Rozporządzenie delegowane Komisji (UE) 2022/1302 z dnia 20 kwietnia 2022 r. uzupełniające dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/65/UE w odniesieniu do regulacyjnych standardów technicznych dotyczących stosowania limitów pozycji do towarowych instrumentów pochodnych oraz procedur ubiegania się o wyłączenie z limitów pozycji

Artykuł 1

Przedmiot

Niniejsze rozporządzenie ustanawia zasady obliczania pozycji netto posiadanej przez daną osobę w danym towarowym instrumencie pochodnym, metodę obliczania limitów pozycji dotyczących wielkości tej pozycji oraz procedury ubiegania się o wyłączenia z limitów pozycji.

Artykuł 2

Definicje

Do celów niniejszego rozporządzenia stosuje się następujące definicje:

1) „podmiot finansowy” oznacza dowolny z następujących podmiotów:

a) firmę inwestycyjną, która otrzymała zezwolenie zgodnie z dyrektywą 2014/65/UE;

b) instytucję kredytową, która otrzymała zezwolenie zgodnie z dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady 2013/36/UE (

1

);

c) zakład ubezpieczeń zdefiniowany w art. 13 pkt 1 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/138/WE (

2

);

d) zakład reasekuracji zdefiniowany w art. 13 pkt 4 dyrektywy 2009/138/WE;

e) przedsiębiorstwo zbiorowego inwestowania w zbywalne papiery wartościowe (UCITS) oraz, w stosownych przypadkach, jego spółkę zarządzającą, które otrzymały zezwolenie zgodnie z dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/65/WE (

3

);

f) instytucję pracowniczych programów emerytalnych w rozumieniu art. 6 pkt 1 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/2341 (

4

);

g) alternatywny fundusz inwestycyjny zarządzany przez zarządzającego alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi (ZAFI), który otrzymał zezwolenie lub został zarejestrowany zgodnie z dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/61/UE (

5

);

h) kontrahenta centralnego (CCP), który otrzymał zezwolenie zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 648/2012 (

6

);

i) centralny depozyt papierów wartościowych, który otrzymał zezwolenie zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 909/2014 (

7

);

2) „podmiot niefinansowy” oznacza osobę prawną lub fizyczną inną niż podmiot finansowy;

3) „kontrakt dla miesiąca wygaśnięcia” oznacza kontrakt na towarowy instrument pochodny odnoszący się do określonego towaru bazowego, którego termin zapadalności jest najbliższy zgodnie z zasadami określonymi przez system obrotu;

4) „kontrakt dla pozostałych miesięcy” oznacza każdy kontrakt na towarowy instrument pochodny, który nie jest kontraktem dla miesiąca wygaśnięcia;

5) „lot” oznacza jednostkę obrotu stosowaną przez system obrotu, w którym odbywają się transakcje na towarowym instrumencie pochodnym, stanowiącą standardową ilość towaru bazowego.

Podmiot z państwa trzeciego uznaje się za podmiot finansowy, jeżeli na podstawie któregokolwiek z aktów prawnych Unii, o których mowa w akapicie pierwszym pkt 1, wymagane byłoby uzyskanie przez ten podmiot zezwolenia, gdyby miał on siedzibę w Unii i podlegał prawu Unii.

Podmiot z państwa trzeciego uznaje się za podmiot niefinansowy, jeżeli na podstawie któregokolwiek z aktów prawnych Unii, o których mowa w akapicie pierwszym pkt 1, uzyskanie przez ten podmiot zezwolenia, gdyby miał on siedzibę w Unii i podlegał prawu Unii, nie byłoby wymagane.

Artykuł 3

Agregacja i kompensacja pozycji w danym towarowym instrumencie pochodnym

1. Pozycja netto danej osoby w danym towarowym instrumencie pochodnym jest sumą następujących pozycji:

a) posiadanych przez nią pozycji w tym towarowym instrumencie pochodnym będącym przedmiotem obrotu w danym systemie obrotu oraz w ekonomicznie równoważnych kontraktach będących przedmiotem obrotu poza rynkiem regulowanym zgodnie z art. 6;

b) w przypadku gdy towarowy instrument pochodny jest instrumentem pochodnym opartym na towarach rolnych, który jest przedmiotem obrotu o znacznym wolumenie zgodnie z art. 5 – posiadanych przez nią pozycji w instrumentach pochodnych opartych na towarach rolnych, których podstawę stanowi ten sam instrument bazowy i które mają takie same cechy charakterystyczne, będących przedmiotem obrotu o znacznym wolumenie w innych systemach obrotu i podlegających limitom pozycji ustalonym przez centralny właściwy organ;

c) w przypadku gdy towarowy instrument pochodny jest kluczowym lub istotnym kontraktem – posiadanych przez nią pozycji w kluczowych lub istotnych kontraktach, których podstawę stanowi ten sam instrument bazowy i które mają takie same cechy charakterystyczne, będących przedmiotem obrotu w innych systemach obrotu i podlegających limitom pozycji ustalonym przez centralny właściwy organ.

2. Pozycje posiadane w towarowym instrumencie pochodnym będącym przedmiotem obrotu w danym systemie obrotu, o którym mowa w ust. 1 lit. a), obejmują pozycje posiadane w zdezagregowanych składnikach kontraktu na spread oraz w innych ściśle powiązanych towarowych instrumentach pochodnych będących przedmiotem obrotu w tym samym systemie obrotu, które to pozycje stanowią ułamek wartości odpowiedniego standardowego kontraktu terminowego typu future lub okres wyceny tych pozycji jest zdefiniowany jako biegnący od wybranej daty początkowej do końca miesiąca kontraktu standardowego towarowego instrumentu pochodnego.

