III CSK 255/09

Sygn. akt III CSK 255/09

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 29 czerwca 2010 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Mirosław Bączyk (przewodniczący)

SSN Dariusz Dończyk (sprawozdawca)

SSN Katarzyna Tyczka-Rote

w sprawie z powództwa Drukarni Opakowań O. S.A. w B.

przeciwko F. w Niemczech

o zapłatę,

po rozpoznaniu w Izbie Cywilnej w dniu 17 czerwca 2010 r.,

na rozprawie

skargi kasacyjnej strony pozwanej

od wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 21 maja 2009 r.,

1) oddala skargę kasacyjną;

2) zasądza od pozwanego na rzecz powoda kwotę 1.800 zł

(tysiąc osiemset złotych) tytułem zwrotu kosztów

postępowania kasacyjnego.

Uzasadnienie

2

Powód – Drukarnia Opakowań O. S.A. w B. wniósł o zasądzenie od

pozwanego „F.” w H. (Niemcy) kwoty 166.634,85 zł, stanowiącej równowartość

kwoty 43.155,82 euro z ustawowymi odsetkami od wyszczególnionych w pozwie

kwot.

Wyrokiem z dnia 21 maja 2009 r. Sąd Apelacyjny oddalił apelację

pozwanego od wyroku Sądu Okręgowego z dnia 1 października 2008 r., którym

utrzymano w mocy wyrok zaoczny tego Sądu z dnia 11 czerwca 2008 r.

zasądzający od pozwanego na rzecz powoda kwotę 166.634,85 zł z ustawowymi

odsetkami od kwoty 31,28 zł od dnia 30 grudnia 2005 r., od kwoty 5.419,54 zł od

dnia 28 lutego 2006 r., od kwoty 28.410,82 zł od dnia 20 marca 2006 r., od kwoty

37.751,95 zł od dnia 12 kwietnia 2006 r., od kwoty 68.340,72 zł od dnia 3 maja

2006 r. i od kwoty 26.680,54 zł od dnia 23 maja 2006 r.

Według ustaleń Sądu Okręgowego, pozwany był wyłącznym sprzedawcą folii

poliolefinowych produkowanych przez powoda. Za odbierany przez pozwanego

w Polsce towar powód wystawił w okresie od września 2005 r. do maja 2006 r.

6 faktur na łączną kwotę 43.155,82 euro, stanowiącą równowartość kwoty

166.634,85 zł. Pozwany rachunków tych nie zapłacił. Pozwany nie wykazał

okoliczności uzasadniających jego zarzut, że dochodzone roszczenie wygasło bądź

nie może być dochodzone. Uzasadniało to uwzględnienie powództwa,

a w konsekwencji utrzymanie w mocy wyroku zaocznego, który został wydany

w sprawie.

Sąd Apelacyjny uznał za prawidłowe ustalenia faktyczne i ocenę

prawną Sądu pierwszej instancji. Za nieuzasadniony uznał zarzut braku

jurysdykcji krajowej, który był podnoszony przez pozwanego w toku całego

postępowania i został rozstrzygnięty prawomocnymi postanowieniami: Sądu

Okręgowego z dnia 19 grudnia 2007 r. i Sądu Apelacyjnego z dnia 29 lutego 2008

r. (sygn. Akt [...]). Z orzeczeń tych wynikało, że strony nie łączyła umowa

jurysdykcyjna, natomiast podstawę jurysdykcji sądów polskich stanowi art. 5 pkt 1

Rozporządzenia Rady 44/2001/WE z dnia 22 grudnia 2000 r. w sprawie jurysdykcji

3

i uznawania orzeczeń sądowych oraz ich wykonywania w sprawach cywilnych i

handlowych, gdyż za miejsce, w którym rzeczy zgodnie z umową zostały

dostarczone, uważać trzeba terytorium polskie (B.). Strony uzgodniły bowiem, że

dostawa towarów zamówionych przez pozwanego u powoda ma nastąpić według

bazy dostawy Incoterms EXW.

