II CSK 428/10

Sygn. akt II CSK 428/10

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 11 marca 2011 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Bogumiła Ustjanicz (przewodniczący)

SSN Hubert Wrzeszcz (sprawozdawca)

SSN Kazimierz Zawada

w sprawie z powództwa Gminy Miasta S.

przeciwko Alicji C. i OK. D. Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością we W.

z udziałem interwenientów ubocznych BRE Banku Spółki Akcyjnej w W. oraz R.

D. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w P.

o rozwiązanie umowy,

po rozpoznaniu na rozprawie w Izbie Cywilnej w dniu 11 marca 2011 r.,

skargi kasacyjnej strony pozwanej Alicji C.

od wyroku Sądu Apelacyjnego

z dnia 26 listopada 2009 r.,

uchyla zaskarżony wyrok w części oddalającej apelację

pozwanej Alicji C. i orzekającej o kosztach postępowania

apelacyjnego dotyczących tej pozwanej i w tym zakresie

przekazuje sprawę Sądowi Apelacyjnemu do ponownego

rozpoznania, pozostawiając temu Sądowi rozstrzygnięcie o

kosztach postępowania kasacyjnego.

Uzasadnienie

2

Wyrokiem z dnia 17 czerwca 2009 r. Sąd Okręgowy w S. rozwiązał zawartą

dnia 14 stycznia 1999 r. umowę użytkowania wieczystego gruntu.

Sąd ustalił, że dnia 14 stycznia 1999 r. Gmina Miasto S. oddała Alicji C. w

użytkowanie wieczyste niezabudowaną działkę nr 257/06 obręb P., o powierzchni

1,0596 ha, położoną w S. przy zbiegu ul. M. i ul. S., dla której Sąd Rejonowy

prowadzi księgę wieczystą Kw nr [...], na okres 99 lat. Zgodnie z § 6 umowy oddana

w użytkowanie wieczyste działka została przeznaczona na celu sportowe: pod

budowę hali sportowej i kortów tenisowych. Użytkownik wieczysty zobowiązał się

zakończyć budowę inwestycji w ciągu dwóch lat od dnia zawarcia umowy, usunąć z

działki ewentualnych bezumownych użytkowników, umożliwić bezpłatny dostęp

służbom specjalistycznym do znajdujących się na działce sieci, wykonać na własny

koszt niezbędne dla inwestycji uzbrojenie techniczne i zabezpieczyć na działce

miejsca parkingowe niezbędne do korzystania z inwestycji (§ 7 umowy). Paragraf 9

ust. 1 umowy stanowi, że można ją – w wypadku niedotrzymania jej warunków –

rozwiązać albo naliczyć dodatkowe opłaty roczne. Oddana w użytkowanie

wieczyste działka znajduje się w pobliżu stadionu P. -S. W planie

zagospodarowania przestrzennego większa część działki („dolna”), była

przeznaczona na cele sportu i rekreacji, a mniejsza część działki („górna”) – na cele

„zainwestowania miejskiego z funkcją dominującą – mieszkalnictwo”.

Decyzją z dnia 21 stycznia 2000 r., nr [...], Urząd Miejski w S. ustalił warunki

zabudowy i zagospodarowania działki nr 257/06 dla inwestycji polegającej na

budowie obiektu sportowo-rekreacyjnego z zapleczem socjalnym, biurowym,

gastronomicznym i salami widowisko-kinowymi; stwierdził również, że inwestycja

jest zgodna z ustaleniami planu ogólnego S. Stanowiący podstawę wydania decyzji

projekt architektoniczny został sporządzony na zlecenie P&J SA w P.

W piśmie z dnia 29 czerwca 2000 r. Alicja C. zwróciła się do Gminy w

sprawie renegocjacji umowy użytkowania wieczystego co do terminu zakończenia

prac i przeznaczenia działki, ponieważ podejmowane przez nią próby pozyskania

nowych inwestorów nie powiodły się z powodu planowanej konkurencyjnej

3

inwestycji na pobliskim stadionie P.-S. W piśmie z dnia 28 grudnia 2000 r. Alicja C.

zaproponowała przedłużenie terminu zakończenia budowy inwestycji o 3 lata, z

powodu wystąpienia do Miejskiej Pracowni Architektonicznej o zmianę sposobu

zagospodarowani działki.

Od 2000 r. w prasie pojawiały się sprzeczne informacje dotyczące

planowanych inwestycji S. B. wokół stadionu P.-S., polegających na budowie

kompleksu sportowego, aquaparku, galerii handlowej, hipermarketu. Gmina

informowała Alicję C. o rozmowach prowadzonych w sprawie tych inwestycji.