3. W przypadku gdy dana osoba posiada zarówno długie, jak i krótkie pozycje w jakichkolwiek towarowych instrumentach pochodnych, o których mowa w ust. 1 i 2, osoba ta kompensuje te pozycje, aby określić swoją pozycję netto w odniesieniu do danego towarowego instrumentu pochodnego.

4. Pozycji posiadanych przez podmiot niefinansowy w towarowych instrumentach pochodnych, które są obiektywnie mierzalne jako zmniejszające ryzyko zgodnie z art. 7 ust. 1 i 3, zatwierdzonych przez właściwy organ zgodnie z art. 8 ust. 5 na podstawie art. 8 ust. 1 i 2, nie agreguje się do celów porównania pozycji netto tego podmiotu niefinansowego z limitami dla danego towarowego instrumentu pochodnego.

5. Pozycji posiadanych przez podmiot finansowy w towarowych instrumentach pochodnych, które są obiektywnie mierzalne jako zmniejszające ryzyko zgodnie z art. 7 ust. 2 i 4, zatwierdzonych przez właściwy organ zgodnie z art. 8 ust. 5 na podstawie art. 8 ust. 3 i 4, nie agreguje się do celów porównania pozycji netto tego podmiotu finansowego z limitami dla danego towarowego instrumentu pochodnego.

6. Pozycji posiadanych przez daną osobę w towarowych instrumentach pochodnych, które są wynikiem transakcji zawieranych w systemach obrotu w celu wywiązania się z obowiązków zapewnienia płynności zgodnie z art. 10, zatwierdzonych przez właściwy organ zgodnie z art. 9, nie agreguje się do celów porównania pozycji netto tej osoby z limitami dla danego towarowego instrumentu pochodnego.

7. Dana osoba określa pozycję netto, którą posiada w towarowym instrumencie pochodnym, odrębnie dla kontraktów dla miesiąca wygaśnięcia oraz dla kontraktów dla pozostałych miesięcy.

Artykuł 4

Metoda obliczania pozycji osób prawnych w obrębie grupy

1. Jednostka dominująca określa swoją pozycję netto, sumując następujące pozycje zgodnie z art. 3:

a) swoją własną pozycję netto;

b) pozycje netto każdej z jej spółek zależnych.

2. Na zasadzie odstępstwa od ust. 1 jednostka dominująca przedsiębiorstwa zbiorowego inwestowania lub, jeżeli przedsiębiorstwo zbiorowego inwestowania wyznaczyło spółkę zarządzającą, jednostka dominująca tej spółki zarządzającej nie sumuje pozycji w towarowych instrumentach pochodnych posiadanych przez jakiekolwiek przedsiębiorstwo zbiorowego inwestowania, jeżeli nie ma ona żadnego wpływu na decyzje inwestycyjne w odniesieniu do otwarcia, utrzymywania lub zamknięcia tych pozycji.

Artykuł 5

Znaczne wolumeny

1. Instrument pochodny oparty na towarach rolnych uznaje się za będący przedmiotem obrotu o znacznym wolumenie w danym systemie obrotu, jeżeli obrót tym instrumentem pochodnym opartym na towarach rolnych w tym systemie obrotu w okresie trzech następujących po sobie miesięcy przekracza średnie dzienne otwarte pozycje w wysokości 20 000 lotów w miesiącu wygaśnięcia i w pozostałych miesiącach łącznie.

2. Systemem obrotu o największym wolumenie obrotu towarowymi instrumentami pochodnymi, których podstawę stanowi ten sam instrument bazowy i które mają takie same cechy charakterystyczne, jest system obrotu, który w okresie jednego roku miał największą średnią dzienną otwartą pozycję.

Artykuł 6

Kontrakty pochodne będące przedmiotem obrotu poza rynkiem regulowanym, które są ekonomicznie równoważne towarowym instrumentom pochodnym będącym przedmiotem obrotu w systemach obrotu

Kontrakt pochodny będący przedmiotem obrotu poza rynkiem regulowanym uznaje się za ekonomicznie równoważny towarowemu instrumentowi pochodnemu będącemu przedmiotem obrotu w systemie obrotu, jeżeli posiada on identyczne specyfikacje i warunki umowne, z wyjątkiem różnych ustaleń dotyczących wielkości lotu, terminów dostawy różniących się o mniej niż jeden dzień kalendarzowy oraz odmiennych rozwiązań w zakresie zarządzania ryzykiem potransakcyjnym.

Artykuł 7

Pozycje zakwalifikowane jako zmniejszające ryzyko bezpośrednio związane z działalnością handlową

1. Pozycję posiadaną przez podmiot niefinansowy w towarowym instrumencie pochodnym będącym przedmiotem obrotu w systemach obrotu lub w ekonomicznie równoważnych kontraktach będących przedmiotem obrotu poza rynkiem regulowanym zgodnie z art. 6 kwalifikuje się jako zmniejszającą ryzyko bezpośrednio związane z działalnością handlową tego podmiotu niefinansowego zgodnie z art. 57 ust. 1 akapit drugi lit. a) dyrektywy 2014/65/UE, jeżeli pozycja ta sama w sobie lub w połączeniu z innymi instrumentami pochodnymi zgodnie z ust. 3 niniejszego artykułu („pozycja w portfelu towarowych instrumentów pochodnych”) spełnia jedno z następujących kryteriów:

