Artykuł 4

1. Aby osiągnąć cel neutralności klimatycznej określony w art. 2 ust. 1, wiążącym celem Unii w zakresie klimatu na 2030 r. jest ograniczenie emisji netto gazów cieplarnianych (emisje po odliczeniu pochłaniania) w Unii do roku 2030 o co najmniej 55 % w porównaniu z poziomami z 1990 r.

W trakcie realizacji celu, o którym mowa w akapicie pierwszym, odpowiednie instytucje Unii i państwa członkowskie priorytetowo traktują szybkie i przewidywalne redukcje emisji, a jednocześnie zwiększają pochłanianie przez naturalne pochłaniacze.

Aby zapewnić, że do 2030 r. zostaną podjęte wystarczające działania łagodzące, do celów niniejszego rozporządzenia i bez uszczerbku dla przeglądu przepisów Unii, o którym mowa w ust. 2, wkład pochłaniania netto w osiąganie unijnego celu klimatycznego na rok 2030 ogranicza się do 225 mln ton ekwiwalentu CO2. Aby wzmocnić pochłaniacze dwutlenku węgla w Unii zgodnie z celem, jakim jest osiągnięcie neutralności klimatycznej do 2050 r., Unia dąży do zwiększenia swojego poziomu netto pochłaniania dwutlenku węgla w 2030 r.

2. Do dnia 30 czerwca 2021 r. Komisja dokona przeglądu stosownych unijnych aktów prawnych, aby umożliwić osiągnięcie celu określonego w ust. 1 niniejszego artykułu oraz celu neutralności klimatycznej określonego w art. 2 ust. 1, oraz rozważy wprowadzenie niezbędnych środków, w tym przyjęcie wniosków ustawodawczych, zgodnie z Traktatami.

W ramach przeglądu, o którym mowa w akapicie pierwszym, i przyszłych przeglądów Komisja oceni w szczególności dostępność – na mocy prawa Unii – odpowiednich instrumentów i zachęt służących mobilizowaniu potrzebnych inwestycji i w razie potrzeby zaproponuje stosowne środki.

Po przyjęciu wniosków ustawodawczych przez Komisję monitoruje ona procedury ustawodawcze dotyczące poszczególnych wniosków i może składać Parlamentowi Europejskiemu i Radzie sprawozdania na temat tego, czy przewidziany wynik tych procedur ustawodawczych, rozpatrywany łącznie, pozwoli osiągnąć cel określony w ust. 1. Jeżeli przewidywany wynik nie przyniesie rezultatu zgodnego z celem określonym w ust. 1, Komisja może podjąć niezbędne środki, w tym przyjąć wnioski ustawodawcze, zgodnie z Traktatami.

3. Aby osiągnąć cel neutralności klimatycznej określony w art. 2 ust. 1, wiążącym celem klimatycznym Unii na 2040 r. jest redukcja emisji netto gazów cieplarnianych (emisje po odliczeniu pochłaniania) do roku 2040 o 90 % w porównaniu z poziomami z 1990 r.

4. Z myślą o okresie po 2030 r. Komisja przeprowadza przegląd stosownych unijnych przepisów, aby umożliwić osiągnięcie celu określonego w ust. 3 niniejszego artykułu oraz celu neutralności klimatycznej określonego w art. 2 ust. 1, oraz rozważa – w stosownych przypadkach i na podstawie szczegółowej oceny skutków – czy nie należałoby wprowadzić niezbędnych środków zgodnie z Traktatami.

Komisja dalej wzmacnia inicjatywy dotyczące ram wspomagających oraz dąży do przyspieszenia ich przyjmowania i wdrażania, aby stworzyć warunki pozwalające w całym procesie transformacji wspierać osoby prawne i fizyczne, których owa transformacja dotyczy – takie jak podmioty działające w przemyśle europejskim i europejskich obywateli – w realizacji celów określonych w ust. 1 i 3 niniejszego artykułu i celu określonego w art. 2 ust. 1 oraz w dążeniu do gospodarki neutralnej emisyjnie.

