Załącznik IV

1. SZKOLENIE PILOTÓW

1.1. Wymogi ogólne

Osoba podejmująca szkolenie w zakresie prowadzenia statku powietrznego musi być wystarczająco wykształcona oraz dojrzała fizycznie i psychicznie, aby móc zdobyć, utrzymać i wykazać odpowiednią wiedzę teoretyczną i umiejętności praktyczne.

1.2. Wiedza teoretyczna

Pilot musi zdobyć i utrzymywać poziom wiedzy odpowiedni do funkcji pełnionych na pokładzie statku powietrznego oraz proporcjonalny do ryzyka związanego z danym rodzajem działalności. Taka wiedza musi obejmować przynajmniej następujące dziedziny:

a) prawo lotnicze;

b) wiedza ogólna o statkach powietrznych;

c) kwestie techniczne związane z daną kategorią statku powietrznego;

d) wykonywanie i planowanie lotu;

e) możliwości i ograniczenia człowieka;

f) meteorologia;

g) nawigacja;

h) procedury operacyjne, w tym zarządzanie zasobami;

i) zasady lotu;

j) łączność; oraz

k) umiejętności pozatechniczne, w tym rozpoznawanie zagrożeń i błędów oraz zarządzanie nimi.

1.3. Wykazanie i utrzymanie wiedzy teoretycznej

1.3.1.

Zdobywanie i utrzymywanie wiedzy teoretycznej musi być wykazywane podczas szkolenia przez ciągłe oceny oraz, w stosownych przypadkach, w drodze egzaminów.

1.3.2.

Musi być utrzymywany odpowiedni poziom kompetencji w zakresie wiedzy teoretycznej. Spełnienie wymogów musi być wykazywane w drodze regularnych ocen, egzaminów, testów lub kontroli. Częstotliwość egzaminów, testów lub kontroli musi być proporcjonalna do poziomu ryzyka związanego z daną działalnością.

1.4. Umiejętności praktyczne

Pilot musi nabywać i utrzymywać umiejętności praktyczne, stosownie do pełnionych przez siebie funkcji na pokładzie statku powietrznego. Takie umiejętności muszą być proporcjonalne do ryzyka związanego z danym rodzajem działalności oraz – jeżeli wymagają tego funkcje pełnione na pokładzie statku powietrznego – muszą obejmować:

a) czynności wykonywane przed lotem i w trakcie lotu, w tym w odniesieniu do osiągów, masy i wyważenia statku powietrznego, kontroli i obsługi technicznej statku powietrznego, planowania zapotrzebowania na paliwo/energię, oceny warunków pogodowych, planowania trasy, ograniczeń korzystania z przestrzeni powietrznej oraz dostępności dróg startowych;

b) operacje na lotnisku i kręgu nadlotniskowym;

c) środki i procedury zapobiegania kolizjom;

d) pilotowanie statku powietrznego według zewnętrznych punktów odniesienia;

e) manewry w locie, w tym manewry w sytuacjach krytycznych, oraz związane z tym manewry wyprowadzania z tych sytuacji, w miarę technicznych możliwości;

f) starty i lądowania normalne oraz z wiatrem bocznym;

g) lot wyłącznie według wskazań przyrządów, stosownie do rodzaju działalności;

h) procedury operacyjne, w tym umiejętność pracy w zespole i zarządzania zasobami stosownie do rodzaju operacji, w układzie załogi jedno- i wieloosobowej;

i) nawigację i stosowanie przepisów ruchu lotniczego oraz pokrewnych procedur, z wykorzystaniem, stosownie do przypadku, punktów odniesienia lub pomocy nawigacyjnych;

j) postępowanie w sytuacjach anormalnych i awaryjnych, w tym w przypadkach symulowanych niesprawności wyposażenia statku powietrznego;

k) przestrzeganie procedur służb ruchu lotniczego i łączności;

l) aspekty specyficzne dla danego typu lub klasy statku powietrznego;

m) dodatkowe szkolenie praktyczne, które może być wymagane w celu ograniczenia ryzyka związanego z określonym rodzajem działalności; oraz

n) umiejętności pozatechniczne, w tym rozpoznawanie zagrożeń i błędów oraz zarządzanie nimi – przy zastosowaniu odpowiedniej metodologii oceny połączonej z oceną umiejętności technicznych.

