Załącznik I

1. ANALIZA RYZYKA I ZARZĄDZANIE RYZYKIEM

1.1. Uzasadnienie użycia tkanek zwierzęcych lub pochodnych

Na podstawie swojej ogólnej strategii analizy ryzyka i zarządzania ryzykiem w odniesieniu do określonego wyrobu medycznego wytwórca musi uzasadnić decyzję o użyciu tkanek zwierzęcych lub pochodnych, o których mowa w art. 1 (wyszczególniając gatunki zwierząt, tkanki i pozyskiwanie), z uwzględnieniem korzyści klinicznej, potencjalnego ryzyka resztkowego i odpowiednich zamienników (takich jak tkanki stwarzające mniejsze ryzyko lub syntetyczne zamienniki).

1.2. Proces oceny ryzyka

W celu zapewnienia wysokiego poziomu ochrony pacjentów i użytkowników wytwórca wyrobów produkowanych z wykorzystaniem tkanek zwierzęcych lub pochodnych, o których mowa w pkt 1.1, musi wdrożyć odpowiednią i należycie udokumentowaną strategię analizy ryzyka i zarządzania ryzykiem, odnoszącą się do wszystkich stosownych aspektów dotyczących TSE. Musi on zidentyfikować zagrożenia i oszacować ryzyka wiążące się z tymi tkankami lub pochodnymi, ustanowić dokumentację środków podejmowanych w celu zmniejszania ryzyka przeniesienia TSE oraz wykazać, że ryzyko resztkowe związane z wyrobem produkowanym z wykorzystaniem takich tkanek lub pochodnych jest akceptowalne, z uwzględnieniem przewidzianego zastosowania i korzyści związanych z tym wyrobem.

Bezpieczeństwo wyrobu pod względem możliwości przeniesienia czynnika zakaźnego TSE zależy od wszystkich czynników opisanych w sekcjach 1.2.1–1.2.8, które muszą być przeanalizowane, ocenione i zarządzane przez wytwórcę. Środki te, łącznie, decydują o bezpieczeństwie wyrobu.

Wytwórca musi wziąć pod uwagę co najmniej następujące kluczowe etapy:

a) wybór materiałów wyjściowych (tkanek lub pochodnych) uznanych za odpowiednie pod względem ich potencjalnego zanieczyszczenia czynnikami zakaźnymi TSE (zob. pkt 1.2.1, 1.2.2, 1.2.3 i 1.2.4), z uwzględnieniem późniejszego pobierania, obchodzenia się, transportu, przechowywania i przetwarzania;

b) stosowanie procesu produkcji w celu usunięcia lub inaktywacji czynników zakaźnych TSE obecnych w pozyskiwanych w nadzorowany sposób tkankach lub pochodnych (zob. pkt 1.2.5);

c) utrzymywanie systemu zbierania i oceny informacji produkcyjnych i poprodukcyjnych dotyczących zmian mogących wpływać na ocenę przydatności etapów, o których mowa w lit. a) i b).

Ponadto wytwórca musi wziąć pod uwagę właściwości wyrobu oraz jego przewidziane zastosowanie (zob. pkt 1.2.6, 1.2.7 i 1.2.8).

Przy realizacji strategii analizy ryzyka i zarządzania ryzykiem wytwórca musi należycie rozważyć stosowne opublikowane opinie przyjęte przez właściwe europejskie lub międzynarodowe komitety lub instytucje naukowe, takie jak Naukowy Komitet Sterujący (SSC), Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA), Europejska Agencja Leków (EMA), Światowa Organizacja Zdrowia Zwierząt (OIE) i Światowa Organizacja Zdrowia (WHO).

