III RN 161/99

Wyrok z dnia 6 kwietnia 2000 r.

III RN 161/99

Organ odwoławczy nie narusza zakazu reformationis in peius w sytuacji,

gdy na podstawie art. 138 § 2 KPA uchyla zaskarżoną decyzję w całości i prze-

kazuje sprawę do ponownego rozpoznania przez organ pierwszej instancji.

Przewodniczący: SSN Kazimierz Jaśkowski, Sędziowie SN: Andrzej Kijowski,

Andrzej Wasilewski (sprawozdawca).

Sąd Najwyższy, z udziałem Prokuratora Prokuratury Krajowej Waldemara

Grudzieckiego, po rozpoznaniu w dniu 6 kwietnia 2000 r. sprawy ze skargi Haliny L.

na decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł w Warszawie z dnia 20 marca 1998 r. [...]

w przedmiocie wymiaru cła, na skutek rewizji nadzwyczajnej Ministra Sprawiedliwości

[...] od wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego-Ośrodka Zamiejscowego w

Szczecinie z dnia 14 stycznia 1999 r. [...]

u c h y l i ł zaskarżony wyrok i oddalił skargę.

U z a s a d n i e n i e

Dyrektor Urzędu Celnego w S. decyzją z dnia 7 października 1997 r., zawartą

w dowodzie odprawy celnej [...], dopuścił do obrotu na polskim obszarze celnym

nadwozie samochodu osobowego marki „Volvo 740” i na podstawie art. 30 b ustawy

z dnia 28 grudnia 1989 r. – Prawo celne (jednolity tekst: Dz.U. z 1994 r. Nr 71, poz.

312 ze zm.) ustalił wartość celną tego towaru. W odwołaniu od powyższej decyzji

strona – Halina L. zakwestionowała ustaloną przez organ celny, jej zdaniem zbyt wy-

soką, wartość celną zgłoszonego do odprawy celnej towaru, a w konsekwencji także

wymiar należności celnych. Prezes Głównego Urzędu Ceł decyzją z dnia 20 marca

1998 r. [...] uchylił zaskarżoną decyzję i na podstawie art. 138 § 2 KPA przekazał

sprawę do rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, bowiem w wyniku przepro-

wadzonego postępowania wyjaśniającego ustalono, że w dniu 4 listopada 1997 r. w

Urzędzie Miasta i Gminy w C. dokonano rejestracji na nazwisko Haliny L. samochodu

2

osobowego - „składaka”, złożonego z nadwozia samochodu marki „Volvo 740”, które

zostało odprawione w Urzędzie Celnym w R.; równocześnie Prezes Głównego

Urzędu Ceł wskazał, że przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organ pierwszej ins-

tancji powinien określić faktyczny przedmiot importu zgodnie z regułą 2 (a) Ogólnych

Reguł Interpretacji Nomenklatury Scalonej stanowiących załącznik do rozporządze-

nia Rady Ministrów z dnia 14 grudnia 1995 r. w sprawie ceł na towary przywożone z

zagranicy (Dz.U. Nr 151, poz. 737). W wyniku skargi strony, Naczelny Sąd Adminis-

tracyjny -Ośrodek Zamiejscowy w Szczecinie wyrokiem z dnia 14 stycznia 1999 r. [...]

uchylił zaskarżona decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł z dnia 20 marca 1998 r.

W uzasadnieniu tego wyroku Sąd podniósł, że organ odwoławczy wyszedł poza gra-

nice skargi i uchylając decyzję organu pierwszej instancji w całości naruszył sformu-

łowany w art. 139 KPA zakaz refomationis in peius, ponieważ w uzasadnieniu swej

decyzji nie wykazał, aby było to konieczne ze względu na to, że decyzja pierwszej

instancji rażąco naruszyła prawo lub interes społeczny.