Za chybiony uznał Sąd Apelacyjny zarzut naruszenia art. 321 k.p.c.,

uzasadniony tym, że w wyroku zaocznym zasądzono od pozwanego na rzecz

powoda kwotę wyrażoną w złotych. W pozwie żądanie dotyczyło zasądzenia kwoty

166.634,85 zł stanowiącej równowartość kwoty 43.155,82 euro. Ewentualne

doręczenie pozwanemu odpisu pozwu, w którym było zawarte żądanie zasądzenia

kwoty wyrażonej w euro, stanowiło uchybienie procesowe, które jednak nie

spowodowało nieważności postępowania i nie miało wpływu na treść

rozstrzygnięcia. Pozwany nie zgłosił bowiem zarzutu – dotyczącego zasądzenia

kwoty wyrażonej w złotych zamiast w euro – w sprzeciwie od wyroku zaocznego,

ani też w toku postępowania w ramach art. 162 k.p.c.

Od wyroku Sądu Apelacyjnego. skargę kasacyjną wniósł pozwany, który

zaskarżył wyrok w całości. Powołując się na podstawę naruszenia przepisów

postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy pozwany zarzucił:

- naruszenie art. 5 lit. 1 b) tiret pierwsze Rozporządzenia Rady 44/2001/WE

z dnia 22 grudnia 2000 r. w sprawie jurysdykcji i uznawania orzeczeń sądowych

oraz ich wykonywania w sprawach cywilnych i handlowych w zw. z art. 378 § 1

k.p.c. oraz art. 386 § 3 k.p.c.;

- art. 1099 zd. 2 w zw. z art. 378 § 1 k.p.c. i art. 386 § 3 k.p.c.;

- art. 217 § 2 i art. 278 § 1 w zw. z art. 391 § 1 k.p.c., art. 378 § 1 k.p.c., art. 382

k.p.c. i art. 385 k.p.c.;

- art. 321 k.p.c. w zw. z art. 385 k.p.c.

Pozwany wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku oraz wyroku Sądu

Okręgowego z dnia 1 października 2008 r. oraz odrzucenie pozwu ewentualnie

uchylenie wyroku Sądu Apelacyjnego i przekazanie temu Sądowi sprawy do

ponownego rozpoznania.

4

Powód oraz Prokurator Generalny wnieśli o oddalenie skargi kasacyjnej.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 378 § 1 k.p.c., sąd drugiej instancji rozpoznaje sprawę

w granicach apelacji; w granicach zaskarżenia bierze jednak pod uwagę

nieważność postępowania. Jedną z przyczyn nieważności postępowania jest brak

jurysdykcji krajowej, którą sąd bierze pod uwagę z urzędu w każdym stanie sprawy.

Konsekwencją braku jurysdykcji krajowej powinno być odrzucenie pozwu (art. 1099

k.p.c. w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 lipca 2009 r.). Ze względu na

treść powołanych wyżej przepisów obowiązkiem sądu drugiej instancji podczas

rozpoznawania apelacji było wzięcie pod uwagę z urzędu braku istnienia jurysdykcji

krajowej. Nie oznaczało to jednak możliwości pominięcia przez Sąd Apelacyjny

prawomocnego rozstrzygnięcia tego Sądu dotyczącego podniesionego przez

pozwanego po doręczeniu odpisu pozwu zarzutu braku jurysdykcji krajowej.

Wydane przez Sąd Okręgowy na podstawie art. 222 k.p.c. postanowienie w tym

przedmiocie zostało zaskarżone przez pozwanego zażaleniem, które zostało

oddalone postanowieniem Sądu Apelacyjnego z dnia 29 lutego 2008 r.

