Załącznik V

1. Wymogi dotyczące konstrukcji, montażu i kontroli

1.1. Definicje

Do celów niniejszego załącznika:

1.1.1.

„układy hamulcowe sprężynowe” oznaczają układy, w których energia niezbędna do hamowania dostarczana jest przez działanie jednej lub wielu sprężyn jako urządzenia do przechowywania energii;

1.1.2.

„ciśnienie” oznacza ciśnienie ujemne, jeżeli ściśnięcie sprężyn uzyskuje się za pomocą urządzenia podciśnieniowego.

2. Wymogi ogólne

Do celów niniejszego załącznika maksymalna prędkość konstrukcyjna oznacza prędkość pojazdu poruszającego się do przodu, chyba że wyraźnie wskazano inaczej.

2.1.

Układ hamulcowy sprężynowy nie może być stosowany jako układ hamulcowy roboczy, o ile nie mają zastosowania warunki określone w pkt 2.2. Układ hamulcowy sprężynowy może zostać jednak użyty w przypadku uszkodzenia części zespołu przenoszącego układu hamulcowego roboczego, aby osiągnąć szczątkową skuteczność określoną w pkt 3.1.4 załącznika II, pod warunkiem że kierowca może stopniować jego działanie.

2.1.1.

Hamulce sprężynowe mogą być stosowane jako układ hamulcowy awaryjny niezależnie od maksymalnej prędkości konstrukcyjnej pojazdu, pod warunkiem że kierowca może stopniować ich działanie hamujące oraz że spełnione są wymogi dotyczące skuteczności zawarte w załączniku II.

Wyjątkowo, w przypadku pojazdów o maksymalnej prędkości konstrukcyjnej nieprzekraczającej 30 km/h, w których stosuje się w układzie hamulcowym awaryjnym hamulce sprężynowe z regulacją dwupołożeniową (np. pokrętło lub przełącznik) i kierowca nie może stopniować działania hamującego, muszą być spełnione następujące wymogi:

2.1.1.1.

Kierowca musi mieć możliwość uruchamiania hamulców sprężynowych ze swojego siedzenia, trzymając co najmniej jedną rękę na kierownicy.

2.1.1.2.

Należy osiągnąć skuteczność hamowania określoną w załączniku II do niniejszego rozporządzenia.

2.1.1.3.

Wymaganą skuteczność należy uzyskać bez zbaczania pojazdu z jego kierunku jazdy, bez nienormalnych drgań i bez blokowania kół.

2.1.2.

Podciśnieniowe hamulce sprężynowe nie są stosowane do pojazdów ciągniętych.

Energia potrzebna do ściśnięcia sprężyny w celu zwolnienia hamulca jest dostarczana i sterowana za pomocą urządzenia sterującego uruchamianego przez kierowcę.

2.2.

W pojazdach o maksymalnej prędkości konstrukcyjnej nieprzekraczającej 30 km/h, układ hamulcowy sprężynowy może być stosowany jako układ hamulcowy roboczy, pod warunkiem że kierowca może stopniować jego działanie hamujące.

W przypadku układu hamulcowego sprężynowego stosowanego jako układ hamulcowy roboczy spełnione muszą być następujące dodatkowe wymogi:

2.2.1.

wymogi dotyczące czasu reakcji, jak określono w sekcji 6 załącznika III;

2.2.2.

z jak najdokładniej wyregulowanymi hamulcami sprężynowymi musi być możliwe uruchomienie:

2.2.2.1.

hamulca 10 razy w ciągu minuty, przy silniku pracującym na biegu jałowym (uruchomienia hamulca rozkłada się równomiernie w tym okresie);

2.2.2.2.

układu hamulcowego roboczego 6 razy, rozpoczynając od ciśnienia nie większego niż ciśnienie włączenia źródła energii. Podczas tego badania urządzenia do przechowywania energii nie mogą być zasilane. Ponadto wszystkie urządzenia do przechowywania energii dla wyposażenia pomocniczego muszą być odcięte.

2.2.3.

Hamulce sprężynowe muszą być zaprojektowane w taki sposób, aby nie były podatne na uszkodzenie w wyniku zmęczenia. Producent dostarcza zatem służbie technicznej odpowiednie sprawozdania z prób zmęczeniowych.

2.3.

Mała zmiana ciśnienia w każdym obwodzie zasilającym komory ściskania sprężyny nie może powodować znaczących zmian siły hamowania.

2.4.

Następujące wymogi mają zastosowanie do ciągników wyposażonych w hamulce sprężynowe:

2.4.1.

Obwód zasilający komory ściskania sprężyny musi mieć własny zasobnik energii albo musi być zasilany z co najmniej dwóch niezależnych zasobników energii. Powietrzny przewód zasilający lub hydrauliczny przewód dodatkowy pojazdu ciągniętego może być odgałęziony od tego przewodu zasilającego pod warunkiem, że spadek ciśnienia w wyżej wymienionych przewodach nie spowoduje włączenia siłowników sprężynowych.

