III ARN 74/95

Postanowienie z dnia 7 marca 1996 r.

III ARN 74/95

Niedopuszczalne jest umorzenie postępowania przez Naczelny Sąd Ad-

ministracyjny na posiedzeniu niejawnym, w przypadku dostrzeżenia braków for-

malnych skargi, bez uprzedniego wezwania strony do ich uzupełnienia.

Przewodniczący SSN: Jerzy Kwaśniewski, Sędziowie SN: Andrzej Kijowski,

Teresa Flemming-Kulesza, Janusz Łętowski, Andrzej Wróbel (sprawozdawca),

Sąd Najwyższy, przy udziale prokuratora Waldemara Grudzieckiego, po roz-

poznaniu w dniu 7 marca 1996 r. sprawy ze skargi Heleny K. na decyzję Wojewody L. z

dnia 12 stycznia 1995 r. [...] w przedmiocie potwierdzenia stanu zagrożenia budynku,

na skutek rewizji nadzwyczajnej Ministra Sprawiedliwości [...] od postanowienia

Naczelnego Sądu Administracyjnego-Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie z dnia 28

kwietnia 1995 r. [...]

p o s t a n o w i ł:

u c h y l i ć zaskarżone postanowienie.

U z a s a d n i e n i e

Naczelny Sąd Administracyjny-Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie wydanym na

posiedzeniu niejawnym postanowieniem z dnia 28 kwietnia 1995 r. [...] umorzył

postępowanie Aw sprawie wszczętej na skutek pisma@ Ireny K. na decyzję Wojewody

L. z dnia 12 stycznia 1995 r. [...] w przedmiocie oddalenia żądania potwierdzenia stanu

zagrożenia budynku. W ocenie Sądu pismo skarżącej z dnia 17 stycznia 1995 r.

zatytułowane jako AOdwołanie@, skierowane do Wojewody L., a następnie przekazane

Sądowi przez Wojewodę jako skarga na powyższą decyzję wraz z odpowiedzią na skar-

gę pismem z dnia 6 kwietnia 1995 r., nie zawiera podstawowych wymogów skargi

sądowej na decyzję administracyjną zakreślonych art. 126 § 1, 187 § 1 i 370 k.p.c. w

związku z art. 211 k.p.a. W tej sytuacji Sąd uznał za niedopuszczalne prowadzenie pos-

tępowania i wyrokowanie w tej sprawie , umarzając na podstawie art. 355 § 1 k.p.c. w

związku z art. 211 postępowanie sądowe.

Powyższe postanowienie zaskarżył Minister Sprawiedliwości w drodze rewizji

nadzwyczajnej, zarzucając rażące naruszenie przepisów art. 355 § 1 i 2 k.p.c. w

związku z art. 211 k.p.a., wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie

sprawy Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu-Ośrodkowi Zamiejscowemu w Lublinie

do ponownego rozpoznania.

W ocenie Ministra Sprawiedliwości umorzenie postępowania z innych przyczyn

niż cofnięcie pozwu (skargi) ze skutkiem prawnym, dokonane w piśmie procesowym, w

świetle art. 355 § 1 k.p.c. może nastąpić wyłącznie na rozprawie, a zatem umorzenie

postępowania na posiedzeniu niejawnym było niedopuszczalne. Ponadto wydanie

wyroku w tej sprawie było, zdaniem Ministra Sprawiedliwości, dopuszczalne, bowiem

Sąd nie wskazał na istnienie okoliczności powodujących nie dający się usunąć brak

jednej z bezwzględnych przesłanek procesowych ( art. 199 § 1 pkt 1 i 2, art. 1099 i

1111 k.p.c.). Natomiast wskazane przez ten Sąd braki w piśmie skarżącej, prze-

kazanym jako skarga przez Wojewodę L., zobowiązywały Sąd z mocy przepisu art. 375

k.p.c. w związku z art. 211 k.p.a. do wezwania skarżącej do usunięcia w określonym

terminie dostrzeżonych braków, a w razie ich nieusunięcia w terminie - do odrzucenia

skargi.

Prokurator wniósł o uwzględnienie rewizji nadzwyczajnej.

