III CZP 34/06

Uchwała z dnia 7 czerwca 2006 r., III CZP 34/06

Sędzia SN Iwona Koper (przewodniczący)

Sędzia SN Jan Górowski

Sędzia SN Hubert Wrzeszcz (sprawozdawca)

Sąd Najwyższy w sprawie upadłości "A.C." S.A. w L. w przedmiocie zażalenia

wierzyciela Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, Oddziału w L. na postanowienie

sędziego-komisarza z dnia 9 grudnia 2005 r. oddalające zarzuty wierzyciela

Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, Oddziału w L. przeciwko planowi podziału

funduszów uzyskanych ze sprzedaży nieruchomości położonej w L. przy ul. T. nr

11, po rozstrzygnięciu w Izbie Cywilnej na posiedzeniu jawnym w dniu 7 czerwca

2006 r. zagadnienia prawnego przedstawionego przez Sąd Rejonowy w Lublinie

postanowieniem z dnia 21 marca 2006 r.:

„Czy w świetle art. 345 ust. 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. – Prawo

upadłościowe i naprawcze (Dz.U. Nr 60, poz. 535 ze zm.) pojęcie "koszty związane

ze sprzedażą" obejmuje jedynie koszty bezpośrednio związane z czynnością

sprzedaży rzeczy lub prawa rzeczowo obciążonego, czy też pojęcie to winno być

rozumiane w sposób szerszy, tj. obejmujący wszelkie wydatki związane z

przedmiotem sprzedaży, w tym koszty jego utrzymania, zabezpieczenia, a w

odniesieniu do nieruchomości koszty związane z podatkiem od nieruchomości i

opłaty z tytułu wieczystego użytkowania gruntu?”

podjął uchwałę:

Do kosztów związanych ze sprzedażą – w rozumieniu art. 345 ust. 1

ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz.U. Nr

60, poz. 535 ze zm.) – obciążonego hipoteką prawa użytkowania wieczystego i

związanego z nim prawa własności budynków i innych urządzeń nie należą

wydatki z tytułu opłaty za użytkowanie wieczyste nieruchomości gruntowej,

podatku od nieruchomości, ubezpieczenia mienia oraz ochrony

nieruchomości.

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 9 grudnia 2005 r. sędzia-komisarz oddalił zarzuty

wierzyciela Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, Oddział w L. przeciwko planowi

podziału sumy uzyskanej ze sprzedaży obciążonego hipoteką prawa użytkowania

wieczystego i związanego z nim prawa własności budynków i innych urządzeń (art.

350 w związku z art. 339 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. – Prawo upadłościowe i

naprawcze, Dz.U. Nr 60, poz. 535 ze zm. – dalej: "Pr.u.n."). W zażaleniu wierzyciel

zarzucił naruszenie art. 345 ust. 1 Pr.u.n., polegające na uznaniu, że w planie

podziału sumy uzyskanej ze zbycia wymienionych praw podlegają uwzględnieniu

jako koszty związane ze sprzedażą opłaty za użytkowanie wieczyste nieruchomości

gruntowej, podatek od nieruchomości, wydatki z tytułu ubezpieczenia mienia i

koszty ochrony nieruchomości.

Sąd Rejonowy, rozpoznając zażalenie, przedstawił – na podstawie art. 390 § 1

k.p.c. w związku z art. 222 ust. 1 Pr.u.n. – przytoczone na wstępie zagadnienie

prawne.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Wykładnia art. 345 ust. 1 Pr.u.n. nie była dotychczas przedmiotem rozważań

Sądu Najwyższego, poszukiwanie odpowiednich wypowiedzi w orzecznictwie z

okresu obowiązywania rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 24

października 1934 r. – Prawo upadłościowe (jedn. tekst: Dz.U. z 1991 r. Nr 118 poz.

512 ze zm. – dalej: "Pr.upadł.") jest natomiast niecelowe, ponieważ przytoczony

przepis zawiera nowe rozwiązanie. Wprawdzie art. 117 Pr.upadł. – po nowelizacji

dokonanej ustawą z dnia 6 grudnia 1996 r. o zastawie rejestrowym i rejestrze

zastawów (Dz.U. Nr 149, poz. 703) – zawierał w § 4 podobne rozwiązanie do

przewidzianego w art. 345 ust. 1 Pr.u.n., jednak odnosiło się ono wyłącznie do

sprzedaży zastawu rejestrowego. Ponadto występujące w tym przepisie

sformułowanie „koszty sprzedaży” nie było przedmiotem rozważań w judykaturze.

