II UKN 310/99

Wyrok z dnia 14 stycznia 2000 r.

II UKN 310/99

Zwłoka w ustalaniu statusu ubezpieczonego oraz w wykonaniu prawo-

mocnych wyroków sądów pracy i ubezpieczeń społecznych wynikająca z po-

dejmowania przez pracownika organu rentowego czynności wyjaśniających,

nie uzasadnia nałożenia na tego pracownika kary upomnienia, w sytuacji, gdy

w stosunkowo krótkim okresie poprzedzającym ukaranie był on nagradzany za

właściwe wykonywanie obowiązków.

Przewodniczący: SSN Zbigniew Myszka, Sędziowie SN: Roman Kuczyński

(sprawozdawca), Maria Tyszel.

Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 14 stycznia 2000 r. sprawy z po-

wództwa Teresy W.-K. przeciwko Kasie Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego-

Oddziałowi Regionalnemu w K. o uchylenie kar porządkowych i zapłatę, na skutek

kasacji strony pozwanej od wyroku Sądu Okręgowego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń

Społecznych w Krakowie z dnia 11 lutego 1999 r. [...]

o d d a l i ł kasację.

U z a s a d n i e n i e

Wyrokiem z dnia 28 września 1998 r. Sąd Rejonowy-Sąd Pracy dla Krakowa –

Nowej Huty oddalił powództwo Teresy W.-K. przeciwko Kasie Rolniczego Ubezpie-

czenia Społecznego-Oddziałowi Regionalnemu w K. o uchylenie kar upomnienia z

dnia 29 sierpnia, 2 września i 13 września 1996 r. oraz o zasądzenie 614,40 zł premii

za miesiące sierpień-grudzień 1996 r. i nagród za wyniki pracy za trzeci kwartał 1996

r.

Sąd Rejonowy ustalił, że pierwsza z kar nałożona została na powódkę za brak

nadzoru nad podległymi pracownikami, w wyniku czego sprawa podlegania obowiąz-

kowi ubezpieczenia Genowefy D. załatwiana była dwa lata, druga z kar została nało-

żona za przewlekłość postępowania w sprawie potwierdzenia ubezpieczenia Tadeu-

2

sza T., wynikła między innymi z powodu udzielenia przez powódkę urlopu wypoczyn-

kowego podległej pracownicy, która zajmowała się tą sprawą, zaś trzecie upomnienie

powódka otrzymała za brak nadzoru nad pracownikami zajmującymi się wykonywa-

niem prawomocnych wyroków sądowych zasądzających świadczenia na rzecz ubez-

pieczonych, które nie były wykonywane niezwłocznie.

Wyrokiem z dnia 11 lutego 1999 r. Sąd Okręgowy-Sąd Pracy i Ubezpieczeń

Społecznych w Krakowie w częściowym uwzględnieniu apelacji powódki zmienił wy-

rok Sądu pierwszej instancji w ten sposób, że uchylił nałożone na powódkę kary

upomnienia z dnia 2 i 13 września 1996 r., a w pozostałym zakresie apelację oddalił.

Sąd drugiej instancji poddał ponownej, szczegółowej analizie korespondencję

powódki z prezesem Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego w W. dotyczącą

dodatku za pracę osób obsługujących komputery w szkodliwych warunkach oraz do-

kumentację kontroli sprawy ubezpieczenia T.T. i wykonywania wyroków sądowych i

doszedł do przekonania, iż uzasadnione było ukaranie powódki tylko za brak nadzoru

nad pracownikiem odpowiedzialnym za przewlekłość sprawy ubezpieczenia G.D.

Natomiast w pozostałych sprawach należało zauważyć, że powódka jeszcze w lipcu

1996 r. była nagrodzona, a kontrole jej pracy zostały wdrożone wówczas, gdy wystą-

piła do prezesa KRUS w sprawie dodatków za pracę w warunkach szkodliwych dla

zdrowia, co dyrektor Oddziału KRUS uznał za naruszenie drogi służbowej, mimo że

centrala KRUS nie podzieliła tego stanowiska i różnica zdań w tej kwestii między po-

wódką a jej przełożonym doprowadziła do sytuacji konfliktowej, w której udzielono jej

upomnień także w związku z potwierdzaniem ubezpieczenia T.T. i z wykonywaniem

wyroków. W sprawie T.T. Sąd drugiej instancji ustalił, że wniosek o wypłatę jednora-

