II CSK 113/09

Sygn. akt II CSK 113/09

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 3 listopada 2009 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Stanisław Dąbrowski (przewodniczący, sprawozdawca)

SSN Teresa Bielska-Sobkowicz

SSN Henryk Pietrzkowski

Protokolant Anna Banasiuk

w sprawie z powództwa A. spółki z ograniczoną

odpowiedzialnością z siedzibą

przeciwko Skarbowi Państwa - Wojewodzie […]

o zobowiązanie do złożenia oświadczenia woli,

po rozpoznaniu na rozprawie

w Izbie Cywilnej w dniu 3 listopada 2009 r.,

skargi kasacyjnej strony powodowej

od wyroku Sądu Apelacyjnego

z dnia 17 października 2008 r., sygn. akt [...],

oddala skargę kasacyjną; nie obciąża strony powodowej

kosztami postępowania kasacyjnego.

2

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy w Ł. wyrokiem z dnia 20 maja 2008 r. oddalił powództwo „A.”

Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością przeciwko Skarbowi Państwa –

Wojewodzie o zobowiązanie do złożenia oświadczenia woli, którego treścią miałoby

być przeniesienie na rzecz strony powodowej własności przedsiębiorstwa

działającego pod nazwą ZA „A.”.

Sąd Okręgowy poczynił następujące ustalenia faktyczne. W grudniu 2002 r.

L.R. wyraził wolę zakupu jednego z przedsiębiorstw przeznaczonych do

prywatyzacji. Po otrzymaniu listy 31 firm, dokonał ich weryfikacji i wytypował 6 firm,

wśród nich ZA „A.”.

W dniu 16 lipca 2003 r. została zawiązana spółka „A.” celem dokonania

nabycia przedsiębiorstwa, która zatrudniła firmę AV. dla opracowania oferty

nabycia. W dniu 18 marca 2004 r. Wojewoda zaprosił inwestorów krajowych i

zagranicznych do podjęcia rokowań między innymi w sprawie sprzedaży lub

wniesienia do spółki przedsiębiorstwa państwowego w rozumieniu art. 551

k.c.

działającego pod nazwą ZA „A.”. Zamieszczając ogłoszenie w prasie powołał się na

przepisy art. 41 ust. 1 w zw. z art. 39 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz art. 48 ust. 1 i 2 i art. 49

ust. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 1996 r. o komercjalizacji i prywatyzacji. Ogłoszenie

określało warunki oczekiwanych pisemnych propozycji przystąpienia do rokowań

w sprawie sprzedaży. Jednym z warunków przystąpienia do rokowań było

wpłacenie wadium. L.R. – prezes zarządu „A.” odrębnym pismem z dnia 16 marca

2004 r. został powiadomiony, że ogłoszenie Wojewody, zapraszające inwestorów

do rokowań w sprawie sprzedaży ZA „A.” ukaże się w [...] w dniu 18 marca 2004 r.

W odpowiedzi na zaproszenie do rokowań strona powodowa złożyła

dokument zatytułowany „Propozycja przystąpienia do rokowań w sprawie zakupu

przedsiębiorstwa ZA „A.”. Po przyjęciu propozycji przystąpienia do rokowań, do

strony powodowej zostało wystosowane zaproszenie na posiedzenie Komisji ds.

Analizy oraz Rokowań, wyznaczone na dzień 6 maja 2004 r. W dokumencie tym

wymieniono cenę wyjściową, warunki wpłaty i wysokość wadium oraz inne

elementy negocjacji.

3

Wadium w kwocie 170.000 złotych zostało uiszczone w dniu 19 maja 2004 r.

Negocjacje rozpoczęły się w dniu następnym. Powołana Komisja ds. Analizy

i Rokowań obradowała na szeregu posiedzeniach. Z reguły na posiedzenia Komisji

był zapraszany w charakterze obserwatora przedstawiciel Delegatury Ministra

Skarbu Państwa. W pismach kierowanych do Urzędu Wojewódzkiego strona

powodowa wdrożoną procedurę określała jako negocjacje.

