Załącznik III

CZĘŚĆ 1

Wymogi ogólne

W przypadku gdy związki hodowców lub przedsiębiorstwa hodowlane, lub osoby trzecie wyznaczone przez te związki hodowców lub przedsiębiorstwa hodowlane zgodnie z art. 27 ust. 1 lit. b) przeprowadzają ocenę wartości użytkowej lub ocenę genetyczną, określają i wykorzystują one metody oceny wartości użytkowej lub oceny genetycznej, które są naukowo dopuszczalne zgodnie z ustalonymi zasadami zootechnicznymi i które w stosownych przypadkach uwzględniają:

a) zasady i normy ustanowione przez odpowiednie ośrodki referencyjne Unii Europejskiej, o których mowa w art. 29 ust. 1; lub

b) w przypadku braku takich zasad i norm – zasady ustalone przez ICAR.

CZĘŚĆ 2

Wymogi w zakresie oceny wartości użytkowej

1. Ocenę wartości użytkowej prowadzi się w oparciu o jeden lub większą liczbę poniższych systemów oceny wartości użytkowej opracowany zgodnie z metodami, o których mowa w części 1:

a) ocena wartości użytkowej własnej zwierząt hodowlanych lub ocena wartości użytkowej zwierząt hodowlanych na podstawie ich potomstwa, rodzeństwa lub krewnych w linii bocznej przeprowadzona w stacjach oceny;

b) ocena wartości użytkowej własnej zwierząt hodowlanych lub ocena wartości użytkowej zwierząt hodowlanych na podstawie ich potomstwa, rodzeństwa, krewnych w linii bocznej i innych krewnych przeprowadzona w gospodarstwie;

c) ocena wartości użytkowej poprzez gromadzenie danych z gospodarstw, punktów sprzedaży, rzeźni lub od innych podmiotów;

d) ocena wartości użytkowej grup rówieśnic/rówieśników zwierząt hodowlanych (równoczesne porównanie grup);

e) wszelkie inne systemy oceny wartości użytkowej prowadzonej w oparciu o metody, o których mowa w części 1.

Systemy oceny wartości użytkowej określa się w taki sposób, aby możliwe było dokonanie wiarygodnego porównania zwierząt hodowlanych. Potomstwo, rodzeństwo lub zwierzęta w linii bocznej, które mają być oceniane w stacjach oceny lub w gospodarstwach, wybiera się w sposób bezstronny i nie traktuje się ich wybiórczo. W przypadku przeprowadzania oceny w gospodarstwie, zwierzęta hodowlane rozmieszcza się pomiędzy gospodarstwa w sposób umożliwiający wiarygodne porównanie ocenianych zwierząt hodowlanych.

Związki hodowców i przedsiębiorstwa hodowlane dokonujące tej oceny wartości użytkowej w stacjach oceny, określają w procedurze badania, w oparciu o metody, o których mowa w części 1, warunki przyjęcia zwierząt hodowlanych, zakres informacji o tożsamości zwierząt i o odnośnych wynikach wcześniejszych badań zwierząt uczestniczących w ocenie, wymieniają cechy, o których informacje mają być rejestrowane, podają informacje o stosowanych metodach oceny oraz wszelkie inne niezbędne informacje.

2. Związki hodowców i przedsiębiorstwa hodowlane określają w swych programach hodowlanych zatwierdzonych zgodnie z art. 8 ust. 3 oraz, w stosownych przypadkach, z art. 12, cechy, o których informacje mają być rejestrowane w odniesieniu do celów selekcji określonych w tych programach hodowlanych.

3. W przypadku gdy rejestrowane mają być informacje o cechach produkcji mlecznej, rejestruje się dane dotyczące produkcji mlecznej, cech składu mleka oraz innych istotnych cech określonych w metodach, o których mowa w części 1. Można rejestrować dodatkowe dane dotyczące innych cech mleka lub jakości mleka.

