I PKN 164/01

Wyrok z dnia 18 czerwca 2002 r.

I PKN 164/01

Informacja o możliwości wystąpienia z wnioskiem o przeniesienie w stan

nieczynny lub wyrażenia zgody na ograniczenie wymiaru zatrudnienia, zawarta

w piśmie rozwiązującym za wypowiedzeniem stosunek pracy z nauczycielem

mianowanym, nie stanowi składnika oświadczenia woli w przedmiocie rozwią-

zania stosunku pracy.

Przewodniczący SSN Andrzej Kijowski, Sędziowie SN: Zbigniew Myszka,

Herbert Szurgacz (sprawozdawca)

Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 czerwca 2002 r.

sprawy z powództwa Iwony M. przeciwko Szkole Podstawowej [..] w P. o przywróce-

nie do pracy, na skutek kasacji powódki od wyroku Sądu Okręgowego-Sądu Pracy i

Ubezpieczeń Społecznych w Poznaniu z dnia 24 listopada 2000 r. [...]

o d d a l i ł kasację.

U z a s a d n i e n i e

Pozwem z dnia 7 czerwca 2000 r. powódka Iwona M. domagała się uznania

za bezskuteczne wypowiedzenia umowy o pracę, dokonanego w dniu 31 maja przez

pozwaną Szkołę Podstawową [...] w P. Sąd Rejonowy-Sąd Pracy w Poznaniu wyro-

kiem z dnia 31 sierpnia 2000 r. orzekł o bezskuteczności dokonanego wypowiedze-

nia umowy o pracę.

Sąd ustalił, że powódka pracowała w pozwanej Szkole od 1 stycznia 1991 r.

Dnia 28 czerwca 1999 r. została mianowana na stanowisko nauczyciela. W dniu 16

maja 2000 r. strona pozwana poinformowała powódkę, iż ze względu na zmiany or-

ganizacyjne w Szkole, nie będzie dla niej pracy w pełnym wymiarze godzin w

związku z czym stosunek pracy zostanie z powódką rozwiązany z dniem 31 sierpnia

2000 r. Powódka może wystąpić z wnioskiem o przeniesienie jej w stan nieczynny

albo pracować nadal w wymiarze 2/18 godzin tygodniowo przy jednoczesnym pro-

2

porcjonalnie obniżonym wynagrodzeniu. O swoim stanowisku w tej sprawie powódka

miała poinformować dyrekcję Szkoły do dnia 23 maja. W piśmie z dnia 31 maja skie-

rowanym do powódki strona pozwana poinformowała, iż wobec braku odpowiedzi na

pismo z dnia 16 maja przyjmuje, że powódka akceptuje rozwiązanie stosunku pracy z

.dniem 31 sierpnia.

Zdaniem Sądu, wypowiedzenie umowy o pracę powinno być jednoznaczne,

nie można uznać za wypowiedzenie pisma, w którym jest zawarta informacja o za-

mierzonym rozwiązaniu umowy w przyszłości. Ponadto pismo zwalniające powinno

wskazywać przyczynę wypowiedzenia oraz zawierać pouczenie o przysługującym

pracownikowi prawie odwołania się do sądu.

W apelacji od powyższego wyroku strona pozwana wskazała, iż oświadcze-

niem woli rozwiązania stosunku pracy było pismo z dnia 16 maja, które zawierało

podanie przyczyny rozwiązania stosunku pracy w postaci zmian organizacyjnych w

Szkole, datę ustania stosunku pracy z zachowaniem okresu wypowiedzenia oraz

pouczenie o możliwości złożenia wniosku o przeniesienie w stan nieczynny bądź dal-

sze zatrudnienie przy ograniczonym pensum. Brak pouczenia o możliwości odwoła-

nia się do sądu pracy nie może skutkować uznaniem wypowiedzenia za bezsku-

teczne.

Sąd Okręgowy-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Poznaniu wyrokiem z

dnia 24 listopada 2000 r. zmienił zaskarżony wyrok i oddalił powództwo. Zdaniem

Sądu mimo niefortunnej redakcji, pismo pozwanej z dnia 16 maja zawiera wolę roz-

wiązania z powódką stosunku pracy. Spełnia ono wymagania art. 20 ustawy Karta

Nauczyciela oraz wymagania prawa pracy niezbędne dla skutecznego rozwiązania

stosunku pracy; brak pouczenia o możliwości odwołania się do sądu pracy od doko-

nanego wypowiedzenia nie powoduje jego bezskuteczność.

Kasacja powódki została oparta na podstawach naruszenia prawa materialne-

go: art. 65 k.c. oraz art. 20 ust. 1 pkt 2 Karty Nauczyciela i przepisów postępowania,

a mianowicie art. 233 § 1, 316, 328 § 2 oraz 224 k.p.c. W uzasadnieniu kasacji skar-

żąca zarzuciła, że Sąd Okręgowy zmienił ustalenia faktyczne dokonane przez Sąd

pierwszej instancji przez przyjęcie, że pismem wypowiadającym było pismo z dnia 16

maja 2000 r., a nie z dnia 31 maja - bez przeprowadzenia uzupełniającego postępo-

wania dowodowego, a także przyjęcie w sposób dowolny, że pismo strony pozwanej

z 16 maja spełnia wymagania art. 20 Karty Nauczyciela. Uzasadnienie wyroku w

wymienionym zakresie jest lakoniczne. Powyższe uchybienia stanowią naruszenie

3

art. 233 § 1 oraz art. 328 k.p.c. Nadto kasacja zarzuca naruszenie art. 65 k.c. przez

błędną wykładnię treści pisma z dnia 16 maja, które - zdaniem skarżącej - nie jest

oświadczeniem o wypowiedzeniu stosunku pracy, a jedynie jego zapowiedzią, spo-

wodowaną pominięciem notatki służbowej i pisma do ZNP i NSZZ Solidarność. Art.

