Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/2675 z dnia 22 listopada 2023 r. w sprawie ochrony Unii i jej państw członkowskich przed stosowaniem wymuszenia ekonomicznego przez państwa trzecie

Artykuł 1

Przedmiot i zakres

1. Niniejsze rozporządzenie ma zastosowanie w przypadku wymuszenia ekonomicznego ze strony państwa trzeciego. Określa ono zasady i procedury służące zapewnieniu skutecznej ochrony interesów Unii i jej państw członkowskich przed stosowaniem wymuszenia ekonomicznego przez państwo trzecie.

2. Niniejsze rozporządzenie ustanawia ramy reagowania Unii na wymuszenie ekonomiczne w celu odstraszenia od stosowania wymuszenia ekonomicznego lub doprowadzenia do zaprzestania stosowania wymuszenia ekonomicznego, jednocześnie umożliwiając Unii – w ostateczności – przeciwdziałanie wymuszeniu ekonomicznemu za pomocą unijnych środków reagowania.

Niniejsze rozporządzenie ustanawia również ramy dochodzenia przez Unię w stosownych przypadkach odszkodowania za szkodę wyrządzoną Unii.

3. Wszelkie działania podejmowane na podstawie niniejszego rozporządzenia muszą być zgodne z prawem międzynarodowym i być prowadzone zgodnie z zasadami i celami działań zewnętrznych Unii.

4. Niniejsze rozporządzenie pozostaje bez uszczerbku dla istniejących instrumentów Unii i umów międzynarodowych zawartych przez Unię, a także dla działań podejmowanych na ich podstawie, które są zgodne z prawem międzynarodowym, w dziedzinie wspólnej polityki handlowej oraz dla innych polityk Unii.

5. Niniejsze rozporządzenie nie wpływa na podział kompetencji pomiędzy Unią a jej państwami członkowskimi.

Artykuł 2

Wymuszenie ekonomiczne

1. Na potrzeby niniejszego rozporządzenia wymuszenie ekonomiczne występuje wówczas, gdy państwo trzecie stosuje środek państwa trzeciego wywierający wpływ na handel lub inwestycje lub grozi jego zastosowaniem, aby zapobiec zaprzestaniu stosowania, zmianie lub przyjęciu określonego aktu przez Unię lub państwo członkowskie lub doprowadzić do zaprzestania stosowania, zmiany lub przyjęcia takiego aktu, ingerując tym samym w prawnie uzasadnione suwerenne wybory Unii lub państwa członkowskiego.

2. Ustalając, czy warunki określone w ust. 1 są spełnione, Komisja i Rada uwzględniają następujące kwestie:

a) intensywność, dotkliwość, częstotliwość, czas trwania, zasięg i skalę środka państwa trzeciego, w tym jego wpływ na stosunki handlowe lub inwestycyjne z Unią, oraz wynikającą z niego presję na Unię lub państwo członkowskie;

b) to, czy państwo trzecie angażuje się w ingerencję mającą na celu doprowadzenie do przyjęcia lub uniemożliwienia przyjęcia przez Unię, państwo członkowskie lub inne państwo trzecie określonych aktów;

c) zakres, w jakim środek państwa trzeciego narusza suwerenność Unii lub państwa członkowskiego;

d) to, czy państwo trzecie działa w oparciu o uzasadnione obawy uznawane na arenie międzynarodowej;

e) to, czy i w jaki sposób państwo trzecie przed wprowadzeniem lub zastosowaniem środków państwa trzeciego poczyniło poważne starania w dobrej wierze w celu rozwiązania sprawy w drodze koordynacji lub arbitrażu międzynarodowego w ramach rozmów dwustronnych albo na forum międzynarodowym.

Artykuł 3

Definicje

Na potrzeby niniejszego rozporządzenia stosuje się następujące definicje:

1) „środek państwa trzeciego” oznacza działanie lub zaniechanie, które można przypisać państwu trzeciemu na mocy prawa międzynarodowego;

2) „określony akt” oznacza akt prawny lub inny, w tym wyrażenie stanowiska, instytucji, organu lub jednostki organizacyjnej, odpowiednio Unii, państwa członkowskiego lub państwa trzeciego;

3) „szkoda wyrządzona Unii” oznacza negatywny wpływ, w tym szkody gospodarcze, na Unię lub państwo członkowskie, w tym na unijne podmioty gospodarcze, spowodowany wymuszeniem ekonomicznym;

4) „państwo trzecie” oznacza państwo, oddzielny obszar celny lub inny podmiot prawa międzynarodowego inny niż Unia lub państwo członkowskie.

Artykuł 4

Badanie środków państwa trzeciego

1. Komisja może – z własnej inicjatywy lub na należycie uzasadniony wniosek – zbadać środek państwa trzeciego w celu stwierdzenia, czy spełnia on warunki określone w art. 2 ust. 1.

2. Badając środek państwa trzeciego, Komisja działa szybko. Badanie zwykle nie może trwać dłużej niż 4 miesiące.

Komisja przeprowadza badanie w oparciu o potwierdzone informacje zgromadzone z własnej inicjatywy lub otrzymane z wiarygodnego źródła, w tym od państwa członkowskiego, Parlamentu Europejskiego, podmiotów gospodarczych lub związków zawodowych.

Komisja zgodnie z art. 15 zapewnia ochronę informacji poufnych, w tym, w razie potrzeby, ochronę tożsamości osoby, która przekazała te informacje.

Komisja ustanawia publicznie dostępne bezpieczne narzędzie w celu ułatwienia przekazywania jej informacji.

3. Komisja w odpowiednim czasie informuje państwa członkowskie o rozpoczęciu badań oraz o istotnych zmianach w odniesieniu do trwających badań.

4. Komisja w razie potrzeby zbiera informacje na temat wpływu środków państwa trzeciego.

Komisja może zwrócić się do państw członkowskich o przekazanie takich informacji, a państwa członkowskie niezwłocznie odpowiadają na takie wezwanie.

Publikując zawiadomienie w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej oraz, w stosownych przypadkach, za pomocą innych odpowiednich środków komunikacji publicznej, Komisja może zwrócić się do zainteresowanych stron o przedłożenie informacji. Komisja określa termin przedłożenia tych informacji, uwzględniając okres wskazany w ust. 2 akapit pierwszy.

W przypadku opublikowania takiego zawiadomienia Komisja powiadamia zainteresowane państwo trzecie o rozpoczęciu badania.