Przedstawiony w rozstrzyganym zagadnieniu prawnym problem w zasadzie

nie wzbudził zainteresowania w piśmiennictwie. W literaturze w ogóle się go pomija

lub ogranicza do wzmianki, że suma uzyskana ze sprzedaży rzeczy i praw

wymienionych w art. 336 Pr.u.n. nie wchodzi do masy upadłości i podlega – zanim

zostanie przeznaczona na zaspokojenie wierzytelności zabezpieczonych rzeczowo

– pomniejszeniu o koszty związane ze sprzedażą, bez bliższego jednak

wyjaśnienia, o jakie koszty chodzi.

Wyjątkiem jest jedyne odnoszące się wprost do rozważnego problemu

stanowisko, że koszty, o które ma być pomniejszona suma uzyskana ze sprzedaży,

to wyłącznie koszty sprzedaży tej rzeczy, a nie koszty całego postępowania

upadłościowego. Suma uzyskana ze sprzedaży może być – według tego

stanowiska – pomniejszona tylko o koszty bezpośrednio związane ze sprzedażą,

czyli koszty licytacji.

Wskazówek, jak rozumieć zwrot „koszty związane ze sprzedażą”, nie zawiera

także uzasadnienie projektu Prawa upadłościowego i naprawczego.

Regulacje dotyczące sposobu zaspakajania wierzycieli posiadających

wierzytelności zabezpieczone hipoteką na składnikach masy upadłości podlegały

istotnym zmianom. W pierwotnej wersji Prawa upadłościowego kluczowe znaczenie

miał art. 118, zgodnie z którym wchodząca w skład masy upadłości nieruchomość

(instytucja użytkowania wieczystego nie była wówczas znana) podlegała sprzedaży

przez licytację publiczną według przepisów kodeksu postępowania cywilnego o

egzekucji, a za zezwoleniem rady wierzycieli mogła być sprzedana z wolnej ręki.

Z osiągniętej ceny – zgodnie z art. 118 § 2 Pr.upadł. – zaspokojeniu podlegały

według kodeksu postępowania cywilnego należności korzystające z pierwszeństwa

przed wierzytelnościami zabezpieczonymi hipotecznie, a następnie te

wierzytelności i prawa wraz z objętymi wpisem przy kapitale odsetkami za ostatnie

dwa lata przed licytacją i kosztami procesu w wysokości nieprzewyższającej

dziesiątej części kapitału. Kwota pozostała po zaspokojeniu tych wierzytelności

podlegała przekazaniu do masy upadłości.

Takie ujęcie eliminowało rozważany problem, m.in. dlatego, że w ramach

kosztów egzekucji, korzystających – zgodnie z art. 800 § 1 pkt 1 d.k.p.c. – z

pierwszeństwa przed wierzytelnościami zabezpieczonymi hipoteką, mieściły się

koszty zarządu nieruchomością, obejmujące także – jak przyjmowano w literaturze

– „wszelkie wydatki z prowadzeniem gospodarstwa na administrowanej

nieruchomości połączone”. Z pierwszeństwa zaspokojenia przed wierzytelnościami

zabezpieczonymi hipotecznie korzystały też podatki i inne daniny publiczne należne

ze sprzedanej nieruchomości za ostatnie dwa lata przed licytacją (art. 800 § 1 pkt 3

d.k.p.c.). Nie zachodziło więc niebezpieczeństwo, że ciężar tych kosztów i danin

publicznych zostanie przerzucony, pomimo ich związku z likwidacją składnika masy

służącego zaspokojeniu wierzytelności zabezpieczonych hipotecznie, na wierzycieli,

których wierzytelności podlegają zaspokojeniu w podziale funduszów masy

upadłości.

