyżywienia. W ocenie Sądu drugiej instancji Sąd Rejonowy

dokonał wyczerpujących ustaleń i wyciągnął z nich prawidłowe wnioski co do

sposobu zaznajomienia pracowników pozwanego z regulaminem. Regulacja

pozwanego dotycząca wypłaty pracownikom świadczeń związanych z podróżą

służbową jest prawidłowa, zgodna z wymogami ustawy i respektuje minimalne

zastrzeżone art. 77 § 4 k.p. prawo powoda do diety.

W skardze kasacyjnej strona powodowa zaskarżyła w całości powyższy

wyrok. zarzucając naruszenia prawa materialnego, a mianowicie: (-) art. 18 § 1 k.p.,

przez jego niezastosowanie i przyjęcie, że wypłacana pracownikowi kwota 42 euro

za dobę podróży służbowej stanowiła ekwiwalent pieniężny na pokrycie kosztów

pobytu za granicą określony w § 11 regulaminu wynagradzania obowiązującego u

pozwanego, gdy tymczasem z łączącej strony umowy (pkt 2.4) oraz z dokumentacji

płacowej wynika wprost, że pracodawca zobowiązał się i wypłacał pracownikowi

jedynie samą dietę w wysokości 42 euro za każdy dzień pobytu za granicą i tym

samym postanowienia umowy o pracę jako korzystniejsze dla pracownika należy

traktować jako obowiązujące strony w pierwszej kolejności; pojęcie „dieta” użyte

przez pracodawcę w sporządzonej umowie o pracę obejmuje swoim zakresem

także należne pracownikowi świadczenie tytułem ryczałtu za noclegi, gdy

tymczasem pojęcie to zdefiniowane jest w sposób wiążący w dwóch

rozporządzeniach MPiPS z 19 grudnia 2002 r. w sprawie wysokości i ustalania

należności przysługujących pracownikom zatrudnionym w państwowej lub

samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowej na obszarze

kraju i poza granicami kraju (ustawodawca wymienia osobno diety oraz zwrot

kosztów przejazdów i dojazdów oraz noclegów), a zatem nie ma podstaw

prawnych, aby w postanowieniach umowy podział ten nie został zachowany.

Postanowienia umowy w tym zakresie, jako mniej korzystne dla pracownika nie są

ważne z mocy art. 18 § 1 k.p.; (-) art. 18 § 3 k.p., przez jego niezastosowanie i

błędne przyjęcie, że w zakresie dotyczącym przyznawania należności z tytułu

podróży służbowych obowiązujący u pozwanego regulamin wynagradzania

obowiązywał pracownika, gdy tymczasem postanowienia regulaminu

wynagradzania w § 11 ust. 1 naruszają zasadę równego traktowania w

5

zatrudnieniu; (-) art. 65 § 2 k.c. w związku z art. 300 i w związku z art. 18 § 1 k.p.,

przez ich niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że zgodnym zamiarem stron

stosunku pracy było przyjęcie, że użyte w umowie o pracę sformułowanie „dieta”

obejmuje również świadczenie z tytułu ryczałtu za nocleg, w sytuacji gdy taka

interpretacja zapisów umowy jest bezsprzecznie mniej korzystna dla pracownika niż

interpretacja, która ma podstawy w ogólnych przepisach prawa pracy; (-) art. 775

§

3 k.p., przez niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że pracodawca mógł

uregulować wypłatę należności z tytułu podróży służbowych częściowo w

regulaminie wynagradzania, a częściowo w umowie o pracę, gdy tymczasem

ustawodawca wyraźnie przewidział, że w przypadku pozwanej spółki możliwe to

było wyłącznie w regulaminie wynagradzania i wykluczone jest regulowanie tych

kwestii częściowo w regulaminie wynagradzania oraz częściowo w umowie o

pracę; (-) art. 775

§ 1, 3 i 5 k.p. oraz § 2 ust. 2 lit. b oraz § 9 rozporządzenia z 19

grudnia 2002 r. w sprawie wysokości oraz warunków ustalania należności

przysługujących pracownikowi (...) z tytułu podróży służbowej poza granicami kraju