Rokowania zakończyły się podpisaniem w dniu 7 stycznia 2005 r.

porozumienia między stroną powodową a Komisją ds. Rokowań, następnie w dniu

18 kwietnia 2005 r. podpisany został protokół ostatecznych uzgodnień warunków

nabycia zorganizowanego zespołu składników materialnych i niematerialnych,

przeznaczonych do prowadzenia działalności gospodarczej tj. przedsiębiorstwa

w znaczeniu nadanym przepisem art. 551

k.c., należących do dnia sprzedaży do ZA

„A.”.

W porozumieniu z dnia 7 stycznia 2005 r. szczegółowo określono warunki

umowy sprzedaży przedsiębiorstwa, ustalone w wyniku przeprowadzonych

rokowań, dotyczące ceny nabycia, jej płatności, wartości programu inwestycyjnego,

zatrudnienia pracowników. Punkt 10 przewidywał, że porozumienie nabierze mocy

prawnej po jego akceptacji przez Wojewodę. W punkcie 11 porozumienia

oświadczono, że „porozumienie stanowi podstawę do opracowania projektu umowy

sprzedaży przedsiębiorstwa, która zostanie przedstawiona Delegaturze Ministra

Skarbu Państwa i będzie zawarta pod warunkiem uzyskania zgody ministra

właściwego ds. Skarbu Państwa na sprzedaż przedsiębiorstwa”. Protokół

ostatecznych uzgodnień stanowił podsumowanie wyniku przeprowadzonych

rokowań, wymieniał uzgodnioną cenę, warunki płatności, nakłady inwestycyjne i

odnosił się do zatrudnienia.

Konieczność uzyskania zgody Ministra Skarbu Państwa podnoszona była

w czasie każdej rozmowy L.R. z sekretarzem Komisji ds. Analizy i Rokowań – A.P.

O takim warunku prezes zarządu strony powodowej był informowany także w

trakcie negocjacji podczas posiedzeń Komisji.

Porozumienie z dnia 7 stycznia 2005 r. zmieniono dwoma aneksami. Aneks

numer 1/2005 zawierał zmianę, co do zabezpieczenia spłaty należności za

4

przedsiębiorstwo, natomiast aneks nr 2 zawierał zmiany co do ceny nabycia

przedsiębiorstwa podwyższonej z kwoty 2.530.000 złotych do 2.700.000 złotych

i warunków jej płatności, co do wartości programu inwestycyjnego – podwyższonej

z kwoty 1.000.000 do kwoty 1.400.000 złotych, a nadto co do warunków

zabezpieczenia. Pozostałe warunki porozumienia na mocy oby aneksów pozostały

bez zmian.

W dniu 29 kwietnia 2005 r. strona pozwana przekazała do Delegatury

Ministra Skarbu Państwa komplet dokumentów tyczących procesu prywatyzacji

bezpośredniej ZA „A.”.

Delegatura sformułowała swoje uwagi w piśmie z dnia 15 czerwca 2005 r.,

w którym zgłosiła zastrzeżenia dotyczące metodologii przyjętej przy wyznaczaniu

minimalnej wartości przedsiębiorstwa, uzgodnionej wstępnie jako cena, płatności

ceny, sposobu zabezpieczenia zobowiązań. W piśmie tym wskazano, że ze

względu na to, że zastrzeżenia dotyczą najistotniejszych elementów umowy

sprzedaży, nie była dokonywana szczegółowa analiza wszystkich zapisów umowy

i pakietu socjalnego. Analiza miała być dokonana dopiero po przedstawieniu

nowego projektu umowy, uwzględniającego zgłoszone zastrzeżenia. O treści tych

uwag prezes zarządu powódki został powiadomiony pismem z dnia 27 czerwca

2005 r. Swoje stanowisko zawarł w piśmie z dnia 15 lipca 2005 r., wskazując na

proponowany kierunek modyfikacji warunków nabycia. Po wpłynięciu uwag

i zastrzeżeń, sformułowanych przez Delegaturę strony podpisały aneks numer 2

w dniu 31 sierpnia 2005 r.