Postanowieniem tym był związany Sąd Apelacyjny przy rozpoznawaniu apelacji

wniesionej od wyroku Sądu Okręgowego , ponieważ od chwili wydania tego

orzeczenia nie zmieniły się okoliczności faktyczne i prawne stanowiące podstawę

wydanego orzeczenia Sądu odwoławczego. Uwzględniając powyższe, nie można

uznać za uzasadniony zarzutu naruszenia przez Sąd Apelacyjny art. 378 § 1 k.p.c.

przez to, że rozpoznając apelację w kwestii podniesionego w apelacji zarzutu braku

jurysdykcji krajowej, odwołał się do rozstrzygnięcia tego Sądu zawartego w

postanowieniu z dnia 29 lutego 2008 r. Odwołując się do tego stanowiska Sąd

Apelacyjny wypełnił swój obowiązek wynikający z art. 378 § 1 i art. 1099 k.p.c.

uwzględnienia na tym etapie postępowania ewentualnego braku jurysdykcji

krajowej jako przyczyny nieważności postępowania. Ponadto należy mieć na

uwadze, że Sąd Apelacyjny w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku stwierdził, że nie

tylko z przyczyn formalnych – związania swoim prawomocnym postanowieniem –

ale również z przyczyn merytorycznych uznaje za prawidłowe stanowisko

dotyczące istnienia jurysdykcji krajowej zawarte w postanowieniu tego Sądu z dnia

29 lutego 2008 r. W postanowieniu tym Sąd Apelacyjny odniósł się także do

5

powtórzonego w apelacji zarzutu naruszenia przez Sąd Okręgowy art. 217 § 2

k.p.c. i art. 278 § 1 k.p.c. uzasadnianego pominięciem przez ten Sąd zgłoszonego

przez pozwanego dowodu z opinii biegłego na okoliczność związania stron umową

jurysdykcyjną. Pozwany podnosił istnienie umowy jurysdykcyjnej między stronami w

związku z treścią art. 23 ust. 1 pkt c), rozporządzenia Rady (WE) Nr 44/2001 z dnia

22 grudnia 2000 r. w sprawie jurysdykcji i uznawania orzeczeń sądowych oraz ich

wykonywania w sprawach cywilnych i handlowych, według którego umowa

jurysdykcyjna może być zawarta w handlu międzynarodowym w formie

odpowiadającej zwyczajowi handlowemu, który strony znały lub musiały znać i który

strony umów tego rodzaju w określonej dziedzinie handlu powszechnie znają i stale

przestrzegają. Mając na uwadze treść tej normy, należy uznać, że przedmiotem

opinii biegłego mogła być okoliczność dotycząca istnienia w określonej dziedzinie

handlu międzynarodowego zwyczaju dotyczącego formy zawierania takich umów.

Przeprowadzenie takiego dowodu byłoby przydatne dla rozstrzygnięcia sprawy –

jak zasadnie argumentował Sąd Apelacyjny – gdyby pozwany zaoferował również

dowody na okoliczność, że strony znały lub musiały znać określony zwyczaj, co jest

warunkiem zastosowania art. 23 ust. 1 pkt c) powołanego rozporządzenia.

Okoliczność ta nie mogła być przedmiotem dowodu opinii biegłego, gdyż rolą

biegłego nie jest dokonywanie samodzielnych ustaleń faktycznych istotnych dla

zastosowania określonej normy prawnej.

Nie zasługiwał na uwzględnienie również zarzut naruszenia art. 382 k.p.c.,

z którego wynika obowiązek uwzględnienia przez sąd drugiej instancji wszystkich

dowodów przeprowadzonych w sprawie w obu instancjach sądowych. Naruszenie

tego przepisu jest możliwe wówczas, gdy przy dokonywaniu ustaleń faktycznych

oraz ocenie dowodów sąd pominie część dowodów przeprowadzonych w sprawie.

Zarzutu naruszenia tego przepisu nie uzasadnia natomiast pominięcie

przeprowadzenia przez sąd dowodów wnioskowanych przez stronę, jak również

brak ustosunkowania się sądu odwoławczego do części zarzutów zawartych

w apelacji. W tym ostatnim przypadku sąd dopuszcza się naruszenia art. 378 § 1

k.p.c., który zakreśla granice postępowania apelacyjnego, w których obowiązkiem

sądu odwoławczego jest odniesienie się do zarzutów zawartych w apelacji.

