Załącznik V

Podmioty gospodarcze zamierzające dokonać zgłoszenia ograniczeń emisji wynikających z akumulacji węgla w glebie dzięki lepszej gospodarce rolnej (esca

), wyrażone w g ekwiwalentu dwutlenku węgla (CO2eq)/MJ, powinny skorzystać z poniższego wzoru w celu obliczenia swoich wartości rzeczywistych:

gdzie:

CSR

to masa zasobów węgla w glebie na jednostkę powierzchni związana z referencyjnymi praktykami zarządzania uprawami w mg C na ha;

CSA

to masa szacunkowych zasobów węgla w glebie na jednostkę powierzchni związana z rzeczywistymi praktykami zarządzania uprawami po co najmniej 10 latach stosowania, w mg C na ha;

3.664

to iloraz uzyskany przez podzielenie masy cząsteczkowej CO2 (44,010 g/mol) przez masę cząsteczkową węgla (12,011 g/mol) w g CO2eq/g C;

n

to okres (w latach) uprawy danej rośliny;

P

to wydajność upraw (mierzona w MJ energii biopaliwa lub biopłynu na ha w jednym roku);

ef

emisje spowodowane zwiększonym stosowaniem nawozów lub herbicydów.

Ulepszone praktyki gospodarki rolnej, przyjęte w celu ograniczenia emisji wynikających z akumulacji węgla w glebie, obejmują przejście na uprawę uproszczoną lub uprawę zerową, udoskonalony system płodozmianu, stosowanie uprawy okrywowej, w tym gospodarowanie resztkami pożniwnymi oraz stosowanie organicznych polepszaczy gleby (np. kompostu, fermentacji obornika, produktów pofermentacyjnych, biowęgla itp.).

Obliczanie wartości rzeczywistych CSR i CSA opiera się na pomiarach zasobów węgla w glebie. Pomiar CSR przeprowadza się na poziomie gospodarstwa przed zmianą praktyki gospodarowania w celu ustalenia poziomu bazowego, a następnie w regularnych odstępach czasu, nie później niż co 5 lat, dokonuje się pomiaru CSA.

Cały obszar, w odniesieniu do którego oblicza się zasoby węgla w glebie, musi charakteryzować się podobnym klimatem i typem gleby, a także podobną historią zarządzania pod względem uprawy i ilości węgla wprowadzanego do gleby. Jeśli ulepszone praktyki zarządcze stosuje się tylko w części gospodarstwa, ograniczenie emisji gazów cieplarnianych można zgłaszać tylko w odniesieniu do obszaru objętego tymi praktykami. Jeśli w jednym gospodarstwie stosuje się różne ulepszone praktyki zarządcze, ograniczenie emisji gazów cieplarnianych należy obliczyć i zgłosić indywidualnie dla każdej praktyki esca.

Aby zapewnić mniejsze wahania mierzonych zasobów węgla w glebie roku do roku oraz ograniczyć związane z tym błędy, można grupować pola, które mają takie same cechy glebowo-klimatyczne, o podobną historię zarządzania pod względem uprawy i ilości węgla wprowadzanego do gleby i które będą podlegać tym samym ulepszonym praktykom zarządczym, w tym pola należące do różnych rolników.

Zanim wykonany zostanie drugi pomiar przyrostu zasobów węgla możliwe jest oszacowanie przyrostu zasobów węgla w glebie po pierwszym pomiarze poziomu bazowego na podstawie reprezentatywnych eksperymentów lub modeli gleby. Począwszy od drugiego pomiaru, pomiary stanowią ostateczną podstawę do określenia wartości rzeczywistych przyrostu zasobów węgla w glebie.

Po drugim pomiarze modelowanie umożliwiające podmiotom gospodarczym oszacowanie rocznego przyrostu zasobów węgla w glebie może być jednak dozwolone dopiero po następnym pomiarze, o ile zastosowane modele skalibrowano w oparciu o rzeczywiste zmierzone wartości. Podmioty gospodarcze są zobowiązane do stosowania wyłącznie modeli zatwierdzonych przez systemy dobrowolne. Systemy dobrowolne mają obowiązek poinformować podmioty gospodarcze i jednostki certyfikujące, przeprowadzające audyty w ich imieniu, o modelach, które zatwierdziły do takiego użytku.

W celu przeprowadzenia symulacji dynamiki węgla w glebie stosowane modele muszą uwzględniać różne warunki glebowe, klimatyczne i historię zarządzania polem. System dobrowolny ma obowiązek sporządzić szczegółowe sprawozdanie przedstawiające zatwierdzoną metodę modelowania oraz założenia leżące u jej podstaw. Związane z tym ostateczne wartości rzeczywiste, ustalone na podstawie wyników pomiarów gleby, są wykorzystywane do skorygowania rocznych zgłoszeń dotyczących ograniczenia emisji wynikających z akumulacji węgla w glebie dzięki gospodarce rolnej (esca), złożonych na podstawie modelowania.

