III PO 4/12

Sygn. akt III PO 4/12

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 12 czerwca 2012 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Kazimierz Jaśkowski (przewodniczący)

SSN Maciej Pacuda (sprawozdawca)

SSN Romualda Spyt

w sprawie z odwołania E. G.

od uchwały Krajowej Rady Prokuratury z dnia 22 marca 2012 roku w sprawie

odmowy uwzględnienia wniosku o przeniesienie w stan spoczynku ,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń

Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 12 czerwca 2012 r.,

uchyla zaskarżoną uchwałę i przekazuje sprawę Krajowej

Radzie Prokuratury do ponownego rozpoznania.

UZASADNIENIE

Krajowa Rada Prokuratury uchwałą Nr … z dnia 22 marca 2012 r., podjętą

na podstawie art. 62a ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1985 roku o prokuraturze (j.t.

Dz. U. z 2008 r. Nr 7, poz. 39 ze zm.) w związku z art. 71 § 1 ustawy z dnia 27 lipca

2001 roku - Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. Nr 98, poz. 1070 ze

2

zm.), nie uwzględniła wniosku E. G., prokuratora Prokuratury Rejonowej w /…/ i

odmówiła przeniesienia jej w stan spoczynku.

W uzasadnieniu uchwały wskazano, że stosownie do art. 62a ust. 1 ustawy z

dnia 20 czerwca 1985 r. o prokuraturze w zw. z art. 70 § 1 ustawy z dnia 27 lipca

2001 r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych, prokuratora przenosi się w stan

spoczynku, jeżeli z powodu choroby lub utraty sił został uznany przez lekarza

orzecznika Zakładu Ubezpieczeń Społecznych za trwale niezdolnego do pełnienia

obowiązków prokuratora.

E. G. w dniu 16 marca 2011 r. została skierowana przez Prokuratora

Rejonowego na okresowe badania lekarskie w celu stwierdzenia zdolności lub

przeciwskazań do wykonywania pracy na stanowisku prokuratora, w związku ze

zgłoszoną przez nią niezdolnością do udziału w czynnościach w postaci sekcji

zwłok. Lekarz Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w K. w zaświadczeniu z

dnia 10 maja 2011 r. stwierdził, że wobec przeciwwskazań zdrowotnych jest ona

niezdolna do wykonywania pracy na stanowisku prokuratora i zaznaczył, że

wskazane jest wystąpienie z wnioskiem o przeniesienie jej w stan spoczynku.

W tej sytuacji Prokurator Okręgowy w dniu 11 maja 2011 r. wystąpił na

podstawie art. 70 u.s.p. w zw. z art. 62a ust. 1 ustawy o prokuraturze do Zakładu

Ubezpieczeń Społecznych z wnioskiem o wydanie orzeczenia w przedmiocie

trwałej niezdolności do pełnienia obowiązków prokuratora. Jednocześnie, w dniu 12

maja 2011 r. Prokurator Okręgowy zwrócił się do Instytutu Medycyny Pracy w Łodzi

z wnioskiem o przeprowadzenie ponownego badania E. G.

Orzeczeniem z dnia 21 czerwca 2011 r. lekarz orzecznik Zakładu

Ubezpieczeń Społecznych stwierdził brak trwałej niezdolności do pracy na

stanowisku prokuratora. Natomiast lekarz Instytutu Medycyny Pracy w Łodzi 4 lipca

2011 r. wydał zaświadczenie lekarskie Nr …, w którym stwierdził, że E. G. wobec

przeciwwskazań zdrowotnych jest niezdolna do wykonywania pracy na stanowisku

prokuratora.

W opinii Krajowej Rady Prokuratury, w tym stanie nie można było uznać, że

zachodzą warunki określone w art. 62a ust. 1 ustawy o prokuraturze w zw. z art. 70

§ 1 u.s.p.. Brak jest bowiem orzeczenia lekarza orzecznika Zakładu Ubezpieczeń

Społecznych, stwierdzającego trwałą niezdolność do pełnienia obowiązków

3

prokuratora. Orzeczenia takiego nie mogą natomiast zastąpić zaświadczenia

lekarskie wydane przez lekarza z Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w K. i

lekarza z Instytutu Medycyny Pracy w Łodzi. Co więcej, nie zawierają one

wymaganego przez przepis art. 70 § 1 u.s.p stwierdzenia o trwałej niezdolności do

pełnienia obowiązków prokuratora.