a) zmniejsza ryzyka wynikające z potencjalnej zmiany wartości aktywów, usług, nakładów, produktów, towarów lub zobowiązań, które podmiot niefinansowy lub jego grupa posiada, produkuje, wytwarza, przetwarza, świadczy, nabywa, którymi handluje, które wynajmuje, dzierżawi lub leasinguje, sprzedaje lub zaciąga, lub też w sposób uzasadniony przewiduje ich posiadanie, produkowanie, wytwarzanie, przetwarzanie, świadczenie, nabywanie, handlowanie nimi, ich wynajmowanie, dzierżawienie lub leasing, sprzedaż lub zaciąganie w toku normalnej działalności;

b) kwalifikuje się jako umowa zabezpieczenia zgodnie z międzynarodowymi standardami sprawozdawczości finansowej (MSSF) przyjętymi zgodnie z art. 3 rozporządzenia (WE) nr 1606/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady (

8

).

2. Pozycję posiadaną przez podmiot finansowy w instrumencie pochodnym opartym na towarach rolnych, w kluczowym lub istotnym towarowym instrumencie pochodnym będącym przedmiotem obrotu w systemach obrotu lub w ekonomicznie równoważnych kontraktach będących przedmiotem obrotu poza rynkiem regulowanym zgodnie z art. 6 kwalifikuje się jako zmniejszającą ryzyko bezpośrednio związane z działalnością handlową podmiotów niefinansowych będących częścią grupy o zasadniczo handlowym charakterze zgodnie z art. 57 ust. 1 akapit drugi lit. b) dyrektywy 2014/65/UE, jeżeli pozycja ta sama w sobie lub w połączeniu z innymi instrumentami pochodnymi zgodnie z ust. 3 niniejszego artykułu („pozycja w portfelu towarowych instrumentów pochodnych”) spełnia jedno z kryteriów wymienionych w ust. 1 lit. a) lub b) niniejszego artykułu.

3. Do celów ust. 1 pozycja zakwalifikowana jako zmniejszająca ryzyko, sama w sobie lub w połączeniu z innymi instrumentami pochodnymi, jest pozycją, w odniesieniu do której podmiot niefinansowy lub osoba posiadająca pozycję w imieniu tego podmiotu:

a) określa w swoich zasadach wewnętrznych:

(i) rodzaje towarowych instrumentów pochodnych włączonych do portfeli wykorzystywanych do zmniejszenia ryzyka bezpośrednio związanego z działalnością handlową i kryteria ich kwalifikowalności;

(ii) związek między portfelem a ryzykiem, którego zmniejszeniu służy portfel;

(iii) środki wprowadzone celem zapewnienia, by pozycje dotyczące tych towarowych instrumentów pochodnych nie służyły żadnemu innemu celowi niż pokrywanie ryzyka bezpośrednio związanego z działalnością handlową podmiotu niefinansowego oraz by każda pozycja służąca innemu celowi mogła być wyraźnie zidentyfikowana;

b) jest w stanie przedstawić portfele zdezagregowane w wystarczającym stopniu pod względem kategorii towarowych instrumentów pochodnych, towaru bazowego, horyzontu czasowego i wszelkich innych istotnych czynników.

4. Do celów ust. 2 pozycja zakwalifikowana jako zmniejszająca ryzyko, sama w sobie lub w połączeniu z innymi instrumentami pochodnymi, jest pozycją, w odniesieniu do której podmiot finansowy spełnia warunki określone w ust. 3 lit. a) i b).

Artykuł 8

Wniosek o wyłączenie z zakresu obowiązywania limitów pozycji w odniesieniu do pozycji kwalifikujących się jako zmniejszające ryzyko bezpośrednio związane z działalnością handlową

1. Podmiot niefinansowy, który posiada kwalifikującą się pozycję w instrumencie pochodnym opartym na towarach rolnych bądź w kluczowym lub istotnym towarowym instrumencie pochodnym, składa wniosek o wyłączenie, o którym mowa w art. 57 ust. 1 akapit drugi lit. a) dyrektywy 2014/65/UE, do właściwego organu, który ustala limit pozycji dla tego towarowego instrumentu pochodnego.

2. Osoba, o której mowa w ust. 1, przedkłada właściwemu organowi następujące informacje wskazujące, w jaki sposób pozycja zmniejsza ryzyko bezpośrednio związane z działalnością handlową podmiotu niefinansowego:

a) opis charakteru i wartości działalności handlowej podmiotu niefinansowego w zakresie towaru, dla którego właściwy jest towarowy instrument pochodny, w odniesieniu do którego wystąpiono o wyłączenie;

b) opis charakteru i wartości działalności podmiotu niefinansowego w zakresie obrotu odpowiednimi towarowymi instrumentami pochodnymi będącymi przedmiotem obrotu w systemach obrotu i ekonomicznie równoważnymi im kontraktami będącymi przedmiotem obrotu poza rynkiem regulowanymi oraz pozycji posiadanych w tych towarowych instrumentach pochodnych i ekonomicznie równoważnych kontraktach;

c) opis charakteru i wielkości ekspozycji i ryzyka związanych z towarem, które podmiot niefinansowy ma lub spodziewa się mieć w wyniku swojej działalności handlowej i które są lub mogłyby być ograniczone dzięki wykorzystaniu towarowych instrumentów pochodnych;

d) wyjaśnienie, w jaki sposób wykorzystanie przez podmiot niefinansowy towarowych instrumentów pochodnych bezpośrednio zmniejsza jego ekspozycję i ryzyko w jego działalności handlowej.

