V CK 293/03

Wyrok z dnia 27 lutego 2004 r., V CK 293/03

1. Cena w zakresie obejmującym bezpodstawnie ustalony podatek VAT

jest świadczeniem nienależnym.

2. Przedmiotem odnowienia może być także zobowiązanie do zwrotu

nienależnego świadczenia.

3. Dopuszczalne jest zawarcie umowy odnowienia pod warunkiem.

Sędzia SN Kazimierz Zawada (przewodniczący, sprawozdawca)

Sędzia SN Henryk Pietrzkowski

Sędzia SN Zbigniew Strus

Sąd Najwyższy w sprawie z powództwa Tadeusza Ż. przeciwko

Górnośląskiemu Centrum Obrotu Wierzytelnościami, sp. z o.o. w K. o zapłatę, po

rozpoznaniu na rozprawie w Izbie Cywilnej w dniu 27 lutego 2004 r. kasacji powoda

od wyroku Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 13 lutego 2003 r.

oddalił kasację i zasądził od powoda na rzecz strony pozwanej kwotę 1800 zł

tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Uzasadnienie

Tadeusz Ż. w pozwie z dnia 27 listopada 2001 r. skierowanym przeciwko

Górnośląskiemu Centrum Obrotu Wierzytelnościami, spółce z o.o. w K. (dalej:

„spółka”) wniósł o zasądzenie na jego rzecz kwoty 128 432,50 zł z ustawowymi

odsetkami od dnia 19 kwietnia 2001 r.

Do wytoczenia powództwa doszło w następujących okolicznościach.

Dnia 8 stycznia 2001 r. spółka zawarła z powodem i jego żoną umowę

sprzedaży nieruchomości. Sprzedała im zabudowaną nieruchomość położoną w K.

przy ul. Ż. i W. nr 21 za kwotę 2 028 432,50 zł. Kwota ta, określona w umowie jako

„cena brutto”, została spółce uiszczona przez powoda w całości do dnia 11 stycznia

2001 r. W dniu sprzedaży spółka wystawiła powodowi fakturę, w której cena

budynku została określona na kwotę 1 834 750 zł, a cena gruntu na kwotę 65 250 zł

(łącznie 1 900 000 zł), podatek od towarów i usług (dalej: "podatek VAT") zaś od

budynku na kwotę 128 432,50 zł, obliczoną według stawki wynoszącej 7%.

Rozliczając podatek VAT za styczeń 2001 r., powód ujął kwotę podatku wymienioną

we wspomnianej fakturze jako kwotę podatku naliczonego i odjął ją od kwoty

podatku należnego. Faktura ta została jednak zakwestionowana w toku kontroli

przeprowadzonej w przedsiębiorstwie powoda przez Pierwszy Urząd

Skarbowy w K. Kontrola wykazała, że sprzedaż zabudowanej nieruchomości przez

spółkę powodowi i jego żonie była zwolniona od podatku VAT. Zwrócono także

uwagę na to, że kupującymi nieruchomość byli powód i jego żona, a faktura została

wystawiona na samego powoda jako przedsiębiorcę.

W następstwie stwierdzonych nieprawidłowości powód zażądał od spółki

zwrotu części zapłaconej ceny, równej kwocie bezpodstawnie ustalonego podatku

VAT w fakturze z dnia 8 stycznia 2001 r., spółka w dniu 4 kwietnia 2001 r. wystawiła

powodowi fakturę korygującą, w której cenę sprzedanej mu nieruchomości określiła

na 1 900 000 zł, tj. na kwotę nieobejmującą ustalonego wcześniej bezpodstawnie

podatku VAT. Niedługo potem, dnia 19 kwietnia 2001 r., spółka, z jednej strony,

a powód i jego żona z drugiej, złożyli w formie aktu notarialnego oświadczenia

nazwane „sprostowaniem umowy”. W postanowieniu zawartym w § 4

sporządzonego w tym dniu aktu uzgodnili oni, że zmieniają treść § 3, 4 i 8 zdania

drugiego umowy sprzedaży z dnia 8 stycznia 2001 r. Paragraf 3 umowy z dnia 8

stycznia 2001 r. w nowym brzmieniu postanawiał, że spółka sprzedaje powodowi

nieruchomość położoną w K. przy ul. Ż. i W. nr 21 za cenę 1 900 000 zł, a powód tę

nieruchomość kupuje w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą, na co

jego żona, z którą pozostaje on w ustroju ustawowej wspólności majątkowej,

wyraża zgodę. Według § 5 sporządzonego w dniu 19 kwietnia 2001 r. aktu, spółka

w przypadku zwrotu przez Urząd Skarbowy podatku VAT pobranego od powoda

w kwocie 128 432,50 zł w związku z umową sprzedaży z dnia 8 stycznia 2001 r.

