Lexeva to wyłącznie wyszukiwarka aktów prawnych. Nie udzielamy porad prawnych i nie oceniamy spraw. Czym Lexeva nie jest

Sąd Najwyższy Wyrok · 20 maja 2009 r.

I CSK 503/08

Wydział I

Przepisy powołane w orzeczeniu

Treść orzeczenia

Sygn. akt I CSK 503/08

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 20 maja 2009 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Tadeusz Wiśniewski (przewodniczący)

SSN Gerard Bieniek

SSN Stanisław Dąbrowski (sprawozdawca)

w sprawie z powództwa Agencji Nieruchomości Rolnych

przeciwko G.R.

o zapłatę,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 20 maja 2009 r.,

skargi kasacyjnej pozwanej od wyroku Sądu Apelacyjnego

z dnia 25 stycznia 2008 r., sygn. akt [...],

oddala skargę kasacyjną; nie obciąża pozwanej kosztami

postępowania kasacyjnego.

2

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy w W. wyrokiem z dnia 26 stycznia 2007 r. zasądził na rzecz

powódki Agencji Nieruchomości Rolnych od pozwanej G.R. kwotę 462.349,50 zł

wraz z ustawowymi odsetkami oraz od pozwanych K.R., K.R. i A.R. kwoty po

92,469,90 zł wraz z ustawowymi odsetkami.

Sąd Okręgowy poczynił następujące ustalenia: Agencja Własności Rolnej

(obecnie Agencja Nieruchomości Rolnych) ogłosiła publiczny nieograniczony

przetarg ustny na sprzedaż nieruchomości rolnych wchodzących w skład Zasobu

Własności Rolnej Skarbu Państwa po zlikwidowanym przedsiębiorstwie rolnym w

N., składających się z gruntów o ogólnej powierzchni 544,5909 ha i usytuowanych

na nich budynków i budowli. W ogłoszeniu wskazano, że wykupowi podlega

również majątek obrotowy i ruchome środki trwałe o szacunkowej wartości

1.400.000 zł, zaś ostateczna wartość tych składników majątku zostanie ustalona

przez rzeczoznawcę w drodze wyceny sporządzonej na dzień wydania przedmiotu

sprzedaży. Przetarg odbył się w dniu 21 lipca 1 998 r. Na jego wstępie

Przewodniczący Komisji poinformował, że przedmiotem przetargu są grunty rolne

wraz ze znajdującymi się na nich budynkami i budowlami, których cena

wywoławcza wynosi 6.138.887 zł oraz, że wykupowi łącznie z tym podlega majątek

obrotowy i ruchome środki trwałe o szacunkowej wartości 1.400.000 zł, a także, że

istnieje możliwość rozłożenia ceny na raty.

W wyniku przetargu nieruchomości zostały nabyte przez T.R. za kwotę

6.200.277 zł, czego konsekwencją było nabycie również majątku ruchomego. W

przetargu w imieniu nabywcy uczestniczył W.S. T. i G. małżonkowie R. złożyli

wniosek o rozłożenie na pięć rat rocznych płatnych do 31 marca każdego roku,

począwszy od 1999 r. ceny wykupu nieruchomości oraz ceny nabywanego majątku

ruchomego. Agencja pismem z dnia 24 lipca 1998 r. wyraziła zgodę na rozłożenie

na raty należności, wskazując, że pierwsza rata z tytułu wykupu majątku

ruchomego to 20 % wartości i jej zapłata zostanie z realizowana do dnia zawarcia

umowy kupna-sprzedaży, a pozostała kwota zostanie rozłożona na cztery równe

3

raty roczne płatne do 31 października każdego roku, począwszy od 1999 r., wraz z

należnymi odsetkami.

W dniu 1 sierpnia 1998 r. Agencja i małżonkowie R., w imieniu których

występował W.S. sporządzili protokół zdawczo-odbiorczy, określając, że

przekazaniu podlegają grunty, ruchome środki trwałe i środki obrotowe oraz

pracownicy. Grunty, produkcja w toku i środki trwałe zostały przejęte zgodnie ze

sporządzoną inwentaryzacją, a W.S. złożył pisemne oświadczenie, że nie ma

żadnych zastrzeżeń do sposobu dokonania spisu z natury. Agencja przesłała

umowę sprzedaży tych środków do podpisania T.R., czego on nigdy nie uczynił.