3. Podmiot finansowy, który posiada kwalifikującą się pozycję w instrumencie pochodnym opartym na towarach rolnych bądź w kluczowym lub istotnym towarowym instrumencie pochodnym, składa wniosek o wyłączenie, o którym mowa w art. 57 ust. 1 akapit drugi lit. b) dyrektywy 2014/65/UE, do właściwego organu, który ustala limit pozycji dla tego towarowego instrumentu pochodnego.

4. Osoba, o której mowa w ust. 3, przedkłada właściwemu organowi:

a) odpowiednie informacje wskazujące, że jednostka dominująca powierzyła podmiotowi finansowemu obrót towarowymi instrumentami pochodnymi będącymi przedmiotem obrotu w systemie obrotu oraz ekonomicznie równoważnymi im kontraktami będącymi przedmiotem obrotu poza rynkiem regulowanym w celu zmniejszenia ekspozycji i ryzyka w działalności handlowej podmiotów niefinansowych będących częścią grupy o zasadniczo handlowym charakterze;

b) następujące informacje wskazujące, w jaki sposób pozycja zmniejsza ryzyko bezpośrednio związane z działalnością handlową podmiotów niefinansowych będących częścią tej samej grupy o zasadniczo handlowym charakterze:

(i) opis charakteru i wartości działalności handlowej podmiotów niefinansowych w zakresie towaru, dla którego właściwy jest towarowy instrument pochodny, w odniesieniu do którego wystąpiono o wyłączenie;

(ii) opis charakteru i wielkości ekspozycji i ryzyka związanych z towarem, na jakie narażone są lub spodziewają się być podmioty niefinansowe w wyniku swojej działalności handlowej i które są lub mogłyby być ograniczone dzięki wykorzystaniu towarowych instrumentów pochodnych;

(iii) opis charakteru i wartości działalności podmiotu finansowego w zakresie obrotu odpowiednimi towarowymi instrumentami pochodnymi będącymi przedmiotem obrotu w systemach obrotu i ekonomicznie równoważnymi im kontraktami będącymi przedmiotem obrotu poza rynkiem regulowanymi oraz pozycji posiadanych w tych towarowych instrumentach pochodnych i ekonomicznie równoważnych kontraktach;

(iv) wyjaśnienie, w jaki sposób wykorzystanie przez podmiot finansowy towarowych instrumentów pochodnych bezpośrednio zmniejsza ekspozycję i ryzyko w działalności handlowej podmiotów niefinansowych.

5. Właściwy organ zatwierdza lub odrzuca wniosek w terminie 21 dni kalendarzowych od otrzymania wniosku i powiadamia wnioskodawcę o zatwierdzeniu lub odrzuceniu wyłączenia.

6. Podmiot niefinansowy zawiadamia właściwy organ, jeżeli nastąpiła znacząca zmiana charakteru lub wartości jego działalności handlowej lub jego działalności w zakresie obrotu towarowymi instrumentami pochodnymi i zmiana ta jest istotna dla informacji określonych w ust. 2 lit. b) oraz składa nowy wniosek o wyłączenie, jeżeli zamierza nadal je stosować.

7. Podmiot finansowy zawiadamia właściwy organ, jeżeli nastąpiła zmiana w informacjach określonych w ust. 4 lit. a) lub znacząca zmiana charakteru lub wartości działalności handlowej podmiotu niefinansowego lub działalności podmiotu finansowego w zakresie obrotu towarowymi instrumentami pochodnymi i zmiana ta jest istotna dla informacji określonych w ust. 4 lit. b) pkt (iii) oraz składa nowy wniosek o wyłączenie, jeżeli zamierza nadal je stosować.

Artykuł 9

Wniosek o wyłączenie z zakresu obowiązywania limitów pozycji w odniesieniu do obowiązkowego zapewnienia płynności

1. Osoba, która posiada kwalifikującą się pozycję w instrumencie pochodnym opartym na towarach rolnych bądź w kluczowym lub istotnym towarowym instrumencie pochodnym, składa wniosek o wyłączenie, o którym mowa w art. 57 ust. 1 akapit drugi lit. c) dyrektywy 2014/65/UE, do właściwego organu, który ustala limit pozycji dla tego towarowego instrumentu pochodnego.

2. Osoba, o której mowa w ust. 1, przedkłada właściwemu organowi następujące informacje wskazujące sposób, w jaki pozycje wynikają z transakcji zawartych w celu wywiązania się z obowiązków zapewnienia płynności danego towarowego instrumentu pochodnego w systemie obrotu, o czym mowa w art. 2 ust. 4 akapit czwarty lit. c) dyrektywy 2014/65/UE:

a) wykaz towarowych instrumentów pochodnych, w odniesieniu do których osoba ta zapewnia płynność w systemie obrotu zgodnie z lit. b) i c) niniejszego ustępu;

b) przepisy, na podstawie których osoba ta została przez organ regulacyjny zobowiązana do zapewnienia płynności towarowego instrumentu pochodnego w systemie obrotu, lub pisemną umowę zawartą z systemem obrotu określającą obowiązki zapewnienia płynności towarowego instrumentu pochodnego, z których osoba ta ma się wywiązać w systemie obrotu w odniesieniu do poszczególnych towarowych instrumentów pochodnych;

c) opis charakteru i wartości działalności osoby w zakresie obowiązkowego zapewnienia płynności stosownego towarowego instrumentu pochodnego oraz pozycji oczekiwanych w wyniku tej działalności;

d) wszelkie limity pozycji, które zostały ewentualnie ustalone w jej zasadach wewnętrznych dla poszczególnych towarowych instrumentów pochodnych w odniesieniu do takiego obowiązkowego zapewnienia płynności.

