Załącznik III

W załączniku X do rozporządzenia delegowanego (UE) nr 1322/2014 wprowadza się następujące zmiany:

1) W pkt A dodaje się pkt 3 w brzmieniu:

„3.

Oprócz wymogów określonych w pkt 2 należy spełnić wymogi dotyczące działania składanych konstrukcji zabezpieczających przed skutkami przewrócenia się pojazdu (ROPS), określone w sekcji B3.”;

2) w pkt B wprowadza się następujące zmiany:

1) pkt 3.1.2.2.5 otrzymuje brzmienie:

„3.1.2.2.5.

Do pierwszego obciążenia tyłu konstrukcji należy wybrać bok, który w uznaniu organów właściwych w zakresie badań zostanie poddany serii obciążeń w warunkach najbardziej niekorzystnych dla konstrukcji. Obciążenie boczne przykłada się do strony przeciwnej płaszczyzny symetrii ciągnika niż obciążenie wzdłużne. Obciążeniu przedniemu należy poddać ten sam bok wzdłużnej płaszczyzny symetrii konstrukcji zabezpieczającej, co bok poddany obciążeniu bocznemu.”;

2) dodaje się sekcję B3 w brzmieniu:

„B3 WYMOGI DOTYCZĄCE DZIAŁANIA SKŁADANYCH KONSTRUKCJI ZABEZPIECZAJĄCYCH PRZED SKUTKAMI PRZEWRÓCENIA SIĘ POJAZDU

5.1. Zakres

Niniejsza sekcja zawiera minimalne wymogi dotyczące działania i badań dla zamocowanych z tyłu składanych ROPS, które są podnoszone lub opuszczane ręcznie przez stojącego operatora (ze wspomaganiem częściowym lub bez) i zamykane ręcznie lub automatycznie.

5.2. Do celów niniejszej sekcji przyjmuje się następujące definicje:

5.2.1.

»ręcznie obsługiwana składana ROPS« jest zamocowaną z tyłu konstrukcją zabezpieczającą typu dwufilarowego, ręcznie podnoszoną/opuszczaną bezpośrednio przez operatora (ze wspomaganiem częściowym lub bez);

5.2.2.

»automatycznie składana ROPS« jest zamocowaną z tyłu konstrukcją zabezpieczającą typu dwufilarowego z pełnym wspomaganiem operacji podnoszenia/opuszczania;

5.2.3.

»system blokady« jest urządzeniem zamontowanym w celu blokowania, ręcznie lub automatycznie, ROPS w pozycji podniesionej lub opuszczonej;

5.2.4.

»obszar chwytania« jest obszarem określonym przez producenta jako część ROPS lub dodatkowy uchwyt zamontowany do ROPS, w którym to obszarze operatorowi wolno przeprowadzać operacje podnoszenia/opuszczania;

5.2.5.

»dostępna część obszaru chwytania« jest obszarem obsługi ROPS przez operatora podczas operacji podnoszenia/opuszczania; obszar ten określa się w odniesieniu do geometrycznego środka przekroju obszaru chwytania;

5.2.6.

»strefa dostępna« jest przestrzenią, w której stojący operator może przykładać siłę w celu podniesienia lub opuszczenia ROPS;

5.2.7.

»punkt zaciskający« oznacza punkt, w którym części przesuwają się w stosunku do siebie nawzajem lub w stosunku do części nieruchomych w taki sposób, że istnieje niebezpieczeństwo zaciśnięcia lub ściśnięcia człowieka lub niektórych części jego ciała;

5.2.8.

»punkt tnący« oznacza punkt, w którym części przesuwają się wzdłuż względem siebie lub wzdłuż względem innych części w taki sposób, że istnieje niebezpieczeństwo zaciśnięcia, ściśnięcia lub przecięcia człowieka lub niektórych części jego ciała;

5.2.9.

»miejsce do stania« oznacza miejsce na platformie ciągnika dostępne z głównego dostępu do miejsca kierowcy z wystarczającą przestrzenią dla stojącego operatora.

5.3. Ręcznie obsługiwana składana ROPS

5.3.1. Warunki wstępne do badania

5.3.1.1. Obszar chwytania

Ręcznie obsługuje stojący operator, chwytając jedno- lub wielokrotnie obszar chwytania pałąka.

Pałąk może być obsługiwany z podłoża lub miejsca do stania na platformie (rys. 7.8a i 7.8b).

Operator może obsługiwać pałąk równolegle do jego toru lub przed jego torem.

