Rozporządzenie delegowane Komisji (UE) nr 528/2014 z dnia 12 marca 2014 r. uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 575/2013 w odniesieniu do regulacyjnych standardów technicznych dotyczących ryzyka związanego z opcjami innego niż ryzyko delta w ramach standardowego podejścia do ryzyka rynkowego Tekst mający znaczenie dla EOG

Artykuł 1

Ustalenie wymogów w zakresie funduszy własnych z tytułu ryzyka związanego z opcjami i warrantami innego niż ryzyko delta

1. Instytucje obliczają swoje wymogi w zakresie funduszy własnych z tytułu ryzyka rynkowego związanego z opcjami i warrantami innego niż ryzyko delta zgodnie z art. 329 ust. 3, art. 352 ust. 6 i art. 358 ust. 4 rozporządzenia (UE) nr 575/2013, stosując jedną z następujących metod:

a) metodę uproszczoną opisaną w art. 2 i 3 niniejszego rozporządzenia;

b) metodę delta plus opisaną w art. 4, 5 i 6 niniejszego rozporządzenia;

c) metodę opierającą się na scenariuszu opisaną w art. 7, 8 i 9 niniejszego rozporządzenia.

2. Obliczając wymogi w zakresie funduszy własnych na zasadzie skonsolidowanej instytucje mogą łączyć stosowanie różnych metod. Na zasadzie indywidualnej instytucje mogą łączyć jedynie metodę opierającą się na scenariuszu i metodę delta plus, o ile warunki określone w art. 4–9 zostały spełnione.

3. Do celów dokonywania obliczeń, o których mowa w ust. 1, instytucje podejmują następujące działania:

a) rozkładają koszyki opcji i warrantów na ich elementy bazowe;

b) rozkładają górne i dolne limity lub inne opcje, które dotyczą stóp procentowych obowiązujących w różnych okresach, w łańcuch niezależnych opcji dotyczących różnych okresów (górne i dolne limity);

c) przekształcają opcje lub warranty na swapy stałych stóp procentowych przechodzących w zmienne stopy procentowe w opcje lub warranty na pozycję swapu o stałej stopie procentowej;

d) traktują opcje lub warranty dotyczące więcej niż jednego instrumentu bazowego spośród tych opisanych w art. 5 ust. 3 jak koszyki opcji lub warrantów, w ramach których każda opcja posiada jeden określony instrument bazowy.

Artykuł 2

Jedynie instytucje, które nabywają wyłącznie opcje i warranty, mogą stosować metodę uproszczoną.

Artykuł 3

Ustalanie wymogów w zakresie funduszy własnych zgodnie z metodą uproszczoną

1. Instytucje stosujące metodę uproszczoną ustalają swoje wymogi w zakresie funduszy własnych z tytułu innego niż ryzyko delta ryzyka związanego z opcjami lub gwarancjami kupna i sprzedaży na poziomie odpowiadającym zeru lub różnicy między następującymi wartościami, jeżeli jest wyższa od zera:

a) kwota brutto opisana w ust. 2–5;

b) ważona ryzykiem kwota ekwiwalentu delta, którą oblicza się, mnożąc wartość rynkową instrumentu bazowego przez wartość współczynnika delta, a następnie przez wysokość jednego z następujących wskaźników korygujących:

(i) w odniesieniu do określonego i ogólnego ryzyka związanego z inwestowaniem w akcje lub ryzyka stopy procentowej, wskaźnika określonego zgodnie z częścią trzecią tytuł IV rozdział 2 rozporządzenia (UE) nr 575/2013;

(ii) w odniesieniu do ryzyka cen towarów, wskaźnika określonego zgodnie z częścią trzecią tytuł IV rozdział 4 rozporządzenia (UE) nr 575/2013; oraz

(iii) w odniesieniu do ryzyka walutowego, wskaźnika określonego zgodnie z częścią trzecią tytuł IV rozdział 3 rozporządzenia (UE) nr 575/2013.

2. W przypadku opcji i warrantów należących do jednej z następujących dwóch kategorii kwotę brutto, o której mowa w ust. 1, ustala się zgodnie z przepisami ust. 3–4:

a) jeżeli nabywcy przysługuje bezwarunkowe prawo do nabycia składnika aktywów bazowych po wcześniej ustalonej cenie w dniu wygaśnięcia lub w dowolnym terminie przed dniem wygaśnięcia, oraz jeżeli sprzedawca jest zobowiązany do spełnienia żądania nabywcy („proste opcje lub gwarancje kupna”);

b) jeżeli nabywcy przysługuje bezwarunkowe prawo do sprzedaży składnika aktywów bazowych w sposób opisany w lit. a) („proste opcje lub gwarancje sprzedaży”).