Nie została sporządzona pisemna umowa sprzedaży środków trwałych

przejmowanego przedsiębiorstwa rolnego N. Małżonkowie R. dysponowali przejętą

produkcją roślinną, inwentarzem i innymi składnikami majątku obrotowego

przejmowanego przedsiębiorstwa.

W październiku 1998 r. rzeczoznawca majątkowy Z.B. wycenił majątek

obrotowy i ruchome środki trwałe przejęte w gospodarstwie N. oceniając ich

wartość na datę wydania, tj. na dzień 1 sierpnia 1998 r. na kwotę 1.232.932 zł.

W dniu 11 grudnia 1998 r. pomiędzy Agencją a T. i G. małżonkami R. został

podpisany akt notarialny – umowa sprzedaży części gospodarstwa rolnego N.,

obejmująca grunty orne, budynki i budowle za cenę 6.102.488 zł. Nabycie nastąpiło

do majątku dorobkowego małżonków R. Kupujący uiścili kwotę 2.440.998 zł, zaś

pozostałą część ceny w wysokości 3.661.490 zł została rozłożona na pięć równych

rat rocznych. Akt ten nie obejmował majątku obrotowego, ani ruchomych środków

trwałych.

Małżonkowie R. nie dokonali żadnej wpłaty na poczet zapłaty za przejęty

przez nich majątek obrotowy i ruchome środki trwałe gospodarstwa N. Agencja

informowała T.R. o jego zadłużeniu.

W toku procesu, który Agencja wytoczyła T. i G. małżonkom R. o zapłatę z

tytułu ceny majątku obrotowego i ruchomych środków trwałych, zmarł pozwany T.R.

W jego miejsce wstąpiły spadkobierczynie: żona G.R. oraz córki K.R., Ka.R. i A.R.

W ocenie Sądu Okręgowego przetarg zorganizowany przez Agencję nie

obejmował gospodarstwa rolnego w rozumieniu art. 55 k.c., ale mienie Skarbu

4

Państwa w rozumieniu art. 1 ustawy z dnia 19 października 1991 r.

o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa (Dz.U. Nr 57, poz.

299 ze zm.). Z przepisu tego wynika, że nieruchomości i składniki mienia pozostałe

po likwidacji państwowych przedsiębiorstw gospodarki rolnej to dwa odrębne

elementy. Małżonkowie R. przystępując do przetargu i wygrywając go stali się

nabywcami zabudowanych nieruchomości i gruntów rolnych, a także nabywcami

mienia ruchomego.

Za przyjęciem, że małżonkowie R. zdawali sobie sprawę, że odrębnie mają

zapłacić za grunty wraz z budynkami oraz odrębnie za majątek obrotowy i ruchome

środki trwałe przemawia – zdaniem Sądu Okręgowego – wniosek nabywców o

rozłożenie należności na raty, w którym oddzielnie wnioskowali o rozłożenie na raty

wylicytowanej należności i oddzielnie należności za majątek ruchomy.

Agencja wyraziła zgodę na rozłożenie na raty, z tym że przedstawiła inną

datę wymagalności każdej z rat. Zdaniem Sądu Okręgowego, stanowisko Agencji

w tym zakresie jest wiążące, gdyż wierzyciel decyduje w jaki sposób dłużnik ma

zapłacić należność. Zgodnie z art. 456 k.c., jeżeli strony zastrzegły w umowie, że

spełnienie świadczenia będzie następować częściami w ciągu określonego czasu,

ale nie ustaliły wielkości poszczególnych świadczeń częściowych, albo terminów,

w których ma nastąpić spełnienie każdego z tych świadczeń, wierzyciel może przez

oświadczenie, złożone dłużnikowi w czasie właściwym, ustalić zarówno wielkość

poszczególnych świadczeń częściowych, jak i termin spełnienia każdego z nich,

jednakże powinien uwzględnić możliwości dłużnika oraz sposób spełnienia

świadczenia. W ogłoszeniu o przetargu Agencja informowała o możliwości

rozłożenia należności na raty, małżonkowie R. chcieli skorzystać z tej możliwości o

czym pisemnie poinformowali Agencję, która złożyła im swoje oświadczenie w tym

zakresie. Przed objęciem w posiadanie w dniu 1 sierpnia 1998 r. małżonkowie R.

powinni znać stanowisko Agencji, co do sposobu zapłaty ceny, gdyż pismo

dotyczące rozłożenia na raty datowane jest na dzień 24 lipca 1998 r. W chwili

przejmowania majątku nie było co do niego żadnych zastrzeżeń, ani co do sposobu

zapłaty za niego. Majątek został protokolarnie wydany i nie wrócił do Agencji, gdyż

nabywcy zebrali produkcję i sprzedawali przejęte mienie, w tym produkcję

zwierzęcą.