2.4.2.

Do wyposażenia pomocniczego można pobierać energię z przewodu zasilającego siłowników hamulców sprężynowych tylko pod warunkiem, że jego działanie, nawet w przypadku uszkodzenia źródła energii, nie spowoduje, że zapas energii dla siłowników sprężynowych spadnie poniżej poziomu, od którego możliwe jest tylko jedno luzowanie siłowników sprężynowych.

2.4.3.

W każdym przypadku, podczas ponownego napełniania układu hamulcowego od stanu zero ciśnienia, hamulce sprężynowe pozostaną w pełni uruchomione niezależnie od pozycji urządzenia sterującego, dopóki ciśnienie w układzie hamulcowym roboczym jest wystarczające, aby zapewnić co najmniej wymaganą skuteczność hamowania awaryjnego przy użyciu urządzenia sterującego układu hamulcowego roboczego.

2.4.4.

Raz uruchomione, hamulce sprężynowe nie mogą być zwolnione, chyba że ciśnienie w układzie hamulcowym roboczym jest wystarczające, aby zapewnić co najmniej określoną szczątkową skuteczność hamowania pojazdu obciążonego, jak określono w pkt 3.1.4 załącznika II, przy użyciu urządzenia sterującego układu hamulcowego roboczego.

2.5.

W ciągnikach układ musi być tak zaprojektowany, aby było możliwe co najmniej trzykrotne włączenie i zwolnienie hamulców, jeżeli początkowe ciśnienie w komorze ściskania sprężyny jest równe maksymalnej wartości przewidzianej konstrukcyjnie. W przypadku pojazdów ciągniętych wyposażonych w nadciśnieniowe powietrzne układy hamulcowe musi być możliwe co najmniej trzykrotne zwolnienie hamulców po odłączeniu pojazdu ciągniętego, przy czym przed odłączeniem ciśnienie w przewodzie zasilającym musi wynosić 750 kPa. Przed sprawdzeniem hamulec bezpieczeństwa musi być jednak zwolniony. Warunki te muszą być spełnione, gdy hamulce są możliwie dokładnie wyregulowane. Dodatkowo musi być możliwe włączenie i zwolnienie układu hamulcowego postojowego, jak określono w pkt 2.2.2.10 załącznika I, kiedy przyczepa jest połączona z ciągnikiem.

2.6.

W przypadku ciągników ciśnienie w komorze ściskania sprężyny, przy którym sprężyny zaczynają uruchamiać hamulce (te ostatnie muszą być wyregulowane możliwie dokładnie), nie może być wyższe niż 80 % minimalnej wartości normalnie dostępnego ciśnienia.

2.7.

W przypadku pojazdów ciągniętych wyposażonych w nadciśnieniowe powietrzne układy hamulcowe ciśnienie w komorze ściskania sprężyny, przy którym sprężyny zaczynają uruchamiać hamulce, nie może być wyższe niż uzyskane po czterech pełnych uruchomieniach układu hamulcowego roboczego zgodnie z pkt 1.3 części A załącznika IV. Początkowe ciśnienie jest ustalone na wartość 700 kPa.

2.8.

W przypadku pojazdów ciągniętych wyposażonych w hydrauliczne układy hamulcowe niewykorzystujące zmagazynowanej energii do zapewnienia ciśnienia w komorze ściskania sprężyny, ciśnienie, przy którym sprężyny zaczynają uruchamiać hamulce, nie może być większe niż 1 200 kPa.

2.9.

W przypadku pojazdów ciągniętych wyposażonych w hydrauliczne układy hamulcowe wykorzystujące zmagazynowanej energii do zapewnienia ciśnienia w komorze ściskania sprężyny, ciśnienie w komorze ściskania sprężyny, przy którym sprężyny zaczynają uruchamiać hamulce, nie może być wyższe niż uzyskane po czterech pełnych uruchomieniach układu hamulcowego roboczego zgodnie z pkt 1.3 części C załącznika IV. Początkowe ciśnienie jest ustalone na wartość 12 000 kPa. Ponadto ciśnienie w przewodzie dodatkowym, przy którym sprężyny zaczynają uruchamiać hamulce, nie może być większe niż 1 200 kPa.

2.10.

Kiedy ciśnienie w przewodzie zasilającym w energię komorę ściskania sprężyny, poza przewodami dodatkowego urządzenia zwalniającego z zastosowaniem cieczy pod ciśnieniem, spada do poziomu, przy którym części hamulca zaczynają się poruszać, musi się uruchamiać optyczne lub dźwiękowe urządzenie ostrzegawcze. Pod warunkiem, że wymóg ten jest spełniony, urządzenie ostrzegawcze może obejmować sygnał ostrzegawczy określony w pkt 2.2.1.29.1.1 załącznika I. Wymóg ten ma zastosowania do pojazdów ciągniętych.

2.11.

