Załącznik V

1. Definicje

Na potrzeby procedury korygowania uzyskiwanych przez laboratoria wyników do celów pomiarów oporu toczenia zastosowanie mają następujące definicje:

1) „laboratorium referencyjne” oznacza laboratorium wchodzące w skład sieci laboratoriów, których nazwy zostały opublikowane w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej na potrzeby procedury korygowania uzyskiwanych przez laboratoria wyników, i zdolne uzyskać dokładność wyników pomiarów określoną w sekcji 3 za pomocą swojej maszyny wzorcującej;

2) „laboratorium kandydujące” oznacza laboratorium uczestniczące w procedurze korygowania uzyskiwanych przez laboratoria wyników, które nie jest laboratorium referencyjnym;

3) „opona kalibracyjna” oznacza oponę, która poddawana jest badaniu na potrzeby przeprowadzenia procedury korygowania wyników uzyskiwanych przez laboratoria;

4) „komplet opon kalibracyjnych” oznacza komplet złożony z co najmniej pięciu opon kalibracyjnych służący do korygowania jednej maszyny;

5) „wartość wyznaczona” oznacza teoretyczną wartość współczynnika oporu toczenia (RRC) dla jednej opony kalibracyjnej, zmierzoną przez teoretyczne laboratorium reprezentatywne dla sieci laboratoriów referencyjnych wykorzystywanej na potrzeby procedury korygowania wyników uzyskiwanych przez laboratoria;

6) „maszyna” oznacza każdy wałek do testowania opon w ramach jednej konkretnej metody pomiaru; przykładowo dwóch wałków pracujących na tym samym bębnie nie uważa się za jedną maszynę.

2. Przepisy ogólne

2.1. Zasada

Wartość pomiarową (m) współczynnika oporu toczenia uzyskaną w laboratorium referencyjnym (l) (RRCm,l

) koryguje się tak, aby odpowiadała wartościom wyznaczonym dla sieci laboratoriów referencyjnych.

Wartość pomiarową (m) współczynnika oporu toczenia uzyskaną przez maszynę w laboratorium kandydującym (c) (RRCm,c

) koryguje się względem jednego, wybranego przezeń laboratorium referencyjnego należącego do sieci.

2.2. Wymagania dotyczące wyboru opon

Komplety opon kalibracyjnych wybiera się na potrzeby procedury korygowania uzyskiwanych przez laboratoria wyników zgodnie z następującymi kryteriami. Jeden komplet opon kalibracyjnych wybiera się wspólnie dla opon C1 i opon C2, a jeden – dla opon C3:

a) komplet opon kalibracyjnych wybiera się tak, aby objąć pełen zakres różnych wartości RRC wspólnie dla opon C1 i opon C2 lub dla opon C3; różnica pomiędzy najwyższą i najniższą wartością RRCm

w danym komplecie opon kalibracyjnych przed korygowaniem wyników i po jego dokonaniu musi wynosić w każdym przypadku co najmniej:

(i) 3 N/kN w przypadku opon C1 i opon C2; oraz

(ii) 2 N/kN w przypadku opon C3;

b) dla każdej opony kalibracyjnej w komplecie opon kalibracyjnych rozkład wartości RRCm

uzyskanych na podstawie zadeklarowanych wartości RRC w laboratoriach kandydujących lub referencyjnych (RRCm,c

lub RRCm,l

) musi być równomierny;

c) wartości indeksu nośności muszą odpowiednio obejmować zakres badanych opon, zapewniając, aby wartości oporu toczenia również obejmowały zakres badanych opon.

Każdą oponę kalibracyjną sprawdza się przed użyciem i wymienia, gdy:

a) stan opony kalibracyjnej uniemożliwia jej użycie w dalszych badaniach; lub

b) odchylenia RRCm,c

lub RRCm,l

przekraczają 1,5 % w porównaniu z wcześniejszymi pomiarami po korekcie uwzględniającej ewentualny dryft maszyny.

