III PK 57/04

Wyrok z dnia 25 listopada 2004 r.

III PK 57/04

Przepis art. 24113

§ 2 k.p. nie ma zastosowania do postanowień porozu-

mienia zbiorowego niebędącego układem zbiorowym pracy.

Przewodniczący SSN Andrzej Wróbel, Sędziowie SN: Zbigniew Hajn (spra-

wozdawca), Andrzej Wasilewski.

Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 listopada 2004 r.

sprawy z powództwa Jadwigi K. przeciwko PKS C.Ł. Spółce z o.o w W.D. o zapłatę,

na skutek kasacji powódki od wyroku Sądu Apelacyjnego w Rzeszowie z dnia 13

maja 2004 r. [...]

u c h y l i ł zaskarżony wyrok oraz poprzedzający go wyrok Sądu Okręgowe-

go w Rzeszowie z dnia 16 grudnia 2003 r. [...] i przekazał sprawę Sądowi Okręgo-

wemu w Rzeszowie do ponownego rozpoznania i orzeczenia o kosztach postępowa-

nia kasacyjnego.

U z a s a d n i e n i e

Powódka żądała w pozwie zasądzenia od pozwanej PKS C.Ł. Spółki z o.o.

38.048 zł z ustawowymi odsetkami od 30 listopada 2001 r. tytułem odszkodowania

związanego z rozwiązaniem umowy o pracę z przyczyn leżących po stronie praco-

dawcy, wynikającego z Pakietu Gwarancji Pracowniczych z 3 stycznia 2001 r. (dalej

jako: „Pakiet”). Pozwana wniosła o oddalenie powództwa.

Sąd Okręgowy w Rzeszowie wyrokiem z 16 grudnia 2003 r. powództwo odda-

lił, nie obciążając powódki kosztami zastępstwa procesowego strony pozwanej. Sąd

ustalił, że powódka ze względu na stan zdrowia i długotrwałe zwolnienie lekarskie

wystąpiła do prezesa pozwanej Spółki o rozwiązanie umowy o pracę za porozumie-

niem stron. Po rozwiązaniu umowy otrzymała zasiłek przedemerytalny, o który mogła

się ubiegać tylko po wykazaniu, że umowa o pracę ustała z przyczyn ekonomicznych

leżących po stronie pracodawcy. Nie groziło jej zwolnienie. Nikt nie nakłaniał jej do

2

rozwiązania umowy. To jej zależało na jak najszybszym ustaniu zatrudnienia. Poz-

wana Spółka powstała w efekcie prywatyzacji PKS w Ł. Pakiet powstał jako umowa

pomiędzy prezesem pozwanej a związkami zawodowymi. Dawał on gwarancję 36

miesięcznego zatrudnienia oraz odszkodowanie w przypadku wcześniejszego roz-

wiązania umowy o pracę. Pracownicy pozwanej byli zainteresowani uzyskaniem

prawa do zasiłku przedemerytalnego i w związku z tym pytali o możliwość wcześniej-

szego rozwiązania umowy o pracę. Wiązało się to z zapowiedzią zniesienia tego typu

uprawnień z dniem 1 stycznia 2002 r. z mocy ustawy uchwalonej 17 grudnia 2001 r.

W tej sytuacji 14 listopada 2001 r. sporządzono Aneks (dalej jako: „Aneks”) do Pa-

kietu, który wyłączał z „gwarancji” przypadki rozwiązania stosunków pracy z inicjaty-

wy pracowników, między innymi pragnących uzyskać zasiłek lub świadczenie

przedemerytalne. Przed wprowadzeniem tego postanowienia pracodawca nie wyra-

żał zgody na rozwiązanie stosunku pracy z przyczyn ekonomicznych ze względu na

grożące mu kary umowne wynikające z prywatyzacji jak i konieczność wypłaty od-

szkodowań. Strony Pakietu i Aneksu uważają, że jest on przejawem ochrony pra-

cowników, którzy po ustaniu zatrudnienia nie uzyskaliby świadczeń zasiłkowych.

Przepisy § 11 pkt 8 Pakietu umożliwiały zmiany jego treści w drodze porozumienia

stron, a pkt 2 ustalały, że jego strony będą wspólnie rozpatrywać sposoby dostoso-

wania treści tego aktu do zmian legislacyjnych mających wpływ na jego postanowie-

nia.