3. Wysokość kwoty brutto, o której mowa w ust. 1, oblicza się, mnożąc maksymalną wartość odpowiadającą kwocie od zera do wartości rynkowej składnika aktywów bazowych przez sumę wymogów w zakresie szczególnego i ogólnego ryzyka rynkowego funduszy własnych wyznaczonych dla instrumentu bazowego i odejmując kwotę zysku, o ile występuje, uzyskaną dzięki natychmiastowemu wykonaniu opcji („wysoka wartość wewnętrzna”), o ile spełniono jeden z następujących warunków:

a) opcja lub warrant obejmuje prawo do sprzedaży składnika aktywów bazowych („długa opcja sprzedaży”) oraz jest powiązana z udziałami w składniku aktywów bazowych („pozycja długa w instrumencie bazowym”);

b) opcja lub warrant obejmuje prawo do nabycia składnika aktywów bazowych („długa opcja kupna”) oraz jest powiązana z obietnicą sprzedaży udziałów w instrumencie bazowym („pozycja krótka w składniku aktywów bazowych”).

4. Jeżeli opcja lub warrant obejmuje prawo do nabycia składnika aktywów bazowych („długa opcja kupna”) lub prawo do sprzedaży składnika aktywów bazowych („długa opcja sprzedaży”), kwota brutto, o której mowa w ust. 1, odpowiada niższej z następujących dwóch:

a) wartości rynkowej składnika aktywów bazowych pomnożonej przez sumę określonych i ogólnych rynkowych wymogów w zakresie funduszy własnych wyznaczonych dla składnika aktywów bazowych;

b) wartości pozycji wyliczonej za pomocą metodą wyceny według wartości rynkowej lub metodą wyceny według modelu, zgodnie z art. 104 ust. 2 lit. b) i c) rozporządzenia (UE) nr 575/2013 („wartość rynkowa opcji lub warrantu”).

5. W przypadku wszystkich rodzajów opcji lub warrantów, które nie wykazują właściwości opisanych w ust. 2, kwota brutto, o której mowa w ust. 1, odpowiada wartości rynkowej danej opcji lub warrantu.

Artykuł 4

Ogólne informacje na temat sposobu ustalania wymogów w zakresie funduszy własnych zgodnie z metodą delta plus

1. Jeżeli instytucje zdecydują się stosować metodę delta plus w odniesieniu do opcji i warrantu, których współczynniki gamma są stałą funkcją ceny instrumentu bazowego i których współczynniki vega są stałą funkcją implikowanej zmienności („stałe opcje i warranty”), wymogi w zakresie funduszy własnych z tytułu ryzyka związanego z opcjami lub warrantami innego niż ryzyko delta oblicza się jako sumę następujących wymogów:

a) wymogów w zakresie funduszy własnych ustanowionych w odniesieniu do częściowych instrumentów pochodnych delta odnoszących się do ceny instrumentów bazowych, które w przypadku opcji lub warrantów na obligacje odpowiadają wymogom ustanowionym w odniesieniu do częściowych instrumentów pochodnych delta odnoszących się do rentowności do wykupu obligacji uprzywilejowanej, a w przypadku opcji swapowych — wymogom ustanowionym w odniesieniu do częściowych instrumentów pochodnych delta odnoszących się do stopy swapu;

b) wymogu ustanowionego w odniesieniu do pierwszego częściowego instrumentu pochodnego wartości opcji lub warrantów w odniesieniu do implikowanej zmienności.

2. Implikowaną zmienność postrzega się jako wartość zmienności w formule cenowej opcji lub warrantu, dla której — przy ustalonym modelu wyceny i przy stałym poziomie wszystkich innych możliwych do zmierzenia parametrów cenowych — teoretyczna cena opcji lub warrantu stanowi równowartość jej wartości rynkowej, przy czym „wartość rynkową” definiuje się zgodnie z przepisami art. 3 ust. 4.