w związku z § 11 ust. 1 regulaminu wynagradzania, przez zastosowanie w miejsce

ogólnych przepisów prawa pracy normy prawnej przewidzianej w § 11 ust. 1

regulaminu wynagradzania, w sytuacji gdy: - regulamin wynagradzania w ogóle nie

został podany do wiadomości pracownika w sposób przyjęty u pracodawcy (brak

potwierdzenia na piśmie przez pracownika wymaganego przez pracodawcę w § 14

ust. 2 regulaminu wynagradzania), a § 14 ust. 3 regulaminu wynagradzania

wyraźnie stanowi, że odmowa potwierdzenia o zapoznaniu się z regulaminem

będzie traktowana na równi z odmową przestrzegania postanowień regulaminu; -

regulamin wynagradzania w § 11 nie zawiera określenia samej wysokości

należnego pracownikowi ekwiwalentu pieniężnego na pokrycie kosztów pobytu za

granicą, a zatem Sąd Okręgowy z uwagi na znaczną ułomność regulaminu w tym

zakresie winien ustalić i zasądzić należne pracownikowi wynagrodzenie, kierując

się wskazaniami zawartymi w powszechnie obowiązujących przepisach kodeksu

pracy; (-) § 9 ust. 2 rozporządzenia z 19 grudnia 2002 r. przez jego błędną

wykładnię, a w konsekwencji przyjęcie, że ryczałt za nocleg nie przysługuje

pracownikowi w sytuacji, gdy nie poniósł on żadnych kosztów w związku z

noclegiem spędzanym w zagranicznej podróży służbowej; (-) art. 8 ust. 8

6

rozporządzenia nr 561/2006 oraz art. 14 ustawy o czasie pracy kierowców przez ich

nieprawidłowe zastosowanie i błędną wykładnię polegające na zastosowaniu tych

przepisów do zasad rekompensowania pracownikom kosztów podróży służbowych,

podczas gdy przepisy te nie należą w ogóle do przepisów prawa pracy i nie

regulują tych kwestii, a są wyłącznie przepisami prawa administracyjnego

regulującego czas jazdy i odpoczynki kierowców.

Skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku przez uwzględnienie

powództwa w całości i zasądzenie na rzecz K. K. 32.500 zł tytułem należności za

niewypłacone pracownikowi ryczałty za noclegi w spornym okresie, ewentualnie o

uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego

rozpoznania.

Strona pozwana w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniosła o jej oddalenie i

zasądzenie na jej rzecz od powoda kosztów postępowania kasacyjnego.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna jest nieuzasadniona.

Sąd Najwyższy rozpoznaje skargę w granicach podstaw kasacyjnych, a

ponieważ skarżący nie zarzucił naruszenia przepisów postępowania, Sąd

Najwyższy jest związany podstawą faktyczną zaskarżonego wyroku przy ocenie

naruszenia prawa materialnego (art. 39813

§ 1 i 2 k.p.c.). Sporna pozostaje jedynie

ocena faktycznych okoliczności sprawy w świetle przepisów prawa materialnego.

Zgodnie z ustalonym w sprawie stanem faktycznym, strony w umowie o

pracę uzgodniły, że kwota 42 euro obejmuje nie tylko wyżywienie podczas podróży

służbowej, ale również ryczałt za noclegi. Ustalenie woli (celu, zamiaru) stron

umowy jest ustaleniem faktycznym, którym Sąd Najwyższy jest związany zgodnie

z art. 39813

§ 2 k.p.c., za zatem nie podlega kontroli kasacyjnej (wyrok Sądu

Najwyższego: z 26 stycznia 2011 r., I UK 281/10, LEX nr 786372; z 23 stycznia

2012 r., II UK 93/11, LEX nr 1163333; z dnia 22 czerwca 2015 r., I UK 367/14,

LEX nr 1771586). W sytuacji, gdy nie zostają podważone ustalenia, na podstawie

których stwierdzono określoną wolę stron, nie można uznać za wystarczające

podniesienie zarzutu naruszenia art. 65 § 2 k.c. i twierdzenie, że wola stron była

7

inna niż ustalono. Oczywiście prawidłowe jest twierdzenie skarżącego, że wola

stron nie pozwala na wprowadzenie do umowy o pracę postanowień mniej

korzystnych niż przepisy prawa pracy. Jednakże podnoszony przez skarżącego

zarzut naruszenia art. 18 § 1 k.p. byłby zasadny tylko wtedy, gdyby umowa o pracę

