Załącznik I

Istotne z biofizycznego punktu widzenia wartości ekspozycji na promieniowanie optyczne można ustalić na podstawie poniższych wzorów. Wzór, który należy zastosować, zależy od zakresu promieniowania emitowanego przez źródło, a wyniki należy porównać z odpowiednimi wartościami granicznymi ekspozycji wskazanymi w tabeli 1.1. Dla danego źródła promieniowania optycznego może mieć zastosowanie więcej niż jedna wartość ekspozycji i odpowiadająca jej wartość graniczna.

Pozycje oznaczone a)–o) odnoszą się do odpowiadających im wierszy w tabeli 1.1.

a) (Heff ma zastosowanie jedynie w zakresie od 180 do 400 nm)

b) (HUVA ma zastosowanie jedynie w zakresie od 315 do 400 nm)

c), d)

(LB ma zastosowanie jedynie w zakresie od 300 do 700 nm)

e), f)

(EB ma zastosowanie jedynie w zakresie od 300 do 700 nm)

g) do l)

(patrz: tabela 1.1 dla właściwych wartości λ1 i λ2)

m), n)

(EIR ma zastosowanie jedynie w zakresie od 780 do 3 000 nm)

o) (Hskin ma zastosowanie jedynie w zakresie od 380 do 3 000 nm)

Do celów niniejszej dyrektywy powyższe wzory można zastąpić następującymi wyrażeniami z zastosowaniem wartości dyskretnych zawartych w zamieszczonych dalej tabelach:

a) oraz

b) oraz

c), d)

e), f)

g) do l)

(patrz: tabela 1.1 dla właściwych wartości λ1 i λ2)

m), n)

o) oraz

Uwagi:

Eλ (λ,t), Eλ

widmowe natężenie napromienienia lub widmowa gęstość mocy: strumień promienisty (energetyczny) padający na elementarną powierzchnię, wyrażone w watach na metr kwadratowy na nanometr [W m-2 nm-1]; wartości Eλ (λ, t) i Eλ pochodzą z pomiarów lub mogą być podane przez producenta sprzętu;

Eeff

skuteczne natężenie napromienienia (zakres UV): obliczone natężenie napromienienia w zakresie długości fal UV od 180 do 400 nm ważone według rozkładu widmowego S (λ), wyrażone w watach na metr kwadratowy [W m-2];

H

napromienienie: całka natężenia napromienienia liczona dla danego czasu ekspozycji, wyrażone w dżulach na metr kwadratowy [J m-2];

Heff

skuteczne napromienienie: napromienienie ważone według rozkładu widmowego S (λ), wyrażone w dżulach na metr kwadratowy [J m-2];

EUVA

całkowite natężenie napromienienia (UVA): obliczone natężenie napromienienia z zakresu długości fal UVA od 315 do 400 nm, wyrażone w watach na metr kwadratowy [W m-2];

HUVA

napromienienie: całka lub suma natężenia napromienienia liczona dla danego czasu ekspozycji w zakresie długości fali UVA od 315 do 400 nm, wyrażone w dżulach na metr kwadratowy [J m-2];

S (λ)

rozkład widmowy skuteczności wywoływania uszkodzeń oczu i skóry przez promieniowanie UV w zależności od długości fali (tabela 1.2) [bezwymiarowy];

t, Δt

czas, czas trwania ekspozycji wyrażony w sekundach [s];

λ

długość fali wyrażona w nanometrach [nm];

Δ λ

szerokość pasma wyrażona w nanometrach [nm], przedziałów obliczeniowych lub pomiarowych;

Lλ (λ), Lλ

widmowa luminancja energetyczna źródła wyrażona w watach na metr kwadratowy na steradian na nanometr [W m-2 sr -1 nm-1];

R (λ)

rozkład widmowy skuteczności wywoływania uszkodzeń termicznych oczu przez promieniowanie widzialne i IRA w zależności od długości fali (tabela 1.3) [bezwymiarowy];

