Załącznik II

Część A

Ogólne cele i programy monitoringu wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi

1. W ramach programów monitoringu wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi ustanowionych na podstawie art. 13 ust. 2:

a) weryfikuje się, czy istniejące środki kontroli ryzyka dla zdrowia ludzkiego w całym łańcuchu dostaw wody od poboru poprzez uzdatnianie i magazynowanie aż do dystrybucji funkcjonują skutecznie oraz czy woda przeznaczona do spożycia przez ludzi w punkcie zgodności jest zdrowa i czysta;

b) podaje się informacje dotyczące jakości dostarczanej wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi w celu wykazania, że obowiązki określone w art. 4 i wartości parametryczne ustalone zgodnie z art. 5 są spełniane;

c) określa się najbardziej odpowiednie sposoby ograniczania ryzyka dla zdrowia ludzkiego.

2. Programy monitoringu ustanowione na podstawie art. 13 ust. 2 obejmują jeden z następujących elementów lub ich kombinację:

a) pobranie i analizę oddzielnych próbek wody;

b) pomiary rejestrowane w procesie ciągłego monitorowania.

Ponadto programy monitoringu mogą obejmować:

a) kontrole zapisów dotyczących sprawności i stanu utrzymania urządzeń;

b) inspekcje obszaru zasilania oraz infrastruktury uzdatniania, magazynowania i dystrybucji, bez uszczerbku dla wymogów dotyczących monitorowania przewidzianych w art. 8 ust. 2 akapit pierwszy lit. c) oraz w art. 10 ust. 1 akapit pierwszy lit. b).

3. Programy monitoringu obejmują również program monitoringu operacyjnego, który zapewnia szybki wgląd w parametry eksploatacyjne i problemy z jakością wody oraz umożliwia szybkie zaplanowane wcześniej działania naprawcze. Takie programy monitoringu operacyjnego dopasowuje się do konkretnego systemu zaopatrzenia, uwzględniając wyniki identyfikacji zagrożeń i zdarzeń niebezpiecznych oraz ocenę ryzyka w systemie zaopatrzenia, a ich celem jest potwierdzenie skuteczności wszystkich środków kontroli w zakresie poboru, uzdatniania, dystrybucji i magazynowania.

Program monitoringu operacyjnego obejmuje monitorowanie parametru „mętność” w zakładzie zaopatrującym w wodę w celu regularnego kontrolowania skuteczności fizycznego usuwania zanieczyszczeń za pomocą procesów filtracji zgodnie z wartościami odniesienia i częstotliwościami wskazanymi w poniższej tabeli (nie dotyczy źródeł wód podziemnych, w przypadku których mętność wynika z obecności żelaza i manganu):

Parametr operacyjny

Wartość odniesienia

Mętność

0,3 NTU w 95 % próbek, i żadna nie przekracza 1 NTU

Objętość (m3) wody dostarczanej lub produkowanej dziennie w strefie zaopatrzenia

Minimalna częstotliwość pobierania próbek i wykonywania analiz

≤ 1 000

Tygodniowo

> 1 000 do ≤ 10 000

Codziennie

> 10 000

Ciągle

Program monitoringu operacyjnego obejmuje również monitorowanie w wodzie surowej następujących parametrów, w celu kontrolowania skuteczności procesów uzdatniania w odniesieniu do ryzyka mikrobiologicznego:

Parametr operacyjny

Wartość odniesienia

Jednostka

Uwagi

Colifagi somatyczne

50 (dla wody surowej)

Jednostki tworzące łysinki (PFU)/100 ml

Ten parametr mierzy się, jeżeli ocena ryzyka wskazuje, że jest to właściwe. Jeżeli zostanie on stwierdzony w wodzie surowej w stężeniach wynoszących > 50 PFU/100 ml, należy przeprowadzić analizę po etapach uzdatniania, aby oznaczyć wartość logarytmiczną usuwania przez występujące bariery oraz ocenić, czy ryzyko przedostania się wirusów chorobotwórczych zostało w wystarczającym stopniu opanowane.

4. Państwa członkowskie zapewniają, aby programy monitoringu były w sposób ciągły poddawane przeglądowi i uaktualniane lub potwierdzane co najmniej co sześć lat.

Część B

Parametry i częstotliwości pobierania próbek

1. Wykaz parametrów

Grupa A

Następujące parametry (grupa A) monitoruje się zgodnie z częstotliwościami monitorowania określonymi w pkt 2 tabela 1:

a) Escherichia coli

(E. coli), enterokoki jelitowe, bakterie grupy coli, liczba kolonii w 22 °C, barwa, mętność, smak, zapach, pH i przewodność elektryczna;

b) inne parametry, które zidentyfikowano jako istotne w programie monitoringu zgodnie z art. 5 ust. 3 oraz, w stosownych przypadkach, w wyniku przeprowadzonej oceny ryzyka w systemie zaopatrzenia określonej w art. 9 oraz w części C niniejszego załącznika.

W szczególnych okolicznościach następujące parametry dodaje się do parametrów grupy A:

a) jony amonu i azotyny, jeśli stosowana jest chloraminacja;

b) glin i żelazo, jeśli są stosowane jako chemikalia do uzdatniania wody.