5

Zdaniem Sądu Okręgowego, pomiędzy stronami w dniu 1 sierpnia 1998 r.

doszło do zawarcia umowy nabycia majątku obrotowego i ruchomych środków

trwałych przejmowanego przedsiębiorstwa rolnego N. z rozłożeniem na raty zapłaty

ceny. Spis z natury określał przedmiot umowy, a cenę przyjęto nas 1.232.932 zł.

Art. 75 § 1 k.c. wówczas obowiązujący, określał wymóg formy pisemnej jedynie dla

celów dowodowych, zatem niezachowanie tej formy nie skutkowało nieważnością

umowy.

Sąd Okręgowy podzielił stanowisko pozwanych, że w sprawie należy

stosować art. 554 k.c., zgodnie z którym roszczenia z tytułu sprzedaży dokonanej

w zakresie działalności przedsiębiorstwa sprzedawcy, roszczenia rzemieślników

z takiego tytułu oraz roszczenia prowadzących gospodarstwa rolne z tytułu

sprzedaży płodów rolnych i leśnych przedawniają się z upływem dwóch lat.

Powołując się na wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7 stycznia 1997 r. (I CKN 38/96,

OSNC 1997/5/58), Sąd Okręgowy uznał, że Agencja Nieruchomości Rolnych

podejmuje działania w zakresie obrotu nieruchomościami i innymi składnikami

majątku Skarbu Państwa i inne czynności w stosunku do byłych państwowych

gospodarstw rolnych i czyni to w zakresie działalności swojego „przedsiębiorstwa”,

dlatego do zapłaty ceny za zbywane przez nią mienie należy stosować dwuletni

termin przedawnienia. Z tej przyczyny Sąd uznał za zasadny zarzut przedawnienia

co do żądania zapłaty dwóch rat.

Odpowiedzialność G.R. wynika z nabywania majątku do majątku wspólnego

z T.R. odraz podobnie jak pozostałych pozwanych ze spadkobrania po T.R.

Zgodnie z art. 1035 k.c., jeżeli spadek przypada kilku spadkobiercom do wspólności

majątku spadkowego stosuje się przepisy o współwłasności w częściach

ułamkowych, więc pozwane odpowiadają stosownie do udziału w spadku. G.R.

odpowiada w 5/8 częściach (1/2 własny udział + 1/8 ze spadku po mężu), pozostałe

pozwane po 1/8 części.

Powyższy wyrok zaskarżyły apelacją pozwane G.R., K.R. i K.R. Sąd

Apelacyjny wyrokiem z dnia 25 stycznia 2008 r. oddalił apelację.

Sąd Apelacyjny uznał, ze pogląd skarżących jakoby nie doszło pomiędzy

Agencją Własności Rolnej Skarbu Państwa a małżonkami R. do zawarcia umowy

6

nabycia przez nich majątku ruchomego i obrotowego przejmowanego

przedsiębiorstwa N. w wyniku przetargu, który odbył się w dniu 21 lipca 1998 r. –

nie jest prawidłowy. Fakt nie podpisania umowy nie niweczy skutku, jaki nastąpił w

związku z wyborem oferty T.R. w toku przetargu ustnego. Zgodnie z art. 701

§ 1 k.c.