5. Aby ułatwić osiągnięcie celu określonego w ust. 3, w ramach przeglądu, o którym mowa w ust. 4 akapit pierwszy, Komisja zapewnia, aby we wnioskach ustawodawczych odpowiednio uwzględniono następujące elementy:

a) od 2036 r. – odpowiedni wkład w osiągnięcie celu klimatycznego na 2040 r. wysokiej jakości międzynarodowych jednostek emisji na mocy art. 6 porozumienia paryskiego w wysokości do 5 % emisji netto Unii z 1990 r. – co odpowiada krajowej redukcji emisji gazów cieplarnianych netto o 85 % do 2040 r. w porównaniu z poziomami z 1990 r. – co należy osiągnąć w sposób zarówno ambitny, jak i opłacalny, tak aby ułatwić Unii i państwom trzecim redukcję emisji gazów cieplarnianych netto zgodnie ze ścieżką redukcji odpowiadającą celowi porozumienia paryskiego, polegającym na utrzymaniu wzrostu średniej temperatury na świecie na poziomie znacznie poniżej 2 oC oraz kontynuowaniu działań na rzecz ograniczenia wzrostu temperatury do poziomu 1,5 oC powyżej poziomów sprzed epoki przemysłowej, a jednocześnie gwarantować integralność ekologiczną tych jednostek emisji oraz promować przywództwo technologiczne Unii; można rozważyć okres pilotażowy w latach 2031–2035 w celu uruchomienia międzynarodowego rynku jednostek emisji o wysokiej jakości i wysokiej integralności; prawo Unii musi regulować kryteria pochodzenia, jakości i inne warunki dotyczące nabywania i wykorzystywania takich jednostek emisji, tak aby zagwarantować, że opierają się one na wiarygodnych i transformacyjnych działaniach w krajach partnerskich, co ma pozwolić osiągnąć cele i wdrożyć polityki klimatyczne kompatybilne z długoterminowym celem dotyczącym temperatury określonym w porozumieniu paryskim oraz zagwarantować solidne zabezpieczenia, w tym dotyczące integralności, unikania podwójnego liczenia, dodatkowości, trwałości, przejrzystego zarządzania, solidnych metod monitorowania, sprawozdawczości i weryfikacji, a także zapewnić współkorzyści gospodarcze, społeczne i środowiskowe, zabezpieczenia praw człowieka oraz wysoki poziom ambicji, jeśli chodzi o udział środków przeznaczonych na działania adaptacyjne i podział korzyści z łagodzenia zmiany klimatu z krajami, których to dotyczy; przy ustanawianiu kryteriów jakości Komisja w stosownych przypadkach rozważa, czy nie należałoby uzupełnić kryteriów określonych w art. 6 ust. 4 porozumienia paryskiego, tak aby zagwarantować przestrzeganie tych zabezpieczeń i najwyższą jakość międzynarodowych jednostek emisji, w szczególności jeśli chodzi o ich trwałość i prawa człowieka;

b) rolę, jaką odgrywa trwałe pochłanianie w ramach systemu handlu przydziałami emisji gazów cieplarnianych w Unii, ustanowionego dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady 2003/87/WE (

1

) (zwanego dalej „EU ETS”), w kompensowaniu trudnych do zredukowania emisji resztkowych;

c) większa elastyczność w ramach sektorów i instrumentów oraz pomiędzy nimi, aby wspierać osiąganie celów w prosty i racjonalny pod względem kosztów sposób;

d) realny wkład, jaki pochłanianie dwutlenku węgla wnosi w ogólne działania na rzecz redukcji emisji, przy uwzględnieniu niepewności towarzyszącej pochłanianiu naturalnemu dwutlenku węgla i dopilnowaniu, by ewentualne braki nie obciążały innych sektorów gospodarki, bez uszczerbku dla możliwości wykorzystania przez państwa członkowskie nadwyżek pochłaniania naturalnego w celu kompensowania ich emisji w innych sektorach;

e) potrzeba, by utrzymać, a w stosownych przypadkach także wzmocnić naturalne pochłaniacze i zarządzać nimi w perspektywie długoterminowej oraz chronić i odbudowywać różnorodność biologiczną, co będzie wspierać zrównoważoną biogospodarkę o obiegu zamkniętym, oraz konieczność, by uwzględniać konsekwencje różnic w strukturze wiekowej lasu, naturalnej zmienności i niepewności sytuacji, zwłaszcza tych związanych ze skutkami zmiany klimatu i zjawisk katastrofalnych w sektorze użytkowania gruntów, zmiany użytkowania gruntów i leśnictwa;

f) w celach i działaniach państw członkowskich przewidzianych na okres po 2030 r. należy uwzględnić efektywność kosztową i solidarność, w tym różne uwarunkowania krajowe i specyfikę państw członkowskich, w tym wysp i regionów najbardziej oddalonych;

g) najlepsze dostępne i najnowsze dowody naukowe, w tym najnowsze raporty IPCC i komitetu doradczego;