3. Wymogi w zakresie funduszy własnych obowiązujących w odniesieniu do innego niż ryzyko delta ryzyka związanego z opcjami i warrantami, które nie mają ciągłego charakteru, oblicza się w następujący sposób:

a) jeżeli opcje lub warranty zostały nabyte, wymogi w zakresie funduszy własnych odpowiadają zeru lub różnicy między następującymi wartościami, jeżeli jest wyższa od zera:

(i) wartością rynkową opcji lub warrantu w rozumieniu art. 3 ust. 4;

(ii) ważoną ryzykiem kwotą ekwiwalentu delta w rozumieniu art. 3 ust. 1 lit. b);

b) jeżeli opcje lub warranty zostały sprzedane, wymogi w zakresie funduszy własnych odpowiadają zeru lub różnicy między następującymi kwotami, jeżeli jest wyższa od zera:

(i) wartością rynkową składnika aktywów bazowych, która odpowiada maksymalnej możliwej kwocie płatności w dniu wygaśnięcia, jeżeli została ona określona w umowie, lub wartości rynkowej składnika aktywów bazowych lub efektywnej wartości referencyjnej, jeżeli możliwa kwota płatności nie została określona w umowie;

(ii) ważoną ryzykiem kwotą ekwiwalentu delta w rozumieniu art. 3 ust. 1 lit. b).

4. Wartość współczynników gamma i vega wykorzystywanych w obliczeniach wymogów w zakresie funduszy własnych oblicza się zgodnie z odpowiednim modelem wyceny, o którym mowa w art. 329 ust. 1, art. 352 ust. 1 i art. 358 ust. 3 rozporządzenia (UE) nr 575/2013. W przypadku braku możliwości obliczenia wartości współczynnika gamma lub vega zgodnie z postanowieniami tego ustępu, wysokość wymogu kapitałowego z tytułu ryzyka innego niż ryzyko delta oblicza się zgodnie z przepisami ust. 3.

Artykuł 5

Ustalanie wymogów w zakresie funduszy własnych z tytułu ryzyka gamma zgodnie z metodą delta plus

1. Do celów art. 4 ust. 1 lit. a) wymogi w zakresie funduszy własnych z tytułu ryzyka gamma oblicza się zgodnie z procedurą składającą się z następujących etapów:

a) w odniesieniu do każdej opcji lub warrantu oblicza się wpływ współczynników gamma;

b) wpływ współczynników gamma poszczególnych opcji lub warrantów, które odnoszą się do tego samego rodzaju odrębnego instrumentu bazowego, jest sumowany;

c) wymogi w zakresie funduszy własnych z tytułu ryzyka gamma odpowiadają bezwzględnej wartości sumy wszystkich ujemnych wartości wynikających z etapu b). Dodatnie wartości wynikające z etapu b) są pomijane.

2. Do celów etapu opisanego w ust. 1 lit. a) wpływ współczynników gamma oblicza się zgodnie ze wzorem opisanym w załączniku I.

3. Do celów etapu opisanego w ust. 1 lit. b) za rodzaj odrębnego instrumentu bazowego uznaje się:

a) w przypadku stóp procentowych w tej samej walucie: każdy przedział zapadalności wskazany w tabeli 2 w art. 339 rozporządzenia (UE) nr 575/2013;

b) w przypadku akcji i indeksów giełdowych: każdy rynek wskazany w przepisach opracowywanych zgodnie z art. 341 ust. 3 rozporządzenia (UE) nr 575/2013;

c) w przypadku walut obcych i złota: każdą parę walut i złoto;

d) w przypadku towarów: towary uznane za identyczne zgodnie z art. 357 ust. 4 rozporządzenia (UE) nr 575/2013.

Artykuł 6

Ustalanie wymogów w zakresie funduszy własnych z tytułu ryzyka vega zgodnie z metodą delta plus

Do celów art. 4 ust. 1 lit. b) wymogi w zakresie funduszy własnych z tytułu ryzyka vega oblicza się zgodnie z procedurą składającą się z następujących etapów:

a) w odniesieniu do każdej opcji ustala się wartość współczynnika vega;

b) w odniesieniu do każdej opcji oblicza się implikowaną zmienność przy założeniu, że przyczyni się ona do przesunięcia wartości o +/- 25 %, przy czym definicja implikowanej zmienności odpowiada definicji przedstawionej w art. 4 ust. 2;

c) w odniesieniu do każdej opcji wartość współczynnika vega wynikającą z etapu opisanego w lit. a) mnoży się przez założoną wartość przesunięcia implikowanej zmienności wyliczoną w lit. b);

d) w odniesieniu do każdego rodzaju odrębnego instrumentu bazowego w rozumieniu art. 5 ust. 3 sumuje się wartości wynikające z etapu opisanego w lit. c);

e) suma wartości bezwzględnych wynikających z etapu opisanego w lit. d) daje łączny wymóg w zakresie funduszy własnych z tytułu ryzyka vega.