1.5. Wykazywanie i utrzymywanie umiejętności praktycznych

1.5.1.

Pilot musi wykazać się zdolnością do przeprowadzania procedur i wykonywania manewrów z poziomem kompetencji odpowiednim dla funkcji pełnionych na pokładzie statku powietrznego poprzez:

a) pilotowanie statku powietrznego w granicach jego ograniczeń;

b) właściwą ocenę sytuacji i wykorzystanie zespołu umiejętności lotniczych;

c) stosowanie wiedzy lotniczej;

d) zachowywanie ciągłej kontroli nad statkiem powietrznym w taki sposób, że zapewniony jest pozytywny wynik wykonywanej procedury lub manewru; oraz

e) umiejętności pozatechniczne, w tym rozpoznawanie zagrożeń i błędów oraz zarządzanie nimi – przy zastosowaniu odpowiedniej metodologii oceny połączonej z oceną umiejętności technicznych.

1.5.2.

Musi być utrzymywany odpowiedni poziom umiejętności praktycznych. Spełnienie tego wymogu musi być wykazywane w drodze regularnych ocen, egzaminów, testów lub kontroli. Częstotliwość egzaminów, testów lub kontroli musi być proporcjonalna do poziomu ryzyka związanego z daną działalnością.

1.6. Biegłość językowa

Pilot musi mieć biegłość językową w stopniu odpowiednim do funkcji pełnionych na pokładzie statku powietrznego. Taka biegłość językowa obejmuje:

a) umiejętność rozumienia dokumentów zawierających informacje pogodowe;

b) umiejętność posługiwania się lotniczymi mapami tras, odlotów i podejść oraz związanymi z nimi dokumentami zawierającymi informacje lotnicze; oraz

c) umiejętność porozumiewania się z innymi członkami załogi i służbami żeglugi powietrznej we wszystkich fazach lotu, w tym podczas przygotowań do lotu, w języku używanym do łączności radiowej w odniesieniu do danego lotu.

1.7. Szkoleniowe urządzenia symulacji lotu

W przypadku wykorzystywania szkoleniowego urządzenia symulacji lotu (zwanego dalej „FSTD”) do szkolenia lub do wykazania, że zdobyto lub utrzymano umiejętności praktyczne, ten FSTD musi spełniać warunki wymagane dla danego poziomu osiągów w tych obszarach, które mają znaczenie dla wykonania określonego zadania. W szczególności odtworzenie konfiguracji, właściwości pilotażowe, osiągi statku i zachowanie układów muszą odpowiednio odwzorowywać cechy danego statku powietrznego.

1.8. Kurs szkoleniowy

1.8.1.

Szkolenie musi być prowadzone w formie kursu szkoleniowego.

1.8.2.

Kurs szkoleniowy musi spełniać następujące warunki:

a) dla każdego rodzaju kursu musi zostać opracowany program szkolenia; oraz

b) kurs szkoleniowy musi obejmować zarówno szczegółową wiedzę teoretyczną, jak i – w stosownych przypadkach – praktyczne szkolenie w locie (w tym szkolenie na urządzeniach symulacji lotu).

1.9. Instruktorzy

1.9.1. Instruktaż teoretyczny

Instruktaż teoretyczny muszą prowadzić odpowiednio wykwalifikowani instruktorzy. Muszą oni:

a) posiadać odpowiednią wiedzę w dziedzinie stanowiącej przedmiot szkolenia; oraz

b) potrafić wykorzystywać odpowiednie techniki szkoleniowe.

