II CSK 305/11

Sygn. akt II CSK 305/11

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 2 lutego 2012 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Henryk Pietrzkowski (przewodniczący)

SSN Anna Kozłowska (sprawozdawca)

SSN Katarzyna Tyczka-Rote

w sprawie z powództwa "M. " Spółki z ograniczoną

odpowiedzialnością z siedzibą w S.

przeciwko "C." Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością

Fabryce Mebli Tapicerowanych z siedzibą w Ł.

o zapłatę,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 2 lutego 2012 r.,

skargi kasacyjnej strony pozwanej

od wyroku Sądu Apelacyjnego

z dnia 7 grudnia 2010 r.,

uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Sądowi

Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania, pozostawiając temu

Sądowi rozstrzygnięcie o kosztach postępowania kasacyjnego.

Uzasadnienie

2

Wyrokiem z dnia 18 sierpnia 2010 r. Sąd Okręgowy zasądził od C. spółki z

ograniczoną odpowiedzialnością Fabryki Mebli Tapicerowanych z siedzibą w Ł. na

rzecz M. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w S. kwotę

106.868,17 zł z ustawowymi odsetkami od kwot i dat szczegółowo wskazanych w

sentencji wyroku i orzekł o kosztach procesu należnych powodowi od pozwanego.

W motywach rozstrzygnięcia Sąd Okręgowy ustalił, że powód i pozwany są

przedsiębiorcami, łączyły ich umowy sprzedaży, z których powód wywiązał się

spełniając świadczenia niepieniężne, to jest dostarczając pozwanemu różnego

rodzaju meble produkowane przez siebie, pozwany zaś nie uregulował należności,

na kwotę dochodzoną pozwem. Kwota ta wynikała z faktur wystawionych w okresie

od 9 września 2008 r. do 15 września 2008 r.; były to okoliczności niesporne

między stronami. Siedzibą pozwanego jest Ł. Spółka posiada oddział w K. (woj. X.).

Wszystkie udziały pozwanego należą do jednego wspólnika N. B.–GMBH, której

wyłącznym udziałowcem jest spółka N. B., a ta w 90% stanowi własność C. I. z

siedzibą we Francji. Pozwany wytwarzane przez siebie towary zbywa przede

wszystkim na rynku niemieckim oraz, w niewielkim zakresie, na rynku francuskim.

Pozwany w dniu 26 września 2008 r. złożył w Sądzie Handlowym w M. we

Francji wniosek o wszczęcie „procedure de suvegarde" to jest postępowania

upadłościowego, na podstawie przepisów francuskiego Kodeksu Handlowego.

Wyrokiem z dnia 1 października 2008 r. Sąd Handlowy w M. otworzył

postępowanie upadłościowe (sauvegarde) na podstawie art. L 620-1 i L 621-1

i następnych francuskiego Kodeksu Handlowego. Sąd francuski uznając, że główny

ośrodek działalności jednostek grupy kapitałowej C. I. znajduje się we Francji orzekł

- stwierdzając swoją właściwość w tym zakresie - w przedmiocie upadłości polskiej

spółki. Ustanowiono sędziego komisarza, zastępcę sędziego komisarza, dwóch

zarządców sądowych w celu wspólnego nadzorowania dłużnika w prowadzonych

przez niego czynnościach zarządu, zastępców sądowych pozwanej spółki, a nadto

ustalono sześciomiesięczny okres obserwacji do dnia 29 marca 2009 r. na

podstawie art. L 621-3 i R621-9 Kodeksu handlowego francuskiego. Wierzyciele

zostali wezwani do zgłoszenia swych wierzytelności poprzez zastępców sądowych

w terminie 2 miesięcy od ogłoszenia wyroku w biuletynie BODACC (Dzienniku

3

Urzędowym Ogłoszeń w Sprawach Cywilnych i Gospodarczych) oraz wyznaczono

dziesięciomiesięczny termin sporządzania przez zastępców sądowych listy

wierzytelności. Sąd w M. ustalił, że C. sp. z o.o. nie jest w sytuacji zaprzestania

regulowania płatności, bowiem pasywa przypadające do zapłaty wynoszą 2.607

euro, a aktywa rozporządzalne 377.104 euro i dysponuje środkami pieniężnymi.