4. W przypadku gdy rejestrowane mają być informacje o cechach produkcji mięsa, rejestruje się dane dotyczące cech produkcji mięsa oraz innych istotnych cech określonych w metodach, o których mowa w części 1. Można rejestrować dodatkowe dane dotyczące innych cech mięsa lub jakości mięsa.

5. W przypadku gdy rejestracji podlegają informacje o innych cechach niż te, o których mowa w pkt 3 i 4 niniejszej części, rejestruje się je zgodnie z metodami, o których mowa w części 1. Mogą one obejmować cechy charakterystyczne dla poszczególnych gatunków i ras, takie jak pokrój ciała, płodność, łatwość porodu, cechy związane ze zdrowiem zwierzęcia, żywotność potomstwa, długowieczność, jakość włókna, zużycie paszy, posłuszeństwo, cechy związane ze zrównoważonym użytkowaniem oraz wszelkie inne istotne cechy w odniesieniu do celów selekcji określonych w programie hodowlanym zatwierdzonym zgodnie z art. 8 ust. 3 oraz, w stosownych przypadkach, z art. 12.

6. Dane zgromadzone na temat cech, o których mowa w pkt 3, 4 i 5, uwzględnia się w ocenie genetycznej tylko wtedy, gdy dane te są generowane w oparciu o system rejestracji informacji o cechach określony w programie hodowlanym zatwierdzonym zgodnie z art. 8 ust. 3 oraz, w stosownych przypadkach, z art. 12.

7. Dla każdej z zarejestrowanych informacji o cechach, o których mowa w pkt 3, 4 i 5, informacje o zastosowanych systemach oceny wartości użytkowej, zastosowanej procedurze oceny oraz, w stosownych przypadkach, zastosowanej metodzie walidacji wyników oceny, określa się w programie hodowlanym zatwierdzonym zgodnie z art. 8 ust. 3 oraz, w stosownych przypadkach, z art. 12.

8. W przypadku przeprowadzania oceny genetycznej cech, o których mowa w pkt 3, 4 i 5, rejestracja informacji o cechach zapewnia, aby pod koniec oceny możliwe było oszacowanie wiarygodności wartości hodowlanych dla tych cech.

9. Zgromadzone dane, o których mowa w pkt 1 lit. c) niniejszej części, mogą zostać zarejestrowane jako informacje o cechach i uwzględnione w ocenie genetycznej wyłącznie wówczas, gdy te dane poddane zostały walidacji w oparciu o metody, o których mowa w części 1.

CZĘŚĆ 3

Wymogi w zakresie oceny genetycznej

1. Ocena genetyczna zwierząt hodowlanych obejmuje istotne cechy produkcyjne i pozaprodukcyjne, o których mowa w części 2, w odniesieniu do celów selekcji określonych w programach hodowlanych zatwierdzonych zgodnie z art. 8 ust. 3 oraz, w stosownych przypadkach, z art. 12.

2. Ocena genetyczna obejmuje jedynie cechy, o których mowa w części 2, o których rejestruje się informacje zgodnie z programem hodowlanym zatwierdzonym zgodnie z art. 8 ust. 3 oraz, w stosownych przypadkach, z art. 12.

3. Wartości hodowlane zwierząt hodowlanych szacuje się za pomocą metod, o których mowa w części 1, w oparciu o:

a) dane o zwierzętach hodowlanych zgromadzone w ramach oceny wartości użytkowej, o której mowa w części 2;

b) zgromadzone informacje o genomie zwierząt hodowlanych;

c) dane wygenerowane wszelkimi innymi metodami za pomocą metod, o których mowa w części 1; lub

d) połączenie informacji i danych, o których mowa w lit. a), b) i c).

4. Metody statystyczne stosowane w ocenie genetycznej muszą być zgodne z metodami, o których mowa w części 1. Te metody statystyczne muszą gwarantować ocenę genetyczną, która jest nieobciążona błędem wpływu głównych efektów środowiskowych i struktury danych, oraz która uwzględnia wszystkie dostępne informacje dotyczące zwierzęcia hodowlanego, jego potomstwa, rodzeństwa, zwierząt w linii bocznej oraz innych krewnych, w zależności od systemu oceny wartości użytkowej.