Po ponownej analizie przekazanych dokumentów Delegatura Ministra

Skarbu Państwa nie wyraziła zgody na prywatyzację bezpośrednią przez sprzedaż

przedsiębiorstwa państwowego – ZA „A.”. W uzasadnieniu po wskazaniu

najistotniejszych warunków nabycia podniesiono, że parametry te nie mogą zostać

zaakceptowane, gdyż nie realizują w pełni oczekiwań i uwag zawartych w piśmie z

dnia 15 czerwca 2005 r.

W dniu 19 września 2005 r. H. i L.R. wystosowali pismo do Dyrektora

Delegatury Ministra Skarbu Państwa zwracając się ponownie z prośbą o wyrażenie

zgody na zawarcie umowy sprzedaży ZA „A.” na warunkach określonych w

5

porozumieniu z dnia 7 stycznia 2005 r. Odpowiedź nastąpiła w dniu 22 września

2005 r. Dotychczasowe stanowisko zostało podtrzymane. Niezwłocznie po

otrzymaniu stanowiska Delegatury Ministra Skarbu Państwa o braku zgody na

prywatyzację bezpośrednią wystosowano do strony powodowej pismo z prośbą o

wskazanie konta, na które miało być zwrócone wadium.

W ocenie Sądu Okręgowego proces prywatyzacji bezpośredniej ZA „A.”

przez sprzedaż był prowadzony w trybie rokowań zgodnie z przepisami ustawy z

dnia 30 sierpnia 1996 r. o komercjalizacji i prywatyzacji, w szczególności art. 48 ust.

1 pkt 2 tej ustawy oraz na podstawie przepisów wykonawczych, w tym

rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 grudnia 2004 r. w sprawie

szczegółowego trybu sprzedaży przedsiębiorstwa. Sąd ten nie podzielił stanowiska

strony powodowej, że proces prywatyzacji odbywał się w trybie przetargowym, gdyż

postępowanie nosiło wszystkie cechy określone w art. 48 ust. 1 pkt 2 i ust. 2

wymienionej ustawy dla sprzedaży przedsiębiorstwa w trybie rokowań. Zaproszenie

do rokowań nastąpiło w ogłoszeniu organu założycielskiego, uwzględniano

zobowiązania kupującego co do gwarancji zatrudnienia oraz pakietu socjalnego.

Sąd wskazał, że wadium wpłacone przez powódkę nie jest przyporządkowane tylko

do postępowania przetargowego, a ogłoszenie z dnia 18 marca 2003 r. zapraszało

do rokowań. W liście intencyjnym powódka wyraziła wolę dalszych negocjacji, zaś

udzielone przez nią pełnomocnictwo obejmowało jej reprezentowanie w

rokowaniach.

Dodatkowo Sąd Okręgowy wskazał, że prowadzone negocjacje zakończyły

się podpisaniem protokołu ostatecznych uzgodnień w dniu 18 kwietnia 2005 r.,

a następnie strony podjęły dalsze negocjacje, spowodowane zgłoszonymi na tym

etapie zastrzeżeniami Ministra Skarbu Państwa i po kolejnych rozmowach

wynegocjowały ostateczną treść porozumienia, zaakceptowanego przez powódkę,

komisję i Wojewodę, podpisując dwa aneksy. Strona powodowa zaakceptowała

także klauzulę, w której wprost była mowa o tym, że porozumienie stanowi

podstawę do opracowania projektu umowy sprzedaży przedsiębiorstwa, która

zostanie przedstawiona Delegaturze Ministra Skarbu Państwa i będzie zawarta

jedynie pod warunkiem uzyskania zgody Ministra właściwego ds. Skarbu Państwa

na sprzedaż przedsiębiorstwa.