zobowiązuje się wypłacić powodowi otrzymaną tytułem zwrotu kwotę wraz ze

zwróconymi odsetkami w terminie siedmiu dni licząc od dnia zwrotu, natomiast

w przypadku uprawomocnienia się orzeczenia sądowego nieuwzględniającego

wniosku o zwrot tego podatku zobowiązuje się wypłacić powodowi 64 216,25 zł

w terminie siedmiu dni, licząc od dnia uprawomocnienia się wymienionego

orzeczenia.

Występując w dniu 27 listopada 2001 r. z pozwem o zapłatę przez spółkę

kwoty równej pobranemu przez nią podatkowi VAT, powód zarzucił spółce

niepodejmowanie efektywnych działań w celu odzyskania tego nienależnie

uiszczonego podatku oraz zakwestionował ważność postanowienia zawartego w §

5 aktu sporządzonego w dniu 19 kwietnia 2001 r.

Wyrokiem z dnia 5 kwietnia 2002 r. Sąd Okręgowy zasądził od spółki na rzecz

powoda kwotę 128 432,50 zł z ustawowymi odsetkami od dnia 10 września 2001 r.,

tj. od dnia jej wymagalności, będącej następstwem wezwania spółki przez powoda

do zapłaty. w pozostałym zakresie, tj. co do odsetek ustawowych obejmujących

okres od dnia 19 kwietnia 2001 r. do dnia 9 września 2001 r., Sąd powództwo

oddalił.

W ocenie Sądu Okręgowego, umowa sprzedaży z dnia 8 stycznia 2001 r. była

w zakresie dotyczącym części ceny obejmującej podatek VAT nieważna ze względu

na sprzeczność z art. 7 ust. 1 pkt 5 ustaw z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od

towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. Nr 28, poz. 127 ze zm. – dalej

"ustawa o VAT”), zwalniającym sprzedaż używanych budynków od opodatkowania

podatkiem VAT. Tym samym zapłata spółce ceny w części obejmującej podatek

VAT była świadczeniem nienależnym, podlegającym zwrotowi na podstawie art.

410 § 1 k.c. Postanowienie zawarte w § 5 aktu sporządzonego w dniu 19 kwietnia

2001 r., uzależniające zwrócenie powodowi tego nienależnego świadczenia od

ziszczenia się warunku w postaci zwrotu przez Urząd Skarbowy nienależnie

pobranego podatku spółce, należy uznać za nieważne jako sprzeczne z zasadami

współżycia społecznego, nie zasługuje bowiem na ochronę zachowanie mające na

celu zwolnienie się od skutków bezprawnego działania.

W apelacji spółka zarzuciła nierespektowanie uzgodnień stron z dnia 19

kwietnia 2001 r., określających ostateczną cenę nieruchomości i sposób zwrotu

dokonanej nadpłaty ponad tę cenę.

Sąd Apelacyjny dopuścił dowód z decyzji Urzędu Skarbowego z dnia 11

marca 2002 r., odwołania spółki od tej decyzji, decyzji Izby Skarbowej w K. z dnia

21 czerwca 2002 r., skargi na tę decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego

i pism uczestników postępowania apelacyjnego na okoliczność, że postępowanie

w sprawie zwrotu podatku nie zostało zakończone. Wyrokiem z dnia 13 lutego

2003 r. Sąd Apelacyjny zmienił wyrok Sądu Okręgowego i oddalił powództwo.

Według Sądu Apelacyjnego, nadpłata przez powoda kwoty 128 432,50 zł była

między stronami bezsporna. Spór dotyczył tylko dokonanego w dniu 19 kwietnia

2001 r. uzgodnienia co do zwrotu tej nadpłaty; czy uzgodnienie to było nieważne –