łącząca strony określała prawo do kompensaty kosztów podróży służbowych w

zakresie mniejszym niż przewidują to przepisy prawa pracy. Skarżący argumentuje,

że kwota 42 euro obejmowała tylko wyżywienie. Nie podważa również analizy

Sądów obu instancji, że kwota 42 euro była wyższa niż suma ryczałtów

noclegowych według przepisów powszechnych, w tym § 9 rozporządzenia Ministra

Pracy i Polityki Społecznej z dnia 19 grudnia 2002 r. w sprawie wysokości oraz

warunków ustalania należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w

państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży

służbowej poza granicami kraju (Dz.U. Nr 236, poz. 1991 ze zm., dalej jako

rozporządzenie z dnia 19 grudnia 2002 r.), i diety, której minimalna granica

określona była w art. 775

§ 4 k.p.

Sąd Najwyższy w niniejszym składzie za zasadne przyjmuje stanowisko

Sądu Najwyższego, rozpoznającego podobne sprawy między tymi samymi

stronami, wytoczone na rzecz innych pracowników pozwanej spółki, wyrażone w

wyrokach z 13 sierpnia 2015 r., II PK 241/14 (niepubl.) i 15 września 2015 r., II PK

248/14 (niepubl.). Sąd Najwyższy uznał, że rozbieżność między umową o pracę a

regulaminem wynagradzania (art. 775

§ 3 k.p.) występowałaby wtedy, gdyby

regulamin określał kwotę diety, nawet przy założeniu, że zapis regulaminu

odnosiłby się tylko do kosztów wyżywienia, czyli nie obejmował ryczałtów

noclegowych. Regulamin nie jest wyłącznym źródłem spornego świadczenia, gdyż

decydujące znaczenie ma ustawa (art. 9 k.p). Kierowcy mają więc prawo do

należności na pokrycie kosztów związanych z wykonywaniem zadania służbowego

ustalanych na zasadach określonych w przepisach ustawowych, w tym wypadku w

art. 775

§ 3-5 k.p. w związku art. 21a ustawy z 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy

kierowców (jednolity tekst: Dz.U. z 2012 r., poz. 1155 ze zm.), czyli do ryczałtów za

noclegi według stawek określonych w § 9 rozporządzenia z dnia 19 grudnia 2002 r.

Powyższy pogląd wynika z uchwały Sądu Najwyższego w składzie siedmiu

sędziów z 12 czerwca 2014 r., II PZP 1/14 (OSNP 2014 nr 12, poz. 164), w której

8

przyjęto, że zapewnienie pracownikowi - kierowcy samochodu ciężarowego -

odpowiedniego miejsca do spania w kabinie tego pojazdu podczas wykonywania

przewozów w transporcie międzynarodowym nie stanowi zapewnienia przez

pracodawcę bezpłatnego noclegu w rozumieniu § 9 ust. 4 rozporządzenia z dnia

19 grudnia 2002 r. w sprawie wysokości oraz warunków ustalania należności

przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej

jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowej poza granicami kraju

(Dz.U. Nr 236, poz. 1991 ze zm.), co powoduje, że pracownikowi przysługuje zwrot

kosztów noclegu na warunkach i w wysokości określonych w § 9 ust. 1-3 tego

rozporządzenia albo na korzystniejszych warunkach i wysokości, określonych w

umowie o pracę, układzie zbiorowym pracy lub innych przepisach prawa pracy.

W uchwale wyjaśniono, że zwrot kosztów noclegu kierowca powinien otrzymać

według reguł takich jak w podróży służbowej, mimo że ustawa o czasie pracy

kierowców dopiero od 3 kwietnia 2010 r. kwalifikuje pracę kierowców jako podróż

służbową. Orzecznictwo potwierdza, że wymagany standard noclegu dla kierowcy

międzynarodowego jest czymś innym niż nocleg w kabinie samochodu

(wyrok Sądu Najwyższego: z 18 listopada 2014 r., II PK 36/14, LEX nr 1567473;

z 18 stycznia 2013 r., II PK 144/12, LEX nr 1375389; z 1 kwietnia 2011 r., II PK

234/10, OSNP 2012 nr 9-10, poz. 119 oraz uchwałę Sądu Najwyższego z 7

października 2014 r., l PZP 3/14, OSNP 2015 nr 4, poz. 47).