Dopuszcza się proces wieloetapowy z wieloma pozycjami operatora i wieloma określonymi obszarami chwytania.

Obszar chwytania musi być trwale i wyraźnie oznaczony (rys. 7.9).

Powierzchnia ta musi być zaprojektowana bez ostrych krawędzi, ostrych naroży ani szorstkich powierzchni, które mogłyby spowodować uraz operatora.

Obszar ten może się znajdować po jednej lub po obu stronach ciągnika i może stanowić część konstrukcyjną pałąka lub dodatkowych uchwytów. W tym obszarze chwytania ręczna obsługa w celu podnoszenia lub opuszczania pałąka nie może zagrażać operatorowi przecięciem, ściśnięciem ani niekontrolowanymi ruchami.

5.3.1.2. Strefy dostępne

Określa się trzy dostępne strefy o różnej dopuszczalnej sile w odniesieniu do poziomej płaszczyzny podłoża i płaszczyzn pionowych stycznych do zewnętrznych części ciągnika, które ograniczają pozycję lub przemieszczenie operatora (rys. 7.10).

Strefa I: strefa wygody

Strefa II: strefa dostępna bez pochylania ciała do przodu

Strefa III: strefa dostępna po pochyleniu ciała do przodu

Obsługa pałąka równolegle do jego toru.

Położenie i ruch operatora są ograniczone przez przeszkody. Są to części ciągnika określone pionowymi płaszczyznami stycznymi do zewnętrznych krawędzi przeszkody.

Jeżeli operator musi ruszyć stopami podczas ręcznej obsługi pałąka, przemieszczenie jest dozwolone w obrębie płaszczyzny równoległej do toru pałąka lub w obrębie tylko jednej płaszczyzny równoległej do płaszczyzny poprzedniej, tak aby ominąć przeszkodę. Całkowite przemieszczenie uznaje się za połączenie linii prostych równoległych i prostopadłych do toru pałąka. Dopuszcza się przemieszczenie prostopadłe, pod warunkiem że operator zbliża się do pałąka. Dostępny obszar uznaje się za obszar obejmujący różne dostępne strefy (rys. 7.11).

Obsługa pałąka przed jego torem:

Tylko w przypadku obsługi pałąka przed jego torem rozszerzenia strefy II i III uznaje się za dostępne (rys. 7.12). W rozszerzeniach tych dopuszczalne siły uruchamiające są takie same jak odpowiednio w strefie II i w strefie III.

Jeżeli operator musi się przemieścić podczas ręcznej obsługi pałąka, musi się to odbyć poprzez przemieszczenie bez żadnej przeszkody w płaszczyźnie równoległej do toru pałąka.

W takim przypadku dostępny obszar uznaje się za obszar obejmujący różne dostępne strefy.

5.3.1.3. Miejsce do stania

Każde miejsce do stania na platformie podane przez producenta musi być dostępne z głównego dostępu do miejsca kierowcy oraz spełniać następujące wymogi:

— Miejsce przewidziane do stania musi posiadać przestrzeń wystarczającą na obie stopy operatora, musi być płaskie i mieć powierzchnię przeciwpoślizgową. W zależności od konfiguracji maszyny może składać się z dwóch oddzielnych powierzchni i wykorzystywać części maszyny. Musi ono być umieszczone w taki sposób, żeby operator mógł utrzymać równowagę podczas przeprowadzania wymaganej obsługi i znajdował się na jednakowej wysokości, z tolerancją ± 50 mm.

— Należy zamontować uchwyt(-y) lub poręcze w celu zapewnienia trzech punktów oparcia. Można uznać, że części maszyny spełniają te wymagania.

Uważa się, że miejsce do stania posiada wystarczającą przestrzeń, jeżeli jego powierzchnia jest co najmniej kwadratem o długości każdego boku w przekroju 400 mm (rys. 7.13).

Alternatywnie wymóg dotyczący miejsca do stania można spełnić, zapewniając przestrzeń wystarczającą na jedną stopę na płaskiej powierzchni oraz na jedno kolano na siedzeniu.

5.3.1.4. Warunki badania

Ciągnik musi posiadać opony o największej średnicy wskazanej przez producenta oraz o najmniejszym przekroju poprzecznym dla opon o tej średnicy. Opony muszą być napompowane do ciśnienia zalecanego dla pracy w terenie.