Sąd Najwyższy zważył co następuje:

Przepisy kodeksu postępowania administracyjnego dotyczące zaskarżania

decyzji administracyjnych do sądu administracyjnego z powodu ich niezgodności z

prawem nie określają bezpośrednio warunków formalnych skargi do tego sądu. Ozna-

cza to, że na podstawie odesłania zawartego w art. 211 k.p.a. mają odpowiednie

zastosowanie przepisy kodeksu postępowania cywilnego. W świetle art. 370 k.p.c.

skarga powinna czynić zadość określonym w art. 126 k.p.c. wymaganiom przepisanym

dla pisma procesowego oraz zawierać oznaczenie zaskarżonej decyzji, przytoczenie

podstaw zaskarżenia i ich uzasadnienie, jak też wniosek w zakresie weryfikacji decyzji,

a w sprawach majątkowych podanie wartości przedmiotu zaskarżenia. Skoro zatem

pismo skarżącej przekazane Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu przez Wojewodę

L. jako skarga nie spełniało wskazanych wyżej wymagań co do jej formy i treści, Sąd

ten był zobowiązany na podstawie art. 375 k.p.c. w związku z art. 211 k.p.a. do

wezwania skarżącej do usunięcia braków formalnych skargi i wyznaczenia terminu

usunięcia tych braków, a w razie ich nieusunięcia do odrzucenia skargi. Należy w

związku z tym podkreślić, że w świetle art. 204 § 1 k.p.a. sąd administracyjny może

odrzucić skargę, gdy skarżący nie uzupełnił w wyznaczonym terminie takich braków

skargi, które uniemożliwiają nadanie jej dalszego biegu.

Zarzut wnoszącego rewizję nadzwyczajną, że umorzenie postępowania na

posiedzeniu niejawnym było w rozpoznawanej sprawie niedopuszczalne, jest trafny. W

świetle bowiem art. 355 § 1 k.p.c. sąd administracyjny wydaje postanowienie o umo-

rzeniu postępowania, jeżeli skarżący cofnął ze skutkiem prawnym skargę lub jeżeli

wydanie wyroku stało się z innych przyczyn zbędne lub niedopuszczalne. W niniejszej

sprawie jest niesporne, że skarżąca nie cofnęła skargi ze skutkiem prawnym, a zatem

umorzenie postępowania byłoby zasadne tylko wówczas, gdyby przyjąć, że wydanie

wyroku stało się zbędne lub niedopuszczalne. Pogląd Sądu, że prowadzenie

postępowania i wydanie wyroku w sprawie jest niedopuszczalne, bowiem postępowanie

przed sądem administracyjnym może się toczyć wyłącznie ze skargi na decyzję

administracyjną, której według oceny Sądu, nie ma w sprawie, nie jest trafny. Przez

niedopuszczalność wydania wyroku rozumie się bowiem na ogół sytuacje, gdy w toku

postępowania zaszły okoliczności powodujące nie dający się usunąć brak jednej z bez-

względnych przesłanek procesowych. Tymczasem Naczelny Sąd Administracyjny w

uzasadnieniu zaskarżonego niniejszą rewizją nadzwyczajną postanowienia nie wskazał

na istnienie takich okoliczności w rozpoznawanej sprawie, które uzasadniałyby

umorzenie postępowania na podstawie art. 355 § 1 k.p.c. Ponadto nawet gdyby przy-

jąć, że wydanie wyroku w tej sprawie stało się niedopuszczalne, sąd administracyjny był

zobowiązany do wydania postanowienia o umorzeniu postępowania na rozprawie.

Zgodnie bowiem z art. 355 § 2 k.p.c. postanowienie o umorzeniu postępowania może

zapaść na posiedzeniu niejawnym tylko wówczas, gdy skarżący cofnął ze skutkiem

prawnym skargę w piśmie procesowym.

W konsekwencji powyższych ustaleń należy przyjąć, że umorzenie przez Sąd

postępowania na posiedzeniu niejawnym, bez uprzedniego umożliwienia skarżącej

usunięcia braków formalnych skargi, oprócz rażącego naruszenia powołanych wyżej

przepisów prawa, pozbawiło skarżącą prawa do rozpoznania skargi na decyzję

administracyjną przez sąd administracyjny. W ocenie Sądu Najwyższego wykładnia

odpowiednio zastosowanych przepisów k.p.c. odnoszących się do wymagań formal-

nych skargi do sądu administracyjnego dokonywana przez ten sąd powinna uwzględ-

niać treść konstytucyjnego prawa strony do rozpoznania jej sprawy przez niezawisły

sąd, co oznacza, że obowiązujące w tym zakresie przepisy prawa należy interpretować

w kierunku zapewnienia stronie prawa do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy

wyrokiem sądu. Pozbawienie względnie ograniczenie takiego prawa strony w drodze

błędnej, jak w rozpoznawanej sprawie, względnie nadmiernie restryktywnej wykładni

takich przepisów, rażąco narusza podstawową zasadę demokratycznego państwa

prawnego, jaką jest prawo do sądu.

Biorąc powyższe pod rozwagę Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.

========================================