3. Właściwy organ zatwierdza lub odrzuca wniosek w terminie 21 dni kalendarzowych od otrzymania wniosku i powiadamia wnioskodawcę o zatwierdzeniu lub odrzuceniu wyłączenia.

4. Osoba zawiadamia właściwy organ, jeżeli nastąpiła znacząca zmiana charakteru lub wartości jej działalności w zakresie obrotu towarowymi instrumentami pochodnymi i zmiana ta jest istotna dla informacji określonych w ust. 2 oraz składa nowy wniosek o wyłączenie, jeżeli zamierza nadal je stosować.

Artykuł 10

Pozycje kwalifikujące się jako wynikające z obowiązkowego zapewnienia płynności

1. Do celów art. 9 ust. 1 pozycja posiadana przez osobę w instrumencie pochodnym opartym na towarach rolnych bądź w kluczowym lub istotnym towarowym instrumencie pochodnym, będących przedmiotem obrotu w systemie obrotu, kwalifikuje się jako wynikająca z transakcji zawartych w celu wywiązania się z obowiązków zapewnienia płynności, jeżeli pozycja ta wynika bezpośrednio z transakcji na towarowym instrumencie pochodnym zawartych zgodnie z obowiązkami wprowadzonymi przez organy regulacyjne zgodnie z prawem Unii lub krajowymi przepisami ustawowymi, wykonawczymi i administracyjnymi lub zawartych zgodnie z pisemną umową zawartą z systemem obrotu i określoną jako taka przez system obrotu.

2. Do celów art. 9 ust. 1 pozycja kwalifikująca się jako wynikająca z obowiązkowego zapewnienia płynności jest pozycją, w odniesieniu do której osoba posiadająca tę pozycję określa w swoich zasadach wewnętrznych:

a) rodzaje towarowych instrumentów pochodnych włączonych do portfeli, w odniesieniu do których dokonuje się obowiązkowego zapewnienia płynności;

b) związek między pozycją posiadaną w towarowym instrumencie pochodnym i transakcjami zawartymi w celu wywiązania się z obowiązków zapewnienia płynności tego instrumentu pochodnego zgodnie ust. 1 niniejszego artykułu;

c) środki wprowadzone celem zapewnienia, by wszelkie pozycje niewynikające z transakcji zawartych w celu wywiązania się z obowiązków zapewnienia płynności lub służące innemu celowi mogły być wyraźnie zidentyfikowane.

Artykuł 11

Metoda określania wartości odniesienia dla limitów pozycji dla miesiąca wygaśnięcia

1. Właściwe organy określają wartość odniesienia dla limitu pozycji dla miesiąca wygaśnięcia w instrumencie pochodnym opartym na towarach rolnych bądź w kluczowym lub istotnym towarowym instrumencie pochodnym, obliczając 25 % ilości, która podlega dostarczeniu, w odniesieniu do tego towarowego instrumentu pochodnego. W przypadku gdy ilość, która podlega dostarczeniu, jest znacznie wyższa niż całkowita liczba otwartych pozycji, właściwe organy określają wartość odniesienia dla limitu pozycji dla miesiąca wygaśnięcia, obliczając 25 % otwartych pozycji w tym towarowym instrumencie pochodnym.

Tę wartość odniesienia określa się w lotach.

2. Jeżeli właściwy organ ustanawia różne limity pozycji dla różnych punktów w czasie przypadających w miesiącu wygaśnięcia, te limity pozycji obniżają się stopniowo w miarę zbliżania się do terminu zapadalności towarowego instrumentu pochodnego i uwzględniają rozwiązania systemu obrotu w zakresie zarządzania pozycjami.

3. Na zasadzie odstępstwa od ust. 1 właściwe organy określają wartość odniesienia dla limitu pozycji dla miesiąca wygaśnięcia w przypadku wszelkich towarowych instrumentów pochodnych, których towar bazowy kwalifikuje się jako środek spożywczy przeznaczony do spożycia przez ludzi, o całkowitej liczbie otwartych pozycji przekraczającej łącznie 50 000 lotów w kontraktach dla miesiąca wygaśnięcia i dla pozostałych miesięcy w okresie trzech następujących po sobie miesięcy, obliczając 20 % ilości, która podlega dostarczeniu, w odniesieniu do tego towarowego instrumentu pochodnego. W przypadku gdy ilość, która podlega dostarczeniu, jest znacznie wyższa niż całkowita liczba otwartych pozycji, właściwe organy ustalają wartość odniesienia dla limitu pozycji dla miesiąca wygaśnięcia dla takiego towarowego instrumentu pochodnego, obliczając wartość równą 20 % otwartych pozycji w tym towarowym instrumencie pochodnym.

Artykuł 12

Ilość, która podlega dostarczeniu

1. Właściwe organy obliczają ilość, która podlega dostarczeniu, w odniesieniu do danego instrumentu pochodnego opartego na towarach rolnych bądź do kluczowego lub istotnego towarowego instrumentu pochodnego, określając ilość towaru bazowego, który można wykorzystać w celu spełnienia wymogów dostawy w odniesieniu do danego towarowego instrumentu pochodnego.

2. Właściwe organy określają ilość, która podlega dostarczeniu, w odniesieniu do towarowego instrumentu pochodnego, o którym mowa w ust. 1, na podstawie średniej miesięcznej ilości towaru bazowego dostępnej do dostawy, w oparciu o najnowsze dostępne dane obejmujące:

a) okres jednego roku bezpośrednio poprzedzający uznanie towarowego instrumentu pochodnego za kluczowy lub istotny;

b) okres od jednego roku do pięciu lat bezpośrednio poprzedzający uznanie instrumentu pochodnego za oparty na towarach rolnych.