Sąd Okręgowy uznał za mylne stanowisko powódki, że Pakiet stanowi inte-

gralną część umowy prywatyzacyjnej. Jest to akt zawarty pomiędzy związkami za-

wodowymi - reprezentowanymi zgodnie z ich statutem - a prezesem pozwanego i

mógł ulec zmianie dokonanej przez strony go zawierające. Aneks został wprowadzo-

ny pod wpływem zapowiedzi zmian ustawodawczych ograniczających uprawnienia

przedemerytalne. Działając pod wpływem i w imieniu pracowników związki zawodo-

we stały się jego stroną. Również powódka skorzystała z możliwości stworzonych

Aneksem. Nie ulega bowiem wątpliwości, że inicjatywa rozwiązania stosunku pracy

leżała wyłącznie po jej stronie i była spowodowana wiedzą, iż brak takiego działania

spowoduje, że nie uzyska zasiłku przedemerytalnego. Zdaniem Sądu, Aneks był

zmianą na niekorzyść pracowników. Przeciwnie, to pierwotna jego treść ograniczała

uprawnienia. W tej sytuacji, nawet w razie przyjęcia, że Pakiet stanowił źródło prawa

pracy, wymóg dokonywania wypowiedzenia zmieniającego nie obowiązywał z uwagi

na brak niekorzystnych zmian. Regulacja zawarta w Aneksie jest zgodna z zasadą

3

sprawiedliwości w sytuacjach powodujących konieczność dokonywania redukcji za-

trudnienia. W ocenie Sądu, Pakiet nie stanowił jednak źródła prawa pracy. Nie jest

on integralną częścią umowy prywatyzacyjnej - ponieważ tego typu wymóg usta-

wowy nie istniał przy prywatyzacji dokonywanej w formie sprzedaży. Tym samym,

Pakiet nie należy do kategorii „innych porozumień zbiorowych”, o których mowa w

art. 9 § 1 k.p. Nie został on bowiem wyraźnie wskazany w ustawie. Dozwolona zatem

była jego zmiana przez strony zawierające Pakiet bez konieczności dokonywania

wypowiedzeń zmieniających pracownikom.

Powyższy wyrok zaskarżyła apelacją powódka. Zarzuciła ona zaskarżonemu

wyrokowi, między innymi, obrazę: art. 9 § 1 k.p. i § 5 pkt 5 Pakietu przez przyjęcie,

że nie stanowił on źródła prawa i brak było w związku z wprowadzeniem Aneksu

wymogu dokonywania wypowiedzenia zmieniającego; art. 65 k.c. przez przyjęcie, że

strony wprowadziły Aneks, pomimo że związki zawodowe nie były należycie repre-

zentowane; art. 31

k.p., przez przyjęcie skuteczności zmian, pomimo że stroną Pa-

kietu nie była pozwana, lecz prezes C. Spółka z o.o. w W.; sprzeczność ustaleń

Sądu z treścią materiału dowodowego, przez przyjęcie, że związki zawodowe, repre-

zentowane przez przewodniczących, były reprezentowane należycie, oraz że Pakiet

nie stanowi integralnej części umowy prywatyzacyjnej, pomimo że został wymieniony

w jej treści.

Sąd Apelacyjny oddalił apelację. Sąd Apelacyjny podzielił stanowisko apelują-

cej o normatywnym charakterze Pakietu. Analiza jego treści pozwala na uznanie go

za dotyczący wszystkich pracowników akt o dużym stopniu abstrakcyjności, z któ-

rego treści wynika, że pracodawca zobowiązał się do określonych świadczeń na

rzecz pracowników. Sam Pakiet został zawarty pomiędzy inwestorem a organiza-

cjami związkowymi działającymi w pozwanej Spółce. Jest to akt wiążący zarówno

obie jego strony, jak również pracodawcę - czyli pozwaną - na rzecz której został

przez inwestora zawarty. Stosownie do art. 9 § 1 k.p. warunkiem istotnym dla uzna-

nia Pakietu za źródło prawa jest przyjęcie, że został on oparty na ustawie. W tym

celu wystarczające jest wskazanie przepisu ustawy dopuszczającego zawarcie poro-

zumienia określającego prawa i obowiązki pracowników i pracodawców. Sąd pierw-

szej instancji uwzględnił jedynie ustawę będącą podstawą prywatyzacyjnych działań

u pozwanej (ustawa o komercjalizacji i prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych),

pominął natomiast inne przepisy, które mogą być podstawą ustawową Pakietu, a

mianowicie art. 21 ust. 1 ustawy z 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych. Norma