E. G. wniosła odwołanie od uchwały Krajowej rady Prokuratury z dnia 22

marca 2012 r., zaskarżając tę uchwałę w całości. Zdaniem odwołującej się uchwała

Krajowej Rady Prokuratury narusza prawo materialne przez:

(-) niewłaściwe zastosowanie przepisów art. 71 § 1 ustawy z dnia 27 lipca

2001 r. o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. z 2001 r. Nr 98 poz. 1070 ze zm.) w

związku z art. 62a ustawy z dnia 20 czerwca 1985 r. o prokuraturze (Dz. U. z

2008 r. Nr 7 poz. 39 ze zm.), polegające na przyjęciu tej podstawy prawnej w

zaskarżonej uchwale, podczas gdy stan faktyczny sprawy w ocenie Krajowej Rady

Prokuratury jako podstawę rozstrzygnięcia sprawy uzasadniał zastosowanie art. 70

§ 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ustroju sądów powszechnych;

(-) oczywiste naruszenie przepisów art. 70 § 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r.

o ustroju sądów powszechnych w związku z art. 62a ust. 1 ustawy z dnia 20

czerwca 1985 r. o prokuraturze, polegające na ich błędnej wykładni przez przyjęcie

przez Krajową Radę Prokuratury stanowiska, że w sprawie nie zachodzą warunki

określone w art. 62a ust. 1 ustawy o prokuraturze w zw. z art. 70 § 1 u.s.p. - brak

jest bowiem orzeczenia lekarza orzecznika Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, że

E. G. jest trwale niezdolna do pełnienia obowiązków prokuratora i przypisaniu temu

orzeczeniu roli konstytutywnej, kształtującej podstawę prawną o charakterze

jedynego i bezwzględnie obowiązującego warunku do pozytywnego zastosowania

względem skarżącej normy z art. 70 § 1 u.s.p., podczas gdy orzeczenie to ma

charakter opinii dla potrzeb podjęcia decyzji przez Krajową Radę Prokuratury o

stanie spoczynku.

Ponadto skarżąca podniosła zarzut naruszenia przepisów postępowania

polegającego na naruszeniu art. 24c ust. 1 i 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1985 r. o

prokuraturze oraz § 22 Regulaminu Krajowej Rady Prokuratury, stanowiącego

załącznik do uchwały Nr 3 Krajowej Rady Prokuratury z dnia 5 października 2010 r.

w sprawie regulaminu Krajowej Rady Prokuratury, przez nieuwzględnienie przy

4

rozpatrzeniu sprawy innych dokumentów tj. dokumentacji lekarskiej oraz treści

orzeczeń lekarzy medycyny pracy, które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na

wynik sprawy.

W oparciu o podniesione zarzuty E. G. wniosła o uchylenie zaskarżonej

uchwały Krajowej Rady Prokuratury w całości i przekazanie sprawy Krajowej

Radzie Prokuratury do ponownego rozpoznania.

We wniosku o przyjęcia odwołania do rozpoznania wskazano na istnienie

potrzeby wykładni art. 70 § 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju

sądów powszechnych w zw. z art. 62a ustawy z dnia 20 czerwca 1985 r. o

prokuraturze, w zakresie, czy orzeczenie lekarza orzecznika ZUS stwierdzające, że

prokurator nie jest trwale niezdolny do pracy na stanowisku prokuratora, a stojące

w sprzeczności z orzeczeniami lekarzy medycyny pracy stwierdzającymi wobec

przeciwwskazań zdrowotnych niezdolność wykonywania pracy na stanowisku

prokuratora i w powiązaniu ze stanowiskiem pracodawcy co do niemożności

pełnienia obowiązków prokuratora przez osobę, która ze względów zdrowotnych

nie jest w stanie wykonywać wszystkich czynności prokuratora prawem

przewidzianych - ma bezwzględnie wiążący charakter dla podjęcia decyzji przez

Krajową Radę Prokuratury o odmowie uwzględnienia wniosku.