6

Sąd Okręgowy nie podzielił stanowiska strony powodowej co do możliwości

zakwalifikowania porozumienia z dnia 7 stycznia 2005 r. jako umowy przedwstępnej

sprzedaży przedsiębiorstwa. Z porozumienia nie wynika roszczenie o zawarcie

umowy, gdyż zastrzeżony warunek nie nastąpił, a nadto w porozumieniu nie

oznaczono terminu zawarcia umowy.

Apelację strony powodowej od powyższego wyroku Sąd Apelacyjny oddalił

wyrokiem z dnia 17 października 2008 r. Sąd Apelacyjny podzielił ustalenia

faktyczne Sądu pierwszej instancji. W ocenie Sądu Apelacyjnego Sąd pierwszej

instancji trafnie przyjął, że w okolicznościach niniejszej sprawy miało dojść do

sprzedaży przedsiębiorstwa w trybie publicznego zaproszenia do rokowań, a nie

w trybie przetargu. Wadium stanowi rodzaj zabezpieczenia, jego ustanowienie ma

charakter dyspozytywny, nie ma przeszkód, aby uwzględnić je również w trybie

negocjacji. Tak jak wskazał Sąd Okręgowy, w pismach kierowanych do Urzędu

Wojewódzkiego strona powodowa wdrożoną procedurę określała jako negocjacje,

swoje kroki – jako odpowiedź na publiczne zaproszenie do rokowań, a także

podkreślała profesjonalne przygotowanie negocjacji.

Co prawda podjęte rokowania zakończyły się podpisaniem w dniu 7 stycznia

2005 r. porozumienia między stroną powodową a Komisją ds. Analizy i Rokowań

i przygotowaniem projektu aktu notarialnego, na których to dokumentach powódka

opierała swoje żądanie, ale podpisanie porozumienia nie oznaczało dojścia między

stronami do porozumienia co do wszystkich postanowień przyszłej umowy

sprzedaży (art. 72 § 1 k.c.), gdyż następnie podpisano dwa aneksy zmieniające

niektóre postanowienia porozumienia.

Nawet jeśli przyjąć, że strony ostatecznie doszły do porozumienia co do

wszystkich postanowień umowy sprzedaży przedsiębiorstwa, to było to

niewystarczające do zawarcia umowy w trybie art. 72 § 1 k.c., gdyż w odniesieniu

do zbycia przedsiębiorstwa wchodzą dodatkowo w rachubę przepisy szczególne

o charakterze bezwzględnie obowiązującym zawarte w ustawie z dnia 30 sierpnia

1996 r. o komercjalizacji i prywatyzacji (Dz. U. Z 2002 r. Nr 171, poz. 1397 ze zm.).

Nie zachowano wymogu wynikającego z bezwzględnie obowiązującego przepisu

art. 41 ust. 2 tej ustawy, stanowiącego warunek prawny zawarcia umowy sprzedaży

7

przedsiębiorstwa, to jest nie zostało wydane przez organ założycielski za zgodą

Ministra do spraw Skarbu Państwa zarządzenie o prywatyzacji bezpośredniej,

określające sposób prywatyzacji i wyznaczające osobę pełnomocnika, który dokona

prywatyzacji w imieniu organu założycielskiego.

W skardze kasacyjnej od wyroku Sądu Apelacyjnego strona powodowa

zarzuciła naruszenie prawa materialnego, a mianowicie: art. 701

§ 1 oraz art. 703

§ 1-3 k.c. i 702

§ 3 w związku z art. 65 § 1 i § 2 k.c. i art. 48 ust. 1 pkt 1 ustawy

o komercjalizacji i prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych z dnia 30 sierpnia