Nowelizacja art. 118 Pr.upadł., dokonana ustawą z dnia 31 lipca 1997 r. o

zmianie rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 24 października

1934 r. – Prawo upadłościowe i niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 117, poz. 751),

zlikwidowała tzw. prawo odrębności, przysługujące dotychczas wierzycielom

posiadającym wierzytelności zabezpieczone hipoteką. Sumy uzyskane ze

sprzedaży nieruchomości, a także prawa użytkowania wieczystego (nie był

kwestionowany pogląd, że art. 118 Pr.upadł. obejmuje wszystkie składniki mienia

upadłego, do których stosuje się przepisy kodeksu postępowania cywilnego o

egzekucji z nieruchomości), wchodziły od tej chwili bezpośrednio do masy upadłości

(art. 118 § 2 Pr.upadł.). Z tych sum mogli się zaspokoić wierzyciele hipoteczni,

którym przyznano prawo do uczestniczenia w podziale funduszów masy. Możliwość

ta otwierała się jednak dopiero po zaspokojeniu wierzycieli należących do wyższych

kategorii podziału, w szczególności tzw. długów upadłości (204 § 1 pkt 1 i 2

Pr.upadł.). Pojęcie to obejmowało m.in. wydatki połączone z zarządem i likwidacją

masy upadłości, nie wyłączając podatków i innych danin publicznych, a także

należności powstałe wskutek czynności syndyka i należności z zawartych przez

upadłego przed ogłoszeniem upadłości umów wzajemnych, których wykonania

zażądał syndyk. To rozwiązanie, podobnie jak poprzednie, eliminowało wprawdzie

rozważany problem, jednakże obniżało wartość zabezpieczenia hipotecznego i było

oceniane jako niekorzystne dla wierzycieli hipotecznych.

W Prawie upadłościowym i naprawczym – na skutek krytyki dotychczasowego

rozwiązania dotyczącego statusu wierzycieli posiadających wierzytelność

zabezpieczoną rzeczowo na składnikach masy upadłości – doszło do restytucji tzw.

prawa odrębności (art. 336 Pr.u.n.). Przywracając je, prawodawca nadał mu jednak

nieco inną postać niż w pierwotnej wersji Prawa upadłościowego. Wierzytelności

zabezpieczone rzeczowo podlegają zaspokojeniu według kolejności odpowiadającej

materialnoprawnemu pierwszeństwu ograniczonych praw rzeczowych z sumy

uzyskanej ze sprzedaży przedmiotu obciążonego, która jednak najpierw ulega

pomniejszeniu o koszty związane ze sprzedażą (art. 345 ust. 1 Pr.u.n.), a następnie

o wartość oznaczonych wierzytelności uprzywilejowanych, jeżeli podlegająca

podziałowi suma pochodzi ze sprzedaży nieruchomości, prawa użytkowania

wieczystego, spółdzielczego prawa do lokalu lub statku morskiego wpisanego do

rejestru okrętowego (art. 346 Pr.u.n.). Obecnie wierzyciel posiadający wierzytelność

zabezpieczoną rzeczowo na składnikach masy upadłości nie może – odmiennie niż

w prawie upadłościowym – prowadzić egzekucji z przedmiotu zabezpieczenia, lecz

jego prawo odrębności jest realizowane w drodze sprzedaży i podziału

dokonywanych przez syndyka (art. 339 Pr.u.n.).

Dla rozstrzygnięcia przedstawionego zagadnienia prawnego zasadnicze

znaczenia ma wykładnia art. 345 ust. 1 Pr.u.n., a zawarty w nim zwrot „koszty

związane ze sprzedażą” należy poddać przede wszystkim wykładni językowej.

Przytoczony zwrot – w zakresie, w jakim wskazuje na powiązanie kosztów ze

sprzedażą – nie jest semantycznie ostry, a ustawa nie zawiera wskazówek, w jaki

sposób należy go rozumieć.

Poszukując odniesień w innych aktach prawnych, należy zwrócić uwagę na

art. 969 § 3 k.p.c., który stanowi, że w razie niewykonania przez nabywcę

nieruchomości warunków licytacyjnych, z utraconej rękojmi pokrywa się koszty

egzekucji związane ze sprzedażą, a resztę przelewa się na dochód Skarbu

Państwa. Tłumacząc ten przepis, w piśmiennictwie opowiedziano się za

ograniczeniem zakresu kosztów egzekucji związanych ze sprzedażą,

podlegających pokryciu z rękojmi. Przyjmuje się, że z utraconej rękojmi pokrywane

są tylko te koszty, których powstanie przyczynowo jest związane z

bezskutecznością pierwszej licytacji, a więc koszty ponownego obwieszczenia i

koszty ponownego jej przeprowadzenia. Nie podlegają natomiast pokryciu z rękojmi

koszty związane ze sporządzeniem planu podziału, gdyż obciążałyby one strony

także w wypadku skuteczności pierwszego przybicia.