W sprawie odnośnie do podnoszonych zarzutów można byłoby jedynie

rozważyć konflikt pomiędzy umową a ustawą. Z ustalonego w sprawie stanu

faktycznego wynika jednak, że strony w umowie o pracę zgodnie określiły, że

pracownik będzie otrzymywał 42 euro na koszty pobytu za granicą na każdy dzień

pobytu - od dnia wyjazdu do powrotu na teren Polski, a ustalone w tej wysokości

koszty nie są mniej korzystne niż przepisy powszechne w zakresie minimalnych

kosztów wyżywienia (art. 775

§ 4 k.p.) i ryczałtu za nocleg (§ 9 rozporządzenia z

dnia 19 grudnia 2002 r.). Chociaż takie rozlicznie nie odnosi się do każdego

konkretnego wyjazdu pracownika, to jednak przedmiotem sporu była sama

zasada, a nie indywidulane rozliczenie poszczególnych wyjazdów.

W związku z tym traci na znaczeniu problem wykładni pierwotnego zapisu

regulaminu wynagradzania oraz zmian w tym regulaminie dokonanych przez

9

stronę pozwaną. W regulaminie wynagradzania nie określono kwoty diet na

wyżywienie ani kwoty ryczałtów za noclegi, które w minimalnym zakresie określone

są w art. 775

§ 4 k.p. oraz w § 9 rozporządzenia z dnia 29 grudnia 2002 r. Nie ma

zatem uzasadnionych podstaw twierdzenie, że regulamin w sposób korzystniejszy

niż ustawa regulował należności z tytułu podróży służbowych pracowników w

transporcie międzynarodowym. Regulamin wynagradzania w § 11 nie stanowił,

że ustalona w umowie o pracę tytułem diety kwota 42 euro dotyczy tylko kosztów

wyżywienia. Odnosił się ogólnie do „ekwiwalentu pieniężnego na wyżywienie”.

Sprawę zwrotu kosztów podróży strony uzgodniły w umowie o pracę i realizowały

ją - w ustalonym zakresie nie sygnalizując jakichkolwiek wątpliwości wynikających

z wykładni oświadczeń woli stron. Ponadto Sądy orzekające w sprawie ustaliły,

że uzgodniona w umowie kwota 42 euro obejmowała diety i ryczałty za noclegi.

Nie można więc za zasadne uznać twierdzenia skarżącego, że umowa o

pracę określająca 42 euro za każdy dzień pobytu pracownika za granicą dotyczyła

tylko kosztów wyżywienia i takie postanowienia umowy jako korzystniejsze należy

traktować jako obowiązujące w pierwszej kolejności. Twierdzenie takie pozostaje w

sprzeczności z ustaleniami w sprawie, a ponadto suma minimalnej diety oraz

ryczałtów, wynikająca wówczas z przepisów powszechnych była niższa niż 42

euro. Z tego powodu nie są zasadne zarzuty naruszenia zaskarżonym wyrokiem

art. 18 § 1 k.p. i art. 65 § 2 k.c. w związku z art. 300 k.p.

Nie jest również zasadny zarzut naruszenia art. 18 § 3 k.p., który skarżący

wiąże z postanowieniami zawartymi w § 11 regulaminu wynagradzania, przez

naruszenie zasady równego traktowania w zatrudnieniu. Kwestia należności

przysługujących pracownikowi z tytułu podróży służbowych uregulowana została

całościowo przez strony w umowie o pracę, a nie w regulaminie wynagradzania.

Ponadto zarzut nierównego traktowania mógłby być rozważany, mając na uwadze

jego uzasadnienie zawarte w skardze kasacyjnej, tylko wówczas, gdyby pracownik

- kierowca pozwanej spółki korzystał z hotelu, a pracodawca odmówił mu zwrotu

kosztów takiego noclegu w porównaniu z innym pracownikiem, który w czasie

podróży służbowej nie spał w samochodzie, co w rozpoznawanej sprawie nie miało

miejsca.