Sąd Rejonowy umieścił w Krajowym Rejestrze Sądowym wzmiankę o wszczęciu

we Francji wobec pozwanego postępowania upadłościowego. Powód zgłosił w

tym postępowaniu swoją wierzytelność, w kwocie obecnie dochodzonej. W dniu 20

lipca 2009 r. Sąd Handlowy w M. zatwierdził plan ochronny dla pozwanego i ustalił

harmonogram spłaty wierzycieli. Zgodnie z przepisami prawa francuskiego

zatwierdzenie planu ochronnego ma skutki orzeczenia o ukończeniu postępowania

upadłościowego. Zgodnie z tym planem, powód zostanie zaspokojony w zakresie

kwoty głównej w całości, jednakże w ratach rozłożonych na okres 10 lat. Zgodnie

z prawem francuskim, dochodzenie w odrębnym procesie należności objętych

planem, jest nieskuteczne. Wierzycielami pozwanej są w większości podmioty

prawa polskiego.

W tak ustalonym stanie faktycznym Sąd Okręgowy ocenił, że dochodzona

kwota podlega zasądzeniu w całości. Oceniając zarzuty pozwanego wskazujące na

niedopuszczalność zasądzenia należności z uwagi na postępowanie upadłościowe

toczące się i zakończone przed sądem francuskim, Sąd Okręgowy z powołaniem

się na przepisy Rozporządzenia Rady (WE) Nr 1346/2000 z dnia 29 maja 2000 r.

w sprawie postępowania upadłościowego (Dz.U. UE L.00.160.1), podzielił zarzut

o istnieniu podstaw do odmowy uznania postępowania upadłościowego, wobec

sprzeczności orzeczenia Sądu Handlowego w M. z polskim porządkiem publicznym

(art. 26 Rozporządzenia). Powołany przepis stanowi, że każde państwo

członkowskie może odmówić uznania postępowania upadłościowego wszczętego

w innym państwie członkowskim albo wykonania wydanego w jego toku orzeczenia,

o ile uznanie to lub wykonanie prowadziłoby do rezultatu, który pozostaje

w oczywistej sprzeczności z jego porządkiem publicznym, w szczególności z jego

podstawowymi zasadami lub konstytucyjnie zagwarantowanymi prawami

i wolnościami jednostki. W ocenie tego Sądu doszło bowiem do ogłoszenia

upadłości spółki w sytuacji gdy przesłanki tej upadłości, nieznane prawu

4

polskiemu, w postaci tylko zagrożenia niewypłacalnością, dotyczyły innego

podmiotu, w szczególności grupy kapitałowej powiązanej kapitałowo z pozwaną,

a sytuacja pozwanej, jako dłużnika, była dobra. Ponadto niemożność uznania

orzeczenia sądu francuskiego (w ramach oceny istnienia przesłanek odmowy

uznania na podstawie art. 26 Rozporządzenia) wynikła z braku, w okolicznościach

sprawy, jurysdykcji tego sądu do ogłoszenia upadłości, pozwana bowiem na

terenie Francji nie posiadała żadnego oddziału, a jej siedziba znajduje się

w Polsce.

Sąd Apelacyjny oddalił wyrokiem z dnia 7 grudnia 2010 r. apelację

pozwanej od wyroku Sądu Okręgowego, podzielając w całości argumentację

prawną tego Sądu co do istnienia, w świetle art. 26 Rozporządzenia, podstawy do

odmowy uznania postępowania upadłościowego wszczętego i zakończonego przed

Sądem Handlowym w M. W ocenie tego Sądu klauzula porządku publicznego

obejmuje badanie również materialnoprawnych przesłanek wszczęcia

postępowania upadłościowego, a analiza okoliczności sprawy wskazuje,

że przesłanek takich nie było. Rezultatem tego jest ograniczenie własności powoda

przez redukcję wierzytelności lub odroczenie terminu spłaty na długi okres.

Sąd Apelacyjny zwrócił również uwagę, że ocena przez sąd francuski sytuacji grupy

kapitałowej C. I. jako całości, uzasadniająca wszczęcie postępowania

upadłościowego, doprowadziła do uznania przez ten sąd jego jurysdykcji, podczas

gdy w odniesieniu do polskiej spółki jurysdykcji tej sąd ten nie miał.

W skardze kasacyjnej od wyroku Sądu Apelacyjnego, opartej na obu

podstawach z art. 3983

§ 1 k.p.c., pozwana Spółka zarzuciła naruszenie art. 26, art.