Ustawodawca, chcąc określić zakres zwrotu oznaczonych wydatków,

posługuje się kryterium związku pomiędzy poniesionymi wydatkami a określonym

zdarzeniem także w innych przepisach kodeksu postępowania cywilnego. Zgodnie z

art. 254 § 4 oraz art. 277 k.p.c., osoba trzecia i świadek mogą żądać zwrotu

wydatków koniecznych związanych ze stawiennictwem w sądzie. W myśl art. 858 §

1 k.p.c. dozorca ma prawo żądać zwrotu wydatków koniecznych związanych z

przechowywaniem. Według art. 872 § 4 k.p.c., z sumy ściągniętej od nabywcy

ruchomości pokrywa się koszty związane z licytacją. Mediator – zgodnie z art. 1855

k.p.c. – ma prawo do wynagrodzenia i zwrotu wydatków związanych z

przeprowadzeniem mediacji, zakres zwrotu wydatków w tym wypadku został jednak

bliżej określony w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 30 listopada

2005 r. w sprawie wysokości wynagrodzenia i podlegających zwrotowi wydatków

mediatora w postępowaniu cywilnym (Dz.U. Nr 239, poz. 2018).

Z wyjątkiem regulacji dotyczącej zakresu podlegających zwrotowi wydatków

mediatora, ustawodawca, posługując się wskazanym wyżej kryterium powiązania,

pozostawia organowi stosującemu prawo pewną sferę swobody interpretacyjnej.

Doprecyzowanie nieostrego pojęcia następuje wówczas w drodze wykładni

funkcjonalnej. W wypadku art. 345 ust. 1 Pr.u.n. samo brzmienie przepisu pozwala

zdecydowanie wykluczyć jedynie pomniejszenie sumy uzyskanej ze sprzedaży o

takie koszty, które nie są związane ze sprzedażą.

Argumenty funkcjonalne przemawiają za szeroką wykładnią analizowanego

zwrotu. Ważny argument stanowią eksponowane przez Sąd Rejonowy skutki

obciążenia kosztami utrzymania nieruchomości obciążonej rzeczowo masy

upadłości, a w konsekwencji wszystkich wierzycieli zaspakajanych w podziale

funduszów masy. Porównując obecne unormowanie dotyczące zaspokajania

wierzytelności zabezpieczonych rzeczowo na składnikach masy upadłości z

poprzednimi regulacjami, można przyjąć, że ustawodawca, dążąc do polepszenia

sytuacji wierzycieli posiadających wierzytelności zabezpieczone rzeczowo, posunął

się za daleko. Nałożenie na masę upadłości całości kosztów likwidacji

nieruchomości lub prawa, które są przeznaczone w zasadzie wyłącznie na

zaspokojenie wierzytelności zabezpieczonych rzeczowo, budzi uzasadnione

wątpliwości.

Warto także podkreślić, że w istocie nie chodzi tu o to, że samo obciążenie

niektórych składników masy upadłości zmniejsza szansę pełnego zaspokojenia

pozostałych wierzycieli, to daje się bowiem wytłumaczyć sensem instytucji

zabezpieczeń rzeczowych wierzytelności. Problem polega na tym, że przyjęty w

Prawie upadłościowym i naprawczym mechanizm zaspakajania wierzytelności

zabezpieczonych rzeczowo obciąża masę upadłości kosztami utrzymania

składników majątku, z których korzyści – po ich spieniężeniu – czerpią wierzyciele

zaspokajani poza podziałem funduszów masy. Można oczywiście twierdzić, że

nieruchomość lub prawo, zwłaszcza jeżeli są składnikami przedsiębiorstwa,

przyczyniają się do wzrostu wartości funduszów masy (art. 335 Pr.u.n.) oraz że

niektóre uprzywilejowane wierzytelności biorą udział w podziale sumy uzyskanej ze

sprzedaży przedmiotu obciążonego zabezpieczeniem rzeczowym z

pierwszeństwem przed wierzytelnościami zabezpieczonymi rzeczowo (art. 346

Pr.u.n.), jednakże te okoliczności jedynie łagodzą niedostatki konstrukcji tzw. prawa

odrębności.