1.2.1. Zwierzęta jako źródło materiału

Ryzyko TSE związane jest ze źródłowymi gatunkami, rasami i rodzajem tkanki wyjściowej. Ponieważ narastanie zakażalności TSE pojawia się po kilkuletnim okresie inkubacji, uznaje się, że czynnikiem zmniejszającym ryzyko jest pozyskiwanie tkanek młodych zdrowych zwierząt. Jako źródło materiału wyklucza się zwierzęta zaliczane do grupy ryzyka, takie jak zwierzęta padłe, z przymusowego uboju oraz podejrzane o TSE.

1.2.2. Geograficzne pochodzenie zwierząt

Przy ocenie ryzyka związanego z krajem pochodzenia należy uwzględnić decyzję Komisji 2007/453/WE z dnia 29 czerwca 2007 r. ustanawiającą status BSE państw członkowskich i krajów trzecich lub ich regionów zgodnie z ryzykiem wystąpienia BSE (1).

1.2.3. Rodzaj tkanki wyjściowej

Wytwórca musi wziąć pod uwagę klasyfikację ryzyk związanych z różnymi rodzajami tkanki wyjściowej, określoną w wytycznych WHO dotyczących rozmieszczenia zakażalności w tkankach w pasażowalnych encefalopatiach gąbczastych z 2006 r. (WHO Guidelines on Tissue Infectivity Distribution in Transmissible Spongiform Encephalopathies), z późniejszymi zmianami. Pozyskiwanie tkanki zwierzęcej należy przeprowadzać w sposób umożliwiający zachowanie nadzoru nad identyfikowalnością i integralnością tkanki wyjściowej. W stosownych przypadkach zwierzęta poddaje się przed- i poubojowej inspekcji weterynaryjnej.

Ponadto zastosowanie ma rozporządzenie (WE) nr 1069/2009.

Nie naruszając przepisu ujętego w następnym akapicie, wykorzystuje się jedynie materiał kategorii 3 zgodnie z art. 10 rozporządzenia (WE) nr 1069/2009.

Wytwórcy nie wolno pozyskiwać tkanki zwierzęcej lub pochodnych sklasyfikowanych jako potencjalnie wysoce zakaźne pod względem TSE, chyba że pozyskiwanie takich materiałów jest konieczne w wyjątkowych okolicznościach, przy uwzględnieniu istotnych korzyści dla pacjenta oraz braku alternatywnej tkanki wyjściowej.

W przypadku bydła, owiec i kóz określony materiał niebezpieczny wyszczególniony w załączniku V do rozporządzenia (WE) nr 999/2001 należy uznać za potencjalnie wysoce zakaźny pod względem TSE.

1.2.4. Kontrole uboju i przetwarzania w celu zapobieżenia zanieczyszczeniu wzajemnemu

Wytwórca musi zapewnić zminimalizowanie ryzyka zanieczyszczenia wzajemnego w czasie uboju, pobierania, przetwarzania, obchodzenia się, przechowywania i transportu.

1.2.5. Inaktywacja lub usuwanie czynników zakaźnych TSE

1.2.5.1.

W przypadku wyrobów, które nie są odporne na proces inaktywacji lub eliminacji i ulegają w nim nieakceptowalnej degradacji, wytwórca musi polegać głównie na nadzorowaniu pozyskiwania.

1.2.5.2.

W przypadku pozostałych wyrobów, jeżeli wytwórca deklaruje, że procesy produkcyjne umożliwiają usunięcie lub inaktywację czynników zakaźnych TSE, musi potwierdzić to stosowną dokumentacją.

Dla potwierdzenia współczynników inaktywacji lub eliminacji można wykorzystać stosowne informacje pochodzące z analizy odpowiedniego piśmiennictwa naukowego, o ile określone procesy opisane w piśmiennictwie są porównywalne z zastosowanymi w przypadku wyrobu. Wyszukiwanie i analiza powinny obejmować również dostępne opinie naukowe, które mogły zostać przyjęte przez europejski lub międzynarodowy komitet naukowy lub instytucję naukową. Opinie te mają służyć jako referencyjne w przypadku sprzecznych opinii.