LR

skuteczna luminancja energetyczna (uszkodzenie termiczne): obliczona luminancja energetyczna ważona według rozkładu widmowego R (λ), wyrażona w watach na metr kwadratowy na steradian na nanometr [W m-2 sr-1];

B (λ)

rozkład widmowy skuteczności wywoływania uszkodzeń fotochemicznych oczu przez promieniowanie światła niebieskiego w zależności od długości fali (tabela 1.3) [bezwymiarowy];

LB

skuteczna luminancja energetyczna (światło niebieskie): obliczona luminancja energetyczna ważona według rozkładu widmowego B (λ), wyrażona w watach na metr kwadratowy na steradian [W m-2 sr-1];

EB

skuteczne natężenie napromienienia (światło niebieskie): obliczone natężenie napromienienia ważone według rozkładu widmowego B (λ), wyrażone w watach na metr kwadratowy [W m-2];

EIR

całkowite natężenie napromienienia (uszkodzenie termiczne): obliczone natężenie napromienienia w zakresie długości fal podczerwieni od 780 do 3 000 nm, wyrażone w watach na metr kwadratowy [W m-2];

Eskin

całkowite natężenie napromienienia (widzialne, IRA i IRB): obliczone natężenie napromienienia z zakresu długości fal promieniowania widzialnego i podczerwonego od 380 do 3 000 nm, wyrażone w watach na metr kwadratowy [W m-2];

Hskin

napromienienie: całka lub suma natężenia napromienienia liczona dla danego czasu ekspozycji w zakresie długości fal promieniowania widzialnego i podczerwonego od 380 do 3 000 nm, wyrażone w dżulach na metr kwadratowy [J m-2];

α

kąt widzenia: kąt, w obrębie którego obserwowalne źródło promieniowania jest widziane przez obserwatora w danym punkcie przestrzeni, wyrażony w miliradianach (mrad). Obserwowalne źródło promieniowania jest rzeczywistym lub pozornym obiektem, który tworzy na siatkówce oka obraz najmniejszy z możliwych.

Tabela 1.1.

Wartości graniczne ekspozycji na promieniowanie optyczne niekoherentne (nielaserowe)

Indeks

Długość fali w nm

Wartości graniczne ekspozycji:

Jednostka

Uwagi

Część ciała

Zagrożenie

a.

180-400

(UVA, UVB and UVC)

Heff = 30

Wartość dobowa – 8 godzin

[J m-2]

oko –

rogówka

spojówka

soczewka

skóra

zapalenie rogówki

zapalenie spojówek

zaćma

rumień

elastoza

rak skóry

b.

315-400

(UVA)

HUVA = 104

Wartość dobowa – 8 godzin

[J m-2]

oko – soczewka

zaćma

c.

300-700

(Światło niebieskie) patrz: przypis 1

dla t ≤ 10 000 s

LB:[W m-2 sr-1]

t: [sekundy]

dla α ≥ 11 mrad

oko – siatkówka

zapalenie siatkókwi

d.

300-700

(Światło niebieskie)

patrz: przypis 1

LB = 100

dla t > 10 000 s

[W m-2 sr-1]

e.

300-700

(Światło niebieskie)

patrz: przypis 1

dla t ≤ 10 000 s

EB: [W m-2]

t: [sekundy]

dla α < 11 mrad

patrz: przypis 2

f.

300-700

(Światło niebieskie)

patrz: przypis 1

EB = 0,01

t >10 000 s

[W m-2]

g.

380-1 400

(Widzialne i IRA)

dla t > 10 s

[W m-2 sr-1]

Cα = 1,7 dla

α ≤ 1,7 mrad

Cα = α dla

1,7 ≤ α ≤ 100 mrad

Cα = 100 dla

α > 100 mrad

λ1= 380; λ2= 1 400

oko – siatkówka

oparzenie siatkówki

h.