Artykuł 7

Warunki stosowania metody opierającej się na scenariuszu

Instytucje mogą stosować metodę opierającą się na scenariuszu, jeżeli spełniły wszystkie poniższe wymagania:

a) utworzyły jednostkę do spraw kontroli ryzyka, która monitoruje ryzyko związane z portfelem opcji instytucji i przekazuje odpowiednie rezultaty kierownictwu;

b) przekazały właściwym organom informacje o wcześniej ustalonym zakresie ekspozycji, które mają zostać objęte przedmiotową metodą w sposób spójny w długim okresie;

c) uwzględniają wyniki uzyskane dzięki zastosowaniu metody opierającej się na scenariuszu w sprawozdaniach wewnętrznych przekazywanych kadrze kierowniczej wyższego szczebla instytucji.

Do celów lit. b) instytucje wskazują konkretne pozycje, które będą objęte podejściem opartym na scenariuszu, w tym rodzaj produktu lub odpowiednią jednostkę i portfel, specyficzną metodę zarządzania ryzykiem stosowaną w odniesieniu do takich pozycji i specjalną aplikację IT do ich obsługi, a także uzasadnienie przydzielenia do tych pozycji metody opierającej się na scenariuszu w porównaniu z pozycjami przydzielonymi do pozostałych metod.

Artykuł 8

Definicja matrycy scenariusza przewidzianej w podejściu opierającym się na scenariuszu

1. Dla każdego rodzaju odrębnego instrumentu bazowego, o którym mowa w art. 5 ust. 3 instytucja sporządza matrycę scenariusza zawierającą zestaw scenariuszy.

2. Pierwszy wymiar matrycy scenariusza obejmuje zmiany cen w instrumentach bazowych skutkujące podwyższeniem lub obniżeniem ich aktualnej wartości. Zakres tych zmian obejmuje:

a) w przypadku opcji lub warrantów na stopy procentowe, zwiększenie/zmniejszenie założonych stóp procentowych wskazanych w kolumnie 5 tabeli 2 w art. 339 rozporządzenia (UE) nr 575/2013;

b) w przypadku opcji i warrantów na akcje lub indeksy akcyjne, zwiększenie/zmniejszenie wskaźnika korygującego przewidzianego w art. 343 rozporządzenia (UE) nr 575/2013;

c) w przypadku opcji lub warrantów walutowych i na złoto, zwiększenie/zmniejszenie wskaźnika korygującego określonego w art. 351 rozporządzenia (UE) nr 575/2013 lub, w stosownych przypadkach, zwiększenie/zmniejszenie wskaźnika korygującego określonego w art. 354 rozporządzenia (UE) nr 575/2013;

d) w przypadku opcji (warrantów) towarowych, zwiększenie/zmniejszenie wskaźnika korygującego określonego w art. 360 ust. 1 lit. a) rozporządzenia (UE) nr 575/2013.

3. Scenariusze zmiany cen w instrumencie bazowym opracowuje się na bazie siatki składającej się co najmniej z siedmiu punktów, która uwzględnia wyniki bieżących obserwacji i umożliwia podzielenie zakresu, o którym mowa w ust. 2, na równe części.

4. Drugi wymiar matrycy scenariusza definiuje się w oparciu o zmiany zmienności. Zakres zmian poziomu zmienności utrzymuje się w granicach ± 25 % implikowanej zmienności, przy czym definicja implikowanej zmienności odpowiada definicji przedstawionej w art. 4 ust. 2. Zakres ten dzieli się na równe części na siatce składającej się co najmniej z trzech punktów, które uwzględniają punkt zakładający wprowadzenie zmiany o 0 %.

5. Matryca scenariusza obejmuje wszelkie możliwe kombinacje punktów, o których mowa w ust. 3 i 4. Każda kombinacja stanowi jeden scenariusz.