Wskazane mankamenty zostały dostrzeżone, o czym świadczy projekt

nowelizacji art. 345 Pr.u.n., przewidujący pomniejszenie sumy przeznaczonej na

zaspokojenie wierzycieli, o których mowa w art. 346 Pr.u.n., oraz wierzycieli

posiadających wierzytelności zabezpieczone rzeczowo, o koszty utrzymania i

likwidacji przedmiotu obciążonego. Z projektowanego unormowania wynika więc

jasno, że ustawodawca zamierza nałożyć na wierzycieli zaspokajanych z sumy

uzyskanej ze sprzedaży przedmiotu obciążonego nie tylko koszty jego likwidacji,

lecz także koszty jego utrzymania w toku postępowania upadłościowego. Nie ulega

też wątpliwości, że według projektowanego unormowania koszty utrzymania

przedmiotu obciążonego objęłyby sporne w sprawie wydatki.

Taki rezultat nie jest jednak możliwy do osiągnięcia – nawet przy

uwzględnieniu wskazanych wyżej argumentów funkcjonalnych – na podstawie

obecnego stanu prawnego. Nie chodzi przy tym o to – jak sugeruje Sąd Rejonowy –

czy przez koszty związane ze sprzedażą należy rozumieć koszty bezpośrednio

związane ze sprzedażą rzeczy, czy też wszelkie wydatki związane z przedmiotem

sprzedaży. Racje funkcjonalne nie dają podstaw do przyjęcia, że art. 345 ust. 1

Pr.u.n. nakazuje zaspokoić z sumy uzyskanej ze sprzedaży obciążonego hipoteką

prawa użytkowania wieczystego i związanego z nim prawa własności budynków i

innych urządzeń wyłącznie koszty bezpośrednio związane ze sprzedażą tych praw.

Nie oznacza to jednak, że de lege lata z sumy uzyskanej ze sprzedaży

wymienionych praw mogą być zaspokajane wszelkie wydatki związane z

przedmiotem sprzedaży.

Przepis art. 345 ust.1 Pr.u.n. zawiera warunek, aby koszty, o które należy

pomniejszyć sumę uzyskaną ze sprzedaży przedmiotu obciążonego, były związane

ze sprzedażą. Związek ten należy rozumieć szeroko, jest on pojęciem nieostrym i

jego interpretacja wymaga – o czym była mowa – uzupełnienia argumentami

funkcjonalnymi. Kosztami związanymi ze sprzedażą będą zatem nie tylko koszty

bezpośrednio związane z samą transakcją (np. opłaty notarialne), lecz także koszty

oszacowania nieruchomości lub prawa (art. 306 Pr.u.n.), podziału geodezyjnego,

jeżeli okaże się potrzebny, koszty obwieszczeń (art. 320 pkt 2 i 6 Pr.u.n.) i koszty

prawnej obsługi transakcji, jeżeli czynności te zostały zlecone przez syndyka za

zgodą sędziego-komisarza lub ujęte w zatwierdzonym przez sędziego-komisarza

preliminarzu wydatków (art. 179 ust. 1 i 3 Pr.u.n.). Ujmując rzecz ogólnie, kosztami

tymi będą wszystkie koszty przetargu (art. 320 Pr.u.n.). Niemniej jednak, zgodnie z

art. 345 ust. 1 Pr.u.n., każdorazowo musi zachodzić związek pomiędzy kosztami a

sprzedażą.

W tym aspekcie podlegają też ocenie wymagalne po ogłoszeniu upadłości

wydatki, których umieszczenie w planie podziału – jako kosztów związanych ze

sprzedażą w rozumieniu art. 345 ust. 1 Pr.u.n. – zostało zakwestionowane przez

wierzyciela hipotecznego. Nie ma podstaw do przyjęcia, że powstanie

zakwestionowanych koszów jest przyczynowo powiązane ze sprzedażą

obciążonego hipoteką prawa użytkowania wieczystego i związanego z nim prawa

własności budynków i innych urządzeń. Obowiązek uiszczania opłat za użytkowanie

wieczyste nieruchomości gruntowej wynika z umowy (art. 73 ust. 5 ustawy z dnia 21

sierpnia 1997 r. o gospodarce gruntami, jedn. tekst: Dz.U. z 2004 r. Nr 261, poz.

2603), a podatku od nieruchomości – bezpośrednio z ustawy. W obu wypadkach

nie jest on w żaden sposób sprzężony, nie zależy, nie łączy się ani nie oddziałuje

na sprzedaż wymienionych praw. Tymczasem słowo „związek” w języku polskim

oznacza właśnie „stosunek rzeczy, zjawisk łączących się ze sobą, wpływających,

oddziałujących na siebie” bądź „łączność, powiązanie, spójność, zależność”

(Słownik języka polskiego, t. III, pod red. M. Szymczaka, Warszawa 1993). Tę

uwagę należy odnieść także do wydatków z tytułu ubezpieczenia mienia i ochrony

nieruchomości.