Artykuł 5

Stwierdzenie w odniesieniu do środka państwa trzeciego

1. Jeżeli po przeprowadzeniu badania zgodnie z art. 4 Komisja stwierdzi, że środek państwa trzeciego spełnia warunki określone w art. 2 ust. 1, przedkłada Radzie wniosek dotyczący aktu wykonawczego stwierdzającego, że środek państwa trzeciego spełnia warunki określone w art. 2 ust. 1.

We wniosku tym Komisja wyjaśnia, w jaki sposób spełnione są te warunki.

We wniosku określa się orientacyjny okres na przeprowadzenie przez Komisję oceny, czy warunki określone w art. 8 ust. 1 zostały spełnione. Okres ten nie może przekraczać 6 miesięcy, chyba że w świetle szczególnych okoliczności danego przypadku niezbędny jest odpowiednio uzasadniony dłuższy okres.

2. We wniosku, o którym mowa w ust. 1, lub w kolejnym wniosku dotyczącym aktu wykonawczego Rady Komisja w stosownych przypadkach proponuje, aby Rada zdecydowała o zwróceniu się do państwa trzeciego o naprawienie szkody wyrządzonej Unii.

Podstawę oceny, czy właściwe jest zwrócenie się do państwa trzeciego o naprawienie szkody wyrządzonej Unii, stanowią wszystkie okoliczności danego przypadku. Ocena ta opiera się w szczególności na charakterze i zakresie wyrządzonej szkody oraz na ogólnym zobowiązaniu wynikającym z międzynarodowego prawa zwyczajowego do pełnego naprawienia szkody spowodowanej działaniem niezgodnym z prawem międzynarodowym.

3. Przed przedłożeniem wniosku, o którym mowa w ust. 1 niniejszego artykułu, jeżeli jest to przydatne w celu ustalenia, o którym mowa w tym ustępie, Komisja, bez uszczerbku dla wszelkich możliwości podjęcia rozmów z odnośnym państwem trzecim na mocy art. 6, wzywa państwo trzecie do przedstawienia uwag w określonym terminie. Taki termin jest rozsądny i nie może nadmiernie opóźniać przedłożenia przez Komisję wniosku, o którym mowa w ust. 1 niniejszego artykułu.

4. Przed przedłożeniem wniosku, o którym mowa w ust. 1 niniejszego artykułu, Komisja informuje Parlament Europejski o wnioskach z badania przeprowadzonego zgodnie z art. 4.

5. Rada przyjmuje akty wykonawcze, o których mowa w ust. 1 i 2, stanowiąc większością kwalifikowaną.

Rada, stanowiąc większością kwalifikowaną, może zmienić wnioski, o których mowa w ust. 1 i 2.

6. W sytuacjach określonych w niniejszym artykule Rada działa szybko.

Rada podejmuje działania w ciągu 8 tygodni od przedłożenia wniosków, o których mowa w ust. 1 i 2.

Na zasadzie odstępstwa od akapitu drugiego, Rada może podjąć decyzję po upływie tego ośmiotygodniowego okresu, pod warunkiem że poinformuje Komisję o opóźnieniu i jego powodach.

Okres, w jakim Rada podejmuje działania, co do zasady nie może przekraczać łącznie 10 tygodni od przedłożenia wniosków, o którym mowa w ust. 1 i 2.

Wykonując swoje uprawnienia wykonawcze, Rada stosuje art. 2 ust. 1, określający warunki wystąpienia wymuszenia ekonomicznego, i kryteria określone w ust. 2 akapit drugi niniejszego artykułu oraz wyjaśnia, w jaki sposób warunki te są spełnione, a kryteria stosowane.

7. Akty wykonawcze przyjmowane na podstawie niniejszego artykułu publikowane są w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.

8. Parlament Europejski jest informowany o wszelkich aktach wykonawczych zaproponowanych lub przyjętych na podstawie niniejszego artykułu.

9. W przypadku przyjęcia przez Radę aktu wykonawczego, o którym mowa w ust. 1, Komisja odpowiednio informuje o tym państwo trzecie i zwraca się do tego państwa trzeciego o natychmiastowe zaprzestanie stosowania wymuszenia ekonomicznego.

10. W przypadku przyjęcia przez Radę aktu wykonawczego, o którym mowa w ust. 2, Komisja zwraca się do państwa trzeciego o naprawienie szkody wyrządzonej Unii, w rozsądnym terminie.

Artykuł 6

Podjęcie rozmów z państwem trzecim

1. Po przyjęciu aktu wykonawczego zgodnie z art. 5, Komisja zapewnia odpowiednią możliwość konsultacji z państwem trzecim w celu doprowadzenia do zaprzestania stosowania wymuszenia ekonomicznego oraz, w przypadku zwrócenia się o to zgodnie z art. 5 ust. 10, do uzyskania naprawienia szkody wyrządzonej Unii.

W przypadku gdy państwo trzecie rozpoczyna konsultacje z Unią w dobrej wierze, Komisja szybko przystępuje do takich konsultacji.

W trakcie takich konsultacji, Komisja może zbadać możliwości rozmów z państwem trzecim, które obejmują:

a) bezpośrednie negocjacje;

b) poddanie sprawy pod arbitraż międzynarodowy;

c) mediację, postępowanie pojednawcze lub dobre usługi strony trzeciej wspierające Unię i państwo trzecie w ich działaniach podejmowanych na mocy niniejszego artykułu.

2. Bez uszczerbku dla ust. 1 Komisja dąży do tego, by doprowadzić do zaprzestania stosowania wymuszenia ekonomicznego, podnosząc tę kwestię również na każdym odpowiednim forum międzynarodowym po konsultacji z Radą, w stosownych przypadkach zgodnie z Traktatami.

3. Po przyjęciu unijnych środków reagowania zgodnie z art. 8, Komisja zachowuje otwartość na rozpoczęcie konsultacji z państwem trzecim w połączeniu z ewentualnym zawieszeniem wszelkich unijnych środków reagowania na podstawie art. 12 ust. 2.

Artykuł 7

Współpraca międzynarodowa

Komisja prowadzi konsultacje lub współpracuje z dowolnym państwem trzecim odczuwającym skutki takich samych lub podobnych środków wymuszenia ekonomicznego lub z dowolnym innym zainteresowanym państwem trzecim w celu doprowadzenia do zaprzestania stosowania wymuszenia ekonomicznego, w stosownych przypadkach, zgodnie z Traktatami, po konsultacji z Radą.

Takie konsultacje i współpraca w stosownych przypadkach mogą obejmować:

a) wymianę odpowiednich informacji i doświadczeń w celu ułatwienia spójnej reakcji na takie wymuszenie ekonomiczne;

b) koordynację na odpowiednich forach międzynarodowych;

c) koordynację działań w odpowiedzi na wymuszenie ekonomiczne.