w brzmieniu obowiązującym w dacie dokonywania czynności, umowa mogła być

zawarta w drodze przetargu ustnego lub pisemnego. W myśl § 2 tego artykułu

ogłoszenie przetargu powinno obejmować co najmniej czas, miejsce, przedmiot

oraz warunki przetargu. Natomiast zgodnie z art. 702

§ 2 k.c. zawarcie umowy w

drodze przetargu ustnego następowało z chwilą wybrania oferty. Ponieważ w

ogłoszeniu o przetargu wskazano, ze poza nieruchomością oferowaną w drodze

licytacji wykupowi podlega majątek obrotowy i ruchome środki trwałe o

szacunkowej wartości 1.400.000 zł, to nabywca nieruchomości dokonywał tego

wykupu, o czym zresztą poinformował Przewodniczący Komisji przed

przystąpieniem do przetargu. Skoro więc w warunkach przetargu podano

szacunkową wartość tego majątku zastrzegając, że ostateczna jego wartość

zostanie ustalona w drodze wyceny na dzień wydania przedmiotu sprzedaży, to

należy uznać, że z chwilą wybrania oferty T.R., jako nabywcy nieruchomości,

doszło do zawarcia u mowy nabycia majątku obrotowego i ruchomych środków

trwałych – wobec ustalenia wszystkich elementów przedmiotowo istotnych.

W ocenie Sądu Apelacyjnego, prawidłowo Sąd pierwszej instancji uznał, że

nabycie tego majątku nastąpiło do majątku wspólnego małżonków R.

Przemawia za tym treść art. 32 § 1 k.r.o., a także fakt, że oboje małżonkowie byli

stronami umowy w formie aktu notarialnego nabycia własności nieruchomości rolnej

oraz oboje wystąpili do Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa z wnioskiem o

rozłożenie na raty należności z tytułu nabycia zarówno nieruchomości, jak i majątku

ruchomego. Tak więc oboje małżonkowie byli solidarnie zobowiązani do zapłaty

ceny nabycia tego majątku.

Sąd Apelacyjny podzielił pogląd Sądu pierwszej instancji, że nabywców

wiązał harmonogram spłat przedstawiony przez Agencję w piśmie z dnia 24 lipca

1998 r. w odpowiedzi na wniosek nabywców o rozłożenie należności na raty,

jednakże nie na podstawie art. 456 k.c., ale ogólnych przepisów o ofercie (art. 66

7

i nast. k.c.). Wniosek nabywców o rozłożenie na raty stanowił bowiem ofertę

dokonania zmiany postanowienia umownego co do terminu zapłaty ceny i oferta ta

została przyjęta co do zasady, zaś ustalenie terminu zapłaty poszczególnych rat

było korzystniejsze, niż to wynikało z ich propozycji. Dlatego – w ocenie Sądu

drugiej instancji – prawidłowo oznaczono terminy wymagalności poszczególnych rat

spłaty ceny.

Nawet gdyby przyjąć, ze rozłożenie na raty nie było wiążące dla nabywców,

to nie można byłoby uznać, że część roszczenia przedawniła się na postawie art.

554 k.c. Sąd Apelacyjny nie podzielił bowiem stanowiska Sądu pierwszej instancji,

że przepis ten może mieć zastosowanie w niniejszej sprawie. Sąd Okręgowy miał

na względzie treść wyroku Sądu Najwyższego z dnia 7 stycznia 1997 r. W wyroku

tym wskazano, że do roszczeń Agencji Rynku Rolnego z tytułu sprzedaży

dokonanej w zakresie jej działalności ustawowej ma zastosowanie dwuletni termin

przedawnienia przewidziany w art. 554 k.c. Z uzasadnienia tego wyroku wynika, że

formułując taką tezę Sąd Najwyższy brał pod uwagę charakter działalności Agencji

Rynku Rolnego jako szczególnego rodzaju przedsiębiorcy.

Zdaniem Sądu Apelacyjnego, nie można uznać, aby zachodziło

podobieństwo w celu działania obu Agencji, uzasadniające zastosowanie

dwuletniego terminu przedawnienia wynikającego z art. 554 k.c. do roszczeń

Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa (obecnie Agencji Nieruchomości

Rolnych) z tytułu sprzedaży mienia Skarbu Państwa pozostającego w jej zasobach.

Dwuletni termin przedawnienia przewidziany w art. 554 k.c. ma na celu

zdyscyplinowanie uczestników obrotu handlowego w zakresie terminowości

dochodzenia roszczeń z tytułu sprzedaży produktów w zakresie działalności ich

przedsiębiorstwa – w celu zapewnienia płynności tego obrotu. O ile więc można

przyjąć, że Agencja Rynku Rolnego dokonując obrotu produktami rolniczymi i ich

przetworami w celu stabilizacji rynku czyni to w zakresie działalności swojego

przedsiębiorstwa i spełnia przesłanki określonego w art. 554 k.c., o tyle działalność