Jeżeli ciągnik dopuszczony do ciągnięcia pojazdu kategorii R i S z układem hamowania ciągłego lub półciągłego jest wyposażony w układ hamulcowy sprężynowy, samoczynne uruchomienie tego układu musi spowodować uruchomienie hamulców pojazdu ciągniętego.

2.12.

Pojazdy ciągnięte, w których stosuje się zasoby energii nadciśnieniowego powietrznego układu hamulcowego w celu spełnienia wymogów dotyczących hamulca automatycznego, określone w pkt 3.2.3 załącznika II, muszą także spełniać jeden z następujących wymogów, kiedy pojazd ciągnięty jest odłączony od ciągnika, a jego urządzenie sterujące hamulca postojowego znajduje się w zwolnionej pozycji (hamulce sprężynowe nie są uruchomione):

2.12.1.

kiedy zasoby energii układu hamulcowego roboczego zmniejszają się do poziomu ciśnienia nie mniejszego niż 280 kPa ciśnienie w komorze ściskania sprężyny hamulca musi się obniżyć do 0 kPa, aby w pełni uruchomić hamulce sprężynowe. Wymóg ten sprawdza się przy stałym ciśnieniu w zasobniku energii układu hamulcowego roboczego, wynoszącym 280 kPa;

2.12.2.

obniżenie ciśnienia w zasobniku energii układu hamulcowego roboczego prowadzi do odpowiedniego zmniejszenia ciśnienia w komorze ściskania sprężyny.

3. Pomocnicze urządzenie zwalniające

3.1.

Układ hamulcowy sprężynowy musi być tak zaprojektowany, aby w przypadku uszkodzenia w tym układzie możliwe było w dalszym ciągu zwolnienie hamulców. Można to uzyskać przez stosowanie pomocniczego urządzenia zwalniającego (powietrznego, hydraulicznego, mechanicznego itd.).

Pomocnicze urządzenia zwalniające, w których wykorzystywany jest zapas energii do zwalniania, muszą pobierać energię z zasobnika, który jest niezależny od zasobnika energii normalnie wykorzystywanego dla układu hamulcowego sprężynowego. Powietrzny lub ciekły czynnik roboczy w takim pomocniczym urządzeniu zwalniającym może działać na tę samą powierzchnię tłoka w komorze ściskania sprężyny, która jest wykorzystywana w normalnym układzie hamulcowym sprężynowym, pod warunkiem że do dodatkowego urządzenia zwalniającego zastosowano oddzielny przewód. Połączenie tego przewodu z normalnym przewodem łączącym urządzenie sterujące z siłownikami hamulców sprężynowych musi znajdować się przy każdym siłowniku sprężynowym bezpośrednio przed przyłączem do komory ściskania sprężyny, jeżeli nie jest wykonane w obudowie siłownika. Połączenie to musi zawierać urządzenie, które zabezpiecza przed wpływem jednego przewodu na drugi. Wymogi określone w pkt 2.2.1.5 załącznika I mają również zastosowanie do tego urządzenia.

3.1.1.

W celu spełnienia wymogu określonego w pkt 3.1 komponenty zespołu przenoszącego układu hamulcowego mogą być traktowane jako bezawaryjne, jeżeli zgodnie z pkt 2.2.1.2.7 załącznika I nie są one podatne na pęknięcie, pod warunkiem że są wykonane z metalu lub materiału mającego podobne właściwości i nie ulegają znacznym odkształceniom w czasie normalnego hamowania.

3.2.

Jeżeli działanie pomocniczego urządzenia omówionego w pkt 3.1 wymaga użycia narzędzia lub klucza, narzędzie takie lub klucz należy przechowywać w pojeździe.

3.3.

W przypadku gdy dodatkowe urządzenie zwalniające wykorzystuje zmagazynowaną energię do zwalniania hamulców mają zastosowanie następujące dodatkowe wymogi:

3.3.1.

Wymogi określone w pkt 2.4 muszą być stosowane we wszystkich przypadkach, w których używane jest takie samo urządzenie sterujące dodatkowego urządzenia zwalniającego hamulec sprężynowy jak w przypadku układu hamulcowego awaryjnego lub postojowego.

3.3.2.

Jeżeli urządzenie sterujące dla pomocniczego układu zwalniającego hamulec sprężynowy jest oddzielone od urządzenia sterującego układu hamulcowego awaryjnego lub postojowego, wymogi określone w pkt 2.3 są stosowane dla obu układów sterowania. Wymogi określone w pkt 2.4.4 nie mają jednak zastosowania do pomocniczego układu zwalniającego hamulec sprężynowy. Ponadto pomocnicze urządzenie sterujące zwalniania musi być umieszczone tak, aby było zabezpieczone przed uruchomieniem przez kierowcę z normalnej pozycji jazdy.

3.4.

Jeżeli w pomocniczym układzie zwalniającym używane jest powietrze pod ciśnieniem, układ powinien być aktywowany za pomocą oddzielnego urządzenia sterującego niepołączonego z urządzeniem sterującym hamulca sprężynowego.