W stosownych przypadkach, Komisja zaprasza państwa członkowskie do udziału w takich konsultacjach i do współpracy.

Konsultacje i współpraca nie mogą nadmiernie opóźniać procedury stosowanej na podstawie niniejszego rozporządzenia.

Artykuł 8

Unijne środki reagowania

1. Komisja przyjmuje unijne środki reagowania w drodze aktu wykonawczego, jeżeli spełnione są wszystkie następujące warunki:

a) działanie na podstawie art. 5 i 6 nie spowodowało zaprzestania stosowania wymuszenia ekonomicznego w rozsądnym terminie ani naprawienia szkody wyrządzonej Unii, o ile wystąpiono o nie na podstawie art. 5 ust. 10;

b) przyjęcie unijnych środków reagowania jest niezbędne do ochrony interesów oraz praw Unii i jej państw członkowskich, w konkretnym przypadku, w świetle dostępnych możliwości;

c) przyjęcie unijnych środków reagowania leży w interesie Unii określonym zgodnie z art. 9.

Jeżeli wymuszenie ekonomiczne ustało, ale państwo trzecie nie naprawiło w pełni szkody wyrządzonej Unii, mimo iż wystąpiono o to, Komisja opiera ocenę na tym, czy warunek, o którym mowa w akapicie pierwszym lit. b) niniejszego ustępu, jest spełniony w odniesieniu do wszystkich okoliczności danego przypadku. Ocena ta opiera się w szczególności na charakterze i zakresie wyrządzonej szkody oraz na ogólnym zobowiązaniu wynikającym z międzynarodowego prawa zwyczajowego do pełnego naprawienia szkody spowodowanej działaniem niezgodnym z prawem międzynarodowym.

Akty wykonawcze, o których mowa w akapicie pierwszym niniejszego ustępu, przyjmuje się zgodnie z procedurą sprawdzającą, o której mowa w art. 18 ust. 2.

2. Komisja wybiera odpowiednie unijne środki reagowania spośród środków określonych w załączniku I. Komisja decyduje, które z tych środków są odpowiednie, posiłkując się kryteriami ich wyboru i opracowywania określonymi w art. 11.

W akcie wykonawczym, o którym mowa w ust. 1 niniejszego artykułu, Komisja podaje powody, dla których uważa, że warunki, o których mowa w tym ustępie, zostały spełnione i powody, dla których uważa, że unijne środki reagowania są odpowiednie w świetle kryteriów, o których mowa w art. 11.

3. Unijne środki reagowania przyjmowane są jako:

a) środki o zasięgu ogólnym; lub

b) środki mające zastosowanie do określonych osób fizycznych lub prawnych, które prowadzą lub mogą prowadzić działalność objętą zakresem art. 207 TFUE i które są związane lub mają powiązania z rządem państwa trzeciego.

Unijne środki reagowania, o których mowa w akapicie pierwszym lit. a), mogą być zaprojektowane w taki sposób, aby miały wpływ na poszczególne sektory, regiony lub podmioty z państwa trzeciego zgodnie z regułami pochodzenia i zasadami określania przynależności państwowej określonymi w załączniku II.

4. W zakresie, w jakim środek państwa trzeciego stanowi działanie niezgodne z prawem międzynarodowym, unijne środki reagowania mogą obejmować środki, które stanowią niewykonanie zobowiązań międzynarodowych wobec państwa trzeciego.

5. Komisja zapewnia koordynację przyjmowania unijnych środków reagowania ze środkami przyjmowanymi na podstawie aktów prawnych Unii innych niż niniejsze rozporządzenie w celu reagowania na wymuszenie ekonomiczne.

6. Rozpoczęcie stosowania aktu wykonawczego, o którym mowa w ust. 1, jest odraczane o nie więcej niż 3 miesiące od daty jego przyjęcia, chyba że z uwagi na szczególne okoliczności przewidziano późniejszą datę rozpoczęcia stosowania.

Komisja określa tę datę, biorąc pod uwagę okoliczności, tak aby umożliwić zawiadomienie państwa trzeciego zgodnie z ust. 7 i aby umożliwić państwu zaprzestanie stosowania wymuszenia ekonomicznego oraz naprawienie szkody wyrządzonej Unii, jeżeli o to wystąpiono.

7. Po przyjęciu aktu wykonawczego, o którym mowa w ust. 1, Komisja powiadamia o tym państwo trzecie oraz:

a) wzywa państwo trzecie do natychmiastowego zaprzestania stosowania wymuszenia ekonomicznego oraz, w stosownych przypadkach, do naprawy szkody wyrządzonej Unii, jeżeli o to wystąpiono;

b) proponuje wynegocjowanie rozwiązania z państwem trzecim; oraz

c) powiadamia państwo trzecie, że zastosowane zostaną unijne środki reagowania, chyba że wymuszenie ekonomiczne ustanie oraz, w stosownych przypadkach, państwo trzecie naprawi szkodę wyrządzoną Unii, jeżeli o to wystąpiono.

8. W przypadku gdy Komisja dysponuje wiarygodnymi informacjami o tym, że zaprzestano stosowania wymuszenia ekonomicznego, lub że państwo trzecie podjęło konkretne kroki w celu zaprzestania stosowania wymuszenia ekonomicznego i, w stosownych przypadkach, naprawiło szkodę wyrządzoną Unii przed odroczoną datą rozpoczęcia stosowania określoną zgodnie z ust. 6, akt wykonawczy, o którym mowa w ust. 1, przewiduje dalsze odroczenie daty rozpoczęcia stosowania. Odroczenie to obejmuje okres określony w tym akcie wykonawczym i musi umożliwiać Komisji weryfikację faktycznego zaprzestania stosowania wymuszenia ekonomicznego.

Jeżeli Komisja dysponuje takimi wiarygodnymi informacjami, publikuje w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej zawiadomienie, w którym wskazuje, że posiada takie informacje, i podaje datę rozpoczęcia stosowania aktu wykonawczego, o którym mowa w ust. 1, odroczoną zgodnie z akapitem pierwszym niniejszego ustępu.

9. Jeżeli państwo trzecie zaprzestaje stosowania wymuszenia ekonomicznego i, w stosownych przypadkach, naprawia szkodę wyrządzoną Unii przed datą rozpoczęcia stosowania aktu wykonawczego, o którym mowa w ust. 1, Komisja przyjmuje akt wykonawczy uchylający taki akt wykonawczy.