Należy zapewnić możliwie najwęższy rozstaw kół tylnych; szerokość rozstawu kół przednich musi być jak najbliższa szerokości wspomnianego rozstawu. Jeśli istnieje możliwość rozstawienia kół przednich na dwa sposoby, różniące się w równym stopniu od najwęższego rozstawienia kół tylnych, należy wybrać z tych dwóch szersze rozstawienie kół przednich.

5.3.2. Procedura badania

Celem badania jest pomiar siły potrzebnej do podnoszenia lub opuszczania pałąka. Badanie przeprowadza się w warunkach statycznych: bez wcześniejszego ruchu pałąka. Każdego pomiaru siły koniecznej do podnoszenia lub opuszczania pałąka dokonuje się w kierunku stycznym do toru pałąka i przechodzącym przez środek geometryczny przekrojów obszaru chwytania.

Uznaje się, że obszar chwytania jest dostępny, jeżeli znajduje się w dostępnych strefach lub w przestrzeni obejmującej różne dostępne strefy (rys. 7.14).

Siłę konieczną do podnoszenia i opuszczania pałąka mierzy się w różnych punktach, które znajdują się w dostępnej części obszaru chwytania (rys. 7.15).

Pierwszego pomiaru dokonuje się na końcu dostępnej części obszaru chwytania, kiedy pałąk jest w pełni opuszczony (pkt 1 na rys. 7.15).

Drugi pomiar jest określony zgodnie z położeniem pkt 1 po obróceniu pałąka do punktu, w którym prostopadła do toru pałąka jest pionowa (pkt 2 na rys. 7.15).

Trzeciego pomiaru dokonuje się po obróceniu pałąka do wierzchołka dostępnej części obszaru chwytania (pkt 3 na rys. 7.15).

Jeżeli podczas tego trzeciego pomiaru pałąk nie jest całkowicie podniesiony, dokonuje się pomiaru w punkcie na końcu dostępnej części obszaru chwytania, kiedy pałąk jest w pełni podniesiony (pkt 4 na rys. 7.15).

Jeżeli między pkt 1 i pkt 3 tor końca dostępnej części obszaru chwytania punktu przecina granicę pomiędzy strefą I i II, przeprowadzany jest dodatkowy pomiar w tym punkcie (rys. 7.16).

Maksymalne siły w tych punktach nie mogą przekraczać siły dopuszczalnej dla danej strefy (I, II lub III).

W celu pomiaru siły w wymaganych punktach, możliwy jest bezpośredni pomiar jej wartości lub pomiar momentu potrzebnego do podniesienia lub obniżenia pałąka, aby obliczyć siłę.

5.3.3. Warunek akceptacji

5.3.3.1. Wymóg dotyczący siły

Siła dopuszczalna do uruchomienia ROPS zależy od dostępnej strefy, jak pokazano w tabeli 7.2.

Tabela 7.2

Dopuszczalne siły

Strefa

I

II

III

Siła dopuszczalna (N)

100

75

50

Dopuszcza się wzrost o nie więcej niż 25 % dopuszczalnych sił, jeżeli pałąk jest w pełni obniżony lub w pełni podniesiony.

Dopuszcza się wzrost o nie więcej niż 25 % dopuszczalnych sił, jeżeli pałąk jest obsługiwany przed jego torem.

Dopuszcza się wzrost o nie więcej niż 50 % dopuszczalnych sił podczas operacji opuszczania.

5.3.3.2. Wymogi dodatkowe

Ręczna obsługa w celu podnoszenia lub opuszczania pałąka nie może zagrażać operatorowi przecięciem, ściśnięciem ani niekontrolowanymi ruchami.

Punkt zaciskający nie jest uważany za niebezpieczny dla dłoni operatora, jeżeli w obszarze chwytania odległości bezpieczeństwa między pałąkiem i stałymi częściami ciągnika są nie mniejsze niż 100 mm dla dłoni, nadgarstka i pięści oraz 25 mm dla palca (norma ISO 13854:1996). Odległości bezpieczeństwa sprawdza się w odniesieniu do sposobu obsługi przewidzianego przez producenta w instrukcji obsługi.

5.4. System blokady ręcznej

Urządzenie zamontowane w celu blokowania ROPS w położeniu podniesionym/opuszczonym musi być zaprojektowane:

— do obsługi przez jednego stojącego operatora i położone w jednej z dostępnych stref;

— jako praktycznie nieoddzielone od ROPS (na przykład sworznie stosowane jako sworznie zamykające lub przytrzymujące);

— w celu uniknięcia możliwości pomyłki podczas blokowania (należy wskazać prawidłowe położenie sworzni);

— w sposób uniemożliwiający przypadkowe usunięcie lub zgubienie części.