4

ta nie zawiera żadnych ograniczeń zawierania porozumień przewidzianych przepi-

sami prawa pracy. Stanowi więc ona ustawową podstawę Pakietu. Podobne stanowi-

sko zajął Sąd Najwyższy w uchwale siedmiu sędziów z 23 maja 2001 r., III PZ 25/00

(OSNAPiUS 2002 nr 6, poz. 134). Uchwała ta analizowała wprawdzie normatywną

rangę paktu gwarancji pracowniczych zawartego w PKP, jednak identyczność stanu

faktycznego przedmiotu sprawy pozwala na jej uwzględnienie również w rozpozna-

wanej sprawie.

Normatywny charakter Pakietu nie oznacza automatycznie uznania zasadno-

ści zgłoszonego roszczenia. Został on bowiem zmieniony w drodze Aneksu ograni-

czającego uprawnienia pracowników, z którymi rozwiązano umowę o pracę z ich ini-

cjatywy w celu uzyskania świadczeń lub zasiłków przedemerytalnych. Powódka kwe-

stionuje ważność Aneksu zarzucając braki w reprezentacji stron, jak również niedo-

konanie przez pracodawcę wypowiedzenia zmieniającego w związku z wejściem w

życie Aneksu. Faktycznie Aneks został zawarty przez bezpośredniego pracodawcę

powódki, a nie przez podmiot zawierający Pakiet, będący inwestorem. Okoliczność ta

nie może jednak wywierać skutku wskazanego w apelacji. Pakiet został co prawda

zawarty przez wymieniony w nim podmiot, jednak jego stosowanie znalazło się w

gestii pracodawcy (pozwanej), który przyjął tę normę prawa do wykonania. W tej sy-

tuacji, zgodnie z § 11 ust. 2 i 3 Pakietu, był on uprawniony do podejmowania działań

dostosowujących Pakiet do zmieniającego się stanu prawnego. Jeżeli bowiem od

pozwanej żąda się wykonywania zobowiązań wynikających z treści Pakietu, jako

aktu o charakterze normatywnym, a tym samym uważa się ją za stronę zobowiązaną

do spełnienia jego wymogów, to należy również umożliwić jej podjęcie działań zmie-

rzających do zmiany jego postanowień w drodze porozumienia ze związkami

zawodowymi (podobne stanowisko zaprezentował Sąd Najwyższy w wyroku z 12

grudnia 2001 r., I PKN 729/00, OSNP 2003 nr 23, poz. 568).

Odnośnie do zarzutu nieprawidłowej reprezentacji związków zawodowych przy

zawieraniu Aneksu, Sąd Apelacyjny wskazał, że w tej kwestii przepisy ustawy o

związkach zawodowych nie zawierają żadnych norm i została ona w całości pozo-

stawiona wewnętrznej regulacji w statutach lub innych podobnych aktach związko-

wych. W czynnościach związanych z zawieraniem Pakietu i Aneksu brały udział trzy

związki zawodowe działające w pozwanej spółce. Statuty Związku Zawodowego Pra-

cowników Oddziału Towarowo-Osobowego PKS oraz Związku Zawodowego Kierow-

ców określają specjalny sposób reprezentacji jedynie w sprawach majątkowych

5

związku (odpowiednio: § 37 i § 29 tych statutów). Trzeci ze związków - "Solidarność"

kwalifikowanej większości członków prezydium wymienionej w § 19 nie przywołuje w

§ 26, który określa władze zakładowe związku. Ten ostatni przepis określający komi-

sję zakładową, jako podstawowy organ, umożliwia powołanie prezydium, któremu

może ona przekazać część swoich kompetencji. Zebrany materiał dowodowy nie za-

wiera dokładnych informacji, co do faktu skorzystania z podanej możliwości. Z doku-

mentacji zebranej w sprawie wynika, że związek ten upoważnił do reprezentowania

dwie osoby, tj. przewodniczącego i wiceprzewodniczącego, a ten udzielił pełnomoc-

nictwa przewodniczącemu. Statut tego związku nie przewiduje takiej możliwości. Nie

wynika stąd jednak, że ten brak w reprezentacji powoduje nieważność danej czynno-

