Artykuł 7a

1. Bez uszczerbku dla mechanizmu sankcji, o którym mowa w art. 7 ust. 2, i prawa do dwustronnego anulowania transakcji, po przeprowadzeniu konsultacji z Europejską Radą ds. Ryzyka Systemowego i w oparciu o analizę kosztów i korzyści przedstawioną przez EUNGiPW zgodnie z art 74 ust. 4, Komisja może – w drodze aktu wykonawczego – podjąć decyzję o tym, do których instrumentów finansowych, o których mowa w art. 5 ust. 1, lub kategorii transakcji na tych instrumentach finansowych mamieć zastosowanie proces obowiązkowego zakupu na otwartym rynku, o którym mowa w ust. 4–10 niniejszego artykułu, jeżeli Komisja uzna, że obowiązkowe zakupy na otwartym rynku są konieczne, odpowiednie i proporcjonalne, by rozwiązać problem, jakim jest liczba przypadków nieprzeprowadzenia rozrachunku w Unii.

Komisja może przyjąć akt wykonawczy, o którym mowa w akapicie pierwszym, wyłącznie wtedy, gdy spełnione są oba następujące warunki:

a) zastosowanie mechanizmu sankcji, o którym mowa w art. 7 ust. 2, nie przyniosło utrzymującego się w perspektywie długoterminowej spadku liczby przypadków nieprzeprowadzenia rozrachunku w Unii lub nie pozwoliło utrzymać ograniczonego poziomu takich przypadków, nawet po przeprowadzeniu przeglądu poziomu kar pieniężnych zgodnie z ust. 7 ust. 5 akapit drugi;

b) liczba przypadków nieprzeprowadzenia rozrachunku w Unii ma lub może mieć negatywny wpływ na stabilność finansową Unii.

Do celów podjęcia decyzji, o której mowa w akapicie pierwszym, Komisja bierze pod uwagę wszystkie następujące elementy:

a) potencjalny wpływ procesu obowiązkowego zakupu na otwartym rynku na rynki finansowe w Unii;

b) liczba, wolumen i czas trwania przypadków nieprzeprowadzenia rozrachunku, w tym liczba i wolumen przypadków nieprzeprowadzenia rozrachunku na koniec okresu przedłużenia, o którym mowa w ust. 4;

c) czy dany instrument finansowy lub kategoria transakcji w ramach tego instrumentu finansowego zostały już objęte odpowiednimi postanowieniami umownymi dającymi uczestnikom nabywającym prawo do uruchomienia zakupu na otwartym rynku.

Akt wykonawczy przyjmuje się zgodnie z procedurą sprawdzającą, o której mowa w art. 68 ust. 2. Określa się w nim datę rozpoczęcia stosowania, która przypada nie wcześniej niż jeden rok po wejściu tego aktu w życie.

2. EUNGiPW publikuje i aktualizuje na swojej stronie internetowej wykaz instrumentów finansowych określonych w akcie wykonawczym, o którym mowa w ust. 1.

3. Przed przyjęciem aktu wykonawczego, o którym mowa w ust. 1, Komisja:

a) ocenia skuteczność i proporcjonalność mechanizmu sankcji, o którym mowa w art. 7 ust. 2, i w stosownych przypadkach zmienia strukturę lub dotkliwość mechanizmu sankcji w celu zwiększenia efektywności rozrachunku w Unii;

b) sprawdza, czy warunki, o których mowa w ust. 1 zostały spełnione, pomimo uprzedniego zastosowania mechanizmu sankcji, o którym mowa w art. 7 ust. 2, oraz uzasadnienia i potencjalnych kosztów objęcia konkretnych instrumentów finansowych i kategorii transakcji obowiązkowymi zakupami na otwartym rynku.

4. Bez uszczerbku dla prawa do dwustronnego anulowania transakcji, w przypadku gdy Komisja przyjęła akt wykonawczy zgodnie z ust. 1, a uczestnik niewywiązujący się z zobowiązania nie dostarczył uczestnikowi nabywającemu instrumentów finansowych będących przedmiotem tego aktu wykonawczego w terminie pięciu dni roboczych po zamierzonej dacie rozrachunku (zwanym dalej „okresem przedłużenia”), zostaje wszczęty proces obowiązkowego zakupu na otwartym rynku.