1996 r. przez błędną wykładnię tych przepisów i w konsekwencji ich niesłuszne

niezastosowanie do rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, przejawiające się

w niesłusznym przekonaniu, że o trybie zawierania umowy przesądza bardziej

nazewnictwo stosowane przez strony przy ustalaniu warunków umowy, niż

rzeczywista treść dokonywanych przez strony w tym celu czynności, przez co Sąd

Apelacyjny niesłusznie uznał, że w okolicznościach niniejszej sprawy miało dojść

do sprzedaży przedsiębiorstwa nie w trybie przetargu, a publicznego zaproszenia

do rokowań, chociaż cała procedura sprzedaży „A.” przedsiębiorstwa państwowego

na rzecz powódki, w której powódka była informowana przez organ założycielski o

planowanym ogłoszeniu zapraszającym inwestorów do składania pisemnych ofert

nabycia tego przedsiębiorstwa, w której pierwotna oferta powódki, zabezpieczona

wadium, była przyjmowana z zastrzeżeniem jej uzupełnienia, a po jej ostatecznym

uzupełnieniu między innymi o pakiet socjalny, została ta ostateczna oferta wybrana

i przyjęta protokołem z dnia 19 kwietnia 2005 r. zamykającym przetarg, wskazują

na to, że w istocie procedura sprzedaży przedmiotowego przedsiębiorstwa na rzecz

powódki dokonywana była w trybie przetargu w rozumieniu art. 703

k.c. z

elementami negocjacji stron nad ostateczną treścią oferty składanej przez

powódkę, która to ostateczna oferta została wybrana i przyjęta przez pozwanego,

art. 72 § 1 k.c. przez błędną wykładnie tego przepisu przejawiającą się

w niesłusznym uznaniu, że fakt zawarcia aneksów zmieniających podpisaną

umowę stanowi o tym, że strony nie doszły do porozumienia co do wszystkich

postanowień tej umowy, tzn. umowy w kształcie istniejącym w momencie jej

podpisywania, przed jej późniejsza zmiana aneksami, art. 72 § 1 k.c. i art. 41 ust. 2

ustawy o komercjalizacji i prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych w związku

8

z art. 58 § 1 k.c. przez błędną wykładnię tych przepisów przejawiającą się

w niesłusznym uznaniu, że prawidłowość przeprowadzonego przez

reprezentantów Skarbu Państwa, bez udziału nabywcy i nie uregulowanego ustawą

wewnętrznego postępowania o wydanie zarządzenia prywatyzacyjnego jest

warunkiem prawnym skuteczności późniejszej cywilnoprawnej umowy zbycia

przedsiębiorstwa państwowego na rzecz tegoż zbywcy,

art. 39 ust. 1 pkt 1 oraz art. 41 ust. 5 ustawy o komercjalizacji i prywatyzacji

w związku z art. 703 k.c. przez błędną wykładnię tych przepisów przejawiającą się

w niesłusznym uznaniu, że warunkiem skuteczności zakończonej cywilnoprawnej

procedury sprzedaży przedsiębiorstwa, z której zakończeniem przepisy k.c. łączą

zawarcie umowy jego sprzedaży, jest prawidłowość wewnętrznego postępowania

właścicielskiego obejmującego tryb wydawania przez organ założycielski, za zgodą

Ministra Skarbu Państwa zarządzenia o prywatyzacji danego przedsiębiorstwa, art.

41 ust. 3 ustawy o komercjalizacji i prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych

w związku z art. 107 zdanie 1 k.c. oraz art. 4 ust. 4 rozporządzenia Rady Ministrów

z dnia 14 grudnia 2004 r. w sprawie szczegółowego trybu sprzedaży

przedsiębiorstwa, przez błędną wykładnię tych przepisów przejawiającą się

w niesłusznym uznaniu, że osoby wchodzące w skład Komisji ds. Analiz i Rokowań

nie mogły być pełnomocnikiem ds. prywatyzacji na zasadzie pełnomocnictwa

łącznego, uprawniającego ich do łącznego działania na zasadach określonych

w wewnętrznym regulaminie działania tej komisji, w zakresie czynności związanych

z prywatyzacją bezpośrednią przez sprzedaż przedsiębiorstwa.