5. Wiarygodność oszacowanych wartości hodowlanych oblicza się w oparciu o metody, o których mowa w części 1. Przy publikowaniu oszacowanych wartości hodowlanych dla zwierząt hodowlanych wskazuje się wiarygodność opublikowanych wartości hodowlanych oraz datę dokonania oceny.

6. Ocenie genetycznej podlegają samce zwierząt hodowlanych czystorasowych z gatunku bydła, których nasienie przeznaczone jest do sztucznego unasienniania. Tej oceny genetycznej głównych cech produkcyjnych w odniesieniu do programu hodowlanego dokonuje się w oparciu o metody, o których mowa w części 1; można również przeprowadzić ocenę genetyczną innych istotnych cech produkcyjnych i pozaprodukcyjnych w oparciu o metody, o których mowa w części 1. W przypadku przeprowadzania oceny genetycznej samców zwierząt hodowlanych czystorasowych z gatunku bydła, których nasienie przeznaczone jest do sztucznego unasienniania, w odniesieniu do tych cech, publikuje się wartości hodowlane dla tych cech, z wyjątkiem wartości hodowlanych zwierząt, o których mowa w art. 21 ust. 1 lit. g) (buhaje nieocenione).

7. W przypadku samców zwierząt hodowlanych czystorasowych z gatunku bydła, których nasienie przeznaczone jest do sztucznego unasienniania, minimalna wiarygodność wartości hodowlanych musi wynosić przynajmniej:

a) w przypadku buhajów należących do ras mlecznych (w tym ras o podwójnym użytkowaniu) – 0,5 dla głównych cech produkcji mlecznej lub dla głównych indeksów złożonych łączących wartości hodowlane oszacowane dla większej liczby cech indywidualnych;

b) w przypadku buhajów należących do ras mięsnych (w tym ras o podwójnym użytkowaniu) – 0,3 dla głównych cech produkcji mięsnej lub dla głównych indeksów złożonych łączących wartości hodowlane oszacowane dla większej liczby cech indywidualnych.

8. Wymogi dotyczące minimalnych wiarygodnych wartości, o których mowa w pkt 7, nie mają zastosowania do samców zwierząt hodowlanych czystorasowych z gatunku bydła, które:

a) wykorzystuje się do oceny w zakresie limitów ilościowych niezbędnych, aby związek hodowców przeprowadził takie oceny, zgodnie z art. 21 ust. 1 lit. g) (buhaje nieocenione); lub

b) uczestniczą w programie hodowlanym wymagającym przeprowadzenia oceny wartości użytkowej lub oceny genetycznej, którego celem jest zachowanie rasy lub zachowanie różnorodności genetycznej w obrębie rasy.

9. Samce zwierząt hodowlanych czystorasowych z gatunku bydła ocenione genomowo uznaje się za zdatne do sztucznego unasienniania, jeżeli ich ocena genomowa jest:

a) zwalidowana zgodnie z metodami, o których mowa w części 1, dla każdej genomowo ocenianej cechy;

b) poddawana ponownej walidacji dla tych cech w regularnych odstępach czasu i w każdym przypadku, gdy nastąpią znaczne zmiany w ocenie genomowej, ocenie genetycznej albo populacji referencyjnej.

10. Związek hodowców lub przedsiębiorstwo hodowlane, lub – na wniosek tego związku hodowców lub przedsiębiorstwa hodowlanego – osoba trzecia wyznaczona przez ten związek hodowców lub przedsiębiorstwo hodowlane zgodnie z art. 27 ust. 1 lit. b), przekazują do publicznej wiadomości informacje o wadach genetycznych i szczególnych cechach genetycznych zwierząt hodowlanych, które mają związek z programem hodowlanym.