Escherichia coli

(E. Coli) i enterokoki jelitowe są uważane za „parametry podstawowe”, a częstotliwość ich monitorowania nie podlega zmniejszeniu, chociaż wynikałoby to z oceny ryzyka w systemie zaopatrzenia przeprowadzonej zgodnie z art. 9 oraz częścią C niniejszego załącznika. Zawsze monitoruje się je co najmniej zgodnie z częstotliwościami określonymi w pkt 2 tabela 1.

Grupa B

W celu ustalenia zgodności ze wszystkimi wartościami parametrycznymi określonymi w niniejszej dyrektywie wszystkie pozostałe parametry nieanalizowane w grupie A, a ustalone zgodnie z art. 5, z wyjątkiem parametrów zawartych w załączniku I część D, monitoruje się przynajmniej z częstotliwością określoną w pkt 2 tabela 1, chyba że na podstawie oceny ryzyka w systemie zaopatrzenia przeprowadzonej zgodnie z art. 9 i częścią C niniejszego załącznika zostanie ustalona inna częstotliwość pobierania próbek.

2. Częstotliwości pobierania próbek

Tabela 1. Minimalna częstotliwość pobierania próbek i wykonywania analiz do celów monitorowania zgodności

Objętość wody dostarczanej lub produkowanej dziennie w strefie zaopatrzenia

(zob. uwagi 1 i 2) m3

Parametr grupy A

Liczba próbek rocznie

Parametr grupy B

Liczba próbek rocznie

< 10

> 0 (zob. uwagę 4)

> 0 (zob. uwagę 4)

≥ 10

≤ 100

2

1 (zob. uwagę 5)

> 100

≤ 1 000

4

1

> 1 000

≤ 10 000

4 dla pierwszych 1 000 m3/d

+ 3 na każde dodatkowe 1 000 m3/d i ich część całkowitej objętości

(zob. uwagę 3)

1 dla pierwszych 1 000 m3/d

+ 1 na każde dodatkowe 4 500 m3/d i ich część całkowitej objętości

(zob. uwagę 3)

> 10 000

≤ 100 000

3 dla pierwszych 10 000 m3/d

+ 1 na każde dodatkowe 10 000 m3/d i ich część całkowitej objętości

(zob. uwagę 3)

> 100 000

12 dla pierwszych 100 000 m3/d

+ 1 na każde dodatkowe 25 000 m3/d i ich część całkowitej objętości

(zob. uwagę 3)

Uwaga 1:

Strefa zaopatrzenia jest określonym geograficznie obszarem, z którego pochodzi woda przeznaczona do spożycia przez ludzi z jednego lub większej liczby źródeł i w którym jakość wody można uznać w przybliżeniu za jednorodną.

Uwaga 2:

Wielkości są obliczane jako średnie pobrane w ciągu roku kalendarzowego. Zamiast objętości wody można wykorzystać liczbę mieszkańców strefy zaopatrzenia w celu ustalenia minimalnej częstotliwości, przyjmując, że zużycie wody wynosi 200 l/(dzień* na mieszkańca).

Uwaga 3:

Wskazaną częstotliwość oblicza się w następujący sposób: na przykład 4 300 m3/d = 16 próbek dla parametrów grupy A (cztery dla pierwszych 1 000 m3/d + 12 dla dodatkowych 3 300 m3/d).

Uwaga 4:

Dla dostawców wody, którym nie przyznano odstępstwa na podstawie art. 3 ust. 3 lit. b), państwa członkowskie ustanawiają minimalną częstotliwość pobierania próbek dla parametrów grup A i B, pod warunkiem że parametry podstawowe są monitorowane co najmniej raz w roku.

Uwaga 5:

Państwa członkowskie mogą zmniejszyć częstotliwość pobierania próbek, pod warunkiem że wszystkie parametry ustalone zgodnie z art. 5 są monitorowane co najmniej raz na sześć lat, a także są monitorowane w przypadkach gdy do danego systemu zaopatrzenia w wodę przyłączane jest nowe źródło wody lub wprowadzane są zmiany do tego systemu, w wyniku których można spodziewać się ę potencjalnie niekorzystnego wpływu na jakość wody.

Część C

Ocena ryzyka i zarządzenie ryzykiem w systemie zaopatrzenia

1. Na podstawie wyników oceny ryzyka w systemie zaopatrzenia, o której mowa w art. 9, wykaz parametrów uwzględnianych na potrzeby monitorowania zostaje rozszerzony, a częstotliwości pobierania próbek określone w części B zostają zwiększone, jeżeli spełniony jest którykolwiek z następujących warunków:

a) wykaz parametrów lub częstotliwości określonych w niniejszym załączniku nie jest wystarczający do spełnienia obowiązków nałożonych na podstawie art. 13 ust. 1;

b) do celów art. 13 ust. 5 wymagane jest dodatkowe monitorowanie;

c) niezbędne jest zapewnienie gwarancji określonych w części A pkt 1 lit. a);

d) niezbędne jest zwiększenie częstotliwości pobierania próbek zgodnie z art. 8 ust. 4 akapit pierwszy lit. a).