20 Karty Nauczyciela został zastosowany przez pozwaną niewłaściwie, z pominię-

ciem uregulowań art. 10 i art. 22 tej ustawy.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 39311

k.p.c. Sąd Najwyższy rozpoznaje sprawę w granicach ka-

sacji, co oznacza, że jest związany wskazanymi w skardze kasacyjnej podstawami i

uzasadnieniem kasacji. Odnośnie do zarzutu naruszenia przepisu art. 233 § 1 k.p.c.

oraz art. 328 k.p.c. należy stwierdzić, że kasacja nie uwzględnia odróżnienia ustale-

nia treści oświadczenia woli od wykładni uprzednio ustalonej treści oświadczenia woli

oraz jego kwalifikacji prawnej. Ustalenie treści oświadczenia woli należy do ustaleń

faktycznych. Treść oświadczeń strony pozwanej zawarta w pismach z dnia 16 i 31

maja 2000 r. nie była sporna. Sporna była natomiast ich wykładnia, w tym znaczeniu,

czy i które z nich wyrażało wolę podmiotu zatrudniającego rozwiązania stosunku

pracy. W tych warunkach zarzut kasacji naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. należy uznać

za chybiony.

Za chybiony należy uznać również zarzut naruszenia przepisu art. 328 § 2

k.p.c. Kasacja zarzucająca zaskarżonemu wyrokowi, że został wadliwie uzasadniony

powinna wykazać, że nie ma możliwości jednoznacznej rekonstrukcji podstaw roz-

strzygnięcia (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 22 września 2000 r., I PKN 32/00,

Wokanda 2001 nr 7-8, poz. 62). W rozpoznawanej sprawie zarzut kasacji naruszenia

art. 328 § 2 k.p.c. sprowadza się do stwierdzenia, iż „uzasadnienie zaskarżonego

wyroku jest nader lakoniczne".

Skarżący ma rację wskazując, iż wykładnia oświadczeń woli należy do kwestii

prawnych i podlega kontroli kasacyjnej. Odmiennie jednak niż przyjmuje to skarżący

w kasacji, Sąd Najwyższy stoi na stanowisku, że Sąd drugiej instancji dokonał prawi-

dłowej kwalifikacji oświadczenia woli zawartego w piśmie strony pozwanej z dnia 16

maja 2000 r. jako wypowiedzenia powódce stosunku pracy i nie naruszył zasad wy-

kładni oświadczeń woli przewidzianych art. 65 § 1 k.c. Pracodawca powołał się w

wymienionym piśmie na zmiany organizacyjne w Szkole, z których wynikało, że dla

4

powódki nie będzie pracy w pełnym wymiarze godzin i że z tej przyczyny stosunek

pracy z powódką zostanie rozwiązany z dniem 31 sierpnia 2000 r. Istotą wypowie-

dzenia jest wyrażenie woli rozwiązania stosunku pracy po upływie okresu wypowie-

dzenia (art. 30 § 1 pkt 2 k.p. w związku z art. 91c Karty Nauczyciela). Te dwa wymie-

nione wyżej elementy zostały zawarte w skierowanym do powódki piśmie z dnia 16

maja. Pismo to zawiera ponadto dodatkowe elementy, mianowicie informację, iż po-

wódka może wystąpić z wnioskiem o przeniesienie w stan nieczynny albo wyrazić

zgodę na ograniczenie wymiaru zatrudnienia. Nie stanowiły one jednak składnika

oświadczenia woli rozwiązania stosunku pracy. Zgodnie z art. 20 ust. 1 pkt 2 Karty

Nauczyciela dyrektor szkoły w razie częściowej likwidacji szkoły albo w razie zmian

organizacyjnych powodujących zmniejszenie liczby oddziałów w szkole lub zmian

planu nauczania uniemożliwiających dalsze zatrudnianie nauczyciela w pełnym wy-

miarze zajęć rozwiązuje z nim stosunek pracy lub, na wniosek nauczyciela, przenosi

go w stan nieczynny. Nauczyciel zatrudniony na podstawie mianowania może wyra-

zić zgodę na ograniczenie zatrudnienia w trybie określonym w art. 22 ust. 2. Powód-

ka nie udzieliła odpowiedzi w sprawie przeniesienia w stan nieczynny ani co do dal-

szej pracy w warunkach ograniczenia zatrudnienia, co strona pozwana potraktowała

w piśmie z dnia 31 maja 2000 r. jako brak akceptacji ze strony powódki na przewi-

dziane prawem (art. 20 i art. 22 Karty Nauczyciela) możliwości kontynuowania za-

trudnienia w zmienionych warunkach bądź przeniesienia w stan nieczynny. Zawarty

w kasacji zarzut naruszenia art. 22 Karty Nauczyciela przez propozycję ograniczenia

zatrudnienia poniżej 1/2 obowiązkowego wymiaru zajęć nie może być wiązany z

kwestią istnienia lub braku oświadczenia woli rozwiązania stosunku pracy; mógłby on

być podnoszony w ramach ewentualnego sporu o warunki zatrudnienia w związku ze

skorzystaniem z możliwości pracy przy ograniczonym zatrudnieniu.

Skoro kasacja nie zawiera usprawiedliwionych podstaw, na podstawie art.

39312

k.p.c. Sąd Najwyższy oddalił kasację.

========================================