W piśmie z dnia 26 stycznia 2001 r. Wiceprezydent S. powiadomił Alicję C.,

że powódka nie jest zainteresowana zmianą zagospodarowania oddanej w

użytkowanie wieczyste działki i przeznaczenia jej na budownictwo mieszkalno-

usługowe. Ponadto zaproponował jej – gdyby nie chciała wykorzystać działki

zgodnie z celem określonym w umowie użytkowania wieczystego – odstąpienie od

umowy za porozumieniem stron.

W pismach z dnia 10 i 24 września 2003 r. Urząd Miejski w S. Wydział

Urbanistyki i Administracji poinformował Alicję C. – w odpowiedzi na jej pisma – że

określone w planie zagospodarowania przestrzennego miasta przeznaczenie

„górnej” części działki nie wyklucza postawienia budynku wielorodzinnego.

W dniu 4 marca 2003 r. Urząd Miejski w S. pozytywnie zaopiniował projekt

podziału działki nr 257/6. Podejmowane przez Alicję C. próby renegocjowania

umowy użytkowania wieczystego co do przedłużenia terminu zakończenia

inwestycji i zmiany przeznaczenia działki nie przyniosły rezultatu. Powódka w

piśmie z dnia 29 listopada 2004 r. – po wcześniejszym ponowieniu propozycji

rozwiązania umowy za porozumieniem stron – powiadomiła pozwaną, że wystąpi

na drogę sądową o rozwiązanie umowy.

Dnia 21 grudnia 2005 r. Sąd Okręgowy oddalił powództwo Alicji C. przeciwko

Gminie Miastu S., w którym domagała się zmiany umowy z dnia 14 stycznia 1999

r. w oznaczonym zakresie (co do przedłużenia terminu zagospodarowania działki

do 2009 r., przeznaczenia 20% działki na cele mieszkaniowe i wysokości opłaty).

W toku procesu dnia 1 czerwca 2006 r. Alicja C. przeniosła na rzecz P&J SA

w P. prawo użytkowania wieczystego działki nr 257/6 w zamian za zwolnienie jej z

4

długu w wysokości 523 330 zł. Wymieniona Spółka dnia 29 grudnia 2006 r. (jej

prezesem była wówczas Alicja C.) przeniosła prawo użytkowania wieczystego na

rzecz OK. D. SA we W. (jej prezesem jest brat Alicji C. – Andrzej M.).

Alicja C. nie zagospodarowała działki w terminie określonym w umowie

użytkowania wieczystego. Na „górnej” działce trwa budowa budynku

wielorodzinnego. Wykonawcą budynku jest R. D. sp. z o.o. w P. (członkami jej

zarządu są Andrzej M. i Joanna C.-K.).

Zdaniem Sądu Okręgowego żądanie rozwiązania umowy użytkowania

wieczystego uzasadniają przepisy art. 240 k.c. i art. 33 ustawy z dnia 21 sierpnia

1997 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu (tekst jedn.: Dz. U. 2004 r., Nr 261,

poz. 2603 ze zm., dalej – „u.g.n.”). W sprawie jest bowiem bezsporne, że Alicja C.

nie wykonała wynikającego z umowy użytkowania obowiązku wybudowania obiektu

sportowego, wybudowała natomiast budynek wielorodzinny.Podzielając pogląd

wyrażony w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 30 maja 2003 r., III CKN 1409/00

(niepubl.), Sąd Okręgowy wykluczył możliwość rozwiązania umowy z dnia 14

stycznia 1999 co do części stanowiącej przedmiot tej umowy działki. Podkreślił, że

z przeciwko częściowemu rozwiązaniu umowy przemawia związek funkcjonalny

„działki górnej” i „działki dolnej”.

Sąd Okręgowy uznał za niewiarygodne zeznania Alicji C., że nie wykonała

określonego w umowie obowiązku zabudowania działki, z powodu zachowania się

powódki (wspierania konkurencyjnej inwestycji wokół stadionu P.-S.), ponieważ nie

ma dowodów, poza odosobnionymi zeznaniami samej pozwanej i świadka Andrzeja

M., potwierdzających tę okoliczność.