Minister Sprawiedliwości pismem z dnia 21 września 1999 r. [...] wniósł rewizję

nadzwyczajną od powyższego wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego-Ośrodka

Zamiejscowego w Szczecinie z dnia 14 stycznia 1999 r. [...], zarzucając rażące naru-

szenie art. 22 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Admi-

nistracyjnym (Dz.U. Nr 74, poz. 368 ze zm.) w związku z art. 138 § 1 i art. 139 KPA,

a w konsekwencji na podstawie art. 57 ust. 2 ustawy o NSA wniósł o uchylenie zas-

karżonego wyroku i oddalenie skargi. W uzasadnieniu rewizji nadzwyczajnej podnie-

siono, że skoro organ odwoławczy stwierdził, że w danym wypadku brak jest pods-

taw dla przeprowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego w trybie art.

136 KPA, natomiast wskazał na potrzebę ponownego wyjaśnienia przez organ

pierwszej instancji, czy w rozpoznawanej sprawie prawidłowo zastosowany został

art. 23 ust. 1 Prawa celnego oraz reguła 2 (a) Ogólnych Reguł Interpretacji Nomen-

klatury Scalonej, to tym samym nie jest zasadny zarzut Sądu, jakoby organ odwo-

ławczy wyszedł poza granice odwołania i naruszył art. 139 KPA, bowiem przepis ten

„nie ma zastosowania przy rozpatrywaniu sprawy przez organ I instancji w postępo-

waniu toczącym się w następstwie kasacyjnej decyzji organu odwoławczego wydanej

na podstawie art. 138 § 2 KPA”.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

3

Stosownie do dyspozycji art. 138 § 2 KPA, w sytuacji, gdy rozstrzygnięcie

sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w ca-

łości lub w znacznej części, organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w

całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej ins-

tancji, wskazując równocześnie temu organowi, jakie okoliczności należy wziąć pod

uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Oznacza to, że w rozpoznawanej spra-

wie Prezes Głównego Urzędu Ceł postąpił prawidłowo, skoro – wobec zakwestiono-

wania przez stronę w odwołaniu ustalonej przez organ celny pierwszej instancji war-

tości celnej zgłoszonego do odprawy celnej towaru – uchylił zaskarżoną decyzję i w

trybie art. 138 § 2 KPA przekazał sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego

rozpoznania, wskazując równocześnie, że w sprawie tej należy ustalić faktyczny

przedmiot importu dokonanego przez stronę, a w szczególności należy wyjaśnić, czy

w danym wypadku strona dokonała jedynie importu nadwozia samochodu osobowe-

go marki „Volvo 740”, czy też uczestniczyła ona w imporcie samochodu osobowego

marki „Volvo 740” w stanie rozmontowanym lub nie zmontowanym (reguła 2/a/ Ogól-

nych Reguł Nomenklatury Scalonej), co ma bezpośrednie znaczenie dla prawidłowe-

go ustalenia wartości celnej importowanego towaru. W tej sytuacji, zarzuty rewizji

nadzwyczajnej okazały się zasadne, bowiem – wbrew stanowisku Naczelnego Sądu

Administracyjnego – uchylona zaskarżonym wyrokiem decyzja organu drugiej instan-

cji nie naruszyła art. 139 KPA, natomiast zgodna jest z dyspozycją art. 136 i art. 138

§ 2 KPA, a w wyniku ponownego postępowania przed organem pierwszej instancji od

wydanej decyzji stronie przysługiwać będzie odwołanie.

Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd Najwyższy na podstawie art. 236 ust. 2

Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. Nr 78, poz.

483) oraz art. 39315

KPC w związku art. 10 ustawy z dnia 1 marca 1996 r. o zmianie

Kodeksu postępowania cywilnego, rozporządzeń Prezydenta Rzeczypospolitej -

Prawo upadłościowe i Prawo o postępowaniu układowym, Kodeksu postępowania

administracyjnego, ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych oraz niektó-

rych innych ustaw (Dz.U. Nr 43, poz. 189 ze zm.) orzekł jak w sentencji.

========================================