III KK 187/09

WYROK Z DNIA 16 GRUDNIA 2009 R.

III KK 187/09

Przepis art. 47 k.p.k. reguluje kwestię wyłączenia od udziału w spra-

wie nie samej jednostki organizacyjnej, w której prowadzone są czynności

w tym stadium postępowania, lecz konkretnej osoby, która czynności te

prowadzi w roli prokuratora prowadzącego albo nadzorującego postępo-

wanie przygotowawcze, czy też oskarżyciela publicznego, a co do której

istnieją powody wyłączenia z mocy prawa (art. 47 w zw. z art. 40 § 1 pkt 1-

4, 6 i 10 k.p.k.) lub okoliczności tego rodzaju, że mogłyby one wywołać

uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności tej osoby (art. 47 w zw. z art.

41 § 1 k.p.k.).

Przewodniczący: sędzia SN J. ŻywolewskaŁawniczak.

Sędziowie SN: M. Buliński, D. Rysińska (sprawozdawca).

Prokurator Prokuratury Krajowej: Z. Siejbik.

Sąd Najwyższy w sprawie Marcina P., skazanego z art. 190 § 1 w zb.

z art. 157 § 2 w zw. z art. 11 § 2 i art. 64 § 2 k.k. oraz z art. 13 § 1 w zw. z

art. 148 § 1 k.k. i art. 157 § 1 w zw. z art. 11 § 2 i art. 64 § 2 k.k. i innych,

po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie w dniu 16 grudnia 2009 r., ka-

sacji, wniesionej przez obrońcę skazanego od wyroku Sądu Apelacyjnego

w G. z dnia 4 marca 2009 r., utrzymującego w mocy wyrok Sądu Okręgo-

wego w B. z dnia 20 października 2008 r.,

u c h y l i ł zaskarżony wyrok w części utrzymującej w mocy skazanie Mar-

cina P. za czyn przypisany w punkcie 2, zakwalifikowany z art. 13 § 1 w zw.

2

z art. 148 § 1 w zb. z art. 157 § 1 w zw. z art. 11 § 2 i art. 64 § 2 k.k., i

sprawę w tym zakresie p r z e k a z a ł do ponownego rozpoznania Sądowi

Apelacyjnemu w G. (...).

Z u z a s a d n i e n i a

Prokurator oskarżył Marcina P. o popełnienie w nocy z 9 na 10 grud-

nia 2006 r. w I., w warunkach multirecydywy, trzech przestępstw polegają-

cych na:

I. usiłowaniu dokonania zabójstwa Rafała U., co spowodowało u niego ob-

rażenia o których mowa w art. 157 § 2 k.k.;

II. usiłowaniu dokonania zabójstwa Mariusza J., co spowodowało u niego

obrażenia określone w art. 157 § 1 k.k.;

III. wzięciu udziału w pobiciu Marcina B., narażającym go na bezpośrednie

niebezpieczeństwo skutku określonego w art. 156 § 1 k.k. lub w art. 157 §

1 k.k., a powodującym skutek wskazany w art. 157 § 2 k.k.

Po rozpoznaniu sprawy Sąd Okręgowy w B., wyrokiem z dnia 20

października 2008 r., uznał oskarżonego Marcina P. za winnego tego, że:

1) w dniu 9 grudnia 2006 r. ok. godz. 23.30 w barze w I. groził Rafałowi U.

popełnieniem przestępstwa na jego szkodę oraz jego rodziny, w ten spo-

sób, że mówił, iż go zabije i jego rodzinę, a następnie wykręcił mu głowę i

przystawił nóż do szyi, po czym pokrzywdzony odepchnął w sposób zdecy-

dowany jego rękę z nożem, co spowodowało u niego obrażenia w postaci

przecięcia naskórka lewej ręki oraz rany kłutej nosa i prawego policzka,

które to obrażenia naruszyły prawidłowe funkcjonowanie narządów ciała

Rafała U. na okres nie przekraczający 7 dni, przy czym czynu tego dopuścił

się w ciągu 5 lat od odbycia w okresie 13 listopada 2001 r. do 13 listopada

2006 r. kary 5 lat pozbawienia wolności, orzeczonej wyrokiem łącznym Są-

3

du Rejonowego w I. za czyny z art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 282 k.k. w zw. z

art. 64 § 1 k.k., art. 158 § 1 k.k., art. 157 § 1 k.k. i in., tj. przestępstwa z art.