Zadaniem Sądu umowa z dniu 14 stycznia 1999 r. zawiera wszystkie istotne

elementy umowy użytkowania wieczystego. Zgodnie z art. 33 ust. 2 u.g.n.

użytkownikowi wieczystemu przysługuje roszczenie o wynagrodzenie

za wzniesione przez niego budynki lub urządzenia po wygaśnięciu umowy

użytkowania wieczystego. Dlatego nie jest konieczne określanie tego

wynagrodzenia w umowie użytkowania wieczystego.

Wyrok zaskarżyli pozwani i interwenient uboczny po stronie pozwanej – R.

D. sp. z o.o. w P. Zaskarżonym wyrokiem Sąd Apelacyjny oddalił apelację Alicji C. i

5

interwenienta ubocznego, odrzucił apelację pozwanej OK. D. sp. z o.o. we W.

i orzekł o kosztach postępowania apelacyjnego.

Sąd odwoławczy nie podzielił zarzutów apelujących (Alicji C. i interwenienta

ubocznego), że wyrok Sądu pierwszej instancji został wydany z naruszeniem art.

233 § 1 i art. 328 k.p.c. Za nieuzasadniony uznał także zarzut naruszenia art. 240

w związku z art. 3 pkt 2 i 9 prawa budowlanego. Powołując § 6 i 7 umowy z dnia 14

stycznia 1999 r., podkreślił, że nakładała ona na użytkownika wieczystego – wbrew

twierdzeniom Alicji C. – obowiązek wybudowania kortów i hali sportowej w

oznaczonym terminie. Z zebranego w sprawie materiału wynika jednoznacznie, że

Alicja C. od dnia zawarcia umowy do chwili obecnej nie podjęła żadnych prac

związany z budową obiektu sportowego. Oceny, że użytkownik wieczysty korzystał

z działki w sposób w rozumieniu art. 240 k.c. sprzeczny z jej przeznaczeniem nie

zmienia okoliczność, że „działka górna” była przeznaczona na cele mieszkalne,

ponieważ powodem rozwiązania umowy jest niewątpliwe niewybudowanie obiektu

sportowego. Sąd odwoławczy podzielił stanowisko Sądu pierwszej instancji co do

możliwości rozwiązania umowy użytkowania wieczystego jedynie co do części

działki oddanej w użytkowanie wieczyste.

W skardze kasacyjnej, opartej na obu podstawach, pełnomocnik Alicji C.

zarzucił naruszenie art. 239 § 2 k.c., art. 239 w związku z art. 234 k.c., art. 65 § 2

k.c. 240 k.c., art. 233 k.c. w związku z art. 240 i art. 6 ust. 1 ustawy o planowaniu i

zagospodarowaniu przestrzennym, art. 387 § 1 w związku z art. 240 k.c., art. 3 pkt

2 i 9 ustawy prawo budowlane, art. 1 ust. 1 pkt 2 i 9 w związku z art. 15 ust. 2 pkt 1

ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, art. 328 § 2 w związku z

art. 233, art. 382 i art. 391 k.p.c., art. 217 § 2 w związku z art. 233 i art. 391 k.p.c.,

art. 309 w związku z art. 233 i art. 391 k.p.c., art. 382 w związku z art. 328 § 2 i art.

391 k.p.c. Powołując się na te podstawy wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i

przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Dla oceny zasadności skargi kasacyjnej istotne znaczenie ma budząca

kontrowersje kwestia dopuszczalności rozwiązania umowy użytkowania

6

wieczystego w odniesieniu do części gruntu stanowiącego przedmiot użytkowania

wieczystego.

W piśmiennictwie prawniczym przeciwnicy dopuszczalności rozwiązania

umowy użytkowania wieczystego co do części gruntu podnoszą, że nie ma

przepisu prawa przewidującego taką możliwość. Zdaniem zwolenników tego

rozwiązania, nie ma przeszkód do częściowego rozwiązania umowy użytkowania

wieczystego, gdy przepis dopuszcza jej całkowite rozwiązanie (argument a maiori

ad minus).

Jednolitego poglądu w omawianej kwestii nie ma także w orzecznictwie.