art. 41 ust. 2 ustawy o komercjalizacji i prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych

w związku z art. 60 i art. 65 k.c. przez błędną wykładnię tych przepisów

przejawiających się w niesłusznym uznaniu, że realizacji obowiązku działania

przez organ założycielski za zgodą Ministra Skarbu Państwa przy wydawaniu

zarządzenia prywatyzacyjnego winna się przejawiać w szczególnej formie

określonej w art. 60 k.c. i na niesłusznym uznaniu w związku z tym, że zarządzenie

nr 36/98 Wojewody z dnia 17 marca 1998 r. oraz zarządzenie o prywatyzacji ZA

„A.” przedsiębiorstwa państwowego wydane przez Wojewodę jako organ

założycielski nie zostały wydane za zgodą Ministra Skarbu Państwa, a zatem nie

wywołują skutków prawnych,

9

art. 41 ust. 2 oraz art. 4 ustawy o komercjalizacji i prywatyzacji przedsiębiorstw

państwowych przez błędną wykładnię tych przepisów przejawiająca się

w niesłusznym przyjęciu, że wydane przez organ założycielski akty w toku

prywatyzacji przedmiotowego przedsiębiorstwa w postaci zarządzenia nr 36/98

Wojewody z dnia 17 marca 1998 r. oraz zarządzenia o prywatyzacji z dnia 29

kwietnia 2005 r. nie stanowią zarządzenia o prywatyzacji w rozumieniu tych

przepisów, chociaż zostały podpisane, a więc wydane przez organ założycielski

przedmiotowego przedsiębiorstwa i zawierają wymagane prawem elementy takiego

zarządzenia.

W skardze kasacyjnej zarzucono także naruszenie przepisów postępowania

mające istotny wpływ na wynik niniejszej sprawy, a mianowicie naruszenie art. 217

w związku z art. 382 k.p.c. przez bezzasadne nieuwzględnienie przez Sąd

Okręgowy wniosku powódki o zwrócenie się do Ministra Skarbu Państwa

o nadesłanie wszystkich, wydanych przez ten organ aktów, zezwoleń i zgód

dotyczących przedmiotowego przedsiębiorstwa, który to wniosek został przez

powódkę ponowiony w postępowaniu apelacyjnym pismem z dnia 2 września

2008 r., a który to wniosek zmierzał do potwierdzenia istotnej dla rozstrzygnięcia

sprawy okoliczności istnienia zgody Ministra Skarbu Państwa na wydane przez

Wojewodę zarządzenia o prywatyzacji, którego nieuwzględnienie spowodowało, że

powódka została pozbawiona możliwości przedstawiania dodatkowych dowodów

świadczących o istnieniu takiej zgody, a Sąd Apelacyjny niesłusznie uznał w

oparciu o niekompletny materiał dowodowy, że zgody takiej nie ma.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie jest zasadna.

Pierwszy z zawartych w niej zarzutów dotyczących naruszenia prawa

materialnego stanowi polemikę z poglądem Sądu Apelacyjnego, że prowadzone

przez strony rokowania w sprawie sprzedaży ZA „A.” były negocjacjami podjętymi

na podstawie publicznego zaproszenia w rozumieniu art. 48 ust. 1 pkt 2 ustawy o

komercjalizacji i prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych. Stosownie do art. 48

ust. 1 tej ustawy sprzedaż przedsiębiorstwa państwowego, które jest

prywatyzowane następuje w trybie przetargu publicznego albo negocjacji podjętych

10

na podstawie publicznego zaproszenia. Pogląd Sądu Apelacyjnego, że w

konkretnej sprawie chodziło o negocjacje podjęte na podstawie publicznego

zaproszenia uznać należy za trafny. Wbrew twierdzeniom skarżącej o trafności

tego poglądu świadczy nie tylko nazewnictwo stosowne przez strony. Strona

pozwana ogłosiła w prasie zaproszenie do negocjacji w sprawie sprzedaży

przedsiębiorstwa – ZA „A.”, po czym między stronami toczyły się rzeczywiste

negocjacje dotyczące sprzedaży tego przedsiębiorstwa. Okoliczność, że powódka

została zobowiązana do wpłacenia wadium nie może przesądzać, że procedura

miała charakter przetargu. Przetarg w ujęciu art. 701

i 703

k.c. jest w istocie

konkursem ofert, zmierzającym do wyboru najkorzystniejszej oferty dla

organizującego przetarg. Nie może być mowy o przetargu w sytuacji w której dwie

strony negocjują warunki umowy.