Na zasadzie odstępstwa od akapitu pierwszego w zależności od rodzaju aktywów i płynności odnośnych instrumentów finansowych okres przedłużenia można wydłużyć do maksymalnie siedmiu dni roboczych, w przypadku gdy krótszy okres przedłużenia miałby wpływ na sprawne i prawidłowe funkcjonowanie odpowiednich rynków.

Na zasadzie odstępstwa od akapitów pierwszego i drugiego, jeżeli transakcja dotyczy instrumentu finansowego będącego przedmiotem obrotu na rynku na rzecz wzrostu MŚP, okres przedłużenia wynosi 15 dni roboczych, chyba że rynek na rzecz wzrostu MŚP postanowi zastosować krótszy okres.

5. Instrumenty objęte procesem obowiązkowego zakupu na otwartym rynku są dostępne do rozrachunku i dostarczane uczestnikowi nabywającemu w odpowiednim terminie.

6. W przypadku nieprzeprowadzenia rozrachunku w łańcuchu transakcji, czego skutkiem jest nieprzeprowadzenie rozrachunku kolejnych transakcji w łańcuchu, każdy uczestnik ma prawo przenieść swoje zobowiązanie do wszczęcia obowiązkowego zakupu na otwartym rynku na następnego uczestnika w łańcuchu.

Jeżeli pośredniczący uczestnik nabywający przeniesie swoje zobowiązanie zgodnie z akapitem pierwszym, uznaje się, że spełnił wymóg dokonania obowiązkowego zakupu na otwartym rynku wobec uczestnika niewywiązującego się z zobowiązania. Pośredniczący uczestnik nabywający może również przenieść na uczestnika niewywiązującego się z zobowiązania swoje zobowiązania w stosunku do końcowego uczestnika nabywającego zgodnie z ust. 8, 9 i 10.

Odpowiedni CDPW jest informowany o sposobie, w jaki problem transakcji, w odniesieniu do której nie przeprowadzono rozrachunku, został rozwiązany w całym łańcuchu transakcji.

7. Proces obowiązkowego zakupu na otwartym rynku, o którym mowa w ust. 4, nie ma zastosowania do:

a) nieprzeprowadzenia rozrachunku, operacji i transakcji wymienionych w art. 7 ust. 3;

b) transakcji finansowanych z użyciem papierów wartościowych;

c) innych rodzajów transakcji, w których proces zakupu na otwartym rynku jest zbędny;

d) transakcji, które są objęte zakresem art. 15 rozporządzenia (UE) nr 236/2012.

8. Bez uszczerbku dla mechanizmu sankcji, o którym mowa w art. 7 ust. 2, w przypadku gdy cena instrumentów finansowych uzgodniona w momencie transakcji różni się od ceny zapłaconej za dokonanie zakupu na otwartym rynku, uczestnik odnoszący korzyść z takiej różnicy cen wypłaca różnicę drugiemu uczestnikowi nie później niż drugiego dnia roboczego po tym, jak instrumenty finansowe zostały dostarczone w wyniku zakupu na otwartym rynku.

9. Jeżeli nie uda się dokonać zakupu na otwartym rynku lub jeżeli zakup taki nie jest możliwy, uczestnik nabywający może wybrać między otrzymaniem rekompensaty pieniężnej a odroczeniem dokonania zakupu na otwartym rynku do stosownego późniejszego terminu (zwanym dalej „okresem odroczenia”). Jeżeli odpowiednie instrumenty finansowe nie zostaną dostarczone uczestnikowi nabywającemu na koniec okresu odroczenia, uczestnikowi nabywającemu wypłaca się rekompensatę pieniężną.

Rekompensatę pieniężną wypłaca się nie później niż drugiego dnia roboczego po zakończeniu procesu obowiązkowego zakupu na otwartym rynku, o którym mowa w ust. 4, albo - w przypadku, gdy uczestnik nabywający wybierze odroczenie dokonania zakupu - po upływie okresu odroczenia.

10. Uczestnik niewywiązujący się z zobowiązania zwraca podmiotowi, który dokonuje zakupu na otwartym rynku, wszystkie kwoty zapłacone w związku z procesem obowiązkowego zakupu na otwartym rynku wszczętym zgodnie z ust. 4 akapit pierwszy, w tym wszelkie opłaty za wykonanie transakcji wynikające z zakupu na otwartym rynku. O takich opłatach uczestnicy są wyraźnie informowani.