10

Nie można też podzielić argumentacji skargi, że mając na względzie treść

art. 775

§ 3 k.p. pracodawca nie mógł w umowie o pracę uregulować należności z

tytułu podróży służbowych. Zastrzeżenie, że nie określa się ich w umowie o pracę,

gdy pracodawca jest zobowiązany do ustalenia regulaminu wynagradzania nie

powoduje nieważności takich umownych ustaleń, a jedynie stanowi gwarancję dla

pracownika. W myśl art. 9 k.p., stanowiącego o hierarchii źródeł prawa, regulamin

wynagradzania nie może być mniej korzystny niż ustawa, czyli jego postanowienia

w przedmiocie należności przysługujących tytułem podróży służbowych nie mogą

być mniej korzystne niż regulacje wynikające z art. 775

§ 4 k.p. w związku z

rozporządzeniami Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 19 grudnia 2002 r. w

sprawie wysokości i warunków ustalania należności przysługujących w państwowej

lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowej na

obszarze kraju i za granicą. A zatem, skoro strony skonkretyzowały w umowie o

pracę wysokość należności przysługujących pracownikowi - kierowcy

międzynarodowemu - z tytułu podróży służbowych, to nie jest ona nieważna tylko

dlatego, że kwestia ta powinna zostać ustalona w regulaminie wynagradzania.

Zarzut odwołujący się do art. 775

§ 3 k.p. nie prowadzi więc do stwierdzenia

nieważności umów o pracę w spornym zakresie.

Skarżący powołując się na treść art. 775

§ 1, 3 i 5 k.p. oraz § 2 ust. 2 lit. b

oraz § 9 rozporządzenia z dnia 19 grudnia 2002 r. twierdzi, że skoro regulamin

wynagradzania nie zawiera określenia samej wysokości należnego pracownikowi

ekwiwalentu na pokrycie kosztów pobytu za granicą, to pracownikowi przysługuje

wynagrodzenie zgodnie ze wskazaniami zawartymi w powszechnie

obowiązujących przepisach kodeksu pracy. Podnosząc taki zarzut skarżący pomija

postanowienia umowne stron i nie stara się przedstawić wyliczeń, które

pozwalałyby przyjąć, że kwota 42 euro była niższa niż przysługujące pracownikowi

należności z tego tytułu na podstawie art. 775

§ 4 k.p. w związku z

rozporządzeniem z dnia 19 grudnia 2002 r. Natomiast odwoływanie się do art. 775

§ 5 k.p. jest uprawnione wówczas, gdy regulamin wynagradzania lub umowa o

pracę nie zawierają postanowień, o których mowa w art. 775

§ 3 k.p., czyli kwot

należności dotyczących podróży służbowych.

11

Podnoszony przez skarżącego zarzut naruszenia zaskarżonym wyrokiem §

9 ust. 2 rozporządzenia z dnia 19 grudnia 2002 r. byłby zasadny, gdyby Sąd oddalił

powództwo uznając, że kierowcy nie mają prawa do ryczałtu za noclegi z uwagi na

spanie w kabinie samochodu. Taka wykładnia sprzeczna byłaby ze stanowiskiem

Sądu Najwyższego zaprezentowanym w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 12

czerwca 2014 r., II PZP 1/14 (OSNP 2014 nr 12, poz. 164). W rozpoznawanej

sprawie Sądy przyjęły jednak, że pracownik otrzymywał ryczałt za nocleg, który

obejmowała kwota 42 euro ustalona przez strony w umowie o pracę. Wobec

powyższego umowa o pracę gwarantowała pracownikom - kierowcom

międzynarodowym - nie mniejszą kompensatę niż kwota ryczałtu za nocleg

wynikająca z rozporządzenia z dnia 19 grudnia 2002 r.

Brak również podstaw do uwzględnienia zarzutu skargi kasacyjnej

dotyczącego nieprawidłowego zastosowania i błędnej wykładni art. 8 ust. 8

rozporządzenia (WE) nr 561/2006 z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji

niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz

zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również

uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz.U. UE. L. 2006.102.1)

oraz art. 14 ustawy dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców, które

dotyczą gwarantowanych okresów odpoczynku dobowego i tygodniowego i nie

obejmują kwestii kompensaty kosztów podróży służbowej. Na powyższe zwracał

uwagę Sąd Najwyższy już w uzasadnieniu uchwały z 12 czerwca 2014 r., II PZP

1/14.

Z powyższych względów Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji na podstawie

art. 39814

k.p.c., a o kosztach postępowania kasacyjnego – na podstawie art. 98 § 1

k.p.c.

kc