3 ust. 1 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1346/2000 z dnia 29 maja 2000 r. w sprawie

postępowania upadłościowego również w związku z art. 45 ust. 1 i art. 64 ust. 1 i 3

Konstytucji i art. 65 k.c. oraz naruszenie art. 320 k.p.c. a także art. 316 w związku

z art. 391 § 1 k.p.c. i art. 4 w związku z L 622-10 i L 622-11 francuskiego kodeksu

handlowego. Zarzucając powyższe skarżąca domagała się uchylenia zaskarżonego

wyroku i zmiany wyroku Sądu Okręgowego przez oddalenie powództwa

ewentualnie uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy Sądowi

Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania. Domagała się nadto, na podstawie art.

5

39819

k.p.c. w związku z art. 415 k.p.c., zasądzenia na jej rzecz wyegzekwowanego

przez powoda świadczenia wraz z odsetkami.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Dla rozstrzygnięcia sprawy niniejszej nie jest istotne czy Sąd Handlowy w M.,

wyrokiem z dnia 1 października 2008 r., wszczynając na podstawie art. L 620-1 i L

621-1 i następnych francuskiego kodeksu handlowego w stosunku do pozwanej

spółki postępowanie upadłościowe (sauvergarde), zastosował trafny czy też

nietrafny, sposób wykładni art. 3 ust. 1 Rozporządzenia, określającego jurysdykcję

do wszczęcia postępowania upadłościowego. W art. 3 ust. 1 Rozporządzenia

posłużono się nieprecyzyjnym łącznikiem w postaci głównego ośrodka

podstawowej działalności dłużnika. Z przepisu wynika, że w przypadku spółek i

osób prawnych domniemywa się, iż głównym ich ośrodkiem jest siedziba określona

w statucie, chyba że zostanie przeprowadzony dowód przeciwny. W praktyce

sądów państw członkowskich ujawniły się dwa podejścia do kryteriów

wyznaczających, w myśl tego przepisu, ich jurysdykcję. Według tzw. teorii

działalności gospodarczej (business activity theory), odwołującej się do

orzecznictwa Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości, za główny ośrodek

podstawowej działalności dłużnika uznaje się miejsce, w którym faktycznie

prowadzona jest działalność gospodarcza. Podkreśla się przy tym znaczenie

rozpoznawalności miejsca prowadzenia działalności dla wierzycieli. W wyroku

z dnia 2 maja 2006 r. C-341/04 dot. Eurofood IFSC Ltd., Trybunał orzekł, że gdy

dłużnikiem jest spółka zależna, której siedziba określona w statucie znajduje się

w innym państwie członkowskim aniżeli siedziba spółki nadrzędnej, domniemanie

sformułowane w art. 3 ust. 1 zdanie drugie Rozporządzenia, wskazując, iż głównym

ośrodkiem podstawowej działalności spółki zależnej jest jej siedziba określona

w statucie, może zostać obalone jedynie wtedy, gdy kryteria obiektywne i możliwe

do zweryfikowania przez osoby trzecie, umożliwiają stwierdzenie, że rzeczywista

sytuacja jest odmienna niż ta, która wynikałaby z położenia przedsiębiorstwa

w miejscu statutowej siedziby spółki. Może tak być w szczególności w przypadku

spółki nieprowadzącej żadnej działalności na terytorium państwa członkowskiego,

w którym ma swoją statutową siedzibę. Jednakże, jeżeli spółka prowadzi

działalność na terytorium państwa członkowskiego, w którym znajduje się jej

6

statutowa siedziba, to sama okoliczność, że jej decyzje ekonomiczne są lub mogą

być kontrolowane przez spółkę nadrzędną mającą siedzibę w innym państwie

członkowskim, nie jest wystarczająca do obalenia domniemania ustanowionego

przez rozporządzenie. Drugie podejście nazywane jest teorią miejsca

podejmowania strategicznych decyzji kontrolnych lub teorią głowy zarządu (mind of

management). Teoria ta zakłada, że dla ustalenia głównego ośrodka podstawowej

działalności, kluczowe znaczenie ma sposób organizacji funkcji kierowniczych

przedsiębiorstwa, w tym w szczególności sposób podejmowania strategicznych

decyzji. Teoria ta nie kładzie nacisku ani na faktyczne miejsce prowadzenia

działalności, ani miejsce wcielania decyzji kierowniczych w życie, ani też na

rozpoznawalność powyższych okoliczności przez osoby trzecie. Stanowi zatem

zaprzeczenie podejścia opartego na modelu business activity. Wykładnię opartą na

teorii mind of management należy ocenić jako nieprawidłową, gdyż ani przepisy

Rozporządzenia, ani motywy zawarte w jego preambule nie dają podstaw

to przyjęcia takiej interpretacji terminu „główny ośrodek podstawowej działalności”.