8

Agencji Nieruchomości Rolnych dotyczy sprzedaży mienia – nieruchomości rolnych

oraz mienia pozostałego po zlikwidowanych państwowych przedsiębiorstwa

gospodarki rolnej – nie w celu wpływania na rynek obrotu płodami rolnymi, ale

w celu zapewnienia prowadzenia dalszej produkcji rolnej, przez nabywców. Mając

na uwadze także sposób ustalania ceny zbywanego przez Agencję Nieruchomości

Rolnych mienia (art. 30 ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi

Skarbu Państwa), a także okoliczność, że ruchomy majątek trwały nie stanowi

produktu przedsiębiorcy, o jakim mowa jest w art. 554 k.c., nie można – w ocenie

Sądu Apelacyjnego – przyjąć, aby zachodziło podobieństwo pomiędzy działaniem

obu Agencji. Brak podstaw do uznania aby w przedmiotowej sprawie chodziło

o roszczenia objęte dyspozycją art. 554 k.c. ze skutki8em przyjęcia dla nich

dwuletniego terminu przedawnienia. Dziesięcioletni termin przedawnienia

roszczenia, wynikający z art. 118 k.c., nie upłynął.

Skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego wniosły pozwane: G.R., K.

R. i Ka.R. W skardze kasacyjnej zarzucono jedynie naruszenie prawa materialnego:

1. art. 375 § 1 k.c. poprzez nieuwzględnienie zarzutów osobistych G.R. wobec

powódki, a dotyczących przedawnienia dochodzonego roszczenia w całości

wobec tej pozwanej;

2. art. 372 k.c. poprzez jego błędną wykładnię, skutkującą przyjęciem, że

wytoczenie powództwa przeciw jednemu z zobowiązanych solidarnie

dłużników przerywa bieg przedawnienia przeciwko drugiemu, co skutkowało

zasądzeniem od pozwanej G.R. przedawnionej należności w postaci piątej

raty płatności;

3. art. 65 § 2 k.c. poprzez przyjęcie, że zgodnym zamiarem stron było

rozłożenie na raty zapłaty ceny za nabywany majątek ruchomy, co

skutkowało nieuznaniem przedawnienia roszczeń, o które powódka

rozszerzyła powództwo;

4. art. 117 § 1 i 2 k.c. w zw. z art. 118 k.c., w zw. z art. 554 k.c. poprzez

przyjęcie, że wierzytelność powódki wobec G.R. nie uległa przedawnieniu w

całości;

9

5. art. 117 § 1 i 2 k.c. w zw. z art. 118 k.c., w zw. z art. 554 k.c. poprzez

przyjęcie, że wierzytelność powódki wobec pozwanych K.R., G.R. i Ka.R. nie

uległa przedawnieniu w zakresie piątej raty należności;

6. art. 1034 § 1 k.c. poprzez jego niezastosowanie i ustalenie zakresu

odpowiedzialności pozwanych, występujących w niniejszej sprawie

w charakterze spadkobierczyń pierwotnie pozwanego T.R., w sposób

sprzeczny z ustalonymi brzmieniem powołanego przepisu zasadami

odpowiedzialności za długi spadkowe, poprzez zasądzenie kwot w proporcji,

wynikającej z prawomocnego postanowienia o nabyciu spadku, z tym, że

odpowiedzialność pozwanej G.R. ustalono w części wynoszącej 5/8

zasądzonej kwoty przy założeniu, że ½ wartości dochodzonego roszczenia

stanowi jej udział własnym;

7. art. 1035 poprzez jego zastosowanie, pomimo, iż dochodzona pozwem

należność stałą się w toku procesu długiem spadkowym.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Pięć pierwszych zarzutów skargi kasacyjnej opiera się na założeniu, że

roszczenie powódki w stosunku do pozwanych podlegało dwuletniemu

przedawnieniu określonemu w art. 554 k.c. Sąd Apelacyjny w uzasadnieniu

zaskarżonego wyroku bardzo obszernie uzasadnił dlaczego jego zdaniem do

roszczenia powódki za stosowanie ma dziesięcioletni termin, a nie dwuletni. W tym

zakresie w skardze kasacyjnej nie podważono żadnego z argumentów Sądu

Apelacyjnego ograniczając się do stwierdzenia, że w sprawie zachodzi konieczność

dokonania wykładni art. 554 k.c., gdyż Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 7 stycznia

1997 r. wyraził pogląd, że do roszczeń Agencji Rynku Rolnego ze sprzedaży

dokonanej w zakresie ustawowej jej działalności ma zastosowanie dwuletni termin

przedawnienia z art. 554 k.c. Jednakże Sąd Apelacyjny przekonująco wskazał na

istotne różnice między Agencją Rynku Rolnego i Agencją Nieruchomości Rolnych.