Artykuł 9

Ustalanie wymogów w zakresie funduszy własnych zgodnie z metodą opierającą się na scenariuszu

Zgodnie z metodą opierającą się na scenariuszu wymogi w zakresie funduszy własnych z tytułu ryzyka związanego z opcjami i warrantami innego niż ryzyko delta oblicza się zgodnie procedurą składającą się z następujących etapów:

a) w odniesieniu do każdej indywidualnej opcji lub warrantu stosuje się wszystkie scenariusze, o których mowa w art. 8, w celu obliczenia symulowanej straty lub zysku netto dla każdego scenariusza. Wspomnianą symulację przeprowadza się, korzystając z pełnych modeli aktualizacji wyceny, poprzez symulację zmiany cen dzięki stosowaniu modeli wyceny bez korzystania z lokalnych przybliżeń tych modeli;

b) w odniesieniu do każdego rodzaju odrębnego instrumentu bazowego, o którym mowa w art. 5 ust. 3, agreguje się wartości obliczone zgodnie z lit. a), które odnoszą się do poszczególnych scenariuszy;

c) w odniesieniu do każdego rodzaju odrębnego instrumentu bazowego, o którym mowa w art. 5 ust. 3, obliczenia w ramach „odpowiedniego scenariusza” przeprowadza się w taki sam sposób jak obliczenia w przypadku scenariusza, w ramach którego wartości uzyskane na etapie b) prowadzą do powstania największych strat lub najniższych zysków, jeżeli nie doszło do strat;

d) w odniesieniu do każdego rodzaju odrębnego instrumentu bazowego, o którym mowa w art. 5 ust. 3, wymogi w zakresie funduszy własnych oblicza się zgodnie ze wzorem opisanym w załączniku II;

e) łączny wymóg w zakresie funduszy własnych w przypadku ryzyka związanego z opcjami lub warrantami innego niż ryzyko delta stanowi sumę wymogów w zakresie funduszy własnych obliczonych zgodnie z lit. d) dla wszystkich rodzajów odrębnych instrumentów bazowych, o których mowa w art. 5 ust. 3.

Artykuł 10

Wejście w życie

Niniejsze rozporządzenie wchodzi w życie dwudziestego dnia po jego opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.

Niniejsze rozporządzenie wiąże w całości i jest bezpośrednio stosowane we wszystkich państwach członkowskich.

Załącznik I

Wzór stosowany do celów art. 5 ust. 2

Wzór stosowany do celów art. 5 ust. 2:

wpływ gamma =

× współczynnik gamma × VU2

gdzie VU:

a) w przypadku opcji lub warrantów na stopy procentowe lub obligacje odpowiada zakładanej zmianie dochodu wskazanej w kolumnie 5 tabeli 2 w art. 339 rozporządzenia (UE) nr 575/2013;

b) w przypadku opcji lub warrantów na akcje i indeksów akcyjnych odpowiada wartości rynkowej instrumentu bazowego pomnożonej przez wskaźnik korygujący określony w art. 343 rozporządzenia (UE) nr 575/2013;

c) w przypadku opcji lub warrantów walutowych i na złoto odpowiada wartości rynkowej instrumentu bazowego obliczonej w walucie sprawozdawczej i pomnożonej przez wskaźnik korygujący określony w art. 351 rozporządzenia (UE) nr 575/2013 lub — w stosownych przypadkach — przez współczynnik korygujący określony w art. 354 rozporządzenia (UE) nr 575/2013;

d) w przypadku opcji lub warrantów na towary odpowiada wartości rynkowej instrumentu bazowego pomnożonej przez wskaźnik korygujący określony w art. 360 ust. 1 lit. a) rozporządzenia (UE) nr 575/2013.

Załącznik II

Wzór stosowany do celów art. 9 lit. d)

Wzór stosowany do celów art. 9 lit. d):

wymóg w zakresie funduszy własnych = – min (0,PC-DE)

gdzie:

a) PC („zmiana ceny”) stanowi sumę zmian ceny opcji związanych z tym samym odrębnym rodzajem instrumentu bazowego w rozumieniu art. 5 ust. 3 (znak minus dla strat i znak plus dla zysków) zgodnie z

odpowiednim scenariuszem określonym w art. 9 lit. c);

b) DE oznacza „wpływ delta” obliczony w następujący sposób:

DE = ADEV × PPCU

gdzie:

(i) ADEV („zagregowana wartość ekwiwalentu delta”) oznacza sumę ujemnych i dodatnich współczynników delta pomnożoną przez wartość rynkową instrumentu bazowego będącego przedmiotem umowy, którego opcje są powiązane z tym samym odrębnym rodzajem instrumentu bazowego w rozumieniu art. 5 ust. 3;

(ii) PPCU („procentowa zmiana ceny instrumentu bazowego”) stanowi odsetek zmiany ceny instrumentu bazowego w rozumieniu art. 5 ust. 3 zgodnie z

odpowiednim scenariuszem określonym w art. 9.