jak twierdzi powód, czy też ważne – jak twierdzi spółka. Uzgodnienie, o którym

mowa, stanowiło element szerszej umowy zawartej przez strony we wspomnianym

dniu, należy więc odpowiedzieć na pytanie, czy cała ta umowa była ważna, czy też

nieważna. Jeżeliby podzielić zapatrywanie powoda, że odwołanie się w § 5 umowy

z dnia 19 kwietnia 2001 r. do zdarzenia polegającego na zwróceniu spółce przez

Urząd Skarbowy podatku VAT oznaczało zastrzeżenie warunku zawieszającego

niemożliwego do spełnienia, to cała umowa z dnia 19 kwietnia 2001 r. musiałaby

być uznana, zgodnie z art. 94 k.c., za nieważną. Zdaniem Sądu Apelacyjnego,

zapatrywania tego nie można jednak podzielić. Odwołanie się w § 5 umowy z dnia

19 kwietnia 2001 r. do zdarzenia w postaci zwrócenia spółce przez Urząd Skarbowy

podatku VAT istotnie oznaczało zastrzeżenie warunku zawieszającego, lecz był to

warunek możliwy do spełnienia, art. 21 ustawy o VAT dopuszcza bowiem także

zwrot bezpośredni na rachunek bankowy podatnika nadwyżki podatku naliczonego

nad podatkiem należnym. W zastrzeżonym natomiast w § 5 umowy z dnia 19

kwietnia 2001 r. ograniczeniu należnej powodowi od spółki kwoty na wypadek,

gdyby Urząd Skarbowy nie zwrócił spółce pobranego od powoda podatku VAT, do

połowy sumy tego podatku, nie można dostrzegać warunku przeciwnego zasadom

współżycia społecznego. W konsekwencji, w ocenie Sądu Apelacyjnego, żądanie

powoda nie mogło być uwzględnione, ponieważ, wobec niezakończenia się

postępowania w sprawie zwrotu podatku przez Urząd Skarbowy, dotyczyło

należności niewymagalnej w dacie orzekania, a więc było przedwczesne.

W skardze kasacyjnej powód powołał się na naruszenie art. 381 k.p.c. przez

dopuszczenie dowodu z decyzji Urzędu Skarbowego z dnia 11 marca 2002 r., choć

dowód ten mógł być zgłoszony przed Sądem pierwszej instancji, art. 47912

§ 1

w związku z art. 391 § 1 k.p.c. przez dopuszczenie dowodów zgłoszonych w piśmie

spółki z dnia 15 stycznia 2003 r., w szczególności dowodu z decyzji Izby Skarbowej

z dnia 21 czerwca 2002 r., pomimo że mogły one być zgłoszone w apelacji, art.

4799

, 130 i 133 §3 k.p.c. przez nadanie biegu pismu procesowemu z dnia 15

stycznia 2003 r., pomimo braku dowodu doręczenia go wraz z załącznikami

pełnomocnikowi powoda, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ

pełnomocnik powoda nie mógł się ustosunkować do powołanych faktów i dowodów,

art. 378 k.p.c. przez – w szczególności – wykroczenie przy rozpoznawaniu sprawy

poza zarzuty apelacji, art. 410 k.c. przez przyjęcie na podstawie umowy z dnia 19

kwietnia 2001 r., iż świadczenie powoda w zakresie kwoty podatku VAT było

świadczeniem należnym, art. 89 i 65 k.c. przez kwalifikację oświadczeń spółki

złożonych w dniu 19 kwietnia 2001 r. jako warunku, gdy tymczasem

w rzeczywistości stanowiły one jednostronne potwierdzenie istnienia zobowiązania,

art. 21 ustawy o VAT przez przyjęcie, iż bezpośredni jednorazowy zwrot nadwyżki

podatku naliczonego nad podatkiem należnym na rachunek bankowy spółki jest

w jej sytuacji możliwy, oraz naruszenie art. 94 k.c. przez przeoczenie, że jeśliby

nawet w porozumieniu z dnia 19 kwietnia 2001 r. można było dostrzegać warunek,

to byłby to warunek w świetle art. 21 ustawy o VAT niewykonalny, a tym samym

sprzeczny z ustawą. (...)

Sąd Najwyższy zważył, co następuje: (...)

Zgodnie z art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 26 lutego 1982 r. o cenach (jedn. tekst:

Dz.U. z 1988 r. Nr 27, poz. 195 ze zm.), jak i obecnie obowiązującego art. 3 ust. 1

pkt 1 ustawy z dnia 5 lipca 2001 r. o cenach (Dz.U. Nr 97, poz. 1050 ze zm.), cena

towaru lub usługi opodatkowanej podatkiem od towarów i usług obejmuje także

kwotę należnego podatku od towarów i usług. Sprzedaż przez spółkę w dniu 8

stycznia 2001 r. powodowi i jego żonie zabudowanej nieruchomości bezspornie

jednak była zwolniona od tego podatku (art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy o VAT).