Agencja Rynku Rolnego działa na rynku, prowadząc interwencyjny skup i sprzedaż

produktów rolnych i ich przetworów. Przyjmując szerokie pojecie przedsiębiorstwa

sprzedawcy w rozumieniu art. 554 k.c. i uznając, że przez przedsiębiorstwo

w rozumieniu tego przepisu należy rozumieć prowadzenie działalności

10

gospodarczej wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7 stycznia 1997 r. zasługuje na

akceptację.

Agencja Nieruchomości Rolnych sprzedając nieruchomości oraz mienie pozostałe

po zlikwidowanych państwowych przedsiębiorstwach gospodarki rolnej realizuje

zadania wynikające z polityki państwa (art. 6 ustawy z dnia 19 października 1991 r.

o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, tekst jedn. Dz.U.

z 1995 r., Nr 57, poz. 299 ze zm.). W tym zakresie Agencja Nieruchomości Rolnych

nie działa jako podmiot gospodarczy, zatem trafny jest pogląd Sądu Apelacyjnego,

ze jej roszczenia nie podlegają skróconemu dwuletniemu okresowi przedawnienia.

Wyeliminowanie możliwości stosowania dwuletniego przedawnienia określonego

w art. 554 k.c. czyni bezzasadnym bądź bezprzedmiotowym pierwszych pięć

zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej.

Niezasadny jest także zarzut naruszenia art. 1034 § 1 k.c. przez jego nie

zastosowanie i art. 1035 k.c. przez jego zastosowanie. Art. 1035 k.c.

ma zastosowanie do wewnętrznych stosunków między spadkobiercami, zaś art. 10

34 § 1 k.c. stanowi, że do chwili działu spadku spadkobiercy ponoszą solidarną

odpowiedzialność za długi spadkowe. Jednakże solidarna odpowiedzialność polega

między innymi na tym, że wierzyciel może żądać całości lub części świadczenia od

wszystkich dłużników łącznie, od kilku z nich lub od każdego z osobna (art. 366 § 1

k.c.). Wynika z tego, że odpowiedzialność solidarna spadkobierców za długi

spadkowe jest szersza od odpowiedzialności wynikającej z udziałów w spadku.

Innymi słowy, zasądzenie od pozwanych kwot odpowiadających ich udziałom

w spadku obciąża każdego z nich względem powódki (wierzyciela) w mniejszym

stopniu niż solidarne zasądzenie, przy którym powódka od każdej z pozwanych

mogłaby egzekwować całość świadczenia. Na obecnym etapie procesu, przy braku

skargi kasacyjnej powódki, nie byłaby dopuszczalna zmiana wyroku bądź jego

uchylenie w kierunku solidarnego zasądzenia od pozwanych kwoty żądanej przez

powódkę, gdyż byłoby to wbrew zakazowi reformationis in peius. Wprawdzie można

byłoby powiedzieć, że skarżące najlepiej wiedzą co jest dla nich korzystne, ale

skarżące wytykając błąd Sądu, który miał przeoczyć ich solidarną odpowiedzialność

za dług spadku wcale nie domagają się zastąpienia wynikającej z wyroków Sądów

11

obu instancji ich proporcjonalnej odpowiedzialności odpowiedzialnością solidarną,

lecz dążą do zmiany wyroku Sądu pierwszej instancji przez oddalenie powództwa.

Wskazywana w skardze kasacyjnej potrzeba wykładni art. 194 k.p.c. nie

zachodzi, gdyż skarga oparta została jedynie na zarzutach naruszenia prawa

materialnego i nie zawiera zarzutów naruszenia przepisów postępowania.

Z powyższych względów na mocy art. 39814

k.p.c. Sąd Najwyższy orzekł jak

w sentencji wyroku.

Lexeva pokazuje treść orzeczenia, nie udziela porad prawnych i nie ocenia, co z niego wynika w konkretnej sprawie. Moc prawną ma wyłącznie dokument wydany przez sąd.