I PKN 481/99

Wyrok z dnia 19 stycznia 2000 r.

I PKN 481/99

Naruszenie art. 30 § 4 KP może polegać na niewskazaniu w ogóle przy-

czyny rozwiązania umowy o pracę lub na pozornym, niewystarczająco jasnym i

konkretnym jej wskazaniu. Kwestia dostatecznie konkretnego i zrozumiałego

dla pracownika wskazania przyczyny jest podlegającą ustaleniu okolicznością

faktyczną.

Przewodniczący SSN Teresa Flemming-Kulesza (sprawozdawca), Sędziowie

SN: Józef Iwulski, Jerzy Kwaśniewski.

Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 19 stycznia 2000 r. sprawy z po-

wództwa Wojciecha B. przeciwko Miejskiemu Ośrodkowi Pomocy Społecznej w O.W.

o odszkodowanie, na skutek kasacji strony pozwanej od wyroku Sądu Okręgowego-

Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Kaliszu z dnia 25 marca 1999 r. [...]

o d d a l i ł kasację.

U z a s a d n i e n i e

Sąd Rejonowy-Sąd Pracy w Ostrowie Wielkopolskim wyrokiem z dnia 29

grudnia 1998 r. przywrócił powoda Wojciecha B. do pracy w pozwanym Miejskim

Ośrodku Pomocy Społecznej w O.W. na dotychczas zajmowane stanowisko. Sąd ten

ustalił, że Wojciech B. był zatrudniony w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej w

O.W. na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony od 15 marca 1995 r. na

stanowisku kierownika działu świadczeń pomocy społecznej, a następnie od 14

kwietnia 1995 r. jako zastępca dyrektora.

Od początku zatrudnienia aż do lipca 1998 r. nie zgłaszano żadnych zastrze-

żeń do wykonywania przez powoda jego obowiązków, ani też nie był on karany dys-

cyplinarnie. W dniu powrotu do pracy z urlopu wypoczynkowego (21 lipca 1998 r.)

powód otrzymał pisemne oświadczenie pracodawcy o wypowiedzeniu umowy o

pracę z dniem 31 października 1998 r. z powodu braku nadzoru nad realizacją pla-

2

nów w zakresie podległego działu dodatków mieszkaniowych i powstałych z tego

tytułu konsekwencji. Wcześniejsze rozmowy powoda z dyrektorem Ośrodka nie

wskazywały na możliwość zwolnienia.

Sąd Pracy uznał, że stwierdzenie zawarte w oświadczeniu pracodawcy z 21

lipca 1998 r. nie spełnia wymogów z art. 30 § 4 KP, gdyż jest zbyt ogólnikowe i nie

pozwala pracownikowi ani Sądowi ocenić czy i jaka przyczyna wypowiedzenia w rze-

czywistości istnieje. Nie wynika z niego czego dotyczył brak nadzoru, czy chodziło o

plany finansowe (lub inne) działu dodatków mieszkaniowych, nie wskazuje też, jakie

konsekwencje powstały z tego tytułu.

Wyrok ten zaskarżył pozwany.

Sąd Okręgowy-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Kaliszu wyrokiem z

dnia 25 marca 1999 r. zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że zasądził na rzecz

powoda od pozwanego kwotę 5976,21 zł tytułem odszkodowania. Sąd Okręgowy

podzielił ustalenie, że przyczyna wypowiedzenia podana została powodowi w sposób

zbyt ogólnikowy, powtórzono sformułowania zawarte w zakresie obowiązków i czyn-

ności powoda. Prawie takie same sformułowania zawierał zakres obowiązków dy-

rektora Ośrodka. Zgodnie z regulaminem organizacyjnym dyrektor nadzorował właś-

ciwe sporządzenie i realizację planów Ośrodka. Zakres czynności, uprawnień i od-

powiedzialności dyrektora obejmował nadzór nad wykonaniem zadań w zakresie

przyznania dodatków mieszkaniowych. Tak samo w § 7 ust. 1 statutu pozwanego

przewidziano odpowiedzialność dyrektora za właściwe sprawowanie nadzoru nad

przyznawaniem świadczeń z pomocy społecznej i dodatków mieszkaniowych. W tych

okolicznościach brak konkretyzacji, jakich faktycznie zaniedbań dopuścił się powód

stanowi naruszenie art. 30 § 4 KP. Brak konkretyzacji dotyczy też skutków, jakie

swoim zaniedbaniem miał spowodować powód.

Sąd Okręgowy doszedł do wniosku, że stawiany powodowi zarzut jest też me-

rytorycznie chybiony. „Nie można odmówić Wojciechowi B. racji, kiedy pisze w poz-

wie, że nie on, czy nie tylko on, jest odpowiedzialny za skutki w postaci zaistniałych

opóźnień w wypłacie dodatków mieszkaniowych”. To dyrektor Ośrodka był zobowią-

zany do właściwej kontroli realizacji planu Ośrodka. W tym zakresie „sprawowanie

nadzoru nad wykonaniem zadań w zakresie przyznawania dodatków mieszkanio-

wych – pkt 9 zakresu czynności dyrektora jest zapisem bardziej czytelnym niż spra-

wowanie nadzoru nad pracą tego działu – pkt 6 zakresu czynności powoda”.