3. W celu określenia ilości towaru bazowego spełniającego warunki określone w ust. 1 właściwe organy uwzględniają następujące kryteria:

a) rozwiązania w zakresie przechowywania towaru bazowego;

b) czynniki, które mogą mieć wpływ na podaż towaru bazowego.

Artykuł 13

Metoda określania wartości odniesienia dla limitów pozycji dla pozostałych miesięcy

1. Właściwe organy określają wartość odniesienia dla limitu pozycji dla pozostałych miesięcy w instrumencie pochodnym opartym na towarach rolnych bądź w kluczowym lub istotnym towarowym instrumencie pochodnym, obliczając 25 % otwartych pozycji w tym towarowym instrumencie pochodnym.

2. Tę wartość odniesienia określa się w lotach.

Artykuł 14

Otwarte pozycje

1. Właściwe organy obliczają otwarte pozycje netto w instrumencie pochodnym opartym na towarach rolnych bądź w kluczowym lub istotnym towarowym instrumencie pochodnym, sumując liczbę lotów tego towarowego instrumentu pochodnego nierozliczonych w systemach obrotów i zgłoszone pozycje w ekonomicznie równoważnych kontraktach będących przedmiotem obrotu poza rynkiem regulowanym w reprezentatywnym okresie. Właściwe organy obliczają otwarte pozycje netto w tym towarowym instrumencie pochodnym na podstawie danych sprawozdawczych dotyczących pozycji.

2. Na zasadzie odstępstwa od ust. 1, w przypadku gdy obrót towarowym instrumentem pochodnym zostaje przeniesiony z jednego systemu obrotu w Unii do innego systemu obrotu w Unii lub z systemu obrotu w państwie trzecim do systemu obrotu w Unii w następstwie połączenia przedsiębiorstw, przeniesienia działalności lub innego zdarzenia korporacyjnego lub gdy zostaje on przeniesiony z co najmniej jednego istniejącego towarowego instrumentu pochodnego na towarowy instrument pochodny nowo dopuszczony do obrotu w tym samym systemie obrotu lub w innych podobnych okolicznościach, właściwy organ oblicza otwarte pozycje w tym towarowym instrumencie pochodnym, uwzględniając otwarte pozycje w dotychczasowym systemie obrotu lub w dotychczasowych towarowych instrumentach pochodnych. Po upływie sześciu miesięcy właściwy organ oblicza otwarte pozycje zgodnie z ust. 1.

Artykuł 15

Metoda określania wartości odniesienia dla niektórych towarowych instrumentów pochodnych

1. Na zasadzie odstępstwa od art. 11 właściwe organy określają wartość odniesienia dla limitów pozycji dla miesiąca wygaśnięcia dla kluczowych lub istotnych towarowych instrumentów pochodnych rozliczanych w środkach pieniężnych w miesiącu wygaśnięcia, które są wymienione w sekcji C pkt 10 załącznika I do dyrektywy 2014/65/UE – przy czym w przypadku ich towarów bazowych ilość, która podlega dostarczeniu, nie jest mierzalna – obliczając 25 % otwartych pozycji w tych towarowych instrumentach pochodnych.

2. Na zasadzie odstępstwa od art. 11 i 13, w przypadku gdy kontrakt na dany towarowy instrument pochodny przewiduje, że towar bazowy jest dostarczany w sposób ciągły przez określony okres, wartości odniesienia obliczone zgodnie z art. 11 i 13 stosuje się do powiązanych towarowych instrumentów pochodnych dla tego samego towaru bazowego w zakresie, w jakim okresy ich dostaw nakładają się. Wartość odniesienia określa się w jednostkach instrumentu bazowego.

Artykuł 16

Ocena czynników

Właściwe organy ustalają limity pozycji dla miesiąca wygaśnięcia i dla pozostałych miesięcy, dotyczące instrumentu pochodnego opartego na towarach rolnych bądź kluczowego lub istotnego towarowego instrumentu pochodnego, poprzez przyjęcie wartości odniesienia określonej zgodnie z art. 11, 13 i 15 oraz takie jej dostosowanie, zgodnie z potencjalnym wpływem czynników wymienionych w art. 18–21 na integralność rynku tego instrumentu pochodnego oraz rynku jego towaru bazowego, aby otrzymać jeden z następujących limitów:

a) między 5 % a 35 %;

b) między 2,5 % a 35 % w przypadku każdego instrumentu pochodnego, którego towar bazowy kwalifikuje się jako środek spożywczy przeznaczony do spożycia przez ludzi, o całkowitej liczbie otwartych pozycji przekraczającej łącznie 50 000 lotów w kontraktach dla miesiąca wygaśnięcia i dla pozostałych miesięcy w okresie trzech następujących po sobie miesięcy.

Artykuł 17

Nowe i mniej płynne instrumenty pochodne oparte na towarach rolnych

1. Na zasadzie odstępstwa od art. 16, w odniesieniu do instrumentów pochodnych opartych na towarach rolnych, które to instrumenty są przedmiotem obrotu w systemie obrotu i w przypadku których całkowita liczba otwartych pozycji w kontraktach dla miesiąca wygaśnięcia i dla pozostałych miesięcy w okresie trzech następujących po sobie miesięcy nie przekracza łącznie 20 000 lotów, właściwe organy ustalają limit pozycji posiadanych w tych towarowych instrumentach pochodnych dla miesiąca wygaśnięcia i dla pozostałych miesięcy na 10 000 lotów.