zowego odszkodowania w związku z wypadkiem w gospodarstwie rolnym wpłynął do

Wydziału Zasiłków 26 czerwca 1996 r., w dniu 27 czerwca 1996 r. wniosek ten prze-

kazano do Wydziału Ubezpieczeń Społecznych, kierowanego przez powódkę celem

potwierdzenia ubezpieczenia. Zwrócono go Wydziałowi Zasiłków 5 lipca 1996 r. bez

potwierdzenia, lecz z adnotacją o prowadzeniu korespondencji z Urzędem Gminy w

Z. w celu ustalenia czy T.T. był ubezpieczony jako rolnik, czy jako domownik. W re-

zultacie sprawę wyjaśnił Wydział Zasiłków delegując do Urzędu Gminy w dniu 6

września 1996 r. swojego pracownika i zdaniem Sądu drugiej instancji Wydział Zasił-

ków mógł we własnym zakresie sprawę wyjaśnić wcześniej, gdyż wypłata należała

do kompetencji tego Wydziału, zaś zwłoka w wyjaśnieniu sprawy charakteru ubez-

pieczenia nie była zawiniona bezpośrednio przez powódkę. Co do ukarania za

3

zwłokę w wykonywaniu wyroków sądowych Sąd Okręgowy uznał, że okres od 10 do

15 dni od otrzymania wyroku w sytuacji, gdy do kierowanego przez powódkę Wy-

działu dziennie wpływało około 250 spraw, a przypadki wymienione w upomnieniu z

dnia 13 września 1996 r. miały miejsce w okresie urlopowym przy zmniejszonym sta-

nie pracowników, nie może być traktowany jako odstąpienie od pojęcia „niezwłocz-

nego” wykonania, zaś czynności wyjaśniające podjęte przez pracownika Wydziału w

dobrej wierze nie pozwalają na przypisanie powódce braku nadzoru. Jednocześnie

Sąd drugiej instancji stwierdził, że wypłata powódce premii nastąpiła w wysokości

regulaminowej, bez potrąceń jako skutków kar regulaminowych, podzielając w tej

kwestii stanowisko Sądu Rejonowego.

Od powyższego wyroku kasację wniosła pozwana zarzucając naruszenie art.

108 KP i art. 233 KPC.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Kasacja jest bezzasadna i podlega oddaleniu.

Sąd drugiej instancji dokonując ponownej analizy materiału dowodowego

szczegółowo umotywował wyprowadzone z tej analizy ustalenia i wnioski. Trafnie

Sąd ten uznał, że nałożenia na powódkę trzech kolejnych kar regulaminowych nie

można odrywać od faktu, że w stosunkowo krótkim okresie poprzedzającym ukaranie

powódka była nagradzana i że z uwagi na zwrócenie się bezpośrednio do centrali w

Warszawie w sprawie dodatków za pracę w warunkach szkodliwych dla zdrowia po-

padła w konflikt z dyrektorem Oddziału zarzucającym jej niezachowanie drogi służ-

bowej. Jednakże prezes KRUS nie dopatrzył się w postępowaniu powódki takiego

naruszenia, a mimo to dyrektor oddziału podtrzymywał swój zarzut, co mogło spowo-

dować nie obiektywną oceny pracy powódki. Zaznaczył też Sąd drugiej instancji, że

w sprawie potwierdzenia ubezpieczenia T.T. zaniedbania można przypisać innemu

wydziałowi i pracownik tego wydziału zeznający na niekorzyść powódki mógł być

zainteresowany przerzuceniem odpowiedzialności za wyjaśnianie statusu ubezpie-

czonego wyłącznie na kierowany przez powódkę wydział ubezpieczeń.

Wywody Sądu drugiej instancji są więc logiczne i spójne, przeto jego ustale-

niom nie można przypisać przekroczenia zasady swobodnej oceny dowodów wyra-

żonej w przepisie art. 233 § 1 KPC. Jeżeli zatem w świetle ustaleń Sądu drugiej ins-

tancji powódka nie uchybiła obowiązkom pracowniczym w sprawie T.T. i wykonania

4

wyroków sądowych, nie mogło dojść do obrazy przepisu art. 108 KP, który znajduje

zastosowanie wówczas, gdy pracownikowi zostanie wykazane zawinione zaniedba-

nie obowiązków pracowniczych.

W tym stanie rzeczy Sąd Najwyższy nie znalazł usprawiedliwionych podstaw

do uwzględnienia kasacji i w oparciu o art. 39312

KPC orzekł jak w sentencji wyroku.

========================================