W opinii wnoszącej odwołanie o tym, czy sędzia (analogicznie prokurator)

powinien być przeniesiony w stan spoczynku, jeżeli z powodu choroby lub utraty sił

został (lub nie) uznany przez lekarza orzecznika Zakładu Ubezpieczeń

Społecznych za trwale niezdolnego do pełnienia obowiązków sędziego, nie może

decydować bezkrytyczne oparcie się na uzyskanym orzeczeniu, które tylko

wówczas stanowi podstawę decyzji Krajowej Rady Sądownictwa, kiedy spełnia

warunki wymagane od takiego orzeczenia, a jego walor dowodowy jest

niepodważalny. O przeniesieniu sędziego w stan spoczynku nie decyduje bowiem

lekarz orzecznik Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, ale Krajowa Rada

Sądownictwa (analogicznie Krajowa Rada Prokuratury), która nie powinna unikać

weryfikacji wydanego przezeń orzeczenia, będącego podstawowym dokumentem

dla podjęcia zgodnej z prawem uchwały. Sąd Najwyższy w swoim orzecznictwie

wielokrotnie podnosił, że oparcie się na uzyskanym orzeczeniu lekarza orzecznika

Zakładu Ubezpieczeń Społecznych może mieć miejsce tylko wówczas, gdy spełnia

5

ono warunki wymagane dla takiego orzeczenia (określa przyczynę niezdolności do

pełnienia obowiązków sędziego i zawiera uzasadnienie), a jego walor dowodowy

jest niepodważalny.

Kryteriów tych, zdaniem prokurator E. G., nie spełnia orzeczenie lekarza

orzecznika, jednozdaniowe i lakoniczne.

Odwołująca zwróciła też uwagę, że orzeczenie lekarza orzecznika ZUS -

zgodnie z przepisami art. 62a Ustawy z dnia 20 czerwca 1985 roku o prokuraturze

w związku z art. 70 Ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów

powszechnych - miało określać ocenę „trwałej niezdolności do pełnienia

obowiązków prokuratora”, a nie jak to określono w tym orzeczeniu ocenę „trwałej

zdolności do pracy na stanowisku prokuratora”. Natomiast oczywistym jest, że

lekarze medycyny pracy orzekając na innej podstawie prawnej nie mogli

sformułować swojej oceny jako „trwałej zdolności do pełnienia obowiązków

prokuratora", co podniesiono w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały jako swoistą

negatywną przesłankę w zakresie uwzględnienia tych orzeczeń przy podjęciu

uchwały. Nie mogli także odnosić się co do „trwałości" stwierdzonej niezdolności do

wykonywania pracy na stanowisku prokuratora, bowiem w myśl rozporządzenia, w

oparciu o które wydawali zaświadczenia lekarskie, lekarz medycyny pracy w

zaświadczeniu stwierdzającym zdolność prokuratora do pracy, określa termin

następnego badania.

Lakoniczność orzeczenia lekarza orzecznika ZUS i brak uzasadnienia, jak

również ocena „zdolności do pracy” a nie ocena „zdolności do pełnienia

obowiązków prokuratora” nasuwa z kolei poważne wątpliwości co do trafności

orzeczenia, zwłaszcza w kontekście dwóch orzeczeń jednostek służby medycyny

pracy - wydanych po przeprowadzeniu stosownych badań lekarskich. Tak więc

ocena stanu zdrowia dokonana przez lekarzy medycyny pracy co do zdolności do

pracy na stanowisku prokuratora w ujęciu merytorycznym (lekarskim) w istocie

rzeczy także dotyczy zdolności do pełnienia obowiązków prokuratora.

Odwołująca zarzuciła ponadto, że uchwała Krajowej Rady Prokuratury nie

zawiera także oceny jej stanu zdrowia jako przesłanki określonej w art. 70 § 1

ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych w zw. z

art. 62a ustawy z dnia 20 czerwca 1985 r. o prokuraturze, pomimo powołania się na

6

dokumentację lekarską. Jak podnosiła we wniosku o przeniesienie w stan

spoczynku, od 17 lat jest leczona z powodu choroby nadciśnieniowej. Niezależnie

od powyższego, wskutek stresu ma ona rozpoznaną i leczoną arytmię serca z

niedomykalnością mitralną zastawki oraz zastawki trójdzielnej a nadto tachykardię

oraz nerwicę wegetatywną serca. Chorobami współistniejącymi są zaś dyskopatia

lędźwiowa, reflux żołądkowo-przełykowy, nadczynność tarczycy i przewlekły zespół

bólowy kręgosłupa.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Zgodnie z aktualnym brzmieniem art. 62a ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca

1985 r. o prokuraturze (j.t. Dz. U. z 2011 r., Nr 270, poz. 1599), wprowadzonym

ustawą z dnia 9 października 2009 r. o zmianie ustawy o prokuraturze oraz

niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 178, poz. 1375), do prokuratorów stosuje się

odpowiednio, z zastrzeżeniem ust. 2 - 5, przepisy art. 69 -71, art. 73 i 74, art. 76,

art. 85 § 4, art. 99 -102 i art. 104 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju

sądów powszechnych (Dz. U. Nr 98, poz. 1070, ze zm.). Jeżeli zaś przepisy ustawy

o prokuraturze nie stanowią inaczej, przewidziane w ustawie - Prawo o ustroju

sądów powszechnych uprawnienia Krajowej Rady Sądownictwa i Ministra

Sprawiedliwości przysługują w stosunku do prokuratorów odpowiednio Krajowej

Radzie Prokuratury i Prokuratorowi Generalnemu, a uprawnienia kolegiów i

prezesów właściwych sądów - właściwym prokuratorom przełożonym. Z kolei,

stosownie do art. 70 § 1 ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych w związku

z cytowanym wyżej art. 62a ust. 1 ustawy o prokuraturze, prokuratora przenosi się

w stan spoczynku na jego wniosek albo na wniosek właściwego prokuratora

przełożonego, jeżeli z powodu choroby lub utraty sił prokurator został uznany przez

lekarza orzecznika Zakładu Ubezpieczeń Społecznych za trwale niezdolnego do

pełnienia obowiązków prokuratora. Natomiast w myśl art. 71 § 1 Prawa o ustroju

sądów powszechnych w związku z art. 62a ust. 1 ustawy o prokuraturze prokurator

może być przeniesiony w stan spoczynku, na wniosek właściwego prokuratora

przełożonego, jeżeli z powodu choroby lub płatnego urlopu dla poratowania zdrowia

nie pełnił służby przez okres roku. Do okresu tego wlicza się okresy poprzedniej

7

przerwy w pełnieniu służby z powodu choroby lub płatnego urlopu dla poratowania

zdrowia, jeżeli okres czynnej służby nie przekroczył 30 dni. Na podstawie art. 73 §

1 i 2 ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych w związku z art. 62a ust. 1

ustawy o prokuraturze w sprawach przeniesienia prokuratora w stan spoczynku, o

których mowa w art. 70 i 71, podejmuje decyzję Krajowa Rada Prokuratury, a od

decyzji wydanej w tych sprawach przysługuje odwołanie do Sądu Najwyższego.

Wstępnie Sąd Najwyższy stwierdza, że ma rację odwołująca się, zarzucając

iż Krajowa Rada Prokuratury wskazuje w sentencji zaskarżonej uchwały

niewłaściwą podstawę prawną zawartego w tej uchwale rozstrzygnięcia. W stanie

faktycznym rozpoznawanej sprawy nie znajduje bowiem z całą pewnością

zastosowania cytowany wyżej art. 71 § 1 Prawa o ustroju sądów powszechnych,

skoro wspomniana uchwała nie została podjęta na wniosek właściwego prokuratora

przełożonego, lecz samej zainteresowanej, a nadto wszczęcie postępowania

zakończonego podjęciem zaskarżonej uchwały nie nastąpiło w związku z

niepełnieniem przez odwołującą się służby z powodu choroby lub płatnego urlopu

dla poratowania zdrowia przez okres roku. Nie to jednak decyduje o zasadności

odwołania E. G., ponieważ wskazana okoliczność w zestawieniu z treścią

uzasadnienia uchwały przemawia jednoznacznie za przyjęciem, iż powołanie w niej

art. 71 § 1 Prawa o ustroju sądów powszechnych zamiast art. 70 § 1 tej ustawy

stanowiło bez wątpienia jedynie efekt oczywistej omyłki, która musi pozostawać bez

wpływu na merytoryczną ocenę prawidłowości tej uchwały.