Taki uchylający akt wykonawczy przyjmowany jest zgodnie z procedurą sprawdzającą, o której mowa w art. 18 ust. 2.

10. Niezależnie od ust. 7, 8 i 9 akt wykonawczy, o którym mowa w ust. 1, może przewidywać, że unijne środki reagowania mają zastosowanie bez wystosowania przez Komisję wezwania, zgodnie z ust. 7 lit. a), do danego państwa trzeciego o zaprzestanie stosowania wymuszenia ekonomicznego lub, w stosownych przypadkach, naprawienie szkody wyrządzonej Unii, lub bez powiadomienia, zgodnie z ust. 7 lit. c), danego państwa trzeciego, że zastosowane zostaną unijne środki reagowania, jeżeli w należycie uzasadnionych przypadkach jest to konieczne do ochrony praw i interesów Unii lub państwa członkowskiego, w szczególności skuteczności unijnych środków reagowania.

11. Niezależnie od ust. 6 i 8, w przypadku gdy wymuszenie ekonomiczne polega na groźbie zastosowania środka państwa trzeciego mającego wpływ na handel lub inwestycje zgodnie z art. 2 ust. 1, akt wykonawczy, o którym mowa w ust. 1 niniejszego artykułu, stosuje się od dnia, od którego ten środek państwa trzeciego jest stosowany.

Komisja publikuje w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej zawiadomienie, w którym podaje datę rozpoczęcia stosowania aktu wykonawczego, o którym mowa w ust. 1 niniejszego artykułu.

Artykuł 9

Określenie interesu Unii

Określając interes Unii w odniesieniu do przyjęcia, zawieszenia, zmiany lub zakończenia obowiązywania unijnych środków reagowania uwzględnia się wszystkie dostępne informacje i dokonuje się oceny różnych wchodzących w grę interesów rozpatrywanych wspólnie. Interesy te obejmują przede wszystkim zachowanie zdolności Unii i jej państw członkowskich do dokonywania prawnie uzasadnionych suwerennych wyborów wolnych od wymuszenia ekonomicznego, a także wszelkie inne interesy Unii lub państw członkowskich w danej sprawie, interesy unijnych podmiotów gospodarczych, w tym sektorów wyższego i niższego szczebla, oraz interesy konsumentów końcowych w Unii, na których wymuszenie ekonomiczne lub unijne środki reagowania mają lub mogą mieć wpływ.

Artykuł 10

Warunki stosowania unijnych środków reagowania wobec niektórych osób fizycznych i prawnych

1. Na potrzeby art. 8 ust. 3 akapit pierwszy lit. b) osobę fizyczną lub prawną można uznać za związaną lub mającą powiązania z rządem państwa trzeciego, jeżeli:

a) rząd ten posiada udział w kapitale takiej osoby prawnej przekraczający 50 %, wykonuje bezpośrednio lub pośrednio ponad 50% praw głosu w tej osobie prawnej lub jest uprawniony do powoływania większości członków jej organu zarządzającego lub jest uprawniony w inny sposób do kierowania jej działaniami;

b) taka osoba korzysta z wyłącznych lub szczególnych praw bądź przywilejów przyznanych na mocy prawa lub faktycznie przez rząd danego państwa trzeciego, jeżeli prowadzi działalność w sektorze, w którym rząd ten ogranicza liczbę dostawców lub nabywców do jednego lub ich większej liczby, lub rząd ten zezwala jej bezpośrednio lub pośrednio na stosowanie praktyk uniemożliwiających, ograniczających lub zakłócających konkurencję; lub

c) osoba taka działa faktycznie w imieniu rządu danego państwa trzeciego, pod jego kierownictwem lub z jego inicjatywy.

2. Jeżeli Komisja ma powody, by sądzić, że osoba fizyczna lub prawna spełnia kryteria określone w art. 8 ust. 3 akapit pierwszy lit. b), i rozważa przyjęcie unijnych środków reagowania w odniesieniu do tej osoby, informuje tę osobę o:

a) powodach, dla których Komisja uważa, że osoba ta spełnia te kryteria;

b) unijnych środkach reagowania, które Komisja zamierza przyjąć w odniesieniu do tej osoby;

c) możliwości przedstawienia przez tę osobę, w rozsądnym terminie, uwag na temat tego, czy spełnia ona te kryteria.

3. Na potrzeby ust. 2 Komisja publikuje zawiadomienie w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej i w miarę możliwości bezpośrednio powiadamia zainteresowaną osobę.

W zawiadomieniu tym Komisja umożliwia innym zainteresowanym stronom przedstawienie uwag.

4. Na potrzeby niniejszego artykułu Komisja może poszukiwać wszelkich informacji, jakie uzna za istotne, w tym zwracać się o takie informacje do państw członkowskich.

5. Bez uszczerbku dla art. 12, w przypadku gdy po przyjęciu unijnych środków reagowania, o których mowa w art. 8 ust. 3 akapit pierwszy lit. b), Komisji zostaną przedłożone nowe istotne dowody, Komisja sprawdza, czy zainteresowane osoby nadal spełniają kryteria określone w art. 8 ust. 3 akapit pierwszy lit. b), i odpowiednio informuje zainteresowane osoby.

Artykuł 11

Kryteria wyboru i opracowania unijnych środków reagowania

1. Unijne środki reagowania muszą być proporcjonalne i nie mogą przekraczać poziomu szkody wyrządzonej Unii z uwzględnieniem wagi wymuszenia ekonomicznego, jego wpływu gospodarczego na Unię lub państwo członkowskie oraz praw Unii i jej państw członkowskich.

2. Komisja wybiera i opracowuje odpowiednie unijne środki reagowania na podstawie dostępnych informacji, w tym informacji zgromadzonych zgodnie z art. 13, uwzględniając stwierdzenie dokonane na podstawie art. 5, kryteria określone w art. 2 ust. 2, określenie interesu Unii zgodnie z art. 9, odpowiednie działania zgodne ze wspólną polityką zagraniczną i bezpieczeństwa Unii, a także następujące kryteria:

a) skuteczność unijnych środków reagowania w nakłanianiu do zaprzestania stosowania wymuszenia ekonomicznego i – na żądanie – naprawienia szkody wyrządzonej Unii;

b) unikanie lub minimalizacja negatywnego wpływu na:

(i) podmioty unijne odczuwające skutki unijnych środków reagowania, w świetle, między innymi, dostępności dla tych podmiotów rozwiązań alternatywnych, takich jak alternatywne źródła dostaw towarów lub usług;