190 § 1 k.k. w zw. z art. 157 § 2 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 64

§ 2 k.k., i za to na podstawie art. 157 § 2 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. wymie-

rzył karę 2 lat pozbawienia wolności,

2) w dniu 10 grudnia 2006 r., około godziny 01.00 w I., przewidując możli-

wość pozbawienia życia i na to się godząc, zadał Mariuszowi J. cios nożem

o ostrzu klinowym o dł. 11 cm w okolicę tylnej lewej części tułowia, powo-

dując ranę kłutą penetrującą grupę tkanek mięśniowych przykręgosłupo-

wych skośnie ku górze na głębokość 78 cm sięgającą dna okolicy kręgo-

słupa, naruszając tym samym prawidłowe funkcjonowanie narządów ciała u

Mariusza J. na okres przekraczający 7 dni, lecz zamierzonego celu nie

osiągnął, gdyż pokrzywdzonemu udzielono natychmiastowej pomocy me-

dycznej, przy czym czynu tego dopuścił się w ciągu 5 lat od odbycia w

okresie 13 listopada 2001 r. do 13 listopada 2006 r. kary 5 lat pozbawienia

wolności, orzeczonej wyrokiem łącznym Sądu Rejonowego w I., za czyny z

art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 282 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k., art. 158 § 1 k.k.,

art. 157 § 1 k.k. i in., tj. przestępstwa z art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 148 § 1

k.k. i art. 157 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 64 § 2 k.k., i za to

na podstawie art. 14 § 1 k.k. w zw. z art. 148 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 3 k.k.

wymierzył karę 15 lat pozbawienia wolności,

3) w dniu 10 grudnia 2006 r. około godz. 1.00 w I. wziął udział w pobiciu

Marcina B., w ten sposób, że dołączył do osoby bijącej wyżej wymienione-

go, co do której materiały wyłączono do odrębnego postępowania, wyma-

chując nożem oraz szarpiąc narażał go na bezpośrednie niebezpieczeń-

stwo wystąpienia skutku określonego w art. 156 § 1 k.k. lub w art. 157 § 1

k.k., czynu tego dopuścił się w ciągu 5 lat od odbycia w okresie 13 listopa-

da 2001 r. do 13 listopada 2006 r. kary 5 lat pozbawienia wolności, orze-

czonej wyrokiem łącznym Sądu Rejonowego w I. za czyny z art. 13 § 1 k.k.

4

w zw. z art. 282 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k., art. 158 § 1 k.k., art. 157 § 1

k.k. i in., tj. przestępstwa z art. 158 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 2 k.k., i za to

na podstawie art. 158 § 1 k.k. wymierzył karę 2 lat pozbawienia wolności.

Na podstawie art. 85 i art. 86 § 1 k.k. Sąd orzekł karę łączną 15 lat

pozbawienia wolności, dokonując na jej poczet odpowiedniego zaliczenia

rzeczywistego pozbawienia wolności oskarżonego w sprawie oraz zwolnił

oskarżonego od zapłaty na rzecz Skarbu Państwa kosztów sądowych.

Apelację od tego orzeczenia wniósł, obok oskarżyciela publicznego,

także obrońca skazanego. (...)

Sąd Apelacyjny w G., po rozpoznaniu wniesionych środków odwo-

ławczych, wyrokiem z dnia 4 marca 2009 r., utrzymał wyrok Sądu pierwszej

instancji w mocy, uznając obie apelacje za oczywiście bezzasadne.

Kasację od tego orzeczenia wniósł obrońca skazanego. Zarzucił ra-

żące naruszenie prawa procesowego: (...)