2. System obrotu powiadamia właściwy organ, jeżeli całkowita liczba otwartych pozycji w dowolnym towarowym instrumencie pochodnym, o którym mowa w ust. 1, osiągnie w okresie trzech następujących po sobie miesięcy 20 000 lotów. Po otrzymaniu takiego powiadomienia właściwe organy dokonują przeglądu limitu pozycji.

Artykuł 18

Ilość towaru bazowego, która podlega dostarczeniu

Jeżeli ilość towaru bazowego, która podlega dostarczeniu, może zostać ograniczona lub być kontrolowana, lub jeżeli poziom ilości, która podlega dostarczeniu, jest niski w stosunku do ilości wymaganej do prawidłowego rozliczenia, właściwe organy dokonują korekty w dół limitu pozycji dla miesiąca wygaśnięcia. Właściwe organy oceniają zakres, w jakim ta ilość, która podlega dostarczeniu, jest wykorzystywana również jako ilość, która podlega dostarczeniu, dla innych towarowych instrumentów pochodnych.

Artykuł 19

Ogół otwartych pozycji

1. Jeżeli wolumen ogółu otwartych pozycji jest znaczny, właściwe organy dokonują korekty w dół limitu pozycji.

2. Jeżeli otwarte pozycje są znacznie wyższe niż ilość, która podlega dostarczeniu, właściwe organy dokonują korekty w dół limitu pozycji dla pozostałych miesięcy.

3. Jeżeli otwarte pozycje są znacznie niższe niż ilość, która podlega dostarczeniu, właściwe organy dokonują korekty w górę limitu pozycji dla pozostałych miesięcy oraz, z wyjątkiem sytuacji, gdy wartość odniesienia dla limitu pozycji dla miesiąca wygaśnięcia opiera się na otwartych pozycjach, dokonują korekty w dół limitu pozycji dla miesiąca wygaśnięcia.

Artykuł 20

Liczba uczestników rynku

1. Jeżeli w okresie jednego roku średnia dzienna liczba uczestników rynku posiadających pozycję w towarowym instrumencie pochodnym jest wysoka, właściwy organ dokonuje korekty w dół limitu pozycji.

2. Na zasadzie odstępstwa od art. 16 właściwe organy dokonują korekty w górę limitu pozycji i ustalają limit pozycji dla miesiąca wygaśnięcia i dla pozostałych miesięcy na poziomie między 5 % a 50 % wartości odniesienia, jeżeli:

a) średnia liczba uczestników rynku posiadających pozycję w towarowym instrumencie pochodnym w okresie poprzedzającym ustalenie limitu pozycji jest niższa niż 10; lub

b) w przypadku gdy towarowy instrument pochodny jest instrumentem pochodnym opartym na towarach rolnych z otwartymi pozycjami netto wynoszącymi mniej niż 300 000 lotów – liczba firm inwestycyjnych działających w charakterze animatora rynku, zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 7 dyrektywy 2014/65/UE, w odniesieniu do tego towarowego instrumentu pochodnego jest w momencie ustalenia lub przeglądu limitu pozycji mniejsza niż trzy.

Do celów akapitu pierwszego właściwe organy mogą określić różne limity pozycji dla różnych punktów w czasie przypadających w miesiącu wygaśnięcia, w pozostałych miesiącach lub w obu tych okresach.

Artykuł 21

Właściwości rynku towaru bazowego

1. Właściwe organy biorą pod uwagę, w jaki sposób właściwości rynku towaru bazowego wpływają na funkcjonowanie towarowego instrumentu pochodnego i obrót tym instrumentem oraz na wielkość pozycji posiadanych przez uczestników rynku, uwzględniając przy tym łatwość i szybkość dostępu uczestników rynku do towaru bazowego.

2. W ocenie rynku towaru bazowego, o której mowa w ust. 1, uwzględnia się następujące kryteria:

a) to, czy istnieją ograniczenia dotyczące dostaw towaru, w tym okres ważności towaru, który podlega dostarczeniu;

b) metodę transportu i sposób dostawy towaru fizycznego, w tym:

(i) to, czy towar można dostarczyć wyłącznie do określonych punktów dostawy;

(ii) ograniczenia zdolności określonych punktów dostawy;

c) strukturę, organizację i funkcjonowanie rynku, w tym wahania sezonowe na rynkach towarów z branż wydobywczych i na rynkach towarów rolnych, zgodnie z którymi fizyczne dostawy zmieniają się w ciągu roku kalendarzowego;

d) skład i rolę uczestników rynku na rynku towaru bazowego, w tym liczbę uczestników rynku, którzy świadczą specyficzne usługi umożliwiające funkcjonowanie rynku towaru bazowego, takie jak zarządzanie ryzykiem, dostawa, przechowywanie lub usługi rozliczeniowe;

e) czynniki makroekonomiczne lub inne powiązane czynniki, które wpływają na funkcjonowanie rynku towaru bazowego, w tym na kwestie dostawy, przechowywania i rozliczenia towaru;

f) cechy charakterystyczne, właściwości fizyczne i cykl życia towaru bazowego.

Artykuł 22

Uchylenie

Rozporządzenie delegowane (UE) 2017/591 traci moc.

Odesłania do rozporządzenia delegowanego (UE) 2017/591 należy rozumieć jako odesłania do niniejszego rozporządzenia i odczytywać zgodnie z tabelą korelacji zamieszczoną w załączniku do niniejszego rozporządzenia.