380-1 400

(Widzialne i IRA)

dla 10 μs ≤ t ≤ 10 s

LR:[W m-2 sr-1]

t: [sekundy]

i.

380-1 400

(Widzialne i IRA)

dla t <10 μs

[W m-2 sr-1]

j.

780-1 400

(IRA)

dla t > 10 s

[W m-2 sr-1]

Cα = 11 dla

α ≤ 11 mrad

Cα = α dla

11≤ α ≤ 100 mrad

Cα = 100 dla

α > 100 mrad

(pomiarowe pole widzenia: 11 mrad)

λ1= 780; λ2= 1 400

k.

780-1 400

(IRA)

dla 10 μs ≤ t ≤ 10 s

LR: [W m-2 sr-1]

t: [sekundy]

l.

780-1 400

(IRA)

dla t <10 μs

[W m-2 sr-1]

m.

780-3 000

(IRA i IRB)

EIR = 18 000 t-0,75

dla t ≤ 1 000 s

E: [W m-2]

t: [sekundy]

oko –

rogówka

soczewka

oparzenie rogówki

zaćma

n.

780-3 000

(IRA i IRB)

EIR = 100

dla t > 1 000 s

[W m-2]

o.

380-3 000

(Widzialne, IRA

i IRB)

Hskin = 20 000 t0,25

dla t < 10 s

H: [J m-2]

t: [sekundy]

skóra

oparzenie

Przypis 1: Zakres od 300 do 700 nm obejmuje części promieniowania UVB, całe promieniowanie UVA i większość promieniowania widzialnego; jednakże związane z nim zagrożenie określa się powszechnie mianem zagrożenia „światłem niebieskim”. Światło niebieskie w wąskim znaczeniu obejmuje jedynie zakres w przybliżeniu od 400 do 490 nm.

Przypis 2: W odniesieniu do stałej obserwacji bardzo małych źródeł, których kąt widzenia < 11 mrad, można przekształcić skuteczną luminację energetyczną LB na skuteczne natężenie napromienienia EB. Zwykle dotyczy to jedynie narzędzi okulistycznych lub unieruchomienia oka podczas znieczulenia. Maksymalny „czas patrzenia” oblicza się za pomocą wzoru: tmax = 100 / EB, gdzie EB wyrażone jest w W m-2. Ze względu na ruch oczu podczas wykonywania zwykłych zadań wzrokowych, wartość ta nie przekracza 100 s.

Tabela 1.2.

S (λ) [bezwymiarowe], 180 nm do 400 nm

λ w nm

S (λ)

λ w nm

S (λ)

λ w nm

S (λ)

λ w nm

S (λ)

λ w nm

S (λ)