2. W następstwie oceny ryzyka w systemie zaopatrzenia wykaz parametrów uwzględnianych przy monitorowaniu oraz częstotliwości pobierania próbek określone w części B mogą zostać zmniejszone, o ile spełnione są wszystkie następujące warunki:

a) lokalizację i częstotliwość pobierania próbek ustala się w związku z pochodzeniem parametru, a także zmienności i długofalowej tendencji w zakresie jego stężenia, z uwzględnieniem art. 6;

b) w odniesieniu do zmniejszenia minimalnej częstotliwości pobierania próbek parametru, wyniki uzyskane z próbek pobieranych w regularnych odstępach czasu przez okres co najmniej trzech lat w punktach pobierania próbek reprezentatywnych dla całej strefy zaopatrzenia wynoszą mniej niż 60 % wartości parametrycznej;

c) w odniesieniu do usunięcia parametru z wykazu parametrów, które mają być monitorowane, wyniki uzyskane z próbek pobieranych w regularnych odstępach czasu przez okres co najmniej trzech lat w punktach pobierania próbek reprezentatywnych dla całej strefy zaopatrzenia wynoszą mniej niż 30 % wartości parametrycznej;

d) w odniesieniu do usunięcia parametru z wykazu parametrów, które mają być monitorowane, decyzja opiera się na rezultacie oceny ryzyka, która uwzględnia wyniki monitorowania źródeł wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi i potwierdza, że zdrowie ludzi jest chronione przed niekorzystnym wpływem jakiegokolwiek zanieczyszczenia wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi, jak przewidziano w art. 1;

e) w odniesieniu do zmniejszenia częstotliwości pobierania próbek w odniesieniu do parametru lub usunięcia parametru z wykazu parametrów, które mają być monitorowane, ocena ryzyka potwierdza, że żaden czynnik, który można racjonalnie przewidzieć nie może spowodować pogorszenia jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi.

W przypadku gdy do dnia 12 stycznia 2021 r. dostępne będą już wyniki monitorowania wskazujące na spełnienie warunków określonych w pkt 2 lit. b)–e), od tego dnia wyniki te mogą zostać wykorzystane do dostosowania monitorowania w następstwie oceny ryzyka w systemie zaopatrzenia.

W przypadku gdy dostosowania w monitorowaniu zostały już dokonane w następstwie oceny ryzyka w systemie zaopatrzenia, zgodnie – między innymi – z załącznikiem II część C do dyrektywy 98/83/WE, państwa członkowskie mogą przewidzieć możliwość potwierdzenia ich ważności bez konieczności monitorowania zgodnie z pkt 2 lit. b) i pkt 2 lit. c) w kolejnym okresie co najmniej trzech lat w punktach pobierania próbek reprezentatywnych dla całej strefy zaopatrzenia.

Część D

Metody i punkty pobierania próbek

1. Punkty pobierania próbek określa się w taki sposób, aby zapewnić zgodność z art. 6 ust. 1. W przypadku sieci dystrybucyjnej państwo członkowskie może pobrać próbki w strefie zaopatrzenia lub zakładzie uzdatniania dla określonych parametrów, jeśli można wykazać, że nie będzie niekorzystnej zmiany mierzonej wartości danych parametrów. W miarę możliwości liczbę próbek rozkłada się równomiernie w czasie i przestrzeni.

2. Pobieranie próbek w punkcie zgodności musi spełniać następujące warunki:

a) próbki na potrzeby kontroli zgodności niektórych parametrów chemicznych, w szczególności miedzi, ołowiu i niklu, pobierane są z kranu konsumentów bez uprzedniego spłukiwania. W ciągu dnia należy pobrać losową próbkę o objętości jednego litra. Jako rozwiązanie alternatywne państwa członkowskie mogą stosować metody z ustalonym okresem stagnacji, które lepiej odzwierciedlają sytuację w danym państwie, takie jak średni tygodniowy pobór przez konsumentów, pod warunkiem że na poziomie strefy zaopatrzenia nie prowadzi to do mniejszej liczby wykrywanych przypadków niezgodności niż przy użyciu losowej metody dziennej;

b) próbki na potrzeby kontroli zgodności parametrów mikrobiologicznych w punkcie zgodności pobiera się i traktuje zgodnie z normą EN ISO 19458, pobieranie próbek do celu B.

3. Próbki do badań na obecność bakterii Legionella w wewnętrznych systemach wodociągowych pobiera się w miejscach ryzyka namnażania się bakterii Legionella, w punktach reprezentatywnych dla systemowego narażenia na bakterie Legionella, lub w obu. Państwa członkowskie ustanawiają wytyczne dotyczące metod pobierania próbek w związku z badaniem na obecność bakterii Legionella.

4. Pobieranie próbek w sieci dystrybucyjnej, z wyjątkiem pobierania próbek z kranów konsumentów, musi być zgodne z normą ISO 5667-5. W odniesieniu do parametrów mikrobiologicznych próbek z sieci dystrybucyjnej pobiera się i traktuje zgodnie z normą EN ISO 19458, pobieranie próbek do celu A.