W konsekwencji, umowa sprzedaży mająca za przedmiot tę nieruchomość była

nieważna w zakresie obejmującym jako składnik ceny podatek od towarów i usług

(art. 58 § 3 k.c.), w tym bowiem zakresie była ona sprzeczna z przepisami ustawy

o VAT, do której nawiązywała. W takich okolicznościach nie zachowuje aktualności

pogląd wyrażony w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 8 lutego 1978 r., II CR 1/78

("Przegląd Ustawodawstwa Gospodarczego" 1979, nr 8-9, s. 262), w myśl którego

nie jest nieważna umowa naruszająca przepisy prawa podatkowego. Zapłacona

więc przez powoda spółce kwota 128 432,50 zł, odpowiadająca sumie

bezpodstawnie ustalonego przez nią podatku VAT, była świadczeniem nienależnym

(art. 410 §2 k.c.), podlegającym zwrotowi przez spółkę powodowi i jego żonie,

stosownie do właściwych przepisów kodeksu cywilnego (art. 410 § 1) (por. wyrok

Sądu Najwyższego z dnia 22 marca 2002 r., I CKN 1344/99, OSNC 2003, nr 4, poz.

52).

Zgodnie z art. 33 ust. 1 ustawy o VAT, w razie wystawienia przez sprzedawcę

faktury wykazującej kwotę podatku VAT, mimo że – jak w niniejszej sprawie –

dokonana sprzedaż została zwolniona od tego podatku, sprzedawca jest

obowiązany do zapłaty wykazanej kwoty podatku. Kwota podatku VAT wykazanego

w takiej fakturze nie może być jednak elementem rozliczenia podatku w trybie art.

10 i 26 ustawy o VAT. W szczególności, odbiorca takiej faktury nie jest uprawniony

do obniżenia podatku należnego o kwotę wykazanego w niej podatku (zob.

uzasadnienie uchwały składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego

z dnia 22 kwietnia 2002 r., FPS 2/02, ONSA 2002, nr 4, poz. 136). Kwestię, czy

zapłata przez sprzedawcę podatku wykazanego w fakturze określonej w art. 33 ust.

1 ustawy o VAT rzutuje na zastosowanie w stosunku pomiędzy sprzedawcą a jego

klientem przepisu art. 409 k.c., według którego obowiązek wydania bezpodstawnie

uzyskanej korzyści lub zwrotu jej wartości co do zasady wygasa, jeżeli ten, kto

korzyść uzyskał, zużył ją lub utracił w taki sposób, że nie jest już wzbogacony,

można w niniejszej sprawie pominąć.

Jeżeli fakturę, o której mowa w art. 33 ust. 1 ustawy o VAT, wystawił – tak jak

w rozpoznawanej sprawie – podatnik podatku od towarów i usług uprawniony do

wystawiania faktur dokumentujących ten podatek, nie ma przeszkód do usunięcia

zawartej w niej pomyłki przez wystawienie faktury korygującej (zob. uzasadnienie

uchwały składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22

kwietnia 2002 r., FPS 2/02). W sprawie taka faktura została wystawiona, co zrodziło

problem możliwości uzyskania przez spółkę od Urzędu Skarbowego zwrotu

zapłaconej mu kwoty, bezpodstawnie pobranej od powoda i jego żony tytułem

podatku VAT. Wyrazem oceny w tym względzie stron umowy z dnia 8 stycznia

2001 r. były złożone przez nie w dniu 19 kwietnia 2001 r. w formie aktu notarialnego

oświadczenia nazwane „sprostowaniem umowy”. (...)

Decydujące znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy ma odpowiedź na pytanie,

czy w dniu 19 kwietnia 2001 r. doszło do zawarcia umowy odnowienia na zasadach

powoływanych przez spółkę.

W świetle art. 506 k.c. przedmiotem odnowienia może być także, powstające

ex lege, zobowiązanie do zwrotu nienależnego świadczenia. Choć nie wynika to

wyraźnie z art. 506 k.c., należy dopuścić również odnowienie połączone ze zmianą

osób, w szczególności połączone z pozostaniem po stronie wierzyciela w nowym

zobowiązaniu tylko jednej z osób występujących po tej stronie w dotychczasowym

zobowiązaniu. Za możliwe uznaje się też zawarcie umowy odnowienia pod

warunkiem (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 21 października 1997 r., III CKN

121/97, nie publ.).