180

0,0120

228

0,1737

276

0,9434

324

0,000520

372

0,000086

181

0,0126

229

0,1819

277

0,9272

325

0,000500

373

0,000083

182

0,0132

230

0,1900

278

0,9112

326

0,000479

374

0,000080

183

0,0138

231

0,1995

279

0,8954

327

0,000459

375

0,000077

184

0,0144

232

0,2089

280

0,8800

328

0,000440

376

0,000074

185

0,0151

233

0,2188

281

0,8568

329

0,000425

377

0,000072

186

0,0158

234

0,2292

282

0,8342

330

0,000410

378

0,000069

187

0,0166

235

0,2400

283

0,8122

331

0,000396

379

0,000066

188

0,0173

236

0,2510

284

0,7908

332

0,000383

380

0,000064

189

0,0181

237

0,2624

285

0,7700

333

0,000370

381

0,000062

190

0,0190

238

0,2744

286

0,7420

334

0,000355

382

0,000059

191

0,0199

239

0,2869

287

0,7151

335

0,000340

383

0,000057

192

0,0208

240

0,3000

288

0,6891

336

0,000327

384

0,000055

193

0,0218

241

0,3111

289

0,6641

337

0,000315

385

0,000053

194

0,0228

242

0,3227

290

0,6400

338

0,000303

386

0,000051

195

0,0239

243

0,3347

291

0,6186

339

0,000291

387

0,000049

196

0,0250

244

0,3471

292

0,5980

340

0,000280

388

0,000047

197

0,0262

245

0,3600

293

0,5780

341

0,000271

389

0,000046

198

0,0274

246

0,3730

294

0,5587

342

0,000263

390

0,000044

199

0,0287

247

0,3865

295

0,5400

343

0,000255

391

0,000042

200

0,0300

248

0,4005

296

0,4984

344

0,000248

392

0,000041

201

0,0334

249

0,4150

297

0,4600

345

0,000240

393

0,000039

202

0,0371

250

0,4300

298

0,3989

346

0,000231

394

0,000037

203

0,0412

251

0,4465

299

0,3459

347

0,000223

395

0,000036

204

0,0459

252

0,4637

300

0,3000

348

0,000215

396

0,000035

205

0,0510

253

0,4815

301

0,2210

349

0,000207

397

0,000033

206

0,0551

254

0,5000

302

0,1629

350

0,000200

398

0,000032

207

0,0595

255

0,5200

303

0,1200

351

0,000191

399

0,000031

208

0,0643

256

0,5437

304

0,0849

352

0,000183

400

0,000030

209

0,0694

257

0,5685

305

0,0600

353

0,000175

210

0,0750

258

0,5945

306

0,0454

354

0,000167

211

0,0786

259

0,6216

307

0,0344

355

0,000160

212

0,0824

260

0,6500

308

0,0260

356

0,000153

213

0,0864

261

0,6792

309

0,0197

357

0,000147

214

0,0906

262

0,7098

310

0,0150

358

0,000141

215

0,0950

263

0,7417

311

0,0111

359

0,000136

216

0,0995

264

0,7751

312

0,0081

360

0,000130

217

0,1043

265

0,8100

313

0,0060

361

0,000126

218

0,1093

266

0,8449

314

0,0042

362

0,000122

219

0,1145

267

0,8812

315

0,0030

363

0,000118

220

0,1200

268

0,9192

316

0,0024

364

0,000114

221

0,1257

269

0,9587

317

0,0020

365

0,000110

222

0,1316

270

1,0000

318

0,0016

366

0,000106

223

0,1378

271

0,9919

319

0,0012

367

0,000103

224

0,1444

272

0,9838

320

0,0010

368

0,000099

225

0,1500

273

0,9758

321

0,000819

369

0,000096

226

0,1583

274

0,9679

322

0,000670

370

0,000093

227

0,1658

275

0,9600

323

0,000540

371

0,000090

Tabela 1.3.

B (λ), R (λ) [bezwymiarowe], 380 nm do 1 400 nm

λ w nm

B (λ)

R (λ)

300 ≤ λ < 380

0,01

— 380

0,01

0,1

385

0,013

0,13

390

0,025

0,25

395

0,05

0,5

400

0,1

1

405

0,2

2

410

0,4

4

415

0,8

8

420

0,9

9

425

0,95

9,5

430

0,98

9,8

435

1

10

440

1

10

445

0,97

9,7

450

0,94

9,4

455

0,9

9

460

0,8

8

465

0,7

7

470

0,62

6,2

475

0,55

5,5

480

0,45

4,5

485

0,32

3,2

490

0,22

2,2

495

0,16

1,6

500

0,1

1

500 < λ ≤ 600

100,02 ·(450-λ)

1

600 < λ ≤ 700

0,001

1

700 < λ ≤ 1 050

— 100,002 ·(700-λ)

1 050 < λ ≤ 1 150

— 0,2

1 150 < λ ≤ 1 200

— 0,2 · 100,02 ·(1 150 -λ)

1 200 ≤ λ 1 400

— 0,02