W wyroku z dnia 24 września 1997 r., III RN 40/97 (OSNCP 1998, nr 6, poz. 169)

Sąd Najwyższy uznał, że jeżeli na mocy decyzji właściwego organu administracji

państwowej oddano konkretnemu podmiotowi w drodze umowy użytkowania

wieczystego większą ilość działek, dopuszczalne jest częściowe rozwiązanie tej

umowy w odniesieniu do tych działek, które użytkowane są niezgodnie z treścią

umowy. Za takim rozwiązaniem opowiedział się także Naczelny Sąd

Administracyjny w uchwale siedmiu sędziów z dnia 16 marca 1998 r., OPS 7/97

(OSNA 1998, nr 3, poz. 74). Rozstrzygając zagadnienie prawne dotyczące

wspomnianej kwestii, orzekł, że rozwiązanie umowy o oddaniu gruntu

w użytkowanie wieczyste na podstawie art. 26 ust. 2 ustawy z dnia 29 kwietnia

1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości (Dz. U. z 1991 r.,

Nr 30, poz. 127) może nastąpić w odniesieniu do części gruntu będącego

przedmiotem użytkowania wieczystego, jeżeli określone w art. 240 k.c. przesłanki

rozwiązania umowy są spełnione tylko co do części gruntu, dającego się

wyodrębnić w drodze podziału nieruchomości. W uzasadnieniu uchwały podkreślił,

że jeżeli użytkownik wieczysty nie wykonuje określonych w umowie obowiązków,

powinien ponieść odpowiedzialność za ich niewykonanie w zakresie adekwatnym

do niedopełnienia warunków umowy. Z tytułu niewykonania umownego obowiązku

zabudowy gruntu oddanego w tym celu w użytkowanie wieczyste użytkownik

powinien ponosić odpowiedzialność w takim zakresie, jakim obowiązek ten nie

został wykonany. Niewykonanie obowiązku zabudowy części działki lub niektórych

działek stwarza uprawnienie do rozwiązania węzła obligacyjnego łączącego

wierzyciela i użytkownika wieczystego w takim zakresie, w jakim oddany

7

w użytkowanie wieczyste grunt nie został wykorzystany do realizacji zobowiązań

użytkownika wieczystego. Mając na względzie podwójny charakter użytkowania

wieczystego jako stosunku i obligacyjnego i rzeczowego, należy przyjąć,

że o możliwości i zakresie rozwiązania umowy na podstawie art. 240 k.c. decyduje

sposób i zakres wywiązania się użytkownika wieczystego z obowiązków ciążących

na nim z mocy węzła obligacyjnego. Prawnorzeczowy aspekt użytkowania

wieczystego wpływa na rozwiązanie umowy w taki sposób, że warunkiem

skutecznego rozwiązania umowy jest wyodrębnienie – zgodnie z obowiązującymi

zasadami podziału nieruchomości – z przedmiotu użytkowania tej jego części,

w stosunku do której użytkowanie wieczyste wygasa na skutek rozwiązania węzła

obligacyjnego. Podobne stanowisko zajął Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 21

listopada 2002 r., III CKN 1411/00 (niepubl.). Odmienny pogląd Sąd Najwyższy

wyraził natomiast w uzasadnieniu wyroku z dnia 30 maja 2003 r., III CKN 1409/00

(niepubl.). Wykluczając możliwość rozwiązania umowy użytkowania wieczystego

co do części gruntu stanowiącego przedmiot tej umowy, Sąd Najwyższy podkreślił

jednocześnie kontrowersyjność tego rozwiązania i brak w okolicznościach sprawy

potrzeby szerszego odniesienia się do tego problemu.

Do spornej kwestii dopuszczalności częściowego rozwiązania umowy

użytkowania wieczystego, Sąd Najwyższy powrócił w wyroku z dnia 5 lipca 2007 r.,

II CSK 110/07 (niepubl.). Mając na względzie przedstawione wyżej rozbieżności

w doktrynie i judykaturze, opowiedział się za dopuszczalnością rozwiązania umowy

użytkowania wieczystego w odniesieniu do części gruntu będącego przedmiotem

tej umowy. Sąd Najwyższy podkreślił, że ani art. 240 k.c., ani przepisy ustawy

z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn.: Dz. U.

z 2004 r., Nr 261, poz. 2603 ze zm.; dalej – „u.g.n”) nie zawierają ograniczenia

dopuszczalności rozwiązania umowy wieczystego użytkowania co do fizycznie

wydzielonej części gruntu. Podzielił argument, że jeżeli można żądać rozwiązania

umowy użytkowania wieczystego w całości, to tym bardziej jest możliwe żądanie jej

rozwiązania tylko co do części gruntu, użytkowanej niezgodnie z umową.