Jeżeli elementami do zablokowania ROPS w położeniu uniesionym/opuszczonym są sworznie, muszą one być swobodnie wsuwane lub wysuwane. Jeżeli w tym celu konieczne jest przyłożenie siły do pałąka, musi to być zgodne z wymaganiami pkt 1 i 3 lub 4 (zob. pkt 5.3).

Wszystkie inne urządzenia blokujące muszą być skonstruowane zgodnie z zasadami ergonomii w odniesieniu do kształtu i siły, w szczególności w celu uniknięcia zagrożenia ściśnięciem lub przecięciem.

5.5. Wstępne badanie układu automatycznej blokady

Układ automatycznej blokady zamontowany w ręcznie obsługiwanej składanej ROPS należy poddać badaniu wstępnemu przed badaniem wytrzymałościowym konstrukcji zabezpieczającej.

Pałąk jest przemieszczany z pozycji dolnej do zablokowanej pozycji podniesionej i z powrotem. Powyższe czynności odpowiadają jednemu cyklowi. Należy wykonać 500 cykli.

Można to wykonać ręcznie lub za pomocą energii zewnętrznej (siłowników hydraulicznych, pneumatycznych lub elektrycznych). W obu przypadkach siłę przykłada się w płaszczyźnie równoległej do toru pałąka i przechodzącej przez obszar chwytania. Prędkość kątowa pałąka musi być w przybliżeniu stała i mniejsza niż 20 stopni/s.

Po 500 cyklach siła przyłożona kiedy pałąk jest w położeniu pionowym, nie może przekraczać o więcej niż 50 % siły dopuszczalnej (tabela 7.2).

Pałąk odblokowuje się zgodnie z instrukcją obsługi.

Po ukończeniu 500 cykli nie przeprowadza się konserwacji ani regulacji systemu blokady.

Uwaga 1: Badanie wstępne można zastosować również do układów ROPS składanych automatycznie. Badanie należy przeprowadzić przed badaniem wytrzymałościowym ROPS.

Uwaga 2: Badanie wstępne może być przeprowadzone przez producenta. W takim przypadku producent dostarcza stacji badawczej zaświadczenie stwierdzające, że badanie zostało wykonane zgodnie z procedurą badania oraz że po ukończeniu 500 cykli nie przeprowadzono konserwacji ani regulacji systemu blokady. Jednostka badawcza sprawdza działanie urządzenia, przeprowadzając jeden cykl z pozycji dolnej do zablokowanej pozycji podniesionej i z powrotem.

Rysunek 7.8 a

Z podłoża

Rysunek 7.8 b

Z platformy

Rysunek 7.9

Obszar chwytania

obszar chwytania

Tekst z obrazka

Rysunek 7.10

Strefy dostępne

(Wymiary w mm)

widok górny stref dostępnych

widok górny stref dostępnych

podłoże

Tekst z obrazka

Rysunek 7.11

Przestrzeń obejmująca strefy dostępne

(Wymiary w mm)

przemieszczenie z jedną zmianą kierunku

przemieszczenie bez jednej zmiany kierunku

przeszkoda

przeszkoda

Tekst z obrazka

Rysunek 7.12

Obsługa pałąka przed jego torem

Strefy dostępne

(Wymiary w mm)

Tekst z obrazka

Rysunek 7.13

Miejsce do stania na platformie

Rysunek 7.14

Przykład dostępnej części obszaru chwytania

strefy dostępne

tor obszaru chwytania

dostępna część obszaru chwytania

Rysunek 7.15

Punkty, w których kontroluje się wymaganą siłę

punkt 1

punkt 2

punkt 3

punkt 4

Rysunek 7.16

Punkt dodatkowy, w którym mierzy się wymaganą siłę

punkt dodatkowy

punkt 1

punkt 2

punkt 3

punkt 4

”;

3) w wyjaśnieniach dotyczących załącznika X wyjaśnienie (1) otrzymuje brzmienie:

„(1)

Poza numeracją sekcji B2 i B3, która została zharmonizowana z całym załącznikiem, tekst wymogów i numeracja określona w pkt B są identyczne z tekstem i numeracją w standardowym kodeksie OECD dotyczącym urzędowych badań konstrukcji zabezpieczających przed skutkami przewrócenia się pojazdu, montowanych z tyłu w kołowych ciągnikach rolniczych i leśnych o wąskim rozstawie kół, standardowy kodeks OECD nr 7, wydanie 2017 z lutego 2017 r.”.