1.9.2. Szkolenie w powietrzu i szkolenie na symulatorze lotu

Szkolenie w powietrzu i szkolenie na symulatorze lotu muszą być prowadzone przez odpowiednio wykwalifikowanych instruktorów, którzy posiadają następujące kwalifikacje:

a) spełniają wymogi dotyczące poziomu wiedzy teoretycznej i doświadczenia, stosownie do prowadzonego szkolenia;

b) potrafią wykorzystywać odpowiednie techniki szkoleniowe;

c) przećwiczyli techniki szkoleniowe w zakresie manewrów w locie i procedur lotu, będących przedmiotem planowanego szkolenia w locie;

d) wykazali się umiejętnością nauczania w dziedzinach, których ma dotyczyć planowane szkolenie w locie, w tym w zakresie szkolenia dotyczącego czynności wykonywanych przed rozpoczęciem lotu, po jego zakończeniu oraz na ziemi; oraz

e) przechodzą regularne szkolenia odświeżające w celu zapewnienia aktualności standardów szkolenia.

Instruktorzy szkolenia ogólnego prowadzący szkolenie w statku powietrznym muszą również posiadać uprawnienia do pełnienia funkcji pilota dowódcy na statku powietrznym, którego dotyczy prowadzone szkolenie, z wyjątkiem szkolenia na nowy typ statku powietrznego.

1.10. Egzaminatorzy

Osoby odpowiedzialne za ocenę umiejętności pilotów muszą:

a) spełniać wymogi obowiązujące instruktorów szkolenia ogólnego lub na symulatorach lotu; oraz

b) potrafić oceniać wyniki pilota oraz przeprowadzać testy i kontrole w locie.

2. WYMOGI DOTYCZĄCE DOŚWIADCZENIA – PILOCI

Osoba wykonująca czynności członka załogi lotniczej, instruktora lub egzaminatora musi zdobyć i utrzymać odpowiednie doświadczenie w zakresie pełnionych funkcji, chyba że w aktach wykonawczych przyjętych na podstawie niniejszego rozporządzenia przewidziano, że kompetencje wykazuje się zgodnie z pkt 1.5.

3. KONDYCJA ZDROWOTNA – PILOCI

3.1. Kryteria zdrowotne

3.1.1.

Aby należycie wypełniać swoje funkcje, wszyscy piloci muszą podlegać okresowym badaniom stwierdzającym odpowiednią kondycję zdrowotną umożliwiającą im właściwe wykonywanie ich zadań, z uwzględnieniem rodzaju działalności. Spełnienie wymogów musi zostać wykazane w drodze odpowiedniej oceny opartej na najlepszych praktykach w zakresie medycyny lotniczej, z uwzględnieniem rodzaju działalności oraz możliwości pogarszania się stanu psychicznego i fizycznego wraz z wiekiem.

Odpowiednia kondycja zdrowotna obejmująca zarówno zdrowie psychiczne, jak i fizyczne, oznacza niewystępowanie jakiejkolwiek choroby lub niepełnosprawności, które uniemożliwiałyby pilotowi:

a) wykonywanie czynności niezbędnych do prowadzenia statku powietrznego;

b) wykonywanie w każdym czasie przydzielonych mu zadań; lub

c) właściwe postrzeganie otoczenia.

3.1.2.

W przypadku niewykazania w pełni odpowiedniej kondycji zdrowotnej możliwe jest zastosowanie środków łagodzących, zapewniających równoważny poziom bezpieczeństwa lotu.

3.2. Lekarze orzecznicy medycyny lotniczej

Lekarz orzecznik medycyny lotniczej musi:

a) posiadać odpowiednie kwalifikacje oraz prawo wykonywania zawodu lekarza;

b) ukończyć szkolenie z zakresu medycyny lotniczej oraz przechodzić regularne szkolenia odświeżające w celu zapewnienia aktualności standardów oceny; oraz

c) posiadać praktyczną wiedzę i doświadczenie w odniesieniu do warunków, w jakich piloci wykonują swoje zadania.