Korzystanie przez użytkownika wieczystego z gruntu w sposób sprzeczny z umową

może bowiem odnosić się albo do całości, albo do części gruntu. Jeżeli dotyczy

ono jedynie części gruntu, która może być wydzielona fizycznie, to rozwiązanie

8

umowy w całości mogłoby się okazać sankcją zbyt dotkliwą dla użytkownika

wieczystego. Sąd Najwyższy w omawianym orzeczeniu stwierdził, że przyjętego

stanowiska nie podważa pogląd zawarty w uzasadnieniu przytoczonego wyroku

Sądu Najwyższego z dnia 30 maja 2003 r., III CKN 1409, ponieważ został on

wyrażony na marginesie rozważań poświęconych innej kwestii i związku z tym bez

szerszego uzasadnienia.

Sąd Najwyższy w składzie rozpoznającym niniejszą skargę podziela ten

kierunek w judykaturze, który dopuszcza rozwiązanie umowy o oddaniu gruntu

w użytkowanie wieczyste w odniesieniu do części gruntu będącego przedmiotem

umowy, jeżeli określone w art. 240 k.c. przesłanki rozwiązania umowy są spełnione

tylko co do części gruntu, dającego się wyodrębnić w drodze podziału

nieruchomości. To oznacza, że nie można odmówić racji skarżącej, że zaskarżony

wyrok, w którym z powołaniem się na orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 30

maja 2003 r., III CKN 1409/00 wykluczono możliwość częściowego rozwiązania

umowy użytkowania wieczystego, został wydany z naruszeniem art. 240 k.c.

Tej oceny nie zmienia wskazywanie przez Sąd na okoliczności związane

z mniejszą sprawą, a zwłaszcza na powiązanie wyróżnionych, w ramach gruntu

stanowiącego przedmiot umowy użytkowania wieczystego, „działki górnej” i „działki

dolnej”. Z dokonanych w sprawie ustaleń nie wynika bowiem jednoznacznie, na

czym wspomniane powiązanie polega i z czego ono wynika (co stanowi podstawę

jego przyjęcia). Nie wiadomo, co konkretnie oznaczają takie stwierdzenia,

jak „górna działka stanowi zaplecze finansowe dla działki dolnej” czy „specyfika

inwestycji (…) uniemożliwia częściowe rozwiązanie umowy”. Na czym w istocie

polega pełnienie przez „działkę górną” funkcji zaplecza finansowego dla „działki

dolnej”, w czym wyraża się wspomniana specyfika inwestycji uniemożliwiająca –

zdaniem Sądu – częściowe rozwiązanie umowy? Z dokonanych w sprawie ustaleń

wynika – co trafnie podniosła skarżąca - że podział oddanej w użytkowanie

wieczyste działki jest możliwy, został pozytywnie zaopiniowany. Sąd stwierdził

również, że na „działce górnej” został wybudowany budynek wielorodzinny, po

uzyskaniu stosownych zezwoleń i zgodnie z miejscowym planem

zagospodarowania przestrzennego. Jednocześnie z dotychczasowych ustaleń nie

wynika, aby realizacja i funkcjonowanie inwestycji przewidzianej na „działce dolnej”

9

– ze względu na podnoszone powiązanie działek – były niemożliwe, powodowały

utratę znaczenia gospodarczego „działki dolnej”.

Z treści zapadłego w sprawie rozstrzygnięcia wynika, że została rozwiązana

umowa użytkowania wieczystego łącząca powódkę i pozwaną Alicję C. Tymczasem

nie ulega wątpliwości, że w chwili orzekania wymieniona pozwana nie była

użytkownikiem wieczystym, ponieważ prawo użytkowania wieczystego – na skutek

jego zbycia – obecnie należy do OK. D. sp. z o.o. we W., będącej pozwanym w

sprawie. Sąd Okręgowy w S. postanowieniem z dnia 7 listopada 2007 r., na

wniosek powódki, wezwał bowiem tę Spółkę do udziału w sprawie w tym

charakterze (art. 194 § 3 k.p.c.). Wprawdzie art. 240 k.c. mówi o rozwiązaniu

umowy o oddaniu w użytkowanie wieczyste, jednakże nie powinno budzić

wątpliwości, że chodzi tutaj o rozwianie stosunku użytkowania wieczystego, z

uwzględnieniem następstwa prawnego. Należy zatem przyjąć, że wolno rozwiązać

użytkowanie wieczyste przysługujące osobom, które nie nabyły gruntu w

użytkowanie wieczyste na podstawie pierwotnej umowy, ale w stosunku prawnym

użytkowania wieczystego są następcami prawnymi pierwotnego użytkownika.

Orzekając w danej sprawie, Sąd powinien zatem mieć ma względzie potrzebę

precyzyjnego oznaczenia ulegającego rozwiązaniu stosunku użytkowania

wieczystego pomiędzy oznaczonymi, obecnymi stronami. Skarżąca ma zatem

rację, że zaskarżony wyrok narusza art. 240 k.c. również w tym zakresie.