Wypełnił ten obowiązek Sąd Apelacyjny odwołując się do swojego prawomocnego

6

postanowienia, którym był związany i w którym odniósł się do części zarzutów

pozwanego powtórzonych w apelacji.

Jak wynika z wyżej przedstawionej oceny, Sąd Apelacyjny nie naruszył

wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów art. 217 § 2 k.p.c. i art. 278 § 1 k.p.c.

w związku z art. 391 § 1 k.p.c. i art. 378 § 1 k.p.c. oraz art. 382 k.p.c., to

w konsekwencji ustalenie Sądu Apelacyjnego, że strony nie łączyła umowa

jurysdykcyjna, która wyłączałaby jurysdykcję sądów polskich, nastąpiło bez

naruszenia wskazanych w apelacji przepisów procesowych.

Stanowisko Sądu Apelacyjnego dotyczące istnienia jurysdykcji krajowej

zawarte w postanowieniu tego Sądu z dnia 29 lutego 2008 r., na które powołał się

Sąd Apelacyjny w uzasadnieniu zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku, podlegało

kontroli w ramach postępowania kasacyjnego.

Przepisy rozporządzenia Rady (WE) Nr 44/2001 z dnia 22 grudnia 2000 r.

w sprawie jurysdykcji i uznawania orzeczeń sądowych oraz ich wykonywania

w sprawach cywilnych i handlowych (Dz. U. WE L 12 z 16.01.2001 r., str. 1 ze zm.,

zwanego dalej „rozporządzeniem”) miały na celu ujednolicenie przepisów

o jurysdykcji w sprawach cywilnych i handlowych za pomocą w wysokim stopniu

przewidywalnych zasad jurysdykcji. W szczególności chodziło o zezwolenie

powodowi na łatwe zidentyfikowanie sądu, do którego może on wnieść powództwo,

a pozwanemu racjonalnie przewidzieć sąd, przed jakim może być pozwany (por.

pkt 24 i 25 wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 13 lipca 2006

r. w sprawie C-103/05 Resich Montage, Zb. Orz. str. I-6827 oraz pkt 19 i 20 wyroku

Trybunału z dnia 3 maja 2007 r. w sprawie C-386/05 Color Drack, Zb. Orz. 2007 r.,

s. 03699). Podstawową zasadą jurysdykcji przewidzianą w tym rozporządzeniu jest

– zawarta w art. 2 – zasada jurysdykcji oparta na łączniku miejsca zamieszkania,

uzupełniona przez zasady jurysdykcji szczególnej, opartej na innych łącznikach

(por. pkt 22 wyroku Trybunału z dnia 13 lipca 2006 r. w sprawie C-103/05 Resich

Montage, oraz pkt 21 wyroku Trybunału z dnia 3 maja 2007 r. w sprawie C-386/05

Color Drack). Zgodnie z art. 3 rozporządzenia, osoby mające miejsce zamieszkania

na terytorium Państwa Członkowskiego mogą być pozywane przed sądy innego

Państwa Członkowskiego tylko zgodnie z przepisami sekcji 2-7 niniejszego

7

rozdziału. W sekcji drugiej tego rozdziału rozporządzenia zatytułowanego

„Jurysdykcja” zawarty jest art. 5 pkt 1 lit. a), według którego osoba, która ma

miejsce zamieszkania na terytorium Państwa Członkowskiego, może być pozwana

w innym Państwie Członkowskim, jeżeli przedmiotem postępowania jest umowa lub

roszczenia wynikające z umowy – przed sąd miejsca, gdzie zobowiązanie zostało

wykonane albo miało być wykonane. Dla ustalenia jurysdykcji, gdy przedmiotem

postępowania jest umowa lub roszczenia wynikające z umowy, rozporządzenie

przewiduje pojęcie jednego miejsca wykonania umowy dla wszelkich roszczeń

wynikających z umowy. Do rozpoznania wszelkich powództw, których podstawę

stanowi umowa, powinien być właściwy jeden sąd (por. pkt 38 i 39 wyroku

Trybunału z dnia 3 maja 2007 r. w sprawie C-386-05 Color Drack). Zasada ta

odpowiada celowi bliskości, jest uzasadniona istnieniem ścisłego związku pomiędzy