2.3. Metoda pomiaru

Laboratorium referencyjne wykonuje pomiar każdej opony kalibracyjnej czterokrotnie i zachowuje trzy ostatnie wyniki do dalszej analizy zgodnie z pkt 4 załącznika 6 do regulaminu EKG ONZ nr 117 i na warunkach określonych w pkt 3 załącznika 6 do regulaminu EKG ONZ nr 117.

Laboratorium kandydujące wykonuje pomiar każdej opony kalibracyjnej (n + 1)-krotnie, gdzie wartość n określona jest w sekcji 5 niniejszego załącznika, i zachowuje n ostatnich wyników do dalszej analizy zgodnie z pkt 4 załącznika 6 do regulaminu EKG ONZ nr 117 i z zastosowaniem warunków określonych w pkt 3 załącznika 6 do regulaminu EKG ONZ nr 117.

Przy każdym pomiarze opony kalibracyjnej zdejmuje się z maszyny zespół opona/koło i ponownie przeprowadza się całą procedurę badania, o której mowa w pkt 4 załącznika 6 do regulaminu EKG ONZ nr 117.

Laboratorium kandydujące lub referencyjne oblicza:

a) wartość pomiarową każdego pomiaru dla każdej opony kalibracyjnej w sposób określony w pkt 6.2 i 6.3 załącznika 6 do regulaminu EKG ONZ nr 117 (tzn. skorygowaną dla temperatury 25 °C i średnicy bębna wynoszącej 2 m);

b) średnią z trzech ostatnich wartości pomiarowych dla każdej opony kalibracyjnej (w przypadku laboratoriów referencyjnych) lub średnią n ostatnich wartości pomiarowych dla każdej opony kalibracyjnej (w przypadku laboratoriów kandydujących); oraz

c) odchylenie standardowe (σm) według następującego wzoru:

gdzie:

i

to numer kolejny opony kalibracyjnej z zakresu od 1 do p;

j

to numer kolejny n ostatnich powtórzeń każdego pomiaru dla danej opony kalibracyjnej z zakresu od 2 do n + 1

n + 1

to liczba powtórzeń pomiaru opony (dla laboratoriów referencyjnych n + 1 = 4, a dla laboratoriów kandydujących n + 1 ≥ 4);

p

to liczba opon kalibracyjnych (p ≥ 5).

2.4. Formaty danych wykorzystywane w obliczeniach i prezentacji wyników

Zmierzone wartości RRC, z uwzględnieniem korekty o średnicę bębna i temperaturę, zaokrągla się do dwóch miejsc po przecinku.

Następnie obliczenia wykonuje się na wszystkich cyfrach: bez dalszego zaokrąglania, z wyjątkiem końcowych równań korygujących.

Wszystkie wartości odchylenia standardowego podaje się z dokładnością do trzech miejsc po przecinku.

Wszystkie wartości RRC podaje się z dokładnością do dwóch miejsc po przecinku.

Wszystkie wartości współczynników korekcyjnych (A1

l

, B1

l

, A2

c

i B2

c

) zaokrągla się i podaje z dokładnością do czterech miejsc po przecinku.

3. Wymagania dotyczące laboratoriów referencyjnych i ustalanie wartości wyznaczonych

Wartości wyznaczone dla każdej opony kalibracyjnej ustalane są przez sieć laboratoriów referencyjnych. Co dwa lata sieć dokonuje oceny stabilności i aktualności wartości wyznaczonych.

Każde należące do sieci laboratorium referencyjne musi odpowiadać specyfikacjom określonym w załączniku 6 do regulaminu EKG ONZ nr 117, a wartość odchylenia standardowego (σm) nie może dla niego przekraczać:

a) 0,05 N/kN dla opon C1 i opon C2; oraz

b) 0,05 N/kN dla opon C3.

Komplety opon kalibracyjnych, które zostały wybrane zgodnie z sekcją 2.2, poddaje się pomiarom zgodnie z sekcją 2.3 w każdym laboratorium referencyjnym należącym do sieci.

Dla każdej opony kalibracyjnej wartość wyznaczona stanowi średnią wartości pomiarowych uzyskanych dla danej opony w laboratoriach referencyjnych należących do sieci.

