II CNP 78/10

Sygn. akt II CNP 78/10

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 1 czerwca 2011 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Henryk Pietrzkowski (przewodniczący)

SSN Grzegorz Misiurek (sprawozdawca)

SSN Katarzyna Tyczka-Rote

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 1 czerwca 2011 r.,

skargi G. P.

o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku

Sądu Okręgowego

z dnia 28 stycznia 2010 r.,

wydanego w sprawie z powództwa M. G.

przeciwko G. P.

o zapłatę i ustalenie,

oddala skargę.

2

Uzasadnienie

Sąd Rejonowy wyrokiem z dnia 6 października 2009 r. zasądził od pozwanej

G. P. na rzecz powoda M. G. kwotę 10.000 zł z ustawowymi odsetkami od daty

wydania tego orzeczenia, oddalił powództwo w pozostałej części i orzekł o kosztach

procesu.

Sąd Okręgowy, po rozpoznaniu apelacji powoda, wyrokiem z dnia 28

stycznia 2010 r. zmienił wyrok Sądu Rejonowego w ten sposób, że zasądził od

pozwanego na rzecz powoda dalszą kwotę 20.000 zł, oddalił apelację w pozostałej

części i orzekł o kosztach procesu.

G. P. wniosła skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego

wyroku Sądu Okręgowego, podnosząc, że Sąd ten naruszył przepisy: art. 87 § 1,

art. 91 pkt 3, art. 97 § 1 i 2, art. 373 i art. 378 § 1 k.p.c., a także art. 25 ust. 3, art.

41 i art. 77 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. – Prawo o adwokaturze (tekst jedn.: Dz.

U. z 2002 r. Nr 123, poz. 1058 ze zm.), które to uchybienia skutkowały

nieważnością postępowania (art. 379 pkt 2 k.p.c). W konkluzji wniosła o

stwierdzenie, że zaskarżony wyrok jest niezgodny z wymienionymi przepisami.

Sąd Najwyższy zażył, co następuje:

Podniesione w skardze zarzuty oparte zostały na twierdzeniu, że powód,

zarówno w postępowaniu przed Sądem pierwszej instancji, jak i w postępowaniu

apelacyjnym, był reprezentowany przez pełnomocnika nienależycie umocowanego.

Skarżąca wskazała przy tym, że pełnomocnictwo udzielone przez powoda w dniu

27 lipca 2008 r. adwokat B. Z. do działania w jego imieniu przed Sądem

Rejonowym obejmowało umocowanie do czynności procesowych przeciwko TUiR

Warta S.A., która nie była stroną w tym postępowaniu. Pełnomocnictwo to,

podobnie jak pełnomocnictwo z dnia 5 listopada 2009 r. do czynności procesowych

przed Sądem drugiej instancji, udzielone zostało B. Z. z prawem substytucji, a nie z

prawem upoważnienia przewidzianego w art. 77 ust. 2 Prawa o adwokaturze.

Tymczasem w obu instancjach pełnomocnika powoda zastępował aplikant

adwokacki, nie mający do tego upoważnienia. W konsekwencji – wywodziła

skarżąca - złożony przez tego aplikanta wniosek o doręczenie uzasadnienia

3

wyroku Sądu pierwszej instancji był bezskuteczny, a tym samym apelacja powoda

winna ulec odrzuceniu jako spóźniona.

Odnosząc się do tak skonstruowanych zarzutów należy stwierdzić, że nie

mogą one wywrzeć zamierzonego skutku.

W pierwszym rzędzie trzeba zauważyć, że skarga niniejsza została

wniesiona od prawomocnego wyroku Sądu drugiej instancji, w związku z czym

przytoczonych w niej podstaw nie mogą wypełniać zarzuty wskazujące na

wadliwości postępowania pierwszoinstancyjnego. Podniesione przez skarżącą

zarzuty naruszenia przepisów prawa procesowego, skutkujących nieważnością

postępowania przed Sądem Rejonowym, nie mają zatem znaczenia dla oceny

zasadności skargi.

W orzecznictwie Sądu Najwyższego prezentowany jest pogląd, zgodnie

z którym strona skarżąca nie może podnieść skutecznie zarzutu nieważności

postępowania z powodu niewłaściwego umocowania pełnomocnika strony

przeciwnej. Przewidziany w art. 379 pkt 2 k.p.c. wymóg należytego umocowania

pełnomocnika procesowego pod rygorem nieważności postępowania ustanowiony

został w interesie tej strony, która z pełnomocnika tego korzysta. Tylko też ta strona

może powołać się na nieważność postępowania z powodu nieprawidłowego

udzielenia pełnomocnictwa, oraz tylko na korzyść tej strony przyczyna nieważności

postępowania z powodu nienależytego umocowania jej pełnomocnika podlega

rozważeniu z urzędu przez sąd drugiej instancji (zob. wyroki Sądu Najwyższego: z

17 marca 1999 r., III CKN 209/98, niepubl., z dnia 21 grudnia 2000 r., IV CKN

209/00, niepubl., z dnia 7 lutego 2002 r., I CKN 489/00, niepubl., z dnia 7 kwietnia

2004 r., IV CK 661/03, niepubl., z dnia 9 marca 2005 r., III CK 263/04, niepubl., z

dnia 6 listopada 2008 r., III CSK 209/08, nie publ.). W świetle tego zapatrywania,

podzielanego przez skład orzekający, nie można uwzględnić zarzutu naruszenia

przez Sąd Okręgowy art. 378 § 1 k.p.c.

Chybiony okazał się również zarzut naruszenia art. 373 k.p.c. Sąd Okręgowy

odnosząc się do - złożonego na rozprawie apelacyjnej - wniosku skarżącej

o odrzucenie apelacji jako spóźnionej, stwierdził, że aplikant adwokacki był

upoważniony do zastępowania pełnomocnika powoda przed Sądem pierwszej

4

instancji, a tym samym mógł skutecznie złożyć wniosek o sporządzenie

uzasadnienia wyroku. Wbrew twierdzeniom skarżącej, konstatacja ta nie jest

wynikiem nieuprawnionego utożsamienia zastępstwa adwokata przez aplikanta

adwokackiego (art. 77 ust. 2 Prawa o adwokaturze) z dalszym pełnomocnictwem

procesowym (art. 91 pkt 3 k.p.c.), lecz rezultatem wykładni zakresu umocowania

ustanowionego przez powoda pełnomocnika. Prawidłowość tej wykładni mogłaby

być ewentualnie podważona w drodze zarzutu naruszenia art. 65 k.c., którego

skarżąca jednak nie podniosła.

Z tych względów Sąd Najwyższy uznając, że nie ma podstaw

do stwierdzenia, iż zaskarżony wyrok jest niezgodny z prawem, na podstawie art.

42411

§ 1 k.p.c. orzekł, jak w sentencji.