Przeciwnie, teza 13 in fine preambuły do Rozporządzenia wyraźnie przesądza

konieczność zapewnienia wierzycielom możliwości faktycznego zweryfikowania

okoliczności uzasadniających jurysdykcję krajową sądów danego państwa.

Wykładnię opartą na tej teorii zastosował Sąd Handlowy w M. decydując o swej

jurysdykcji.

Brak akceptacji dla przyjętego przez sąd francuski kryterium oceny istnienia

jego jurysdykcji (zgodnego z teorią mind of management), nie upoważniał sądów

orzekających w sprawie niniejszej do podjęcia próby zakwestionowania tej

jurysdykcji przez włączenie zagadnienia prawidłowości zastosowania art. 3 ust. 1

Rozporządzenia w zakres tzw. klauzuli porządku publicznego (art. 26

Rozporządzenia).

Ogłoszenie upadłości w tzw. głównym postępowaniu upadłościowym przez

sąd właściwy zgodnie z art. 3 rozporządzenia w jednym z państw Unii Europejskiej

(oprócz Danii) podlega z mocy prawa uznaniu w pozostałych państwach,

gdy orzeczenie stanie się skuteczne w państwie wszczęcia postępowania (art. 16

ust. 1 Rozporządzenia). Europejski Trybunał Sprawiedliwości w wyroku

dot. Eurofood orzekł, że art. 16 ust. 1 akapit pierwszy Rozporządzenia należy

7

poddać wykładni, zgodnie z którą wszczęcie głównego postępowania

upadłościowego przez sąd jednego państwa członkowskiego powinno zostać

uznane przez sądy innych państw członkowskich, bez możliwości badania przez

te sądy oceny właściwości dokonanej przez sąd państwa wszczęcia postępowania.

Zasada pierwszeństwa określona w tym przepisie jest oparta na zasadzie

wzajemnego zaufania. Przyjęcie tej zasady umożliwiło ustanowienie

obligatoryjnego systemu jurysdykcji i zastąpienie przepisów krajowych państw

członkowskich w dziedzinie uznawania i wykonywania orzeczeń przez uproszczony

mechanizm uznawania i wykonywania orzeczeń wydanych w ramach postępowania

upadłościowego. Jeżeli, uznając, że główny ośrodek podstawowej działalności

dłużnika znajduje się w innym państwie członkowskim niż to, w którym zostało

wszczęte główne postępowanie upadłościowe, zainteresowany zamierza podważyć

właściwość sądu, który wszczął postępowanie, musi skorzystać ze środków

przewidzianych przez prawo krajowe państwa członkowskiego, w którym zostało

wszczęte to postępowanie przed sądami tego państwa. Mechanizm przewidujący,

że wszczęte może być tylko jedno postępowanie główne wywołujące skutki prawne

we wszystkich państwach członkowskich, w których rozporządzenie obowiązuje,

mógłby zostać poważnie zaburzony, jeżeli sądy tych państw członkowskich

mogłyby korzystać z konkurencyjnej właściwości.

Ta wykładnia art. 16 ust. 1 Rozporządzenia dokonana przez Trybunał

Sprawiedliwości odpowiada również funkcji tego przepisu, co wynika z pkt 22

preambuły. Automatyczne uznanie oznacza, że skutki wynikające z postępowania

na podstawie prawa państwa wszczęcia postępowania rozciągają się na wszystkie

państwa, w których obowiązuje ten unijny akt prawny. Orzeczenie sądu, który

wszczął postępowanie, powinno być uznane w pozostałych państwach

członkowskich bez możliwości badania trafności tego orzeczenia.