Nie ma przekonujących racji przemawiających na rzecz przeciwnego poglądu.

Za zaliczeniem wydatków z tytułu opłaty za użytkowanie wieczyste i podatku od

nieruchomości do kosztów związanych ze sprzedażą nie przemawia zwłaszcza

argument, że poniesienie tych wydatków pozwoliłoby uzyskać wyższą cenę

sprzedaży. Związane z prawem użytkowania wieczystego opłaty i podatki są

płacone nie dlatego, aby uzyskać wyższą cenę za sprzedaż tego prawa, lecz

dlatego, że taki obowiązek wynika ze zobowiązania cywilnoprawnego lub

podatkowego, które nie pozostają w związku ze sprzedażą.

Poszukując powiązania pomiędzy zakwestionowanymi wydatkami a

sprzedażą obciążonego hipoteką prawa użytkowania wieczystego, można

natomiast rozważać, czy przez sprzedaż w ujęciu art. 345 ust. 1 Pr.u.n. nie

należałoby rozumieć pewnego procesu trwającego w czasie, a nie samej tylko

transakcji. Wówczas można by dowodzić, że wskazane wydatki są związane ze

sprzedażą, ponieważ fakt, iż owa sprzedaż trwa w czasie, powoduje powstanie tych

wydatków. Podobnie, choć jeszcze dalej, zdaje się zmierzać Sąd Rejonowy,

argumentując, że w sytuacji, w której celem wszystkich czynności syndyka jest

spieniężenie masy upadłości, można uznać za usprawiedliwione twierdzenie, iż

koszty związane z utrzymaniem i zabezpieczeniem nieruchomości, zyskują walor

kosztów związanych ze sprzedażą.

Relacja pomiędzy sprzedażą rozumianą jako pewien proces a ponoszeniem

spornych wydatków polegałaby tylko na tym, że oba te zdarzenia zachodziłyby w

tym samym czasie. Powtórzyć jednak należy, że likwidacja i sama upadłość nie

spowodowały tych wydatków ani na nie w żaden sposób nie oddziaływały. Wątpliwe

jest również, aby sam fakt współwystępowania wskazanych zdarzeń w czasie

pozwalał uznać, że są one ze sobą „związane” w rozumieniu art. 345 ust. 1 Pr.u.n.

Warto zwrócić w tym miejscu uwagę na projekt nowelizacji art. 345 ust. 1 Pr.u.n.

Wyodrębniono w nim dwie kategorie kosztów: koszty likwidacji oraz koszty

utrzymania przedmiotu obciążonego, najwyraźniej zatem uznano, że formuła

„koszty związane ze sprzedażą” jest zbyt mało pojemna językowo, by posłużyć się

np. zwrotem „koszty związane ze sprzedażą przedmiotu obciążonego, w tym koszty

jego utrzymania”.

Przytoczone stanowisko Sądu Rejonowego należało uznać – z punktu

widzenia obecnego stanu prawnego – za zbyt daleko idące. Prowadzi ono do

zatarcia różnicy pomiędzy kosztami związanymi z zarządem masą upadłości oraz

kosztami związanymi z jej likwidacją. Tymczasem takie rozróżnienie, choć silniej

widoczne w dawnym stanie prawnym (art. 204 § 1 pkt 1 pr. upadł), wynika z art. 230

ust. 3 Pr.u.n., w którym ustawodawca w pkt 1 wyodrębnił koszty likwidacji masy

upadłości, a więc koszty przeprowadzenia przetargu, podziału i wyceny majątku,

negocjacji i koniecznych ogłoszeń oraz – w pkt 2-5 tego samego ustępu – wydatki

związane z zarządem masą upadłości. Do tego rozróżnienia wyraźnie nawiązuje

również projekt nowelizacji art. 345 ust. 1 Pr.u.n.

Argumentu wspierającego rozstrzygnięcie przedstawionego zagadnienia

prawnego dostarcza także podobieństwo konstrukcyjne art. 345 ust. 1 Pr.u.n. i art.

969 § 3 k.p.c. Przemawia ono za tym, aby de lege lata oba przepisy interpretować

podobnie.

Z przedstawionych powodów Sąd Najwyższy orzekł, jak na wstępie.