Załącznik III

(na podstawie metody Younga i Gillesa, zmodyfikowanej przez Bernaertsa i Grunera)

I. ZASADA

Ekstrakt próbki makaronu do analizy jest przygotowywany z wykorzystaniem rozpuszczalnika niepolarnego.

Ekstrakt ten jest poddawany chromatografii na cienkiej warstwie żelu silikonowego, tak aby oddzielić sterole obecne w różnych częściach formy pasma.

Na podstawie liczby jaskrawo kolorowych pasm możliwe jest określenie, czy badany produkt został wyprodukowany wyłącznie z pszenicy durum czy z pszenicy zwyczajnej, ewentualnie z mieszanki obydwu odmian. Możliwe jest także określenie, czy zostały dodane jaja.

II. APARATURA I ODCZYNNIKI

1. Homogenizator lub rozcieracz pozwalający uzyskać granulat przechodzący przez standardowe sito 0,200 mm.

2. Standardowe sito 0,200 mm.

3. Parownik z kąpielą wodną w celu odparowywania pod zmniejszonym ciśnieniem.

4. Płytka szklana, blaszka aluminiowa lub inna podkładka o rozmiarach 20 cm × 20 cm pokryta cienką warstwą żelu silikonowego. W przypadku konieczności przygotowania warstwy silikonowej zmieszać żel silikonowy z ok. 13 % gipsu i uformować warstwę o grubości 0,25 mm zgodnie z zaleceniami producenta aparatury.

5. Mikropipeta do odmierzenia 20 mikrolitrów.

6. Pojemnik z pokrywą do prowadzenia chromatogramów.

7. Rozpylacz.

8. Eter naftowy o punkcie wrzenia między 40 a 60 °C, ponownie destylowany przed zastosowaniem.

9. Eter etylu bezwodnego do analizy.

10. Tetrachlorometan do chromatografii, ponownie destylowany przed zastosowaniem.

11. Kwas fosfomolibdenowy do analizy.

12. Alkohol etylowy 94°.

III. METODA

Zetrzeć około 20 g próbki do analizy, tak aby całość mogła zostać przesiana przez sito. Umieścić próbkę w kolbie Erlenmeyera i dodać 150 ml eteru naftowego. Pozostawić w temperaturze pokojowej do następnego dnia. Od czasu do czasu wstrząsnąć.

Następnie przefiltrować przez lejek Büchnera z sitkiem lub filtrem spiekanym. Stopniowo przenosić tak otrzymywany czysty roztwór do kolby mierniczej 100 ml. Odparować rozpuszczalnik pod zmniejszonym ciśnieniem, podgrzewając kolbę w kąpieli wodnej w temperaturze 40 °C do 50 °C. Kiedy rozpuszczalnik wyparuje, ogrzewać pod zmniejszonym ciśnieniem przez następne 10 minut.

Po wystudzeniu kolby określić wagę ekstraktu. Rozpuścić ekstrakt w eterze etylowym na bazie 1 ml eteru etylowego na 60 mg ekstraktu.

Uaktywnić cienkie warstwy, podgrzewając je do temp. 130 °C przez trzy godziny. Pozostawić do ostudzenia w eksykatorze zawierającym żel silikonowy. Płytki, które nie zostaną bezpośrednio wykorzystane, mogą zostać przechowane w tym samym ekstykatorze.

Wpuścić, kropla po kropli, 20 mikrolitrów czystego roztworu w celu uformowania pasma o stałej szerokości i długości 3 cm, na warstwie najlepiej nowo aktywizowanej. Pozostawić rozpuszczalnik do wyparowania.

Przeprowadzić chromatogram w temperaturze pokojowej z tetrachlorometanem przy użyciu pojemnika chromatograficznego, którego ściany pokryte zostały papierem filtrującym zamoczonym w rozpuszczalniku. Po około godzinie rozpuszczalnik osiągnie wysokość 18 cm. Usunąć płytkę i pozostawić rozpuszczalnik do wyparowania. W celu lepszego odseparowania pasm przeprowadzić chromatogram po raz drugi. Ponownie pozostawić rozpuszczalnik otwarty do wyparowania.

Rozpylić cienką warstwę żelu silikonowego z 20-procentowym roztworem kwasu fosfomolibdenowego w alkoholu etylowym. Kolor warstwy musi być jednolicie żółty. Wyzwolić pasma ogrzewając płytkę z rozpylonym żelem w temperaturze 110 °C przez pięć minut.

IV. INTERPRETACJA CHROMATOGRAMU

Jeżeli chromatogram wykazuje pojedyncze główne jaskrawokolorowe pasmo o wartościach Rf 0,4–0,5, do produkcji makaronu zastosowano pszenicę durum. Jeżeli, z drugiej strony, pojawią się dwa główne pasma jednakowo jaskrawe, surowcem użytym do produkcji jest pszenica zwyczajna. Mieszanki pszenicy durum i pszenicy zwyczajnej można określić, porównując względną jaskrawość obydwu pasm.

Jeżeli pojawią się trzy pasma (dwa pasma na wysokości występowania głównego pasma dla pszenicy zwyczajnej oraz jedno dodatkowe pasmo między nimi), do makaronu zostały dodane jaja. W takim przypadku użyta została pszenica durum, jeśli środkowe pasmo jest jaskrawsze od pasma górnego. Z drugiej strony, jeżeli górne pasmo jest jaskrawsze od pasma środkowego, do produkcji użyto pszenicy zwyczajnej.