Uznając zatem, że właściwą podstawę prawną zaskarżonej uchwały z dnia

22 marca 2012 r. winien stanowić art. 62a ust. 1 ustawy o prokuraturze w związku z

art. 70 § 1 Prawa o ustroju sądów powszechnych, Sąd Najwyższy zauważa, iż

zawarta w drugim z powołanych przepisów regulacja wskazuje wyraźnie, że

podstawę przeniesienia prokuratora w stan spoczynku z powodu choroby lub utraty

sił stanowi orzeczenie lekarza orzecznika Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a

samo przeniesienie następuje wskutek wydania decyzji w tym przedmiocie,

podejmowanej w formie uchwały przez Krajową Radę Prokuratury. W orzecznictwie

Sądu Najwyższego utrwalił się (trafnie wskazywany w odwołaniu) pogląd, który Sąd

Najwyższy w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni akceptuje, że

sędziego (a zatem także prokuratora) w stan spoczynku przenosi wymieniony w

8

ustawie organ (sędziego – Krajowa Rada Sądownictwa, a prokuratora – Krajowa

Rada Prokuratury), a nie lekarz orzecznik ZUS. Jego orzeczenie jest wprawdzie

podstawowym dokumentem dla podjęcia uchwały, lecz podlega weryfikacji przez

Radę. Dlatego też Rada obowiązana jest ocenić moc dowodową orzeczenia

lekarza orzecznika ZUS, dotyczącego trwałej niezdolności do pełnienia obowiązków

sędziego bądź prokuratora (por. wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 19 stycznia

2005 r., III KRS 9/04, OSNP 2005, nr 12, poz. 182 oraz z dnia 5 listopada 2008 r.,

III KRS 4/08, LEX nr 658203, a także z dnia 3 lipca 2008 r., III PO 3/08, OSNP

2009, nr 19-20, poz. 273). Inaczej rzecz ujmując, uzyskanie od lekarza orzecznika

ZUS stosownego orzeczenia dotyczącego zdolności prokuratora do pełnienia przez

niego obowiązków służbowych jest niezbędnym elementem postępowania

zainicjowanego wnioskiem o przeniesienie prokuratora w stan spoczynku, jednakże

gdy orzeczenie to zostanie już wydane i przedstawione Krajowej Radzie

Prokuratury, to podlega ono ocenie, przy wzięciu pod uwagę jego uzasadnienia,

które musi przekonywać, że teza zawarta w sentencji tego orzeczenia posiada

walor dowodowy, który jest niepodważalny (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia

18 lutego 2010 r., III KRS 29/09, LEX nr 564900). Jeśli natomiast budzi wątpliwości,

np. z uwagi na jego sprzeczność z pozostałą dostępną dokumentacją lekarską, to

winno być poddane weryfikacji.

W obecnie rozpoznawanej sprawie przedstawione poglądy zyskują na

znaczeniu zwłaszcza z tej przyczyny, iż do czasu podjęcia przez Krajową Radę

Prokuratury zaskarżonej uchwały nie wszedł co prawda jeszcze w życie

(sygnalizowany w odwołaniu) art. 23c ustawy o prokuraturze, dodany do niej przez

art. 2 pkt 6 ustawy z dnia 18 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy - Prawo o ustroju

sądów powszechnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 203, poz.1192) z

dniem 28 marca 2012 r., określający podstawy rozpatrzenia sprawy osobowej przez

Krajową Radę Prokuratury, jednakże ze względu na brak odpowiedniej regulacji w

przepisach ustawy o prokuraturze dotyczącej rozpatrywania „spraw osobowych”, do

postępowania przed Krajową Radą Prokuratury w przedmiocie przeniesienia

prokuratora w stan spoczynku, na podstawie art. 62a ust. 1 ustawy o prokuraturze

(co wynika z użytego w tym przepisie sformułowania, jeżeli przepisy niniejszej

ustawy nie stanowią inaczej, przewidziane w ustawie - Prawo o ustroju sądów

9

powszechnych uprawnienia Krajowej Rady Sądownictwa przysługują w stosunku

do prokuratorów odpowiednio Krajowej Radzie Prokuratury), winna w niniejszej

sprawie znaleźć odpowiednie zastosowanie (przez analogię do postępowań w

przedmiocie przeniesienia sędziego w stan spoczynku), powołana wcześniej

ustawa z dnia 12 maja 2011 r. o Krajowej Radzie Sądownictwa (obowiązująca w

czasie podejmowania przez Radę uchwały z dnia 22 marca 2012 r.). Stosownie do

art. 33 ust. 1 tej ustawy, w sprawach indywidualnych Rada podejmuje zaś uchwały

po wszechstronnym rozważeniu sprawy, na podstawie udostępnionej dokumentacji

oraz wyjaśnień uczestników postępowania lub innych osób, jeżeli zostały złożone, a

zgodnie z jej art. 38 ust. 3, jeżeli rozważenie sprawy wymaga wiadomości

specjalnych, Rada może zwrócić się do biegłego sądowego lub kilku biegłych albo

do odpowiedniego instytutu naukowego lub naukowo – badawczego o wydanie

opinii.