Jeżeli wyszukiwanie w piśmiennictwie nie potwierdza deklaracji, wytwórca musi przeprowadzić określone i oparte na podstawach naukowych badania dotyczące, odpowiednio, inaktywacji lub eliminacji, uwzględniając, co następuje:

a) zidentyfikowane zagrożenie związane z daną tkanką;

b) identyfikację odpowiednich czynników modelowych;

c) racjonalne uzasadnienie wyboru poszczególnych kombinacji czynników modelowych;

d) określenie etapu lub fazy wybranej do eliminacji lub inaktywacji czynników zakaźnych TSE;

e) udokumentowanie parametrów dla każdego badania walidującego inaktywację lub eliminację TSE;

f) obliczenie współczynników redukcji.

Wytwórca musi stosować właściwie udokumentowane procedury w celu zapewnienia, że w trakcie rutynowej produkcji stosowane są zwalidowane parametry procesu.

W sprawozdaniu końcowym należy określić parametry produkcyjne i wartości graniczne, które są decydujące dla skuteczności procesu inaktywacji lub eliminacji.

1.2.6. Ilości tkanek zwierzęcych lub pochodnych wymagane do wyprodukowania jednej jednostki wyrobu medycznego

Wytwórca musi oszacować ilość surowca pochodzenia zwierzęcego – tkanek lub pochodnych - wymaganą do wyprodukowania pojedynczej jednostki wyrobu medycznego. Wytwórca musi ocenić, czy proces produkcyjny może zatężać czynniki zakaźne TSE obecne w wyjściowych tkankach zwierzęcych lub pochodnych.

1.2.7. Tkanki pochodzenia zwierzęcego lub pochodne mające kontakt z pacjentami i użytkownikami

Wytwórca musi uwzględnić:

a) maksymalną ilość tkanek zwierzęcych lub pochodnych mających kontakt z pacjentem lub użytkownikiem podczas korzystania z pojedynczego wyrobu medycznego;

b) miejsce kontaktu: jego powierzchnię, rodzaj (np. skóra, błona śluzowa, mózg) i stan (np. zdrowe lub uszkodzone);

c) rodzaj tkanek lub pochodnych mających kontakt z pacjentami lub użytkownikami;

d) przewidywany okres pozostawania wyrobu w kontakcie z ciałem ludzkim (w tym wpływ bioresorpcji); oraz

e) liczbę wyrobów medycznych, które mogą zostać użyte w danej procedurze lub, jeżeli istnieje taka możliwość, w całym okresie życia pacjenta lub użytkownika.

1.2.8. Droga podania

Przy ocenie ryzyka wytwórca musi uwzględnić drogę podania wskazaną w informacji o produkcie.

1.3. Przegląd oceny ryzyka

Wytwórca musi ustanowić i utrzymywać procedurę systematycznego przeglądu informacji o wyrobie medycznym lub podobnych wyrobach, zebranych w fazie poprodukcyjnej. Informacje muszą być ocenione pod względem ewentualnego znaczenia dla bezpieczeństwa, szczególnie w każdym z poniższych przypadków:

a) wykryto uprzednio nierozpoznane zagrożenia;

b) oszacowane ryzyko wynikające z zagrożenia uległo zmianie lub nie może być dłużej akceptowalne;

c) pierwotna ocena została unieważniona w inny sposób.

W przypadkach określonych w lit. a), b) lub c) wyniki oceny wytwórca powinien skierować do procesu zarządzania ryzykiem jako dane wejściowe.

W świetle tych nowych informacji należy rozważyć przegląd odpowiednich środków zarządzania ryzykiem w odniesieniu do wyrobu (włącznie z racjonalnym uzasadnieniem wyboru tkanki zwierzęcej lub pochodnej). Jeżeli możliwe jest, że ryzyko resztkowe lub jego akceptowalność uległy zmianie, należy ocenić i uzasadnić wpływ tej zmiany na uprzednio wdrożone środki sterowania ryzykiem.