3.3. Centra medycyny lotniczej

Centra medycyny lotniczej muszą spełniać następujące warunki:

a) dysponować wszystkimi środkami niezbędnymi do wypełniania w pełnym zakresie obowiązków związanych z ich przywilejami. Do środków tych należą między innymi: obiekty, personel, wyposażenie, narzędzia i materiały, dokumentacja zadań, obowiązków i procedur, dostęp do odpowiednich danych oraz prowadzenie i przechowywanie dokumentacji;

b) stosownie do rodzaju działalności i wielkości organizacji wdrażać i utrzymywać system zarządzania zapewniający zgodność z zasadniczymi wymogami określonymi w niniejszym załączniku, zarządzać ryzykiem dotyczącym bezpieczeństwa i stale dążyć do doskonalenia tego systemu; oraz

c) w razie konieczności zawierać porozumienia z innymi odpowiednimi organizacjami, aby zapewnić ciągłą zgodność z tymi wymogami.

4. CZŁONKOWIE PERSONELU POKŁADOWEGO

4.1. Wymogi ogólne

Członkowie personelu pokładowego muszą:

a) przechodzić regularne szkolenia i kontrole w celu osiągania i utrzymywania odpowiedniego poziomu kompetencji w celu wykonywania wyznaczonych im obowiązków z zakresu bezpieczeństwa; oraz

b) przechodzić okresowe badania do celów określenia, czy mają odpowiednią kondycję zdrowotną, aby bezpiecznie wykonywać przydzielone im obowiązki z zakresu bezpieczeństwa. Spełnienie tego wymogu musi zostać wykazane w drodze badań opartych na najlepszej praktyce w zakresie medycyny lotniczej.

4.2. Kurs szkoleniowy

4.2.1.

Stosownie do danego rodzaju operacji lub przywilejów, szkolenie musi być prowadzone w formie kursu szkoleniowego.

4.2.2.

Kurs szkoleniowy musi spełniać następujące warunki:

a) dla każdego rodzaju kursu musi zostać opracowany program szkolenia; oraz

b) kurs szkoleniowy musi obejmować zarówno szczegółową wiedzę teoretyczną, jak i – w stosownych przypadkach – instruktaż praktyczny (w tym szkolenie na urządzeniach symulacji lotu).

4.3. Instruktorzy personelu pokładowego

Instruktaż musi być prowadzony przez odpowiednio wykwalifikowanych instruktorów. Instruktorzy ci muszą:

a) posiadać odpowiednią wiedzę z dziedziny stanowiącej przedmiot szkolenia;

b) potrafić wykorzystywać odpowiednie techniki szkoleniowe; oraz

c) przechodzić regularne szkolenia odświeżające w celu zapewnienia aktualności standardów szkolenia.

4.4. Egzaminatorzy personelu pokładowego

Osoby odpowiedzialne za egzaminowanie personelu pokładowego muszą:

a) spełniać wymogi dotyczące instruktorów personelu pokładowego; oraz

b) potrafić oceniać wyniki personelu pokładowego i przeprowadzać egzaminy.

5. ORGANIZACJE SZKOLENIOWE

Organizacja szkoleniowa prowadząca szkolenia pilotów lub personelu pokładowego musi spełniać następujące wymogi:

a) dysponować wszystkimi środkami niezbędnymi do wypełnienia w pełnym zakresie obowiązków związanych z prowadzoną przez siebie działalnością. Do środków tych należą między innymi: obiekty, personel, wyposażenie, narzędzia i materiały, dokumentacja zadań, obowiązków i procedur, dostęp do odpowiednich danych oraz prowadzenie i przechowywanie dokumentacji;

b) stosownie do rodzaju prowadzonych szkoleń i wielkości organizacji, organizacja musi wdrożyć i utrzymywać system zarządzania zapewniający zgodność z zasadniczymi wymogami określonymi w niniejszym załączniku, zarządzać ryzykiem dotyczącym bezpieczeństwa, w tym ryzykiem związanym z pogorszeniem standardu szkolenia, oraz stale dążyć do doskonalenia takiego systemu; oraz

c) w razie konieczności zawrzeć porozumienia z innymi odpowiednimi organizacjami, aby zapewnić ciągłą zgodność z tymi wymogami.