Ustalenia faktyczne stanowiące podstawę wydania zaskarżonego wyroku

w zestawieniu z treścią unormowania zawartego w art. 506 k.c. nakazują przyjąć,

że w dniu 19 kwietnia 2001 r. pomiędzy spółką a powodem i jego żoną doszło do

zawarcia umowy odnowienia, prowadzącej do umorzenia wynikającego z przepisów

o bezpodstawnym wzbogaceniu zobowiązania spółki do zwrotu powodowi i jego

żonie nienależnie świadczonej spółce kwoty podatku VAT, i zastąpienia tego

zobowiązania wynikającym z zawartej umowy zobowiązaniem spółki do wypłacenia

powodowi (samemu powodowi) zwróconej jej przez Urząd Skarbowy kwoty podatku

wraz z odsetkami. Dla stron w dniu 19 kwietnia 2001 r. fakt nienależnego

zapłacenia spółce przez powoda kwoty podatku VAT był – jak trafnie wskazał Sąd

Apelacyjny – bezsporny. W złożonych w tym dniu oświadczeniach skupiły się one

przede wszystkim na uregulowaniu wyrównania powodowi uszczerbku doznanego

w wyniku nienależnie świadczonej spółce kwoty podatku VAT, przy czym uczyniły to

w sposób wyraźnie i istotnie odbiegający od wynikających z przepisów

o bezpodstawnym wzbogaceniu zasad dotyczących zwrotu nienależnego

świadczenia. Sąd Apelacyjny trafnie przyjął, że w chwili wydania zaskarżonego

wyroku żądanie powoda w świetle zawartej w dniu 19 kwietnia 2001 r. umowy było

przedwczesne.

Twierdzenia powoda o naruszeniu wymienionych w skardze kasacyjnej

przepisów postępowania, zmierzające do podważenia ustaleń faktycznych

stanowiących podstawę wydania zaskarżonego wyroku, są w znacznym stopniu

wynikiem niezrozumienia istoty postępowania apelacyjnego. Jak już to było

wielokrotnie wyjaśniane przez Sąd Najwyższy, postępowanie apelacyjne stanowi

w swej istocie kontynuację merytorycznego rozpoznania sprawy, w związku z czym

sąd odwoławczy nie może poprzestać na ustosunkowaniu się do zarzutów

apelacyjnych, lecz musi, w granicach zaskarżenia, dokonać samodzielnych ustaleń

faktycznych oraz ocen materialnoprawnych (por. w szczególności wyrok Sądu

Najwyższego z dnia 13 kwietnia 2000 r., III CKN 812/98, OSNC 2000, nr 10, poz.

193 i postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 4 października 2002 r., III CZP

62/02, OSNC 2004, nr 1, poz. 7). Wyjście przez Sąd Apelacyjny przy rozpoznaniu

sprawy poza zakres zarzutów apelacyjnych spółki nie naruszało więc art. 378 k.p.c.,

lecz pozostawało w zgodzie z podstawowym obowiązkiem tego Sądu. Sąd

Apelacyjny funkcjonujący jako sąd merytoryczny uprawniony był też do

dopuszczenia kwestionowanych przez skarżącego dowodów. Jeżeli na etapie

postępowania apelacyjnego niewyjaśniona pozostała kwestia przedwczesności

żądania powoda, dopuszczenie wspomnianych dowodów, istotnych dla wyjaśnienia

tej kwestii, było w pełni uzasadnione. Myli się przy tym skarżący, że spółka mogła

zgłosić wniosek o przeprowadzenie dowodu z decyzji Urzędu Skarbowego z dnia

11 marca 2002 r. na rozprawie przed Sądem Okręgowym w dniu 22 marca 2002 r.,

ponieważ rozprawa przed Sądem Okręgowym w tym dniu nie odbyła się. Sąd

Okręgowy zamknął rozprawę na posiedzeniu w dniu 28 lutego 2002 r., a na dzień –

najpierw – 13 marca 2002 r., następnie – 22 marca 2002 r., wreszcie – 5 kwietnia

2002 r., wyznaczył tylko posiedzenie w celu ogłoszenia wyroku (por. art. 316 i 326

k.p.c. oraz uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 25 czerwca 1968 r., III CZP 62/68,

OSNCP 1969, nr 3, poz. 41). Nie mogła też spółka zgłosić wniosku

o przeprowadzenie dowodu z decyzji Izby Skarbowej z dnia 21 czerwca 2002 r. już

w apelacji, gdyż apelacja została wniesiona dnia 26 kwietnia 2002 r. Powód

natomiast mógł podnieść zarzut dotyczący uchybień w doręczeniu pisma z dnia 15

stycznia 2003 r. już na rozprawie 30 stycznia 2003 r., wtedy jednak ograniczył się

tylko do żądania oddalenia zawartego w tym piśmie wniosku dowodowego. Jeżeli

wówczas nie uważał wspomnianego uchybienia za mogące mieć wpływ na wynik

sprawy, trudno zrozumieć dlaczego obecnie miałoby być inaczej (art. 3931

pkt 2

k.p.c.).