Wyniki tej oceny muszą zostać udokumentowane.

2. OCENA PRZEPROWADZANA PRZEZ JEDNOSTKI NOTYFIKOWANE

W przypadku wyrobów medycznych, o których mowa w art. 1 ust. 1, wytwórcy muszą przekazać jednostkom notyfikowanym, o których mowa w art. 4, wszystkie stosowne informacje umożliwiające ocenę ich strategii analizy ryzyka i zarządzania ryzykiem zgodnie z art. 5 ust. 2.

2.1. Informowanie jednostki notyfikowanej o zmianach i nowych informacjach

Wszelkie zmiany dotyczące procesów pozyskiwania, pobierania, obchodzenia się, przetwarzania i inaktywacji lub eliminacji, jak również wszelkie nowe informacje dotyczące ryzyka TSE, zebrane przez wytwórcę i istotne dla wyrobu medycznego, które mogą zmienić wynik oceny ryzyka przeprowadzonej przez wytwórcę, muszą być przekazane jednostce notyfikowanej, a także, w stosownych przypadkach, wymagają zatwierdzenia przez jednostkę notyfikowaną przed ich wdrożeniem.

2.2. Przedłużenie ważności certyfikatów

W kontekście swojej decyzji w sprawie przedłużenia, na dalszy okres wynoszący maksymalnie pięć lat, ważności certyfikatu badania projektu WE lub certyfikatu badania typu WE zgodnie z, odpowiednio, art. 9 ust. 8 dyrektywy 90/385/EWG lub art. 11 ust. 11 dyrektywy 93/42/EWG, jednostka notyfikowana dokonuje do celów niniejszego rozporządzenia przeglądu co najmniej następujących aspektów:

a) zaktualizowane uzasadnienie wykorzystania tkanki zwierzęcej lub pochodnej, w tym porównanie z tkankami stwarzającymi mniejsze ryzyko lub syntetycznymi zamiennikami;

b) zaktualizowana analiza ryzyka;

c) zaktualizowana ocena kliniczna;

d) zaktualizowane dane z badań lub racjonalne uzasadnienia, na przykład w odniesieniu do aktualnych norm zharmonizowanych;

e) identyfikacja wszelkich zmian poczynionych od dnia wydania pierwotnego certyfikatu (lub ostatniego przedłużenia ważności), które mogą wpływać na ryzyko TSE;

f) dowody, że dokumentacja projektu pozostaje zgodna z aktualnym stanem wiedzy w odniesieniu do ryzyka TSE.

2.3. Wzrost całkowitego ryzyka TSE

W przypadku gdy na podstawie informacji przekazanych zgodnie z sekcjami 2.1 lub 2.2 jednostka notyfikowana stwierdza, że wzrosło całkowite ryzyko TSE związane z wyrobem medycznym, postępuje ona zgodnie z procedurą ustanowioną w art. 5.

3. RYGORYSTYCZNE PROCESY STOSOWANE DO POCHODNYCH ŁOJU, O KTÓRYCH MOWA W ART. 1 UST. 4 NINIEJSZEGO ROZPORZĄDZENIA

— Transestryfikacja lub hydroliza w temperaturze co najmniej 200 °C przez co najmniej 20 minut pod ciśnieniem (produkcja glicerolu, kwasów tłuszczowych i estrów kwasów tłuszczowych),

— zmydlanie 12 M NaOH (produkcja glicerolu i mydła)

— proces okresowy: w temperaturze co najmniej 95 °C przez co najmniej 3 godziny,

— proces ciągły: w temperaturze co najmniej 140 °C pod ciśnieniem przez co najmniej 8 minut lub równoważnie,

— destylacja w temperaturze 200 °C.

(1) Dz.U. L 172 z 30.6.2007, s. 84.