Załącznik II

Istotne z biofizycznego punktu widzenia wartości ekspozycji na promieniowanie optyczne można ustalić na podstawie poniższych wzorów. Wzór, który należy zastosować, zależy od zakresu promieniowania emitowanego przez źródło, a wyniki należy porównać z odpowiednimi wartościami granicznymi ekspozycji wskazanymi w tabelach 2.2–2.4. Dla danego źródła promieniowania optycznego laserowego może mieć zastosowanie więcej niż jedna wartość ekspozycji i odpowiadająca jej wartość graniczna.

Współczynniki stosowane jako narzędzia obliczeniowe w tabelach 2.2–2.4 wymienione są w tabeli 2.5, a współczynniki korekcyjne odnoszące się do ekspozycji powtarzalnych wymienione są w tabeli 2.6.

Uwagi:

dP

moc wyrażona w watach [W];

dA

powierzchnia wyrażona w metrach kwadratowych [m2];

E (t), E

natężenie napromienienia lub gęstość mocy: strumień promienisty (energetyczny) padający na elementarną powierzchnię, wyrażone w watach na metr kwadratowy [W m-2]. Wartości E(t), E pochodzą z pomiarów lub mogą być podane przez producenta sprzętu;

H

napromienienie: całka natężenia napromienienia liczona dla danego czasu ekspozycji, wyrażone w dżulach na metr kwadratowy [J m-2];

t

czas, czas trwania ekspozycji wyrażony w sekundach [s];

λ

długość fali wyrażona w nanometrach [nm];

γ

stożkowy kąt ograniczający pomiarowe pole widzenia wyrażony w miliradianach [mrad];

γm

pomiarowe pole widzenia wyrażone w miliradianach [mrad];

α

kąt widzenia źródła wyrażony w miliradianach [mrad];

apretura ograniczająca: obszar w kształcie koła, w obrębie którego jest uśredniane natężenie napromienienia i napromienienie;

G

zintegrowana luminancja energetyczna: całka luminancji energetycznej w danym czasie ekspozycji wyrażona jako energia promieniowania z jednostki powierzchni promieniującej w jednostkowym kącie bryłowym emisji, w dżulach na metr kwadratowy na steradian [J m-2 sr-1].

Tabela 2.1

Zagrożenia związane z promieniowaniem

Długość fali [nm]

λ

Zakres promieniowania

Zagrożony narząd

Zagrożenie

Tabela wartości granicznych ekspozycji

180 do 400

UV

oko

uszkodzenie fotochemiczne i termiczne

2.2, 2.3

180 do 400

UV

skóra

rumień

2.4

400 do 700

widzialne

oko

uszkodzenie siatkówki

2.2

400 do 600

widzialne

oko

uszkodzenie fotochemiczne

2.3

400 do 700

widzialne

skóra

uszkodzenie termiczne

2.4

700 do 1 400

IRA

oko

uszkodzenie termiczne

2.2, 2.3

700 do 1 400

IRA

skóra

uszkodzenie termiczne

2.4

1 400 do 2 600

IRB

oko

uszkodzenie termiczne

2.2

2 600 do 106

IRC

oko

uszkodzenie termiczne

2.2

1 400 do 106

IRB, IRC

oko

uszkodzenie termiczne

2.3

1 400 do 106

IRB, IRC

skóra

uszkodzenie termiczne

2.4

Tabela 2.2.

Wartości graniczne ekspozycji oka na promieniowanie laserowe. — Krótki czas trwania ekspozycji < 10 s

Tabela 2.3.

Wartości graniczne ekspozycji oka na promieniowanie laserowe.— Długi czas trwania ekspozycji ≥ 10 s

Tabela 2.4.

Wartości graniczne ekspozycji skóry na promieniowanie laserowe

Tabela 2.5.

Stosowane współczynniki korekcyjne i inne parametry obliczeniowe

Parametr wg wykazu ICNIRP

Obowiązujący zakres widmowy (nm)

Wartość

CA

λ < 700

CA = 1,0

700 — 1 050

CA = 10 0,002 (λ - 700)

1 050 — 1 400

CA = 5,0

CB

400 — 450

CB = 1,0

450 — 700

CB = 10 0,02 (λ - 450)

CC

700 — 1 150

CC = 1,0

1 150 — 1 200

CC = 10 0,018 (λ - 1 150 )

1 200 — 1 400

CC = 8,0

T1

λ < 450

T1 = 10 s

450 — 500

T1 = 10 · [10 0,02 (λ - 450)] s

λ > 500

T1 = 100 s

Parametr wg wykazu ICNIRP

Obowiązujące dla skutków biologicznych

Wartość

αmin

wszystkie skutki termiczne

αmin = 1,5 mrad

Parametr wg wykazu ICNIRP

Obowiązujący zakres kątowy (mrad)

Wartość

CE

α < αmin

CE = 1,0

αmin < α < 100

CE = α/αmin

α > 100

CE = α2/(αmin · αmax) mrad gdzie αmax = 100 mrad

T2

α < 1,5

T2 = 10 s

1,5 < α < 100

T2 = 10 · [10 (α - 1,5 ) / 98,5 ] s

α > 100

T2 = 100 s

Parametr wg wykazu ICNIRP

Obowiązujący zakres czasu ekspozycji (s)

Wartość

γ

t ≤ 100

γ = 11 [mrad]

100 < t < 104

γ = 1,1 t 0,5 [mrad]

t > 104

γ = 110 [mrad]

Tabela 2.6.

Korekta dla ekspozycji powtarzalnych

W przypadku wszystkich ekspozycji powtarzalnych pochodzących z aparatury laserowej emitującej impulsy powtarzalne lub skanującej powinno zastosować się każdą spośród następujących trzech zasad ogólnych:

1) ekspozycja na jakikolwiek pojedynczy impuls w obrębie ciągu impulsów nie może przekraczać wartości granicznych ekspozycji dla pojedynczego impulsu o tym czasie trwania impulsu;

2) ekspozycja na jakąkolwiek grupę impulsów (lub podgrupę impulsów w ciągu impulsów) dostarczonych w czasie t nie może przekraczać wartości granicznej ekspozycji dla czasu t;

3) ekspozycja na jakikolwiek pojedynczy impuls w obrębie grupy impulsów nie może przekraczać wartości granicznej ekspozycji dla pojedynczego impulsu pomnożonej przez skumulowany termiczny współczynnik korekcyjny Cp=N-0,25 , gdzie N oznacza liczbę impulsów. Zasada ta ma zastosowanie jedynie do wartości granicznych ekspozycji mających na celu ochronę przed uszkodzeniem termicznym, w przypadku gdy wszystkie impulsy dostarczone w czasie mniejszym niż Tmin traktowane są jako pojedynczy impuls.

Parametr

Obowiązujący zakres widmowy (nm)

Wartość

Tmin

315 < λ ≤ 400

Tmin = 10 -9 s (= 1 ns)

400 < λ ≤ 1 050

Tmin = 18· 10 -6 s (= 18 μs)

1 050 < λ ≤ 1 400

Tmin = 50· 10 -6 s (= 50 μs)

1 400 < λ ≤ 1 500

Tmin = 10 -3 s (= 1 ms)

1 500 < λ ≤ 1 800

Tmin = 10 s

1 800 < λ ≤ 2 600

Tmin = 10 -3 s (= 1 ms)

2 600 < λ ≤ 10 6

Tmin = 10 -7 s (= 100 ns)

(

1

) Dz.U. L 245 z 26.8.1992, str. 23.

(

2

) Dz.U. L 123 z 12.5.2016, s. 1.