11. Ust. 4–10 mają zastosowanie do wszystkich transakcji na instrumentach finansowych, o których mowa w art. 5 ust. 1, dopuszczonych do obrotu lub będących przedmiotem obrotu w systemie obrotu lub rozliczanych przez kontrahenta centralnego w następujący sposób:

a) w odniesieniu do transakcji rozliczanych przez kontrahenta centralnego, dany kontrahent centralny jest podmiotem, który dokonuje zakupu na otwartym rynku, zgodnie z ust. 4–10;

b) w odniesieniu do transakcji nierozliczanych przez kontrahenta centralnego, ale dokonywanych w systemie obrotu, dany system obrotu w swoim regulaminie wewnętrznym nakłada na swoich członków i uczestników obowiązek stosowania środków, o których mowa w ust. 4–10;

c) w odniesieniu do wszystkich transakcji innych niż transakcje, o których mowa w lit. a) i b) niniejszego akapitu, CDPW w swoich regulaminach wewnętrznych nakładają na swoich uczestników obowiązek, zgodnie z którym podlegają oni środkom, o których mowa w ust. 4–10.

CDPW przedstawia kontrahentom centralnym i systemom obrotu niezbędne informacje na temat rozrachunku, aby umożliwić im wypełnienie ich obowiązków wynikających z niniejszego ustępu.

Bez uszczerbku dla lit. a), b) oraz c) akapitu pierwszego, CDPW mogą monitorować dokonywanie zakupów na otwartym rynku, jak określono w tych literach, w odniesieniu do instrukcji dotyczących wielokrotnego rozrachunku, na tych samych instrumentach finansowych i o tym samym terminie zakończenia okresu realizacji, w celu zminimalizowania liczby zakupów na otwartym rynku, które mają zostać dokonane, a tym samym zminimalizowania wpływu na ceny odpowiednich instrumentów finansowych.

12. Niniejszy artykuł nie ma zastosowania, gdy główny system obrotu akcjami znajduje się w państwie trzecim. Umiejscowienie głównego systemu obrotu akcjami określa się zgodnie z art. 16 rozporządzenia (UE) nr 236/2012.

13. EUNGiPW może zalecić Komisji zawieszenie, w proporcjonalny sposób, mechanizmu zakupu na otwartym rynku, o którym mowa w ust. 4–10, w odniesieniu do konkretnych kategorii instrumentów finansowych, jeżeli jest to konieczne do uniknięcia poważnego zagrożenia dla stabilności finansowej lub dla prawidłowego funkcjonowania rynków finansowych w Unii lub do wyeliminowania takiego zagrożenia. Do takiego zalecenia dołącza się w pełni uzasadnioną ocenę jego konieczności i nie podaje się go do wiadomości publicznej.

Przed wydaniem zalecenia, o którym mowa w akapicie pierwszym, EUNGiPW przeprowadza konsultacje z członkami ESBC oraz Europejską Radą ds. Ryzyka Systemowego.

Bez zbędnej zwłoki po otrzymaniu zalecenia Komisja, na podstawie uzasadnienia i dowodów przedstawionych przez EUNGiPW, zawiesza w drodze aktu wykonawczego mechanizm obowiązkowego zakupu na otwartym rynku, o którym mowa w ust. 4 – 10, w odniesieniu do konkretnych kategorii instrumentów finansowych albo odmawia wprowadzenia zalecanego zawieszenia. W przypadku odmowy wprowadzenia zalecanego zawieszenia Komisja przedstawia EUNGiPW pisemne uzasadnienie. Takie informacje nie są podawane do wiadomości publicznej.

Akt wykonawczy, o którym mowa w akapicie trzecim, przyjmuje się zgodnie z procedurą, o której mowa w art. 68 ust. 3.

Powiadomienie o zawieszeniu mechanizmu obowiązkowego zakupu na otwartym rynku przekazuje się EUNGiPW i publikuje się je w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej oraz na stronie internetowej Komisji.

Zawieszenie mechanizmu obowiązkowego zakupu na otwartym rynku pozostaje ważne przez początkowy okres nie dłuższy niż sześć miesięcy, licząc od daty rozpoczęcia stosowania tego zawieszenia.