umową (sporem prawnym z niej wynikającym) a sądem, przed którym zawisło

postępowanie w sprawie (por. pkt 22 wyroku Trybunału z dnia 3 maja 2007 r.

w sprawie C-386/05 Color Drack).

W art. 5 pkt 1 lit. b) tiret pierwsze zdefiniowano, że w rozumieniu niniejszego

przepisu – i o ile co innego nie zostało uzgodnione – miejscem wykonania

zobowiązania jest – w przypadku sprzedaży rzeczy ruchomych – miejsce

w Państwie Członkowskim, w którym rzeczy te zgodnie z umową zostały

dostarczone albo miały zostać dostarczone. Strony mają swobodę woli co do

określenia miejsca dostarczenia towarów. Strony mogą umówić się nawet co do

odrębnego miejsca wykonania zobowiązania dla celów stosowania przepisu art. 5

pkt 1 lit. b) rozporządzenia (pkt 45 i 46 wyroku Trybunału z dnia 25 lutego 2010 r.

w sprawie C- 381/08 Car Trim, Lex Polonica nr 2145910). Miejscem dostarczenia

rzeczy jest co do zasady miejsce ustalone przez strony w umowie (pkt 46 wyroku

z dnia 25 lutego 2010 r.). Przepisy rozporządzenia nie definiują terminów

„dostarczenie” i „miejsce dostarczenia” w rozumieniu art. 5 pkt 1 lit. b) tiret

pierwsze rozporządzenia. Autonomia kryteriów powiązania przewidziana w tym

przepisie wyklucza odwołanie się do zasad prawa prywatnego międzynarodowego

państwa członkowskiego oraz do prawa materialnego, które na mocy prawa

prywatnego międzynarodowego miałyby zastosowanie (pkt 53 powołanego wyżej

wyroku). Do sądu krajowego należy najpierw zbadanie, czy miejsce dostarczenia

8

wynika z postanowień umowy (pkt 54 powołanego wyżej wyroku). Jeżeli jest

możliwe określenie w ten sposób miejsca dostarczenia bez odnoszenia się do

prawa materialnego mającego zastosowanie do umowy, to jest to miejsce, które

uważa się za miejsce, do którego rzeczy te zostały dostarczone albo miały zostać

dostarczone zgodnie z umową w rozumieniu art. 5 pkt 1 lit. b) tiret pierwsze

rozporządzenia (pkt. 55 wyroku Trybunału z dnia 25 lutego 2010 r.). Dopiero gdy

umowa nie zawiera żadnego postanowienia ujawniającego wolę stron co do

miejsca dostarczenia towarów bez odwoływania się do mającego zastosowanie

prawa materialnego, w takich sytuacjach jurysdykcja przewidziana w art. 5 pkt 1 lit.

b) rozporządzenia ma charakter autonomiczny i miejsce wykonania umowy należy

określić według innego kryterium z poszanowaniem genezy i systematyki

rozporządzenia, tj. według miejsca, w którym rzeczy zostały faktycznie albo miały

zostać faktycznie wydane kupującemu w ich ostatecznym miejscu

przeznaczenia (pkt 56, 58 i 60 wyroku). Również w wyroku z dnia 11 marca 2010 r.

w sprawie C-19/09, Wood Floor Solutions Andreas Domberger (Lex Polonica

nr 2153878) Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej, dokonując wykładni art. 5

pkt 1 lit. b) tiret drugie rozporządzenia (dotyczącego umów o świadczenie usług),

przyjął, że ustalając – dla potrzeb ustalenia jurysdykcji sądu – miejsce świadczenia

usług ze względu na użyte w tym przepisie sformułowanie, gdzie „zgodnie

z umową” usługi były lub miały być świadczone należy mieć na uwadze w pierwszej

kolejności postanowienia samej umowy (por. pkt 38-40 wyroku).