Aby zgłosić ograniczenia emisji wynikające z akumulacji węgla w glebie dzięki gospodarce rolnej (esca), pomiary zasobów węgla w glebie muszą być wykonywane przez certyfikowane laboratoria, a próbki przechowywane przez okres co najmniej 5 lat na potrzeby audytu.

Aby uwzględnić ograniczenia emisji gazów cieplarnianych, systemy dobrowolne wymagają długoterminowego zobowiązania rolnika lub podmiotu gospodarczego do dalszego stosowania ulepszonej praktyki zarządczej przez co najmniej 10 lat. Takie zobowiązanie może być realizowane jako zobowiązanie odnawialne przez 5 lat.

Niespełnienie tego kryterium spowoduje dodanie wszystkich wartości esca rolnika lub podmiotu gospodarczego z bieżącego roku jako emisji do całkowitego poziomu emisji gazów cieplarnianych z dostarczonych roślin energetycznych, zamiast odliczenia ich jako ograniczeń emisji gazów cieplarnianych, oraz zakaz uwzględniania wartości esca w obliczeniach gazów cieplarnianych przez 5 lat, niezależnie od stosowanego systemu certyfikacji. W przypadku podpisania zobowiązania przez podmiot gospodarczy w imieniu kilku rolników i wcześniejszego wycofania się jednego z tych rolników, wyżej wymienione kary mają zastosowanie tylko do danego rolnika, a nie do wszystkich zobowiązań podmiotu gospodarczego. System dobrowolny, który wydał certyfikat, jest zobowiązany do egzekwowania kar i wyczerpującego poinformowania o tym wszystkich innych systemów dobrowolnych, a także do opublikowania tej informacji na swojej stronie internetowej i uwzględnienia jej w rocznych sprawozdaniach z działalności, które należy przesyłać Komisji.

Ponadto przed dokonaniem zgłoszenia należy zachować nieprzerwany, co najmniej trzyletni okres stosowania ulepszonej praktyki zarządczej.

Maksymalna możliwa całkowita wartość rocznego zgłoszenia ograniczenia emisji spowodowanego akumulacją węgla w glebie w wyniku ulepszonej gospodarki rolnej (esca) jest ograniczona do 45 g ekwiwalentu dwutlenku węgla/MJ biopaliwa lub biopłynu w całym okresie stosowania praktyk Esca, jeżeli biowęgiel jest stosowany jako organiczny polepszacz gleby – sam lub w połączeniu z innymi kwalifikującymi się praktykami esca. We wszystkich innych przypadkach pułap, o którym mowa powyżej, wynosi 25 g ekwiwalentu dwutlenku węgla/MJ biopaliwa lub biopłynu przez cały okres stosowania praktyk esca.

Producenci pierwotni lub podmioty gospodarcze, którzy już stosują kwalifikujące się praktyki esca i dokonali odpowiednich zgłoszeń Esca przed wejściem w życie niniejszego rozporządzenia wykonawczego, mogą stosować pułap 45 g ekwiwalentu dwutlenku węgla/MJ biopaliwa lub biopłynu w okresie przejściowym do czasu dokonania pierwszego pomiaru wzrostu zasobów węgla w piątym roku. W takim przypadku zmierzony wzrost zasobów węgla w piątym roku stanowić będzie górny pułap rocznych zgłoszeń dokonywanych w okresie kolejnych 5 lat. Jeżeli pierwszy pomiar wzrostu zasobów węgla w piątym roku wykaże wyższy całkowity roczny wzrost zasobów węgla w porównaniu ze złożonymi rocznymi zgłoszeniami, producenci pierwotni lub podmioty gospodarcze mogą zgłosić tę różnicę w kolejnych latach, aby skompensować niższy wzrost zasobów węgla. Jeżeli pierwszy pomiar wzrostu zasobów węgla w piątym roku wykaże niższy całkowity roczny wzrost zasobów węgla w glebie w porównaniu ze złożonymi rocznymi zgłoszeniami, producenci pierwotni lub podmioty gospodarcze mogą odpowiednio odliczyć tę różnicę w swoich zgłoszeniach w kolejnych pięciu latach.

Jeżeli stosowanie kwalifikowalnych ulepszonych praktyk gospodarki rolnej (esca) rozpoczęło się w przeszłości, ale nie składano wcześniej zgłoszeń Esca, można złożyć roczne zgłoszenia wsteczne Esca, ale za okres nie dłuższy niż 3 lata poprzedzające uzyskanie certyfikacji esca. Podmiot gospodarczy jest zobowiązany do przedstawienia odpowiednich dowodów potwierdzających rozpoczęcie stosowania ulepszonych praktyk rolniczych. W takim przypadku szacunek wartości CSR można oprzeć na pomiarze porównawczym na sąsiednim lub innym polu o podobnych warunkach klimatycznych i glebowych, a także podobnej historii zarządzania polem. W przypadku braku dostępnych danych z takiego pola szacunkowa wartość CSR może być oparta na modelowaniu. W takim przypadku przeprowadza się niezwłocznie pierwszy pomiar w chwili podjęcia zobowiązania. Kolejnego pomiaru wzrostu zasobności w pierwiastek węgla należy dokonać po upływie pięciu lat.

