SNO 30/10

UCHWAŁA Z DNIA 16 LIPCA 2010 R.

SNO 30/10

Przewodniczący: sędzia SN Jerzy Steckiewicz.

Sędziowie SN: Małgorzata Gersdorf (sprawozdawca), Bogumiła Ustjanicz.

S ą d N a j w y ż s z y – S ą d D y s c y p l i n a r n y z udziałem protokolanta

w sprawie sędziego Sądu Okręgowego po rozpoznaniu w dniu 16 lipca 2010 r.

zażalenia obwinionego i jego obrońcy na uchwałę Sądu Apelacyjnego – Sądu

Dyscyplinarnego z dnia 13 kwietnia 2010 r., sygn. akt (...), w przedmiocie zezwolenia

na zatrzymanie i sprowadzenie na badania psychiatryczne

u c h w a l i ł : u z n a ć s i ę n i e w ł a ś c i w y m i s p r a w ę p r z e k a z a ć

d o r o z p o z n a n i a S ą d o w i A p e l a c y j n e m u – S ą d o w i

D y s c y p l i n a r n e m u w A .

U z a s a d n i e n i e

Uchwałą z dnia 13 kwietnia 2010 r. Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny

zezwolił na zatrzymanie i przymusowe sprowadzenie sędziego Sądu Okręgowego w

celu poddania go badaniom psychiatrycznym, wstrzymując wykonanie uchwały w tym

zakresie do czasu rozstrzygnięcia ewentualnego zażalenia.

Sąd wskazał, że Zastępca Prokuratora Okręgowego wystąpił o zezwolenie na

zatrzymanie i przymusowe doprowadzenie sędziego Sądu Okręgowego celem

poddania go badaniom psychiatrycznym argumentując, że w trakcie śledztwa

dotyczącego psychicznego i fizycznego znęcania się nad żoną i córką uzyskane zostały

informacje uzasadniające wątpliwości co do jego poczytalności. W dniu 6 listopada

2009 r. wydane zostało postanowienie o zasięgnięciu opinii biegłych lekarzy, jednak

sędzia mimo kilkakrotnych wezwań nie stawił się na badania. Kontynuowanie

postępowania wymaga dokonania ustaleń co do poczytalności.

Podejrzany i obrońca oświadczyli, że uwzględnienie tego wniosku jest

bezprzedmiotowe w sytuacji, w której podejrzany nie ma zamiaru poddać się

badaniom.

Sąd ferując zaskarżone orzeczenie uznał, że istnieją – w świetle przedstawionych

przez Zastępcę Prokuratora Okręgowego – uzasadnione wątpliwości co do

poczytalności podejrzanego w momencie popełnienia zarzucanych mu czynów. Ocena

jego stanu zdrowia należy do kompetencji biegłych. Na podejrzanym spoczywa

obowiązek stawienia się na każde wezwanie organu prowadzącego postępowanie.

Przyjęty sposób obrony nie może wobec tego uzasadniać odstąpienia od

2

przeprowadzenia dowodu z opinii psychiatrycznej, uniemożliwiałoby to bowiem

osiągniecie celu postępowania w sprawie.

Zażalenia na tę uchwałę wywiedli sędzia Sądu Okręgowego oraz jego obrońca.

Podejrzany zarzucił naruszenie art. 74 § 2 pkt 2 k.p.k. przez przyjęcie, że obowiązek

poddania się badaniom psychiatrycznym może być wykonany z zastosowaniem

przymusu, a także art. 75 § 2 k.p.k. przez jego błędne zastosowanie i przyjęcie, że w

razie odmowy poddania się badaniu psychiatrycznemu może być potraktowana jako

nieusprawiedliwione niestawiennictwo, uzasadniające stosowanie środków przymusu

bezpośredniego. Zarzuty zażalenia obejmowały także błędy w ustaleniach faktycznych

przyjętych za podstawę zaskarżonego orzeczenia. Zażalenie obrońcy obejmowało

naruszenie tych samych regulacji w zw. z art. 128 u.s.p., a także naruszenie zasady

celowości postępowania karnego przez zastosowanie środków w celu poddania

podejrzanego badaniom, które nie zmierzają w żaden sposób do przeprowadzenia

badania.

Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny zważył, co następuje:

Ustawa z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U.

Nr 98, poz. 1070 ze zm.) nie reguluje kwestii związanych z zatrzymaniem i

przymusowym sprowadzeniem sędziego, który bez usprawiedliwienia nie stawia się na

wezwanie w toku postępowania karnego.

W takiej sytuacji, zgodnie z art. 128 ustawy, stosuje się odpowiednio przepisy

Kodeksu postępowania karnego. W rozpoznawanej sprawie takim przepisem i to

stosowanym wprost powinien być art. 75 § 3 zd. 2 k.p.k.

W związku z tym zażalenie na postanowienie sądu dyscyplinarnego zezwalające

na zatrzymanie sędziego i przymusowe sprowadzenie go na badania rozpoznaje ten

sam sąd, a więc w niniejszej sprawie Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny w A. w

składzie trzech sędziów.

W wypadku rozpoznawania zażaleń na tego typu postanowienie ustawodawca

posłużył się konstrukcją tzw. instancji poziomej. Przyjęto ją w celu zachowania

sprawności postępowania i jego przyspieszenia przez uniknięcie konieczności

przesyłania akt sądowi wyższego rzędu (por. Kodeks postępowania karnego pod red.

P. Hofmańskiego, wyd. 2, t. I, str. 389).

W składzie sądu odwoławczego – z oczywistych względów (art. 40 § 1 pkt 6

k.p.k.) – nie może zasiadać sędzia, który orzekał w przedmiocie zatrzymania i

przymusowego sprowadzenia podejrzanego.

Mając na uwadze powyższe Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny orzekł jak w

sentencji.