Artykuł 105

1. Instytucja audytowa programu transgranicznego jest funkcjonalnie niezależna od instytucji zarządzającej i instytucji certyfikującej i odpowiada w szczególności za:

a) zapewnienie prowadzenia audytów w celu weryfikacji skutecznego funkcjonowania systemu zarządzania i kontroli programu transgranicznego;

b) zapewnienie prowadzenia audytów działań na podstawie stosownej próby w celu weryfikacji zadeklarowanych wydatków;

c) do dnia 31 grudnia każdego roku, licząc od roku następującego po przyjęciu programu transgranicznego do czwartego roku następującego po ostatnim zobowiązaniu budżetowym:

(i) przedkładanie Komisji rocznego sprawozdania z kontroli, zawierającego wyniki audytów przeprowadzonych w okresie poprzednich dwunastu miesięcy, kończącym się dnia 30 czerwca danego roku i informującego o wszelkich brakach wykrytych w systemach zarządzania i kontroli programu. Pierwsze sprawozdanie, które należy przedłożyć do dnia 31 grudnia roku następującego po przyjęciu programu, obejmuje okres od dnia 1 stycznia roku, w którym przyjęto program do dnia 30 czerwca roku następującego po przyjęciu programu. Informacje dotyczące audytów przeprowadzonych po dniu 1 lipca czwartego roku następującego po ostatnich zobowiązaniach budżetowych uwzględnia się w końcowym sprawozdaniu z kontroli, dołączanym do deklaracji zamknięcia, o której mowa w lit. d) niniejszego ustępu. Podstawą tego sprawozdania są audyty systemów oraz audyty działań, przeprowadzone na podstawie lit. a) i b) niniejszego ustępu;

(ii) wydawanie opinii na podstawie kontroli i audytów przeprowadzonych na jej odpowiedzialność w kwestii tego, czy system zarządzania i kontroli funkcjonuje skutecznie i daje racjonalną gwarancję prawidłowości wykazów wydatków przedstawionych Komisji oraz zgodności z prawem i prawidłowości transakcji leżących u ich podstaw.

Jeżeli do kilku programów transgranicznych IPA stosuje się wspólny system, informacje, o których mowa w pkt (i), mogą zostać zebrane w jednym sprawozdaniu, a opinie i deklaracje wydane zgodnie z pkt (ii) mogą obejmować wszystkie stosowne programy transgraniczne;

d) przedłożenie Komisji, nie później niż do dnia

31 marca piątego roku następującego po ostatnim zobowiązaniu budżetowym, deklaracji zamknięcia, zawierającej ocenę zasadności wniosku o wypłatę salda końcowego oraz zgodności z prawem i prawidłowości transakcji leżących u podstaw wydatków objętych końcowym wykazem wydatków, do którego dołącza się końcowe sprawozdanie z kontroli. Podstawą tej deklaracji zamknięcia są wszystkie audyty przeprowadzone przez instytucję audytową lub na jej odpowiedzialność.

2. Instytucja audytowa dba, aby czynności audytowe uwzględniały standardy audytowe uznawane na arenie międzynarodowej.

3. W przypadku gdy audyty i kontrole, o których mowa w ust. 1 lit. a) i b), są przeprowadzane przez podmiot inny niż instytucja audytowa, instytucja audytowa zapewnia takim podmiotom niezbędną niezależność funkcjonalną.

4. Jeżeli niedociągnięcia dotyczące systemów zarządzania lub kontroli lub poziom wykrytych nieprawidłowości dotyczących wydatków nie pozwalają na wydanie bez zastrzeżeń opinii w odniesieniu do opinii rocznej, o której mowa w ust. 1 lit. c) lub w odniesieniu do deklaracji zamknięcia, o której mowa w ust. 1 lit. d), instytucja audytowa podaje powody takiego stanu rzeczy oraz określa skalę problemu i jego konsekwencje finansowe.