ści. Rozdział VIII statutu przewiduje bowiem w tego rodzaju sytuacji skutki korpora-

cyjne w postaci wszczęcia stosownej procedury zawieszania danego szczebla orga-

nizacji związkowej. Nie sposób zatem przyjąć za w pełni uzasadnioną tezy powódki o

nieważności Aneksu ze względu na braki w reprezentacji stron.

Również podnoszony przez apelującą argument niedokonania przez praco-

dawcę wypowiedzenia zmieniającego w trybie art. 42 k.p. w związku z przyjęciem

Aneksu nie jest zasadny. Przepis ten odnosi się do warunków płacy i pracy. Zgodnie

z judykaturą powinien on być stosowany tylko wtedy, gdy dotyczy uzgodnionych w

umowie o pracę warunków istotnych i pogarsza sytuację pracownika (wyrok Sądu

Najwyższego z dnia 18 maja 1978 roku w sprawie o sygn. akt I PRN 40/78 - niepubli-

kowany). Uprawnienia do odszkodowania przewidziane treścią Aneksu do tego ro-

dzaju warunków objętych umową nie należą.

Oceniając zasadność roszczeń powódki z punktu widzenia art. 8 k.p. Sąd

Apelacyjny stwierdził, że z jednoznacznych i prawidłowo dokonanych przez Sąd

pierwszej instancji ustaleń wynika, że to powódka była inicjatorką rozwiązania

umowy o pracę za porozumieniem stron. Podjęła działania - jak sama przyznała w

toku postępowania przed Sądem Okręgowym - gdy dowiedziała się, że pracodawca

wyraża zgodę na tego typu zwolnienie. Jej zamiarem było uzyskanie zasiłku przede-

merytalnego. W tej sytuacji należy przyjąć, że miała ona pełną świadomość okolicz-

ności istniejących i branych pod uwagę przez jej pracodawcę przy wyrażaniu zgody

na ustanie stosunku pracy za porozumieniem stron. Pozwana wyraziła na to zgodę w

przekonaniu o wiążącym charakterze Aneksu i braku konieczności ponoszenia

kosztów związanych z rozwiązaniem przedmiotowej umowy o pracę. Powódka nie

wykazała, aby pozwany właśnie ją zamierzał zwolnić. Z jej zeznań wynika, że czuła

6

się niezagrożona zwolnieniem. W tym stanie rzeczy jej żądania muszą zostać nega-

tywnie ocenione w świetle zasad współżycia społecznego, a zwłaszcza sprawiedli-

wości i lojalności wobec pracodawcy.

W kasacji powódka zaskarżyła wyrok Sądu Apelacyjnego w całości i zarzuciła

mu rażące naruszenie prawa materialnego polegającego na błędnej wykładni: (-) art.

42 § 2 k.p. w związku z art. 24113

§ 2 k.p., ponieważ mimo uznania, że Pakiet stanowi

źródło prawa pracy Sąd przyjął, że jego zmiana na niekorzyść pracowników nie wy-

magała wypowiedzenia zmieniającego, (-) art. 65 k.c. przez przyjęcie, że strony Pa-

kietu skutecznie wprowadziły do niego zmiany Aneksem, mimo tego, że związki za-

wodowe nie były należycie reprezentowane, (-) art. 31

k.p. przez przyjęcie, że poz-

wana skutecznie wprowadziła zmiany do Pakietu, mimo że nie była stroną Aneksu,

lecz był nią Prezes C.P. sp. z o.o. w W., który nie jest i nie był pracodawcą dla po-

wódki, (-) art. 9 ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych w związku z

art. 38 k.c. przez przyjęcie, że związki zawodowe działające u strony pozwanej były

należycie reprezentowane w chwili podpisywania Aneksu, (-) niewłaściwe zastoso-

wanie art. 8 k.p. przez przyjęcie, że powódka nadużyła swojego prawa do odszko-

dowania. Skarżąca zarzuciła również naruszenie art. 233 k.p.c. wskutek przekrocze-