Trafny zarzut, że zaskarżony wyrok został wydany z naruszeniem art. 240

k.c. przesądza o uwzględnieniu skargi kasacyjnej. Nie jest zatem niezbędne

szczegółowe odnoszenie się do pozostałych zarzutów. Przemawia za tym także

szczególna sytuacja spowodowana koniecznością rozpoznania apelacji OK. D. sp.

z o.o. we W. na skutek uchylenia postanowieniem Sądu Najwyższego z dnia 11

marca 2011 r., II CZ 170/10 zawartego w sentencji zaskarżonego wyroku

postanowienia o odrzuceniu tej apelacji.

Należy jednak zauważyć, że skarżąca, kwestionując umowę użytkowania

wieczystego z punku widzenia spełnienia wymagań przewidzianych w art. 239 § 2

k.c., w niedostatecznym stopniu uwzględniła argumenty Sądu przemawiające za ich

dochowaniem. Istotne są zwłaszcza elementy umowy przewidziane w art. 239 § 2

10

punkt 1 (termin rozpoczęcia i zakończenia robót) i punkt 4 (wynagrodzenie należne

wieczystemu użytkownikowi za budynki i urządzenia istniejące na gruncie w dniu

wygaśnięcia użytkowania wieczystego). Oceniając spełnienie pierwszego z tych

wymagań, nie można pomijać dotyczącego tej kwestii unormowania zawartego

w art. 62 ust. 2 u.g.n. Omawiane wymaganie w tym przepisie, który obowiązywał

w chwili zawarcia umowy dnia 14 stycznia 1999 r., zostało ujęte w formie

alternatywy (termin rozpoczęcia lub zakończenia budowy), a nie – jak w art. 239

k.c. – w formie koniunkcji. W literaturze prawniczej trafnie podkreśla się, że ujęcie

w art. 62 u.g.n. omawianego wymagania jest bardziej elastyczne i ma większy

walor praktyczny. W tej sytuacji nie ulega wątpliwości, że umowa z dnia 14 stycznia

1999 r. spełnia wymaganie ustalenia terminu zakończenia budowy. Również ocena

drugiego z przytoczonych wymagań umowy nie może pomijać regulacji

przewidzianej w art. 33 ust. 2 u.g.n., która przyznaję użytkownikowi wieczystemu –

w wypadku nieokreślenia w umowie wynagrodzenia za wzniesione budynki

i urządzenia – prawo do wynagrodzenia z tego tytułu w razie wygaśnięcia

użytkowania wieczystego na skutek upływu okresu ustalonego w umowie albo na

skutek rozwiązania umowy przed upływem tego okresu. Kwestionując określenie

w umowie rodzaju budynków i urządzeń, skarżąca nie może pomijać – jak wynika

z uzasadnienia zaskarżonego wyroku - bezspornej okoliczności sporządzenia

wstępnej koncepcji zabudowy nieruchomości, określającej bliżej przedmiot

planowanej inwestycji.

W związku z zarzutem naruszenia art. 328 § 2 k.p.c. należy przypomnieć,

że w orzecznictwie Sądu Najwyższego jest ugruntowany pogląd, iż zarzut

naruszenie art. 328 § 2 k.p.c. może stanowić podstawę skargi kasacyjnej o tyle

tylko, o ile uzasadnienie zaskarżonego orzeczenia nie pozwala na kontrolę

kasacyjną tego orzeczenia. Tylko bowiem w takim wypadku uchybienie art. 328 § 2

k.p.c. może być uznane za mogące mieć w rozumieniu art. 3983

§ 1 pkt 2 k.p.c.

wpływ na wynik sprawy (por. orzeczenia Sądu Najwyższego: z dnia 20 lutego

2003 r., I CKN 65/01, z dnia 22 maja 2003 r., II CKN 121/01, z dnia 7 października

2005 r., IV CK 122/05, z dnia 24 lutego 2006 r., II CSK 136/05, z dnia 28 lutego

2006 r., III CSK 149/06, z dnia 17 marca 2006 r., I CSK 63/05, z dnia 4 stycznia

11

2007 r., V CSK 364/06, niepubl.). Uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie jest

dotknięte taką wadą.

Z przedstawionych powodów Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji wyroku

(art. 39815

§ 1 k.p.c. oraz art. 108 w związku z art. 39821

k.p.c.).