(ii) otoczenie inwestycyjne w Unii lub państwie członkowskim, w tym wpływ na zatrudnienie i politykę rozwoju regionalnego;

c) unikanie lub minimalizacja negatywnego wpływu na wspieranie wzrostu gospodarczego i zatrudnienia poprzez ochronę praw własności intelektualnej jako środek wspierania innowacji i gospodarki opartej na wiedzy w Unii lub w państwie członkowskim;

d) potencjał w zakresie udzielania wsparcia unijnym podmiotom gospodarczym odczuwającym skutki środków wymuszenia ekonomicznego;

e) uniknięcie lub minimalizowanie negatywnego wpływu unijnych środków reagowania na polityki lub cele Unii;

f) unikanie nieproporcjonalnych obciążeń administracyjnych i kosztów w związku z zastosowaniem unijnych środków reagowania;

g) istnienie i charakter środków reagowania przyjętych przez państwa trzecie odczuwające skutki takich samych lub podobnych środków wymuszenia ekonomicznego, w tym – w stosownych przypadkach – koordynacji zgodnie z art. 7;

h) odpowiednie kryteria określone w prawie międzynarodowym.

Przy wyborze unijnych środków reagowania Komisja przyznaje pierwszeństwo środkom, które najskuteczniej zapewnią zgodność z kryteriami określonymi w akapicie pierwszym lit. a) i b).

3. Bez uszczerbku dla ust. 2, przy wyborze i opracowywaniu odpowiedniego środka reagowania, który ma wpływ na postępowanie prowadzone przez organ publiczny w Unii dotyczące udzielenia zezwolenia, dokonania rejestracji, wydania licencji lub przyznania innego prawa osobie fizycznej lub prawnej na potrzeby jej działalności handlowej, Komisja rozważa przyjęcie unijnych środków reagowania w następującym porządku hierarchicznym:

a) środki wpływające na postępowania wszczęte po wejściu w życie aktu wykonawczego, o którym mowa w art. 8 ust. 1;

b) jeżeli środki, o których mowa w lit. a) niniejszego ustępu, nie są dostępne – środki wpływające na postępowania, które nie zostały jeszcze zakończone w momencie wejścia w życie aktu wykonawczego, o którym mowa w art. 8 ust. 1.

Jeżeli nie jest możliwe zastosowanie żadnego ze środków, o których mowa w akapicie pierwszym, w wyjątkowych okolicznościach Komisja może rozważyć inne środki reagowania, jeżeli w ramach gromadzenia informacji oraz opinii zgodnie z art. 13 wykazano, że inne środki reagowania zapewniłyby skuteczność, nie wpływając nieproporcjonalnie na sektory wyższego szczebla, sektory niższego szczebla, konsumentów końcowych w Unii ani nie powodując nieproporcjonalnego obciążenia procesu administrowania związanego z odpowiednimi przepisami krajowymi.

Przy wyborze i opracowywaniu unijnego środka reagowania, o którym mowa w akapicie pierwszym, Komisja bierze pod uwagę poziom harmonizacji i przyznaje pierwszeństwo środkom, które mają wpływ na procedury stosowane w całej Unii lub w obszarze, w których prawo Unii jest rozwinięte.

Unijne środki reagowania, o których mowa w akapicie pierwszym, nie mogą kolidować z decyzjami administracyjnymi organów Unii i państw członkowskich mającymi za podstawę ocenę dowodów naukowych.

4. Jeżeli jest to konieczne do osiągnięcia celu niniejszego rozporządzenia, Komisja może przyjąć unijne środki reagowania mające wpływ na dostęp bezpośrednich inwestycji zagranicznych do Unii lub na handel usługami oraz mające zastosowanie do świadczonych usług lub inwestycji bezpośrednich dokonywanych w Unii przez co najmniej jedną osobę prawną mającą siedzibę w Unii i będącą własnością osób z państwa trzeciego lub przez nie kontrolowaną.

Komisja może przyjąć takie unijne środki reagowania, jeżeli odstąpienie od ich przyjęcia w odniesieniu do takich świadczonych usług lub dokonywanych inwestycji bezpośrednich byłoby niewystarczające do skutecznego osiągnięcia celu niniejszego rozporządzenia, w szczególności jeżeli w innym przypadku możliwe byłoby uniknięcie lub obejście przez dane państwo trzecie lub zainteresowaną osobę skutków unijnych środków reagowania.

Oceniając, czy należy przyjąć takie unijne środki reagowania, oprócz kryteriów określonych w ust. 1 i 2 Komisja bierze pod uwagę między innymi następujące kryteria:

a) struktury handlu usługami i inwestycji w sektorze, którego dotyczą planowane unijne środki reagowania, oraz ryzyko uniknięcia lub obejścia przez państwo trzecie lub zainteresowaną osobę unijnych środków reagowania, które nie mają zastosowania do usług świadczonych w Unii lub inwestycji bezpośrednich dokonywanych w Unii;

b) potencjalny stopień, w jakim unijne środki reagowania, o których mowa w akapicie pierwszym, skutecznie przyczyniają się do osiągnięcia celu, jakim jest zaprzestanie stosowania wymuszenia ekonomicznego i naprawa szkody wyrządzonej Unii;

c) istnienie alternatywnych środków umożliwiających uzyskanie zaprzestania stosowania wymuszenia ekonomicznego lub naprawę szkody wyrządzonej Unii, które są racjonalnie dostępne i w mniejszym stopniu ograniczają handel usługami lub inwestycje w Unii.

Przyjęcie takich unijnych środków reagowania musi być należycie uzasadnione w akcie wykonawczym, o którym mowa w art. 8 ust. 1, w świetle kryteriów wymienionych w niniejszym ustępie.

Artykuł 12

Zmiana, zawieszenie i zakończenie stosowania unijnych środków reagowania

1. Komisja dokonuje stałego przeglądu środków wymuszenia ekonomicznego i skuteczności unijnych środków reagowania oraz ich wpływu na interesy Unii.

2. Jeżeli państwo trzecie zawiesi stosowanie wymuszenia ekonomicznego, Komisja zawiesza stosowanie unijnych środków reagowania na czas trwania zawieszenia przez państwo trzecie.

Jeżeli dane państwo trzecie i Unia lub zainteresowane państwo członkowskie zawarły porozumienie, w tym na podstawie propozycji tego państwa trzeciego, o przekazaniu sprawy do wiążącego arbitrażu międzynarodowego, a państwo trzecie zawiesza również swoje środki przymusu ekonomicznego, Komisja zawiesza stosowanie unijnych środków reagowania na czas trwania postępowania arbitrażowego.