nia granicy swobodnej oceny dowodów i ustalenie w sposób dowolny, niepoparty

żadnymi dowodami, że: (-) zmiana § 5 punkt 2 Pakietu dokonana Aneksem nastąpiła

wyłącznie z inicjatywy pracowników w związku ze zmianami w ustawie w zakresie

przyznawania zasiłków przedemerytalnych, (-) powódka nie została zwolniona z

przyczyn dotyczących pracodawcy, (-) stroną Aneksu były związki zawodowe repre-

zentowane zgodnie ze statutem jedynie przez ich przewodniczących, mimo że takich

postanowień w statutach nie ma, oraz przyjęcie, że Aneksu podpisał prezes zarządu

pozwanej, mimo że podpisu na Aneksie nie można znaleźć, a podpisał go Prezes

spółki inwestującej, nie będący dla powódki pracodawcą, (-) powódka wykorzystała

wiedzę i przekonanie pozwanego co do treści obowiązującego go Pakietu, który po

wprowadzeniu Aneksu nie przewidywał odszkodowań za zwolnienie pracownika w

okresie gwarantowanym, (-) zmiana Pakietu wprowadzona Aneksem nie należała do

zmian na niekorzyść pracowników i rzekomo ograniczała powódce możliwość zwol-

nienia, mimo że Aneks pozbawił powódkę stosownego odszkodowania, a więc był

oczywistą zmianą na niekorzyść powódki.

Wskazując na powyższe podstawy skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżone-

go wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Apelacyjnemu w Rzeszowie do ponownego

7

rozpoznania z zaliczeniem kosztów postępowania kasacyjnego jako części kosztów

w sprawie.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Trafny okazał się podniesiony w kasacji zarzut naruszenia art. 233 § 1 k.p.c.,

przez dokonane w zaskarżonym wyroku ustalenie, że Aneks „podpisał prezes zarzą-

du pozwanej, mimo że (…) podpisał go Prezes spółki inwestującej, nie będący dla

powódki pracodawcą”. Zasadność tego zarzutu znajduje potwierdzenie zarówno w

oznaczeniu stron Aneksu, jak i podpisach złożonych pod tym aktem. To błędne

ustalenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy ponieważ jest to kwestia za-

sadnicza dla określenia charakteru prawnego Aneksu. Niejasne są też ustalenia do-

tyczące określenia stron Pakietu. Z jednej strony Sąd Apelacyjny stwierdza, że z tre-

ści Pakietu wynika, że pracodawca zobowiązał się do określonych świadczeń na

rzecz pracowników, z drugiej zaś podkreśla, że Pakiet został zawarty pomiędzy in-

westorem a organizacjami związkowymi działającymi w pozwanej Spółce. Ustalenia

te pozostają we wzajemnej sprzeczności. Należy też wskazać, że ustalenia faktyczne

przyjęte przez Sąd Apelacyjny, a także ustalenia dokonane przez Sąd Okręgowy, do

których Sąd Apelacyjny nie odniósł się przez wskazanie w jakim zakresie uznaje je

prawidłowe, zawierają również inne braki i nieścisłości. Na przykład, Sąd Okręgowy

przyjął, że Pakiet powstał jako umowa pomiędzy prezesem pozwanej a związkami

zawodowymi. Sąd ten uznał także, bez uzasadnienia, za mylne stanowisko powódki,

że Pakiet stanowi integralną część umowy prywatyzacyjnej. Takie stwierdzenie po-

winno było jednak być oparte na lekturze tekstu tej umowy. Wskazane uchybienia

uzasadniają ocenę, że Sądy nie rozpoznały istoty sprawy, a wadliwość zaskarżonego

orzeczenia pozostaje w związku z rażącymi nieprawidłowościami w postępowaniu

przed Sądem pierwszej instancji, co uzasadnia uchylenie także wyroku tego Sądu i

przekazanie mu sprawy do ponownego rozpoznania (zob. wyrok Sądu Najwyższego

z 5 stycznia 2001 r., V CKN 499/00, LEX nr 53112).