h) skutki społeczne, gospodarcze i środowiskowe we wszystkich państwach członkowskich, w tym w odniesieniu do celów dekarbonizacji i konkurencyjności przemysłu europejskiego;

i) koszty zaniechania działań i korzyści z działań w perspektywie średnioterminowej i długoterminowej;

j) potrzeba zapewnienia wszystkim sprawiedliwej i uczciwej, pragmatycznej, racjonalnej pod względem kosztów i społecznie wyważonej transformacji oraz jej wspierania, z uwzględnieniem różnych uwarunkowań krajowych i zwróceniem szczególnej uwagi na wpływ na ceny konsumpcyjne, ubóstwo energetyczne i transportowe oraz regiony i sektory, w tym ich zdolność inwestycyjną, małe i średnie przedsiębiorstwa (MŚP), rolników oraz znajdujące się w trudnej sytuacji gospodarstwa domowe, na które oddziałuje transformacja prowadząca do neutralności klimatycznej;

k) kwestia uproszczenia przepisów i zmniejszenia obciążeń administracyjnych, neutralności technologicznej, opłacalności, efektywności ekonomicznej i bezpieczeństwa gospodarczego;

l) działania w dziedzinie klimatu jako siła napędowa inwestycji, innowacji i wzrostu konkurencyjności;

m) potrzeba wzmocnienia odporności i globalnej konkurencyjności unijnej gospodarki oraz ograniczenia ryzyka ucieczki emisji, w szczególności w odniesieniu do MŚP oraz sektorów przemysłu, które są najbardziej narażone na ucieczkę emisji, w tym w związku z wywozem, tak aby zapewnić uczciwą konkurencję;

n) najlepsze dostępne, opłacalne, bezpieczne i skalowalne technologie;

o) dostępność i przystępność cenowa energii, bezpieczeństwo dostaw, bezpieczeństwo energetyczne i efektywność energetyczna, w tym zasada „efektywność energetyczna przede wszystkim”, jak również wzmocnienie sieci elektroenergetycznych i połączeń międzysystemowych z myślą o stworzeniu prawdziwej unii energetycznej i wspieraniu energii produkowanej w Unii;

p) rola paliw bezemisyjnych, niskoemisyjnych i odnawialnych w dekarbonizacji transportu, w tym transportu drogowego po 2030 r., oraz konkretnych środków wspierających producentów pojazdów ciężkich w osiągnięciu ich celów, z uwzględnieniem materiałów europejskiego pochodzenia;

q) uczciwość i solidarność pomiędzy państwami członkowskimi i wewnątrz nich;

r) potrzeba zapewnienia skuteczności środowiskowej i rozwoju w czasie przy jednoczesnej ochronie spójności społecznej, a także gwarantowaniu bezpieczeństwa żywnościowego i sprawiedliwej transformacji;

s) potrzeby i możliwości inwestycyjne, w tym dostęp do finansowania publicznego i prywatnego, a także wsparcie dla innowacji i dostępu do innowacyjnych technologii we wszystkich państwach członkowskich, z uwzględnieniem równowagi geograficznej;

t) zmiany sytuacji międzynarodowej i działania podejmowane na rzecz realizacji celów długoterminowych porozumienia paryskiego i ostatecznego celu Ramowej konwencji Narodów Zjednoczonych w sprawie zmian klimatu (UNFCCC), a także wsparcie dla partnerów Unii w przeciwdziałaniu zmianie klimatu i jej skutkom.

6. W terminie sześciu miesięcy od drugiego globalnego przeglądu, o którym mowa w art. 14 porozumienia paryskiego, Komisja może zaproponować zmianę unijnego celu klimatycznego na rok 2040 zgodnie z art. 11 niniejszego rozporządzenia.

7. Przepisy niniejszego artykułu poddaje się przeglądowi w świetle rozwoju sytuacji międzynarodowej i działań podjętych z myślą o osiągnięciu długoterminowych celów porozumienia paryskiego, w tym w odniesieniu do wyników międzynarodowych dyskusji na temat wspólnych ram czasowych dotyczących wkładów ustalonych na poziomie krajowym.

8. Od dnia 6 marca 2027 r., a następnie co dwa lata Komisja ocenia realizację celów pośrednich i ścieżki dekarbonizacji określonych w rozporządzeniu oraz przedkłada sprawozdania na ten temat, przy czym uwzględnia najnowsze dowody naukowe, postęp technologiczny oraz zmieniające się wyzwania i szanse dla globalnej konkurencyjności Unii. W stosownych przypadkach ocenie mogą towarzyszyć wnioski ustawodawcze.