Jeżeli orzeczenie arbitrażowe lub ugoda z państwem trzecim wymaga wdrożenia przez państwo trzecie, Komisja zawiesza stosowanie unijnych środków reagowania, pod warunkiem, że państwo trzecie wdraża takie orzeczenie arbitrażowe lub taką ugodę.

Komisja zawiesza lub wznawia stosowanie unijnych środków reagowania, jeżeli jest to konieczne w świetle interesu Unii określonego na podstawie art. 9 lub, w razie potrzeby, po przyjęciu unijnych środków reagowania, w celu ułatwienia dalszego zaangażowania na podstawie art. 6 ust. 3.

Komisja zawiesza i wznawia stosowanie unijnych środków reagowania w drodze aktów wykonawczych. Te akty wykonawcze przyjmuje się zgodnie z procedurą sprawdzającą, o której mowa w art. 18 ust. 2.

3. Jeżeli konieczne jest dostosowanie unijnych środków reagowania przy uwzględnieniu art. 2 i 11 lub dalszego rozwoju sytuacji, w tym reakcji państwa trzeciego, Komisja zmienia, w stosownych przypadkach, unijne środki reagowania w drodze aktów delegowanych.

Te akty wykonawcze przyjmuje się zgodnie z procedurą sprawdzającą, o której mowa w art. 18 ust. 2.

4. Komisja podejmuje decyzję o zakończeniu stosowania unijnych środków reagowania w przypadku zaistnienia którejkolwiek z następujących okoliczności:

a) zaprzestano stosowania wymuszenia ekonomicznego i naprawiono szkodę wyrządzoną Unii, w przypadkach gdy Rada podjęła decyzję o zwróceniu się o naprawienie szkody zgodnie z art. 5 ust. 10;

b) wymuszenie ekonomiczne ustało, ale państwo trzecie nie naprawiło szkody wyrządzonej Unii pomimo podjęcia przez Radę decyzji o zwróceniu się o naprawienie szkody wyrządzonej Unii, zgodnie z art. 5 ust. 10, chyba że utrzymanie unijnych środków reagowania jest konieczne do osiągnięcia celu niniejszego rozporządzenia, biorąc pod uwagę wszystkie okoliczności danego przypadku;

c) osiągnięto wspólnie uzgodnione rozwiązanie;

d) zapadło wiążące orzeczenie w ramach arbitrażu międzynarodowego dotyczącego wymuszenia ekonomicznego, które wymaga zakończenia stosowania unijnego środka reagowania;

e) zakończenie stosowania unijnego środka reagowania jest odpowiednie z uwagi na interes Unii określony zgodnie z art. 9.

Komisja kończy stosowanie unijnych środków reagowania w drodze aktów wykonawczych. Te akty wykonawcze przyjmuje się zgodnie z procedurą sprawdzającą, o której mowa w art. 18 ust. 2.

5. W należycie uzasadnionych, szczególnie pilnych przypadkach, takich jak próba uniknięcia nieodwracalnej szkody dla Unii lub państwa członkowskiego, lub dalsze zapewnianie spójności z zobowiązaniami Unii wynikającymi z prawa międzynarodowego w wyniku zawieszenia lub ustania wymuszenia ekonomicznego, Komisja przyjmuje akty wykonawcze mające natychmiastowe zastosowanie w celu zawieszenia lub zmiany unijnych środków reagowania.

Te akty wykonawcze przyjmuje się zgodnie z procedurą, o której mowa w art. 18 ust. 3, i pozostają one w mocy przez okres nieprzekraczający 2 miesięcy.

Artykuł 13

Gromadzenie informacji dotyczących unijnych środków reagowania

1. Przed przyjęciem unijnych środków reagowania lub zmianą takich środków Komisja zwraca się, a przed zawieszeniem lub zakończeniem stosowania takich środków może zwrócić się, o informacje i opinie dotyczące ich wpływu gospodarczego na podmioty gospodarcze w Unii, w drodze zawiadomienia opublikowanego w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej, a w stosownych przypadkach za pośrednictwem innych odpowiednich środków komunikacji publicznej.

W zawiadomieniu tym wskazuje się termin, w którym należy przedłożyć Komisji te informacje i opinie.

Komisja może rozpocząć gromadzenie informacji i opinii, o których mowa w akapicie pierwszym, w dowolnym momencie, który uzna za stosowny.

2. Na potrzeby ust. 1, Komisja konsultuje się z zainteresowanymi stronami i informuje je, w szczególności stowarzyszenia działające na rzecz podmiotów gospodarczych z Unii i związki zawodowe, które mogą odczuwać skutki potencjalnych unijnych środków reagowania, oraz organy państw członkowskich uczestniczące w przygotowywaniu lub wdrażaniu przepisów regulujących dziedziny, na które środki te mogą mieć wpływ.

3. Nie opóźniając niepotrzebnie przyjęcia unijnych środków reagowania, Komisja określa możliwe opcje w odniesieniu do potencjalnych unijnych środków reagowania i dąży do uzyskania informacji i opinii w szczególności na temat:

a) wpływu takich środków na podmioty z państw trzecich i ich konkurentów, partnerów biznesowych lub klientów w Unii, jak również użytkowników, konsumentów końcowych lub pracowników w Unii;

b) wzajemnego oddziaływania między tymi środkami a odpowiednimi przepisami państw członkowskich;

c) obciążeń administracyjnych, które mogłyby być spowodowane takimi środkami.

4. Komisja w możliwie największym stopniu uwzględnia informacje i opinie zgromadzone zgodnie z niniejszym artykułem.

Przedkładając Komitetowi projekt aktu wykonawczego w ramach procedury sprawdzającej, o której mowa w art. 18 ust. 2, Komisja przedstawia analizę planowanych środków i ich potencjalnego wpływu.

Analiza ta obejmuje dogłębną ocenę wpływu na sektory wyższego i niższego szczebla oraz konsumentów końcowych w Unii oraz, w stosownych przypadkach, wskazuje na wszelki potencjalnie nieproporcjonalny wpływ.

5. W celu przyjęcia aktów wykonawczych mających natychmiastowe zastosowanie, zgodnie z art. 12 ust. 5, Komisja zwraca się w sposób ukierunkowany o informacje i opinie do odpowiednich zainteresowanych stron, chyba że w wyjątkowej sytuacji i w szczególnie pilnych przypadkach gromadzenie informacji i opinii nie jest możliwe lub nie jest konieczne ze względów obiektywnych, takich jak zapewnienie zgodności z międzynarodowymi zobowiązaniami Unii.