Artykuł 23

Wejście w życie i rozpoczęcie stosowania

Niniejsze rozporządzenie wchodzi w życie dwudziestego dnia po jego opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.

Niniejsze rozporządzenie wiąże w całości i jest bezpośrednio stosowane we wszystkich państwach członkowskich.

Załącznik

Tabela korelacji

Rozporządzenie delegowane (UE) 2017/591

Niniejsze rozporządzenie

Art. 1

Art. 1

Art. 2

Art. 2

Art. 3 ust. 1

Art. 3 ust. 1 lit. a)

– Art. 3 ust. 1 lit. b) i c)

– Art. 3 ust. 2

Art. 3 ust. 2

Art. 3 ust. 3

Art. 3 ust. 3

Art. 3 ust. 4

– Art. 3 ust. 5 i 6

Art. 3 ust. 4

Art. 3 ust. 7

Art. 4

Art. 4

Art. 5 ust. 1

– Art. 5 ust. 2

Art. 5 ust. 1

Art. 5 ust. 3

Art. 5 ust. 2

Art. 6

Art. 6

Art. 7 ust. 1

Art. 7 ust. 1

– Art. 7 ust. 2

Art. 7 ust. 2

Art. 7 ust. 3

– Art. 7 ust. 4

Art. 8 ust. 1 i 2

Art. 8 ust. 1 i 2

– Art. 8 ust. 3 i 4

Art. 8 ust. 3

Art. 8 ust. 5

Art. 8 ust. 4

Art. 8 ust. 6

– Art. 8 ust. 7

– Art. 9

– Art. 10

Art. 9 ust. 1

Art. 11 ust. 1

Art. 9 ust. 2

Art. 11 ust. 2

Art. 9 ust. 3

Art. 11 ust. 3

Art. 9 ust. 4

Art. 11 ust. 4

Art. 10 ust. 1

Art. 12 ust. 1

– Art. 12 ust. 2

Art. 10 ust. 2

– Art. 10 ust. 3

Art. 12 ust. 3

Art. 11 ust. 1

Art. 13 ust. 1

Art. 11 ust. 2

Art. 13 ust. 2

Art. 12

– –

Art. 14

Art. 13 ust. 1

Art. 15 ust. 1

Art. 13 ust. 2

– Art. 13 ust. 3

Art. 15 ust. 2

Art. 14

Art. 16

– Art. 17 ust. 1

Art. 15 ust. 1

– Art. 15 ust. 2

Art. 17 ust. 2

Art. 16

– Art. 17

Art. 18

Art. 18 ust. 1 i 2

Art. 19 ust. 1 i 2

– Art. 19 ust. 3

Art. 18 ust. 3

– Art. 19 ust. 1

Art. 20 ust. 1

Art. 19 ust. 2 akapit pierwszy lit. a)

Art. 20 ust. 2 akapit pierwszy lit. a)

– Art. 20 ust. 2 akapit pierwszy lit. b)

Art. 19 ust. 2 akapit pierwszy lit. b)

– Art. 19 ust. 2 akapit drugi

Art. 20 ust. 2 akapit drugi

Art. 20

Art. 21

Art. 21

– –

Art. 22

Art. 22

Art. 23

(

1

) Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2013/36/UE z dnia 26 czerwca 2013 r. w sprawie warunków dopuszczenia instytucji kredytowych do działalności oraz nadzoru ostrożnościowego nad instytucjami kredytowymi i firmami inwestycyjnymi, zmieniająca dyrektywę 2002/87/WE i uchylająca dyrektywy 2006/48/WE oraz 2006/49/WE (Dz.U. L 176 z 27.6.2013, s. 338).

(

2

) Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/138/WE z dnia 25 listopada 2009 r. w sprawie podejmowania i prowadzenia działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej (Wypłacalność II) (Dz.U. L 335 z 17.12.2009, s. 1).

(

3

) Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/65/WE z dnia 13 lipca 2009 r. w sprawie koordynacji przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych odnoszących się do przedsiębiorstw zbiorowego inwestowania w zbywalne papiery wartościowe (UCITS) (Dz.U. L 302 z 17.11.2009, s. 32).

(

4

) Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/2341 z dnia 14 grudnia 2016 r. w sprawie działalności instytucji pracowniczych programów emerytalnych oraz nadzoru nad takimi instytucjami (IORP) (Dz.U. L 354 z 23.12.2016, s. 37).

(

5

) Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/61/UE z dnia 8 czerwca 2011 r. w sprawie zarządzających alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi i zmiany dyrektyw 2003/41/WE i 2009/65/WE oraz rozporządzeń (WE) nr 1060/2009 i (UE) nr 1095/2010 (Dz.U. L 174 z 1.7.2011, s. 1).

(

6

) Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 648/2012 z dnia 4 lipca 2012 r. w sprawie instrumentów pochodnych będących przedmiotem obrotu poza rynkiem regulowanym, kontrahentów centralnych i repozytoriów transakcji (Dz.U. L 201 z 27.7.2012, s. 1).

(

7

) Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 909/2014 z dnia 23 lipca 2014 r. w sprawie usprawnienia rozrachunku papierów wartościowych w Unii Europejskiej i w sprawie centralnych depozytów papierów wartościowych, zmieniające dyrektywy 98/26/WE i 2014/65/UE oraz rozporządzenie (UE) nr 236/2012 (Dz.U. L 257 z 28.8.2014, s. 1).

(

8

) Rozporządzenie (WE) nr 1606/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 19 lipca 2002 r. w sprawie stosowania międzynarodowych standardów rachunkowości (Dz.U. L 243 z 11.9.2002, s. 1).