3) art. 440 k.p.k. w zw. z art. 47 k.p.k. w zw. z art. 41 § 1 k.p.k. i art. 2 § 1

pkt 1 k.p.k., mające istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, polegające na

utrzymaniu w mocy zaskarżonego orzeczenia, pomimo uzasadnionych

wątpliwości co do bezstronności funkcjonariuszy KPP w I., wykonujących

czynności w postępowaniu przygotowawczym, zważywszy na fakt, iż jedną

z osób pokrzywdzonych w niniejszym postępowaniu był Marcin B., funkcjo-

nariusz Policji, zatrudniony w przedmiotowej Komendzie; (...)

Prokurator Prokuratury Apelacyjnej w G., w odpowiedzi na kasację,

wniósł o jej oddalenie.

Na rozprawie kasacyjnej Prokurator Prokuratury Krajowej wniósł o

oddalenie kasacji jako oczywiście bezzasadnej.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Kasacja okazała się częściowo skuteczna, chociaż większość wysu-

niętych w niej zarzutów należy ocenić jako bezzasadne w stopniu oczywi-

stym.

5

Za całkiem bezpodstawny trzeba zatem, w pierwszej kolejności,

uznać zarzut rażącej obrazy art. 440 w zw. z art. 47 oraz art. 41 § 1 i art. 2

§ 1 pkt 1 k.p.k. Przede wszystkim należy stwierdzić, że zarzut ten nie ma

żadnego uzasadnienia faktycznego. O ile bowiem obrońca twierdzi, że

funkcjonariusze Komendy Powiatowej Policji w I. nie zachowywali bez-

stronności przy wykonywaniu czynności w postępowaniu przygotowaw-

czym wobec tego, że jedną z osób pokrzywdzonych przestępstwem był

Marcin B. – funkcjonariusz tej właśnie jednostki, to okoliczność ta po prostu

nie odpowiada rzeczywistości. Marcin B., co wynika już z notatki na k. 2

akt, a także z danych podawanych w protokołach przesłuchania świadka,

był bowiem faktycznie funkcjonariuszem Policji, jednak Posterunku w P., a

nie Komendy w I. Niezależnie od tego, nie sposób jednak nie zwrócić uwa-

gi i na to, że skarżący, zarzucając Sądowi odwoławczemu niedostrzeżenie

faktu niedochowania zasady obiektywizmu w postępowaniu przygotowaw-

czym, sam nie dostrzega, że przepis art. 47 k.p.k. reguluje kwestię wyłą-

czenia od udziału w sprawie nie samej jednostki organizacyjnej, w której

prowadzone są czynności w tym stadium postępowania, lecz konkretnej

osoby, która czynności te prowadzi w roli prokuratora prowadzącego po-

stępowanie przygotowawcze, czy też oskarżyciela publicznego, a co do

której to osoby istnieją powody wyłączenia z mocy prawa (art. 47 w zw. z

art. 40 § 1 pkt. 1-4, 6 i 10 k.p.k.) lub okoliczności tego rodzaju, że mogłyby

one wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności tej osoby (art.

47 w zw. z art. 41 § 1 k.p.k.). Takiej konkretnej osoby, co do której w ogóle

byłoby można rozważać kwestię odpowiedniego stosowania trybu wyłą-

czenia (zob. art. 42 i art. 48 k.p.k.), autor kasacji w rzeczywistości nie okre-

śla, skoro ogranicza się tylko do ogólnego wskazania funkcjonariuszy jed-

nostki organizacyjnej Policji, niewymienionych nawet z nazwiska. Za nieo-

dzowne też należy uznać wytknięcie, że skarżący, domagając się przeka-

zania sprawy do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji, nie

6

wskazuje sposobu ewentualnego naprawienia sugerowanych uchybień po-

stępowania przygotowawczego, zwłaszcza – co najbardziej istotne – w

kontekście problematyki skuteczności przeprowadzonych już w tym postę-

powaniu czynności. Z podnoszonego zaś sposobu ich podejmowania nie

wywodzi żadnych wniosków dla oceny przeprowadzonych w sprawie do-

wodów. Wszystkie te względy w sposób jednoznaczny przemawiają więc

przeciwko tezie lansowanej w kasacji, iżby Sąd Apelacyjny miał w omawia-

nym zakresie uchybić przepisowi art. 440 k.p.k. (...).