Jeżeli podstawy zawieszenia nadal mają zastosowanie, Komisja może, w drodze aktu wykonawczego, przedłużyć zawieszenie na dodatkowe okresy nie dłuższe niż trzy miesiące każdy, przy czym całkowity okres zawieszenia nie może przekroczyć 12 miesięcy. Wszelkie przedłużenia zawieszenia publikuje się zgodnie z akapitem piątym.

Akt wykonawczy, o którym mowa w akapicie siódmym, przyjmuje się zgodnie z procedurą, o której mowa w art. 68 ust. 3. Z odpowiednim wyprzedzeniem przed upływem zawieszenia, o którym mowa w akapicie szóstym, lub przedłużenia, o którym mowa w akapicie siódmym, EUNGiPW przedstawia Komisji opinię, czy podstawy zawieszenia nadal mają zastosowanie.

14. W przypadku gdy Komisja przyjęła akt wykonawczy zgodnie z ust. 1, w regularnych odstępach czasu i co najmniej raz na cztery lata dokonuje przeglądu tej decyzji, aby ocenić, czy warunki określone w tym ustępie nadal są spełniane.

Komisja uważa, że obowiązkowe zakupy na otwartym rynku przestały mieć uzasadnienie lub gdy nie rozwiązują one problemu nieprzeprowadzania rozrachunku w Unii i nie są już konieczne, odpowiednie ani proporcjonalne, Komisja przyjmuje, bez zbędnej zwłoki, akty wykonawcze zmieniające lub uchylające akt wykonawczy, o którym mowa w ust. 1.

Akt wykonawczy, o którym mowa w akapicie drugim, przyjmuje się zgodnie z procedurą sprawdzającą, o której mowa w art. 68 ust. 2.

Jeżeli EUNGiPW uważa, że obowiązkowe zakupy na otwartym rynku przestały mieć uzasadnienie lub gdy nie rozwiązują one problemu nieprzeprowadzania rozrachunku w Unii i nie są już konieczne, odpowiednie ani proporcjonalne, może on zalecić Komisji zmianę lub uchylenie aktu wykonawczego, o którym mowa w ust. 1. Ust. 13 akapity pierwszy – czwarty stosuje się odpowiednio.

15. EUNGiPW, opracowuje, w ścisłej współpracy z członkami ESBC, projekty regulacyjnych standardów technicznych w celu doprecyzowania:

a) szczegółów funkcjonowania odpowiedniego procesu zakupu na otwartym rynku, o którym mowa w ust. 4–10, w tym stosownych ram czasowych, skalibrowanych z uwzględnieniem rodzaju aktywów i płynności instrumentów finansowych, na dostarczenie instrumentów finansowych w wyniku procesu zakupu na otwartym rynku;

b) okoliczności, w których okres przedłużenia można wydłużyć, w zależności od rodzaju aktywów i płynności instrumentów finansowych, zgodnie z warunkami, o których mowa w ust. 4 akapit drugi, z uwzględnieniem kryteriów oceny płynności na mocy art. 2 ust. 1 pkt 17 rozporządzenia (UE) nr 600/2014;

c) szczegółów mechanizmu przenoszenia na mocy ust. 6;

d) innych rodzajów transakcji, w których proces zakupu na otwartym rynku jest zbędny, jak określono w ust. 7 lit. c), takich jak uzgodnienia dotyczące zabezpieczeń finansowych lub transakcje, które obejmują przepisy dotyczące kompensowania sald na zamknięcie;

e) metody obliczania rekompensaty pieniężnej, o której mowa w ust. 9;

f) niezbędnych informacji na temat rozrachunku, o których mowa w ust. 11 akapit drugi; oraz

g) szczegółów dotyczących sposobu, w jaki uczestnicy CDPW, kontrahenci centralni oraz członkowie systemu obrotu, mają uwzględniać specyfikę inwestorów detalicznych przy dokonywaniu obowiązkowego zakupu na otwartym rynku zgodnie z ust. 11.

EUNGiPW przedstawi Komisji te projekty regulacyjnych standardów technicznych do dnia 17 stycznia 2025 r.

Komisja jest uprawniona do uzupełnienia niniejszego rozporządzenia w drodze przyjmowania regulacyjnych standardów technicznych, o których mowa w akapicie pierwszym, zgodnie z art. 10–14 rozporządzenia (UE) nr 1095/2010.