Uwzględniając powyższą wykładnię art. 5 pkt 1 lit. b) tiret pierwsze

rozporządzenia, dokonaną przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej, za

nieuzasadniony należy uznać zarzut naruszenia tego przepisu przez Sąd

Apelacyjny. Według ustaleń tego Sądu, strony w zawartych umowach określiły, że

do dostawy towarów zamówionych przez pozwanego u powoda ma zastosowanie

klauzula EXW. Takie sformułowanie oznacza, że strony uzgodniły w umowach

sposób dostawy towarów według klauzuli handlowej z zakładu (Ex Works), która

jest jedną z międzynarodowych reguł handlowych – Incoterms (International

Commercial Terms) opracowanych i publikowanych przez Międzynarodową Izbę

Handlową w Paryżu (ICC). Oficjalna wersja obecnie obowiązujących reguł –

Incoterms 2000 – została zaaprobowana przez Komisję Prawa Handlu

9

Międzynarodowego (UNCITRAL) Organizacji Narodów Zjednoczonych. Reguły

Incoterms określają reguły dostawy towaru od sprzedawcy do odbiorcy

w przypadku handlu międzynarodowego: podział kosztów związanych

z transportem towaru oraz moment przejścia ryzyka ze sprzedającego na

kupującego w trakcie transportu. Stosowanie wymienionych wyżej reguł ma

charakter fakultatywny, co oznacza że tylko wolą stron stają się one częścią reżimu

umownego. Przyjęcie przez strony w umowie jednej z klauzul Incoterms nie

oznacza konieczności odwołania się ani do norm materialno-prawnych jednego

z państw, ani też do norm prawno-kolizyjnych w celu określenia uzgodnionych

w ten sposób obowiązków umownych stron.

Zastosowanie klauzuli EXW oznaczało, że powód był zobowiązany jedynie

do pozostawienia sprzedawanych towarów do dyspozycji pozwanego jako

kupującego w zakładzie powoda znajdującym się w B. – w Polsce – a pozwany był

odpowiedzialny za ich transport do Niemiec. W świetle użytej przez strony klauzuli

EXW dostawa zostaje uznana za dokonaną w momencie pozostawienia przez

sprzedawcę towarów do dyspozycji kupującego w oznaczonym miejscu. Z

obowiązków stron wynikających z klauzuli EXW można wnioskować o miejscu

dostarczenia rzeczy będących przedmiotem umowy. Było nim miejsce, gdzie

sprzedawca zobowiązany był dostarczyć rzeczy kupującemu i w którym na

kupującego przechodził ciężar ich odbioru i zorganizowania przewozu, tj. według

umów łączących strony – których warunki określały szczegółowo faktury

wystawione przez powoda i zaakceptowane przez pozwanego – w zakładzie

powoda w B. Odwołanie się do klauzuli EXW ujawniało dostatecznie wolę stron co

do miejsca dostarczenia rzeczy będących przedmiotem sprzedaży. W konsekwencji

skoro dostarczenie rzeczy sprzedanych według umów łączących strony miała

nastąpić i faktycznie nastąpiła w Polsce – według wiążących Sąd Najwyższy

ustaleń Sądu Apelacyjnego – to tym samym zachodziła podstawa do przyjęcia na

podstawie art. 5 pkt 1 lit. b) tiret pierwsze rozporządzenia jurysdykcji sądów

polskich obejmującej roszczenie dochodzone przez powoda.