Przyczyny ewentualnej odmowy uznania na podstawie art. 26 Rozporządzenia

powinny być ograniczone do minimum i według tej zasady powinien być

rozstrzygnięty każdy spór w sprawie, w której wchodzi w rachubę

zastosowanie Rozporządzenia. U podstaw unormowania zawartego w art. 16 ust. 1

Rozporządzenia leży zasada wzajemnego zaufania, która powinna determinować

i kierunkować wszelkie działania sądów w sprawach związanych ze stosowaniem

8

rozporządzenia. W literaturze europejskiej podniesiono nawet, że jeżeli sąd krajowy

poweźmie wątpliwości, jak należy się zachować w odniesieniu do zagranicznego

orzeczenia, które nie spełnia wszystkich standardów wymaganych w państwie

uznającym, powinien zgodnie z tą zasadą zaufać sądowi zagranicznemu,

a w istocie zagranicznemu systemowi prawnemu w ramach Unii Europejskiej i jego

wymiarowi sprawiedliwości.

Konsekwencją wyłączenie dopuszczalności badania jurysdykcji sądu, który

orzekał w sprawie wszczęcia postępowania upadłościowego, jest niemożność

traktowania ewentualnego uchybienia w tym przedmiocie jako wypełniającego

pojęcie klauzuli porządku publicznego, której naruszenie daje państwu

członkowskiemu, zgodnie z art. 26 Rozporządzenia, prawo odmowy uznania

postępowania upadłościowego. Sąd Apelacyjny dokonał zatem nieuzasadnionej,

rozszerzającej wykładni art. 26 rozporządzenia, przyjmując, że norma z niego

wynikająca pozwala badać trafność zastosowania przez Sąd Handlowy w M. art. 3

ust. 1 Rozporządzenia. Nadto nietrafnie przyjął, że pozwala także

badać materialnoprawne przesłanki wszczęcia postępowania upadłościowego

sauvegarde.

Art. 26 Rozporządzenia, jako przepis wyjątkowy, podlega wykładni ścisłej.

Zarówno Europejski Trybunał Sprawiedliwości (np. wyrok z dnia 28 marca 2000 r.

C- 7/98 Krombach, Zb. Orz. s I – 1935 i wyrok z dnia 11 maja 2000 r. C-38/98

Renault, Zb. Orz. 2000, s. 2973, pkt 33), jak i Sąd Najwyższy (por. np.

postanowienia z dnia 2 czerwca 1980 r. I CR 124/80, OSNC 1981, nr 1, poz. 13

i z dnia 21 marca 2007 r., I CSK 434/06, OSNC 2008, nr 3, poz. 37) podkreślają,

że klauzula porządku publicznego jest wyjątkiem od zasady stosowania prawa

obcego lub uznania zagranicznych orzeczeń opartych na tym prawie i dlatego nie

można jej interpretować w sposób rozszerzający. Szeroka wykładnia tej klauzuli

wykluczałaby osiągnięcie celu Rozporządzenia, jakim jest zapewnienie

swobodnego przepływu orzeczeń oraz skutecznego funkcjonowania

transgranicznych postępowań upadłościowych (por. tezę 2 preambuły).

Zakres klauzuli porządku publicznego jest niedookreślony, jej wypełnienie

pozostawiono sądowi orzekającemu w konkretnej sprawie, co jednak nie oznacza,

9

że kontrola elementów składających się na orzeczenie sądu zagranicznego może

przybierać rozmiary właściwe kontroli merytorycznej (zasadności) takiego

orzeczenia (por. np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 5 listopada 1975 r.,

I CR 625/75, OSNCP 1976, nr 10, poz. 215). Zakaz merytorycznej kontroli

zagranicznego orzeczenia jest związany z istotą stosowania klauzuli porządku

publicznego. Przy jej stosowaniu nie chodzi bowiem o to, aby zagraniczne

orzeczenie było zgodne ze wszystkimi wchodzącymi w grę bezwzględnie

obowiązującymi przepisami prawa, lecz o to, czy wywarło skutek sprzeczny

z podstawowymi zasadami krajowego porządku prawnego. Orzeczenie sądu

zagranicznego narusza podstawowe zasady porządku publicznego w Polsce

dopiero wtedy, gdy jego skutek jest nie do pogodzenia z samą istotą danej instytucji

prawnej w Polsce, nie zaś jedynie z poszczególnymi przepisami regulującymi

w tych krajach tę lub zmierzającą do podobnego celu, zbliżoną instytucję prawną

(por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 18 stycznia 2002 r., I CKN 722/99, Prok. i Pr.

wkł. 2002 nr 5, s. 39). Porównanie zasad postępowania sauvegarde wszczętego na

skutek zagrożenia pozwanej niewypłacalnością z polskim postępowaniem

naprawczym (art. 492 ust. 1 Pr.u.n.) prowadzi do wniosku, że brak jest

zasadniczych różnic pomiędzy tymi instytucjami prawnymi i mają one zbieżne cele.