Zgodnie z art. 39311

§ 2 k.p.c. Sąd Najwyższy jest związany ustaleniami fak-

tycznymi stanowiącymi podstawę zaskarżonego orzeczenia i w związku z tym nie ma

kompetencji do dokonywania własnych ustaleń tego rodzaju. W tej sytuacji nieprawi-

dłowość dokonanych przez Sąd Apelacyjny podstawowych dla sprawy ustaleń fak-

tycznych uniemożliwia rozważenie kwestii prawnych związanych z oceną charakteru

8

prawnego Pakietu i Aneksu, a także skutków, jakie mogą wynikać z tych aktów w

zakresie stosunku pracy powódki. Podejmując się takiej oceny, Sąd Najwyższy mu-

siałby bowiem rozpatrywać różne hipotetyczne sytuacje, łącząc z nimi oceny prawne

oderwane od stanu faktycznego sprawy, a zatem pozbawione waloru „wykładni

prawa ustalonej w sprawie przez Sąd Najwyższy”, o czym stanowi art. 39317

k.p.c.

Nietrafny okazał się zarzut naruszenia przez zaskarżony wyrok art. 42 § 2 k.p.

w związku z art. 24113

§ 2 k.p. Przepis art. 24113

§ 2 k.p., przewidujący stosowanie

wypowiedzenia zmieniającego do zmiany na niekorzyść pracownika warunków pracy

lub płacy ukształtowanych przez układ zbiorowy, jest wyjątkiem od art. 42 § 1 k.p.,

który dopuszcza stosowanie tego wypowiedzenia tylko do warunków pracy lub płacy

wynikających z umowy o pracę. Taką wykładnię art. 42 § 1 k.p., także w odniesieniu

do możliwości jego stosowania do zmiany warunków wprowadzonych do treści sto-

sunku pracy przez swoiste źródła prawa pracy, potwierdza orzecznictwo Sądu Naj-

wyższego (zob. wyroki z: 18 maja 1978, I PRN 40/78, LEX nr 14454; 13 grudnia

1996, I PKN 35/96, OSNAPiUS 1997 nr 15, poz. 267; 19 grudnia 1996, I PKN 23/96,

OSNAPiUS 1997 nr 15, poz. 270; 11 maja 1999, I PKN 26/99, OSNAPiUS 2000 nr

14, poz. 543) oraz doktryna prawa (zob. np. Kodeks pracy. Komentarz, pod red. T.

Zielińskiego, Warszawa 2000, s. 1033-1034). Wynika stąd, że uznanie istnienia obo-

wiązku pracodawcy stosowania wypowiedzenia zmieniającego do zmiany warunków

pracy lub płacy ukształtowanych przez Aneks (porozumienie zmieniające Pakiet),

byłoby niedopuszczalnym, w świetle zasad wykładni, rozszerzeniem uregulowań

mających charakter wyjątków od art. 42 § 1 k.p. W tej sytuacji, stosowanie per analo-

giam art. 24113

§ 2 k.p. do porozumień zbiorowych innych niż układ zbiorowy pracy,

byłoby poprawianiem prawa do stanu zgodnego z wyobrażeniami interpretatora o

tym, jakie prawo być powinno, a zatem niedopuszczalnym wypełnianiem tzw. luki

aksjologicznej. Zastosowaniu takiej interpretacji sprzeciwia się także dyrektywa wy-

kładni prawa, wskazująca że przepis określający wyjątek w stosunku do przepisu

ogólniejszego nie może być interpretowany a simili, a więc rozszerzająco (exceptio-

nes non sunt extentendae). Wynika stąd zatem, że art. 24113

§ 2 k.p. nie ma zasto-

sowania do postanowień porozumienia zbiorowego innego niż układ zbiorowy pracy.

Równocześnie jednak należy podkreślić, że wypowiedzenie zmieniające byłoby ko-

nieczne, gdyby umowa o pracę powódki odsyłała do postanowień Pakietu. W takim

bowiem przypadku warunki pracy lub płacy, będące przedmiotem tego odesłania,

9

wynikałyby równocześnie z umowy o pracę (por. np. uzasadnienie wyroku Sądu Naj-

wyższego z 19 grudnia 1996, I PKN 23/96, OSNAPiUS 1997 nr 15, poz. 270).

Z powyższych względów Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji na podstawie

art. 39313

§ 1 k.p.c.

========================================