Zdaniem Sądu Najwyższego dotychczas ujawnione okoliczności faktyczne

rozpoznawanej sprawy jednoznacznie wskazywały na taką potrzebę. Z dostępnego

dla Sądu Najwyższego orzeczenia lekarza orzecznika ZUS wynika bowiem tylko to,

że odwołująca się „nie jest trwale niezdolna do pracy na stanowisku prokuratora”.

Abstrahując zatem od faktu, że orzeczenie to nie zostało nawet sformułowane

zgodnie z wymogiem wynikającym z art. 70 § 1 Prawa o ustroju sądów

powszechnych (w związku z art. 62a ust. 1 ustawy o prokuraturze), który wymaga,

aby lekarz orzecznik wypowiedział się odnośnie do zdolności „do pełnienia

obowiązków prokuratora”, a nie „do pracy na stanowisku prokuratora”, należy

podkreślić, że uderza jego lakoniczność i brak uzasadnienia (uzasadnienie

orzeczenia nie zostało bowiem załączone do akt sprawy, a także nie opisano go w

treści uzasadnienia zaskarżonej uchwały). Co więcej, sposób sformułowania owego

orzeczenia uniemożliwia nawet ustalenie, czy odwołująca się nie jest jedynie

„trwale niezdolna do pracy na stanowisku prokuratora”, będąc niezdolną do takiej

pracy okresowo, czy też w ogóle nie występuje u niej niezdolność do pracy na

dotychczas zajmowanym stanowisku. Nie wiadomo ponadto, czy uwzględnia ono

liczne schorzenia, na które cierpi odwołująca się, sygnalizowane przez nią w

odwołaniu. Jeśli natomiast zważyć, że w ewidentnej opozycji do tego orzeczenia

jest treść obu zaświadczeń lekarskich wystawionych przez Wojewódzki Ośrodek

10

Medycyny Pracy w K. oraz Instytut Medycyny Pracy w Łodzi, w których

stwierdzono, że odwołująca się „wobec przeciwwskazań zdrowotnych jest

niezdolna do wykonywania pracy na stanowisku prokuratora”, przy czym w

pierwszym z nich zasugerowano dodatkowo, że „wskazanym jest wystąpienie o

przeniesienie jej w stan spoczynku”, to wypada przyjąć, iż wspomniane orzeczenie

lekarza orzecznika ZUS z całą pewnością nie posiada takiego waloru dowodowego,

który można by określić jako niepodważalny. Dlatego też uznać należy, że

zaskarżona uchwała – przez oparcie jej na tak sformułowanym orzeczeniu –

została podjęta bez wszechstronnego rozważenia całokształtu okoliczności

istotnych dla jej podjęcia, przez co była co najmniej przedwczesna.

Niezależnie od powyższych rozważań należy podnieść i to, że co prawda

orzeczenie lekarza orzecznika ZUS, na podstawie którego zapadła zaskarżona

uchwała, zostało wydane w dniu 21 czerwca 2011 r., a więc w czasie, gdy art. 70

Prawa o ustroju sądów powszechnych nie przewidywał jeszcze (co słusznie

podnosi odwołująca się) możliwości wniesienia sprzeciwu od tego orzeczenia do

komisji lekarskiej ZUS, jak obowiązujący od dnia 18 lipca 2011 r. § 3a tego

przepisu, dodany przez art. 47 ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o Krajowej Radzie

Sądownictwa (Dz. U. Nr 126, poz. 714 ze zm.), ale nie można zapominać o tym, iż

wniosek odwołującej się o przeniesienie jej w stan spoczynku został złożony

dopiero w dniu 21 października 2011 r., tj. w czasie, gdy wspomniany przepis miał

już obecnie obowiązujące brzmienie. Należałoby zatem rozważyć, czy taka

sytuacja nie determinowała ponowienia (z inicjatywy Rady) oceny stanu zdrowia

odwołującej się przez lekarza orzecznika ZUS, już choćby po to, aby umożliwić

skorzystanie przez nią z trybu odwoławczego przewidzianego w powołanym art. 70

§ 3a w przypadku, w którym nie zgadzałaby się ona z ponownie wydanym

orzeczeniem. W ocenie Sądu Najwyższego fakt zgłoszenia przez odwołującą się

wniosku o przeniesienie jej w stan spoczynku uzasadniał zastosowanie takiego

właśnie trybu postępowania. Nie jest bowiem tak, jak sugeruje Krajowa Rada

Prokuratury w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały, iż o jej podjęciu musiało

decydować niedołączenie do wniosku orzeczenia lekarza orzecznika ZUS o trwałej

niezdolności do pełnienia obowiązków prokuratora. Nie można bowiem zapominać

o tym, że sam wnioskujący o przeniesienie go w stan spoczynku prokurator nie jest