3

Uznając apelację pozwanego za niezasadną, Sąd Okręgowy zmienił wyrok

Sądu Rejonowego wobec zmiany żądania przez powoda.

Pozwany wniósł kasację od tego wyroku, zarzucając naruszenie prawa mate-

rialnego polegające na „błędnej wykładni oświadczenia woli pozwanego zawartego w

piśmie z dnia 21 lipca 1998 r. w zakresie określającym przyczyny wypowiedzenia

powodowi umowy o pracę za wypowiedzeniem na skutek naruszenia wskazówek

interpretacyjnych zawartych w art. 65 § 1 KC” i „błędnej subsumcji polegającej na

przyjęciu, że nie została prawidłowo wskazana przyczyna uzasadniająca wypowie-

dzenie (art. 30 § 4 KP) a w następstwie, że naruszono przepisy o wypowiedzeniu

umowy o pracę ze skutkiem zastosowania sankcji z art. 45 § 1 KP”. „Z ostrożności

procesowej” podniesiono też zarzut naruszenia prawa procesowego „poprzez prze-

kroczenie granic kognicji Sądu Odwoławczego, który rozpoznając apelację od wyro-

ku Sądu I instancji opartego na przesłance formalno-prawnej (art. 30 § 4 KP) i nie

przeprowadzając w ogóle postępowania dowodowego wypowiedział się wiążąco co

do kwestii rzekomej bezzasadności wypowiedzenia, tj. przesłanki materialno-praw-

nej. Uchybiono w ten sposób przepisowi art. 382 KPC i naruszono prawo pozwanego

do obrony”.

Kasacja zawiera wniosek o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie

sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Ostrowie Wielkopolskim.

Powód wniósł o oddalenie kasacji.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Ponieważ Sąd Najwyższy rozpoznaje sprawę w granicach kasacji (art. 39311

KPC), które wyznaczają przytoczone w niej podstawy , rozważania mogą obejmować

jedynie weryfikację zarzutów naruszenia wskazanych w kasacji przepisów prawa.

Rozpocząć je należy od zarzutu naruszenia przepisu postępowania, chociaż został

on podniesiony tylko „z ostrożności procesowej”. Wbrew twierdzeniom kasacji Sąd

odwoławczy może rozpoznać sprawę również w innej płaszczyźnie niż ta, do której

ograniczył swe rozważania Sąd pierwszej instancji. Postępowanie apelacyjne jest

kontynuacją postępowania pierwszoinstancyjnego, a z art. 382 KPC nie wynika jego

przedmiotowe ograniczenie. W kasacji nie podniesiono natomiast zarzutu, który poz-

walałby na weryfikację prawidłowości dokonanych przez Sąd Okręgowy ustaleń fak-

tycznych ani oceny zasadności wypowiedzenia. Brak zasadności dokonanego przez

4

pozwanego wypowiedzenia był dodatkową przesłanką uwzględnienia powództwa,

skoro wystarczającym powodem było stwierdzenie naruszenia przepisu o wypowia-

daniu umów o pracę – art. 30 § 4 KP. Nie zostało więc również wykazane, by ewen-

tualne naruszenie art. 382 KPC miało wpływ na treść orzeczenia.

Naruszenie art. 30 § 4 KP może polegać – i tak należy rozumieć ten przepis –

na niewskazaniu w ogóle przyczyny bądź na pozornym, niewystarczająco jasnym jej

wskazaniu. Kwestia dostatecznie jasnego i konkretnego wskazania przyczyny jest

przede wszystkim okolicznością faktyczną podlegającą ustaleniu. W kasacji nie zos-

tało podważone, poprzez podniesienie adekwatnych zarzutów ustalenie, że podana

powodowi przyczyna nie była dostatecznie skonkretyzowana. Ustalenie potrzebnego

w okolicznościach sprawy stopnia konkretyzacji nie jest dokonywane przy zastoso-

waniu zasad tłumaczenia oświadczeń woli wymienionych w art. 65 § 1 KC. Podana

przyczyna wypowiedzenia powinna być dostatecznie skonkretyzowana i jasna

przede wszystkim dla adresata – pracownika. Rzeczą sądu rozpoznającego odwoła-

nie od wypowiedzenia jest ustalenie (w razie sporu), czy sformułowanie zawarte w

oświadczeniu pracodawcy było dla pracownika dostatecznie zrozumiałe. Zarzucany

w kasacji błąd w subsumcji polegałby przede wszystkim na zastosowaniu art. 30 § 4

KP, mimo braku ustaleń wymienionych okoliczności lub w razie jego zastosowania

wbrew ustaleniom. Żadna z tych sytuacji nie miała miejsca w rozpoznawanej spra-

wie. Sąd Okręgowy prawidłowo zinterpretował art. 30 § 4 KP i jego zastosowanie

było odpowiednie do ustalonego a niezakwestionowanego skutecznie w kasacji

stanu faktycznego.

Wobec powyższego należało oddalić kasację jako pozbawioną usprawiedli-

wionych podstaw (art. 39312

KPC).

========================================