Uwzględnia się zwiększone wielkości emisji wynikające ze wzrostu stosowania nawozów lub herbicydów w związku z zastosowaniem ulepszonych praktyk rolniczych. W tym celu dostarcza się adekwatnych dowodów dotyczących historii stosowania nawozów lub herbicydów obliczanych jako średnia z trzech lat przed zastosowaniem nowych praktyk rolniczych. W obliczeniach można uwzględnić wkład upraw wiążących azot wykorzystanych w celu zmniejszenia zapotrzebowania na dodatkowe nawozy.

Do pobierania próbek stosuje się poniższe zasady.

1. Metoda pobierania próbek reprezentatywnych:

a) pobieranie próbek przeprowadza się na każdej działce lub każdym polu;

b) pobiera się co najmniej jedną próbkę chwilową składającą się z 15 równomiernie rozłożonych podpróbek z każdych pięciu hektarów lub z każdego pola, w zależności od tego, która z tych powierzchni jest mniejsza (uwzględniając niejednorodność zawartości węgla dla działki);

c) mniejsze pola charakteryzujące się takimi samymi warunkami klimatycznymi, typem gleby, referencyjną praktyką rolniczą oraz praktyką esca można łączyć w grupy;

d) pobieranie próbek przeprowadza się albo wiosną przed uprawą lub nawożeniem gleby, albo jesienią co najmniej dwa miesiące po zbiorach;

e) w górnej warstwie gleby o grubości 30 cm dokonuje się bezpośrednich pomiarów zmian zasobów węgla w glebie;

f) punkty pierwotnego pobierania próbek w celu dokonania pomiaru poziomu bazowego zasobów węgla w glebie wykorzystuje się w identycznych warunkach polowych (w szczególności pod względem wilgotności gleby);

g) procedura pobierania próbek powinna być dobrze udokumentowana.

2. Pomiar zawartości węgla w glebie:

a) próbki gleby należy wysuszyć, przesiać oraz w razie potrzeby zmielić;

b) w przypadku zastosowania metody spalania wyklucza się węgiel nieorganiczny.

3. Ustalanie gęstości objętościowej suchej gleby:

a) uwzględnia się zmiany gęstości objętościowej w miarę upływu czasu;

b) gęstość objętościową należy mierzyć metodą wkręcania, to jest mechanicznego wkręcania cylindra w glebę, co znacznie ogranicza wszelkie błędy związane z pomiarem gęstości objętościowej;

c) jeżeli zastosowanie metody wkręcania nie jest możliwe, w szczególności w przypadku gleb piaszczystych, stosuje się wiarygodną metodę zastępczą;

d) przed ważeniem należy wysuszyć próbki w piecu.

Jednostki certyfikujące należycie weryfikują stosowanie powyższej metodyki w odniesieniu do esca oraz obliczanie rzeczywistych wartości emisji gazów cieplarnianych i dokumentują te działania w sprawozdaniach z audytu. Systemy dobrowolne zobowiązane są do przekazywania podmiotom gospodarczym i jednostkom certyfikującym szczegółowych wytycznych dotyczących stosowania tej metodyki, w tym informacji o zatwierdzonych modelach gleby, a także do wspierania audytorów w wykonywaniu zadań weryfikacyjnych. Systemy dobrowolne zobowiązane są również do umieszczenia w rocznych sprawozdaniach z działalności przedkładanych Komisji szczegółowych informacji statystycznych oraz jakościowych informacji zwrotnych dotyczących wdrażania metodyki esca.

Komisja w należyty sposób monitoruje wdrażanie metodyki esca w ramach monitoringu działalności systemów dobrowolnych obejmującego m.in.:

— wdrażanie projektów, co powinno m.in. umożliwiać ocenę związku wyników modelowania z pomiarami w terenie;

— porównanie zgłoszeń i wyników z szacunkami nasycenia węgla organicznego w glebie w celu określenia na ich podstawie kryteriów i zaleceń oraz ewentualnie wymogów w zakresie długoterminowego utrzymywania określonej równowagi na potrzeby uzyskania wyników w perspektywie długoterminowej;

— sformułowanie zaleceń i wymogów na potrzeby wyboru odpowiedniego modelu oraz jego kalibracji, a także wiarygodne wskaźniki do modelowania wyników.

Komisja może zmienić podejście metodyczne opisane w niniejszym załączniku, a także pułapy stosowane w odniesieniu do rocznych zgłoszeń dotyczących akumulacji zasobów węgla na podstawie wyników tego monitoringu lub w celu jego dostosowania do zmieniającej się wiedzy lub do przyszłego nowego prawodawstwa w tym obszarze (tj. inicjatywy UE dotyczącej rolnictwa regeneratywnego).