11

uprawniony do zwrócenia się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o zbadanie

przez lekarza orzecznika i wydanie przez niego stosownego orzeczenia. Wydanie

orzeczenia przez lekarza orzecznika ZUS ma charakter zadania powierzonego

Zakładowi na podstawie art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o

systemie ubezpieczeń społecznych i jest realizowane na wniosek właściwego

przełożonego prokuratora ubiegającego się o przeniesienie w stan spoczynku, który

w tym celu zawiera zazwyczaj cywilnoprawną umowę zlecenia z Zakładem

Ubezpieczeń Społecznych. W okolicznościach faktycznych rozpoznawanej sprawy

Prokurator Okręgowy wystąpił co prawda w dniu 11 maja 2011 r. do Zakładu

Ubezpieczeń Społecznych z takim wnioskiem, w wyniku czego lekarz orzecznik

ZUS wydał orzeczenie z dnia 21 czerwca 2011 r., stwierdzające brak trwałej

niezdolności odwołującej się „do pracy na stanowisku prokuratora”, jednakże nie

działał wówczas na wniosek E. G., lecz z własnej inicjatywy, w związku z

przedłożeniem przez odwołującą się zaświadczenia lekarza Wojewódzkiego

Ośrodka Medycyny Pracy w K. z dnia 10 maja 2011 r., w którym podano, iż „wobec

przeciwwskazań zdrowotnych jest (ona) niezdolna do podjęcia/wykonywania pracy

na stanowisku prokuratora” oraz zaznaczono, że „wskazane jest wystąpienie z

wnioskiem o przeniesienie (jej) w stan spoczynku”. Po uzyskaniu orzeczenia

lekarza orzecznika, z uwagi na jego treść, nie podjął natomiast z własnej inicjatywy

dalszych działań w kierunku przeniesienia E. G. w stan spoczynku. Ta okoliczność

wskazuje więc na zakończenie przez Prokuratora Okręgowego /…/ postępowania w

przedmiocie przeniesienia odwołującej się w stan spoczynku, które on sam

zainicjował, a co za tym idzie dodatkowo wzmacnia tezę o konieczności ponowienia

całego postępowania, w związku z wnioskiem odwołującej się, zwłaszcza że

wniosek ten został złożony po upływie prawie czterech miesięcy od wydania przez

lekarza orzecznika ZUS orzeczenia zawierającego ocenę zdolności „do pracy na

stanowisku prokuratora” oraz że w chwili jego złożenia obowiązywał już art. 70 § 3a

prawa o ustroju sądów powszechnych, przewidujący możliwość wniesienia

sprzeciwu od orzeczenia lekarza orzecznika do komisji lekarskiej ZUS. Ponadto

zasadą jest stosowanie w każdym postępowaniu reguł obowiązujących w chwili

jego wszczęcia, chyba że ustawodawca inaczej kwestię tę uregulowałby w

przepisach przejściowych. Takich przepisów ustawa z dnia 12 maja 2011 r. o

12

Krajowej Radzie Sądownictwa (Dz. U. Nr 126, poz. 714 ze zm.), mocą której

dodano § 3a do art. 70 Prawa o ustroju sądów powszechnych, jednak nie zawiera.

Skoro zatem postępowanie zakończone zaskarżoną uchwałą zostało wszczęte na

wniosek odwołującej się, to winno toczyć się na podstawie art. 70 Prawa o ustroju

sądów powszechnych w jego brzmieniu obowiązującym w dacie złożenia wniosku

inicjującego to postępowanie.

Kierując się przedstawionymi motywami oraz opierając się na treści

art. 39815

§ 1 k.p.c. w związku z art. 44 ust. 3 ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o

Krajowej Radzie Sądownictwa, w związku z art. 73 Prawa o ustroju sądów

powszechnych i art. 62a ust. 1 ustawy o prokuraturze, Sąd Najwyższy orzekł, jak w

sentencji.