Artykuł 14

Pojedynczy punkt kontaktowy

1. Komisja zapewnia w ramach swoich struktur pojedynczy punkt kontaktowy na potrzeby stosowania niniejszego rozporządzenia i jego koordynacji z wszelkimi odpowiednimi aktami prawnymi Unii, a także gromadzenia informacji i zapewniania analizy kosztów i danych dla ustalenia charakteru wymuszenia ekonomicznego.

2. Na potrzeby niniejszego rozporządzenia pojedynczy punkt kontaktowy, przy zapewnieniu pełnego przestrzegania zasady poufności, jest głównym punktem kontaktowym dla przedsiębiorstw z Unii i zainteresowanych stron z sektora prywatnego odczuwających skutki wymuszenia ekonomicznego, w tym w odniesieniu do pomocy, która ma być udzielana tym przedsiębiorstwom i zainteresowanym stronom w związku z zaistniałym wymuszeniem ekonomicznym.

Artykuł 15

Poufność

1. Informacje uzyskane zgodnie z niniejszym rozporządzeniem są wykorzystywane wyłącznie w celach, w jakich zostały one dostarczone, w jakich o nie wystąpiono lub w jakich je otrzymano.

2. Osoba dostarczająca informacje, o których mowa w ust. 1, może zażądać, aby takie informacje traktowano jako poufne. Takiemu żądaniu towarzyszy niepoufne, ale miarodajne streszczenie danych informacji lub oświadczenie wyjaśniające powody, dla których dane informacje nie mogą zostać przedstawione w formie streszczenia.

3. Parlament Europejski, Rada, Komisja, państwa członkowskie ani ich odpowiedni urzędnicy nie ujawniają żadnych informacji o poufnym charakterze uzyskanych na podstawie niniejszego rozporządzenia bez uzyskania wyraźnej zgody osoby dostarczającej te informacje.

4. Ust. 2 i 3 nie uniemożliwiają Komisji ujawniania informacji ogólnych w formie miarodajnego streszczenia, pod warunkiem że takie ujawnienie nie obejmuje informacji pozwalających na zidentyfikowanie osoby dostarczającej informacje.

Ujawnienie takie musi uwzględniać uzasadniony interes, jaki strony mają w nieujawnianiu informacji poufnych.

5. Urzędnicy państw członkowskich podlegają obowiązkowi zachowania tajemnicy służbowej w odniesieniu do wszelkich informacji poufnych, jakie uzyskali w trakcie wykonywania obowiązków służbowych w związku z niniejszym rozporządzeniem.

6. Komisja zapewnia chroniony i zaszyfrowany system wspierający bezpośrednią współpracę i wymianę informacji z urzędnikami państw członkowskich.

Artykuł 16

Reguły pochodzenia i zasady określania przynależności państwowej

1. Na potrzeby niniejszego rozporządzenia, pochodzenie towaru lub usługi oraz przynależność państwową usługodawcy, inwestycji lub podmiotu prawa własności intelektualnej określa się zgodnie z załącznikiem II.

2. Komisja jest uprawniona do przyjmowania aktów delegowanych zgodnie z art. 17 w celu zmiany pkt 2 i 3 załącznika II, aby uwzględnić odpowiednie zmiany w instrumentach międzynarodowych i doświadczenie w stosowaniu niniejszego rozporządzenia lub innych aktów Unii.

Artykuł 17

Wykonywanie przekazanych uprawnień

1. Powierzenie Komisji uprawnień do przyjmowania aktów delegowanych podlega warunkom określonym w niniejszym artykule.

2. Uprawnienia do przyjmowania aktów delegowanych, o których mowa w art. 16 ust. 2, powierza się Komisji na okres 5 lat od dnia 27 grudnia 2023 r. Komisja sporządza sprawozdanie dotyczące przekazania uprawnień nie później niż 9 miesięcy przed końcem tego pięcioletniego okresu. Przekazanie uprawnień zostaje automatycznie przedłużone na takie same okresy, chyba że Parlament Europejski lub Rada sprzeciwią się takiemu przedłużeniu nie później niż 3 miesiące przed końcem każdego okresu.

3. Przekazanie uprawnień, o którym mowa w art. 16 ust. 2, może zostać w dowolnym momencie odwołane przez Parlament Europejski lub przez Radę. Decyzja o odwołaniu kończy przekazanie określonych w niej uprawnień. Decyzja o odwołaniu staje się skuteczna następnego dnia po jej opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej lub w późniejszym terminie określonym w tej decyzji. Nie wpływa ona na ważność już obowiązujących aktów delegowanych.

4. Przed przyjęciem aktu delegowanego Komisja konsultuje się z ekspertami wyznaczonymi przez każde państwo członkowskie zgodnie z zasadami określonymi w Porozumieniu międzyinstytucjonalnym z dnia 13 kwietnia 2016 r. w sprawie lepszego stanowienia prawa.

5. Niezwłocznie po przyjęciu aktu delegowanego Komisja przekazuje go równocześnie Parlamentowi Europejskiemu i Radzie.

6. Akt delegowany przyjęty na podstawie art. 16 ust. 2 wchodzi w życie tylko wówczas, gdy ani Parlament Europejski, ani Rada nie wyraziły sprzeciwu w terminie dwóch miesięcy od przekazania tego aktu Parlamentowi Europejskiemu i Radzie, lub gdy, przed upływem tego terminu, zarówno Parlament Europejski, jak i Rada poinformowały Komisję, że nie wniosą sprzeciwu. Termin ten przedłuża się o dwa miesiące z inicjatywy Parlamentu Europejskiego lub Rady.

Artykuł 18

Procedura komitetowa

1. Komisję wspomaga komitet. Komitet ten jest komitetem w rozumieniu rozporządzenia (UE) nr 182/2011.

2. W przypadku odesłania do niniejszego ustępu stosuje się art. 5 rozporządzenia (UE) nr 182/2011.

W przypadku gdy komitet nie wyda opinii, Komisja nie przyjmuje projektu aktu wykonawczego i stosuje się art. 5 ust. 4 akapit trzeci rozporządzenia (UE) nr 182/2011.

3. W przypadku odesłania do niniejszego ustępu stosuje się art. 8 rozporządzenia (UE) nr 182/2011 w związku z jego art. 5.

Artykuł 19

Składanie sprawozdań i przegląd

1. Bez uszczerbku dla rozporządzenia (UE) nr 182/2011, Komisja regularnie i terminowo informuje Parlament Europejski i Radę o istotnych zmianach w stosowaniu niniejszego rozporządzenia przy badaniu środków państwa trzeciego, w tym jego rozpoczęcia, podjęcia rozmów z państwem trzecim i współpracy międzynarodowej, oraz w okresie obowiązywania unijnych środków reagowania.