Nieprzekonywający jest zarzut naruszenia art. 72 § 1 k.c. Przepis ten

stanowi, że w razie negocjacji stron w celu zawarcia oznaczonej umowy umowa

zostaje zawarta, gdy strony dojdą do porozumienia co do wszystkich jej

postanowień, które były przedmiotem negocjacji. Zdaje się nie ulegać wątpliwości,

że strony w dniu 7 stycznia 2005 r. zawarły umowę nazwaną porozumieniem,

a następnie dwukrotnie częściowo ją zmieniły aneksami z dnia 18 kwietnia

i 31 sierpnia 2005 r. Oczywiście, w ramach swobody kształtowania umów (art. 3531

k.c.) strony mogą zmienić treść zawartych umów.

Problem tkwi nie w aneksach do umowy, ale w tym czy umowa skutecznie

zobowiązała strony do zawarcia umowy sprzedaży przedsiębiorstwa państwowego

– ZA „A.”. Otóż, umowa została zawarta pod warunkiem zawieszającym uzyskania

zgody Ministra Skarbu Państwa na sprzedaż. Warunek się nie ziścił. Minister nie

tylko, że nie udzielił zgody, ale poprzez swoją delegaturę wyraźnie takiej zgody

odmówił. Wobec nieziszczenia się umownego warunku zawieszającego zawarta

przez strony umowa nie może być podstawą do żądania zawarcia przyrzeczonej

umowy sprzedaży. Przyjęcie nawet, że umowny warunek zgody Ministra Skarbu

Państwa na sprzedaż przedsiębiorstwa państwowego jest przeciwny ustawie, nie

mogłoby prowadzić do przyjęcia skuteczności umowy stron, gdyż zgodnie z art. 94

k.c. warunek przeciwny ustawie pociąga za sobą nieważność czynności prawnej,

gdy jest zawieszający. Pogląd taki byłby zresztą wątpliwy. Minister Skarbu

11

Państwa nie ma wprawdzie ustawowego upoważnienia do wydawania zgody na

zawarcie umowy sprzedaży przedsiębiorstwa państwowego, ale nie oznacza to, że

strony umowy zobowiązującej do sprzedaży nie mogą takiego warunku wprowadzić

do umowy.

W każdym razie uzależnienie przez strony zawarcia umowy sprzedaży

przedsiębiorstwa państwowego od ziszczenia się warunku powoduje w przypadku

nieziszczenia się umownego warunku niemożność żądania zawarcia przyrzeczonej

umowy.

Zatem, nie ma podstawy do żądania przez powódkę, aby strona pozwana

zawarła przyrzeczoną umowę. W tej sytuacji bezprzedmiotowe są rozważania

czy zarządzenie o prywatyzacji miało zgodę Ministra Skarbu Państwa oraz czy

brak tej zgody powoduje nieważność umowy zobowiązującej do sprzedaży

przedsiębiorstwa.

W konsekwencji, nie zasługują na uwzględnienie zarzuty skargi kasacyjnej

dotyczące naruszenia przepisów postępowania przez pominięcie poszukiwania

dowodów, które mogłyby wykazać istnienie zgody Ministra Skarbu Państwa na

zarządzenie o prywatyzacji ZA „A.”, jak również nie zasługują na uwzględnienie

zarzuty zmierzające do wykazania, że taka zgoda była oraz, że brak zgody Ministra

Skarbu Państwa, na wydaniu zarządzenia prywatyzacyjnego, nie ma wpływu na

ważność późniejszej umowy zbycia przedsiębiorstwa państwowego.

Z powyższych względów, na mocy art. 39814

k.p.c. Sąd Najwyższy orzekł

jak w sentencji wyroku.