Nie mają również uzasadnionych podstaw oceny skarżącego kwestionujące

skuteczne zastrzeżenie w zawartej w dniu 19 kwietnia 2001 r. umowie odnowienia

warunku zawieszającego.

Interpretacja zgodnie z dyrektywami art. 65 k.c. postanowienia zawartego w §

5 sporządzonego w tym dniu aktu notarialnego prowadzi do jednoznacznego

stwierdzenia zastrzeżenia uzależniającego nastąpienie uzgodnionych skutków

prawnych od wydania bądź ostatecznej decyzji administracyjnej nakazującej zwrot

spółce zapłaconej kwoty podatku VAT z odsetkami, bądź prawomocnego

orzeczenia sądowego (chodzi o wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego),

pozostawiającego w mocy decyzję o nieuwzględnieniu wniosku o zwrot spółce

zapłaconej kwoty podatku VAT. Zastrzeżenie to ma wszystkie cechy warunku

zawieszającego (89 k.c.). Uzależnia powstanie uzgodnionych skutków prawnych od

zdarzeń przyszłych. Oceniając obiektywnie, zdarzenia te należy uznać także za

niepewne. Wspomniane rozstrzygnięcia (decyzja administracyjna lub orzeczenie

sądu) zapadają na podstawie art. 21 ustawy o VAT. Artykuł ten, w zależności od

stwierdzonych przesłanek, daje dwojaką możliwość rozstrzygnięcia wniosku spółki

o zwrot zapłaconego podatku VAT. W razie stwierdzenia w sprawie wszczętej na

skutek tego wniosku przesłanek określonych w art. 21 ust. 5 ustawy o VAT,

zwrócona na rachunek bankowy spółki powinna być cała nadwyżka podatku

naliczonego nad podatkiem należnym; rozstrzygnięcie tej treści oznaczałoby

w rozumieniu omawianej umowy odnowienia uwzględnienie wniosku spółki o zwrot

zapłaconej kwoty podatku VAT. W razie natomiast stwierdzenia w sprawie

wszczętej na skutek wniosku spółki przesłanek określonych w art. 21 ust.4 ustawy

o VAT, zwrócona na rachunek bankowy spółki powinna być tylko pewna niewielka

część nadwyżki podatku naliczonego nad podatkiem należnym; rozstrzygnięcie tej

treści oznaczałoby w rozumieniu omawianej umowy odnowienia nieuwzględnienie

wniosku spółki o zwrot zapłaconej kwoty podatku VAT. Nie można się zgodzić

z twierdzeniami powoda, że okoliczności sprawy z góry przesądzały jeden tylko

wynik rozstrzygnięcia, ten, o którym mowa w art. 21 ust. 4 ustawy o VAT.

Okoliczności te są, jak wynika z materiału sprawy, na tyle złożone i sporne, że

w grę wchodzą oba wymienione wyżej rozstrzygnięcia. Stan faktyczny sprawy nie

dawał także podstaw do zastosowania art. 94 k.c. Uwagi skarżącego odnoszące się

do tego przepisu w istocie dotyczyły wyjaśnionej już wyżej kwestii „niepewności”

warunku.

Należy jeszcze zaznaczyć, że analizowana umowa odnowienia nie wkracza

w zastrzeżoną wyłącznie dla regulacji ustawowej treść stosunków podatkowych

(por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 28 czerwca 2002 r., I CKN 841/00, OSNC

2003, nr 6, poz. 91 i dotyczącą go glosę), lecz jedynie reguluje w nawiązaniu do

zdarzeń z zakresu prawa podatkowego mieszczący się w sferze swobody umów

cywilnoprawny stosunek zobowiązaniowy.

Z przedstawionych przyczyn Sąd Najwyższy na podstawie art. 39313

§ 1 k.p.c.

oddalił skargę kasacyjną.