Skarga kasacyjna bezzasadnie zmierza do pominięcia – przy badaniu

istnienia jurysdykcji krajowej – znaczenia użytej przez strony klauzuli EXW dla

ustalenia uzgodnionego przez strony miejsca wykonania umowy i dąży do ustalenia

10

tego miejsca na podstawie analizy okoliczności dotyczących faktycznego przebiegu

organizacji i dostawy tych towarów pozwanemu, a w konsekwencji nadania

decydującego znaczenia miejscu, w którym rzeczy zostały faktycznie wydane przez

przewoźnika pozwanemu jako kupującemu. Zastosowanie tego kryterium do

ustalenia miejsca wykonania umowy sprzedaży, a tym samym ustalenia sądu

właściwego do rozpoznania roszczeń wynikającej z takiej umowy – na podstawie

art. 5 pkt 1 lit. b) tiret pierwsze rozporządzenia – aktualizowałoby się dopiero

wówczas, gdyby nie można było ustalić miejsca wykonania dostarczenia rzeczy na

podstawie postanowień umowy zawartej przez strony. Taka sytuacja nie miała

jednak miejsca w sprawie, w której wniesiono skargę kasacyjną. Okoliczność,

że w umowach strony wprost nie określiły miejsca dostawy towarów nie eliminowało

możliwości ustalenia tego miejsca na podstawie analizy wszystkich postanowień

umownych. Do sądu krajowego, do którego wniesiono powództwo, należy

określenie swojej właściwości w świetle przedłożonych mu dowodów (por. pkt 41

wyroku Trybunału z dnia 3 maja 2007 r. w sprawie C-386/05). Dotyczy to także

możliwości ustalenia miejsca wykonania umowy na podstawie analizy wszystkich

postanowień umownych.

Biorąc pod uwagę to, że w sprawie pozwany nie wykazał, aby strony łączyła

umowa jurysdykcyjna wyłączająca jurysdykcję sądów polskich, a zarazem

zachodziły podstawy do przyjęcia jurysdykcji krajowej na podstawie art. 5 pkt 1

lit. b) tiret pierwsze rozporządzenia, nie był zasadny zarzut naruszenia art. 1099

zd. 2 w zw. z art. 386 § 3 k.p.c.

Bezzasadny był także zarzut naruszenia art. 321 k.p.c. na skutek przyjęcia

przez Sąd Apelacyjny, że Sąd Okręgowy nie orzekł ponad żądanie zgłoszone

w pozwie. Stanowisko Sądu Apelacyjnego było prawidłowe w sytuacji, gdy Sąd

Okręgowy orzekł o żądaniu zawartym w pozwie i w jego granicach. Żądanie to

obejmowało zasądzenie od pozwanego kwoty 166.634,85 zł stanowiącej

równowartość kwoty 43.155,82 euro. Doręczenie odpisu pozwu pozwanemu,

którego treść mogła nie być zgodna z treścią pozwu znajdującego się w aktach

sprawy, stanowiło niewątpliwie uchybienie procesowe, które mogło mieć wpływ na

treść orzeczenia. Uchybienie to nie dotyczyło jednak naruszenia art. 321 k.p.c. Sąd

jest bowiem związany żądaniem zawartym w pozwie, a nie – w razie braku

11

zgodności odpisu pozwu z jego oryginałem znajdującym się w aktach sprawy –

żądaniem zawartym w odpisie pozwu doręczonym pozwanemu.

W konsekwencji nie były uzasadnione także zarzuty naruszenia art. 386 § 3

k.p.c. oraz art. 385 k.p.c. wskutek oddalenia apelacji przez Sąd Apelacyjny.

Uwzględniając powyższe Sąd Najwyższy na podstawie art. 39814

k.p.c.

oddalił skargę kasacyjną oraz orzekł o kosztach postępowania kasacyjnego

w oparciu o art. 108 § 1 k.p.c. w zw. z art. 98 § 1 i 3 k.p.c., art. 99 k.p.c. w zw.

z art. 398 § 1 k.p.c. i art. 39821

k.p.c.