4. Procedura korygowania wyników uzyskiwanych przez laboratorium referencyjne do wartości wyznaczonych

Każde laboratorium referencyjne (l) koryguje uzyskiwane wyniki do wartości wyznaczonych dla każdego nowego zbioru uzyskanych wyników oraz do wartości wyznaczonych po każdej istotnej modyfikacji maszyny lub każdym dryfcie pochodzących z niej danych dotyczących monitorowania opon kontrolnych.

Do korekty wszystkich poszczególnych danych wykorzystuje się metodę regresji liniowej. Wartości współczynników regresji, A1

l

i B1l, oblicza się następująco:

RRC = A1

l

× RRCm,l

+ B1

l

gdzie:

RRC

l

jest wartością wyznaczoną współczynnika oporu toczenia;

RRCm,

l

jest indywidualną wartością współczynnika oporu toczenia zmierzoną przez laboratorium referencyjne „l”, z uwzględnieniem korekty o temperaturę i średnicę bębna.

5. Wymagania dotyczące laboratoriów kandydujących

Laboratoria kandydujące powtarzają procedurę korygowania uzyskiwanych wyników co najmniej raz na dwa lata dla każdej maszyny oraz po każdej istotnej modyfikacji maszyny lub każdym dryfcie pochodzących z niej danych dotyczących monitorowania opon kontrolnych.

Wspólny komplet pięciu różnych opon, które zostały wybrane zgodnie z sekcją 2.2, poddaje się pomiarom zgodnie z sekcją 2.3 najpierw w laboratorium kandydującym, a następnie w jednym laboratorium referencyjnym. Na wniosek laboratorium kandydującego badaniom można poddać więcej niż pięć opon kalibracyjnych.

Laboratorium kandydujące dostarcza komplet opon kalibracyjnych do wybranego laboratorium referencyjnego.

Laboratorium kandydujące (c) musi odpowiadać specyfikacjom określonym w załączniku 6 do regulaminu EKG ONZ nr 117, a wartość odchylenia standardowego (σm

) nie powinna dla niego przekraczać:

a) 0,075 N/kN dla opon C1 i opon C2; oraz

b) 0,06 N/kN dla opon C3.

W przypadku gdy dla danego laboratorium kandydującego wartość odchylenia standardowego (σm

) na podstawie czterech pomiarów, z których trzy ostatnie wykorzystuje się do obliczeń, przekracza te wartości, liczba n+1 powtórzeń pomiaru zwiększa się następująco dla całej partii:

n + 1 = 1 + (σm/γ)2

, po zaokrągleniu w górę do najbliższej liczby całkowitej

gdzie:

γ = 0,043 N/kN dla opon C1 i opon C2;

γ = 0,035 N/kN dla opon C3.

6. Procedura korygowania wyników uzyskiwanych przez laboratorium kandydujące

Jedno należące do sieci laboratorium referencyjne (l) oblicza funkcję regresji liniowej dla wszystkich poszczególnych danych laboratorium kandydującego (c). Wartości współczynników regresji, A2

c

i B2

c,

oblicza się następująco:

RRCm,l = A2

c × RRCm,c

+ B2

c

gdzie:

RRCm,l

jest indywidualną wartością współczynnika oporu toczenia zmierzoną przez laboratorium referencyjne (l), z uwzględnieniem korekty o temperaturę i średnicę bębna;

RRCm,c

jest indywidualną wartością współczynnika oporu toczenia zmierzoną przez laboratorium kandydujące (c), z uwzględnieniem korekty o temperaturę i średnicę bębna.

Jeżeli współczynnik determinacji R2

jest niższy niż 0,97, nie koryguje się wyników uzyskiwanych przez laboratorium kandydujące.

Skorygowaną wartość współczynnika RRC dla opon badanych w laboratorium kandydującym oblicza się następująco:

RRC = (A1

l × A2

c

) × RRCm,c

+ (A1

l

× B2

c

+ B1

l

)