W polskim systemie prawnym bieżące wykonywanie zobowiązań przez

przedsiębiorcę jest bezwzględnym warunkiem wszczęcia postępowania

naprawczego; gdy przedsiębiorca zaprzestanie wykonywania wymagalnych

zobowiązań jest już niewypłacalnym w rozumieniu art. 11 Pr.u.n. W takim wypadku

nie tylko jest zagrożony upadłością, ale i niewypłacalny, z chwilą zaś,

gdy przedsiębiorca stał się niewypłacalny, uzyskuje zdolność upadłościową

i powstają podstawy do ogłoszenia upadłości. Sąd Apelacyjny nietrafnie przy tym

przyjął, że Sąd Handlowy w M. dokonał otwarcia postępowania upadłościowego

ze względu na zagrożenie niewypłacalnością całej grupy kapitałowej C. I., podczas

gdy dokonał tego ze względu na takie zagrożenie pozwanego z powodu upadłości

jej głównego klienta N. P. M. Stąd również powiązanie przez Sąd Apelacyjny

twierdzenia o nieuzasadnionym wszczęciu postępowania upadłościowego wobec

pozwanego z naruszeniem, w ten sposób, jego prawa do sądowej ochrony, jest

chybione.

10

Nie można też podzielić stanowiska Sądu Apelacyjnego, że uznanie

ex lege obu wyroków Sądu Handlowego w M. narusza art. 64 Konstytucji. Przepis

ten wprost przewiduje możliwość ograniczenia, w drodze ustawy, nawet prawa

własności (ust. 3); wierzytelności na gruncie polskiego systemu prawnego

korzystają z mniejszego zakresu ochrony. Trzeba podkreślić, że ostatecznym

skutkiem przeprowadzonego we Francji postępowania sauvegarde, wynikającym

z wyroku z dnia 20 lipca 2009 r. było odroczenie terminu płatności

długu już wymagalnego i częściowa strata świadczenia ubocznego (odsetek).

Restrukturyzacja długów dłużnika przy zastosowaniu obowiązującej w polskim

porządku prawnym ustawy - Prawo upadłościowe i naprawcze, może prowadzić

do wielu bardziej niekorzystnych dla wierzycieli skutków prawnych. Zmiana terminu

świadczenia jest możliwa nie tylko na gruncie polskiego prawa upadłościowego

i naprawczego, ale wynika również i z innych instytucji prawa cywilnego

materialnego (art. 212 § 3 lub art. 3581 § 3 k.c.), a nawet procesowego (art. 320

k.p.c.).

Z powyższych względów trafny okazał się zarzut naruszenia art. 26

Rozporządzenia, również w związku z jego art. 3 ust. 1. Wobec przeto braku

podstaw do zastosowania powołanych przepisów, Sąd Apelacyjny powinien był

mieć na względzie, że do wierzytelności objętych układem stosuje się prawo

francuskie. Dotyczy to także możliwości skutecznego dochodzenia w odrębnym

postępowaniu sądowym roszczeń wierzycieli, których wierzytelności objęte

są układem. Zobowiązania objęte układem podlegają restrukturyzacji stosownie do

jego treści, tj. gdy układ przewiduje odroczenie terminu płatności, objęta układem

wierzytelność w okresie odroczenia nie jest wymagalna. Stąd też Sąd Apelacyjny

powinien był ustalić, jaka część wierzytelności powoda, w świetle planu ochronnego

była wymagalna w chwili zamknięcia rozprawy, czy mogła być skutecznie

dochodzona przed sądem. Brak ustaleń w tym zakresie uniemożliwia odparcie

zarzutu naruszenia art. 316 § 1 w związku z art. 391 § 1 k.p.c. i w związku z art. 26

§ 1 rozporządzenia. Zarzut naruszenia art. 320 k.p.c. poczytać należy za

bezprzedmiotowy skoro, jak wydaje się to wynikać ze skargi kasacyjnej, został

postawiony na wypadek odmowy uznania orzeczenia sądu zagranicznego.

Z tych względów Sąd Najwyższy, orzekł jak w sentencji (art. 39815

k.p.c.).

11