W świetle otrzymanych informacji, Parlament Europejski lub Rada mogą w stosownych przypadkach zaprosić Komisję do wymiany poglądów.

Parlament Europejski może wyrazić swoją opinię za pomocą wszelkich odpowiednich środków.

2. Komisja ocenia unijne środki reagowania przyjęte zgodnie z art. 8 w terminie 6 miesięcy po zakończeniu ich stosowania, z uwzględnieniem wkładu zainteresowanych stron, informacji przekazanych przez Parlament Europejski i Radę oraz wszelkich innych istotnych informacji, a następnie składa sprawozdanie Parlamentowi Europejskiemu i Radzie.

W sprawozdaniu z oceny bada się skuteczność i funkcjonowanie unijnych środków reagowania oraz, w stosownych przypadkach, wyciąga się wnioski na potrzeby przyszłych unijnych środków reagowania jak również dotyczące przeglądu niniejszego rozporządzenia zgodnie z ust. 3.

3. Nie później niż 3 lata po przyjęciu pierwszego aktu wykonawczego zgodnie z art. 5 lub do dnia 27 grudnia 2028 r., w zależności od tego, co nastąpi wcześniej, a następnie co 5 lat Komisja dokonuje przeglądu niniejszego rozporządzenia i jego wdrożenia oraz przedkłada stosowne sprawozdanie Parlamentowi Europejskiemu i Radzie. W ramach tego przeglądu, Komisja zwraca szczególną uwagę na wszelkie kwestie, które mogły pojawić się w odniesieniu do związku niniejszego rozporządzenia z innymi istniejącymi instrumentami unijnymi.

Artykuł 20

Wejście w życie

Niniejsze rozporządzenie wchodzi w życie dwudziestego dnia po jego opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.

Niniejsze rozporządzenie wiąże w całości i jest bezpośrednio stosowane we wszystkich państwach członkowskich.

Załącznik I

Unijne środki reagowania na podstawie art. 8

1. Nałożenie nowych lub zwiększonych ceł, w tym przywrócenie stawki celnej na poziomie stawki stosowanej względem kraju najbardziej uprzywilejowanego lub nałożenie ceł przekraczających poziom tej stawki lub wprowadzenie wszelkich dodatkowych opłat za przywóz lub wywóz towarów; środki te mogą stanowić, w razie potrzeby, niewykonanie mających zastosowanie zobowiązań międzynarodowych w odniesieniu do koncesji celnych.

2. Wprowadzenie lub zwiększenie ograniczeń w przywozie lub wywozie towarów, w tym w stosownych przypadkach w odniesieniu do towarów będących przedmiotem kontroli wywozu, przy czym ograniczenia te mogą być wprowadzane w ramach kontyngentów, pozwoleń na przywóz lub wywóz lub innych środków, lub wprowadzenie lub zniesienie ograniczeń w odniesieniu do płatności za towary; środki te mogą stanowić, w razie potrzeby niewykonanie mających zastosowanie zobowiązań międzynarodowych.

3. Wprowadzenie ograniczeń w handlu towarami w formie środków mających zastosowanie do towarów przewożonych tranzytem lub środków wewnętrznych mających zastosowanie do towarów; środki te mogą stanowić, w razie potrzeby, niewykonanie mających zastosowanie zobowiązań międzynarodowych.

4. Następujące środki, które mogą stanowić, w razie potrzeby, niewykonanie mających zastosowanie zobowiązań międzynarodowych dotyczących prawa do udziału w postępowaniach o udzielenie zamówienia w dziedzinie zamówień publicznych:

a) wykluczenie towarów, usług lub dostawców towarów lub usług z danego państwa trzeciego z zamówień publicznych lub wykluczenie z zamówień publicznych ofert, których całkowitą wartość w ponad 50% stanowią towary lub usługi pochodzące z danego państwa trzeciego, chyba że niższy odsetek jest konieczny w świetle wyjątkowych okoliczności danej sprawy i pod warunkiem, że pozostały odsetek towarów lub usług nie jest objęty zobowiązaniami Unii wynikającymi z Porozumienia w sprawie zamówień rządowych (GPA) zawartego w ramach Światowej Organizacji Handlu lub innej umowy w sprawie zamówień publicznych zawartej pomiędzy Unią a państwem trzecim innym niż dane państwo trzecie; lub

b) dokonanie korekty punktacji (

1

) w odniesieniu do ofert dotyczących towarów lub usług z danego państwa trzeciego lub w odniesieniu do ofert dostawców towarów lub usług z danego państwa trzeciego;

5. Nałożenie środków mających wpływ na handel usługami, co może stanowić, w razie potrzeby, niewykonanie mających zastosowanie zobowiązań międzynarodowych dotyczących handlu usługami.

6. Nałożenie środków mających wpływ na dostęp bezpośrednich inwestycji zagranicznych do Unii, co może stanowić, w razie potrzeby, niewykonanie mających zastosowanie zobowiązań międzynarodowych.

7. Nałożenie ograniczeń na ochronę praw własności intelektualnej lub ich komercyjne wykorzystanie w stosunku do podmiotów praw będących obywatelami danego państwa trzeciego, co może stanowić, w razie potrzeby, niewykonanie mających zastosowanie zobowiązań międzynarodowych dotyczących handlowych aspektów praw własności intelektualnej.

8. Nałożenie ograniczeń w zakresie bankowości, ubezpieczeń, dostępu do unijnych rynków kapitałowych i innej działalności w zakresie usług finansowych, co może stanowić, w razie potrzeby, niewykonanie mających zastosowanie zobowiązań międzynarodowych w odniesieniu do usług finansowych.

9. Wprowadzenie lub zaostrzenie ograniczeń dotyczących możliwości wprowadzania na rynek Unii towarów objętych aktami prawnymi Unii dotyczącym chemikaliów, co może stanowić, w razie potrzeby, niewykonanie mających zastosowanie zobowiązań międzynarodowych.

10. Wprowadzenie lub zaostrzenie ograniczeń dotyczących możliwości wprowadzania na rynek Unii towarów objętych aktami prawnymi Unii dotyczącymi kwestii sanitarnych i fitosanitarnych, co może stanowić, w razie potrzeby, niewykonanie mających zastosowanie zobowiązań międzynarodowych.

Załącznik II

Reguły pochodzenia i zasady określania przynależności państwowej

1. Pochodzenie towarów jest określane zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 (

2

).

2. Pochodzenie usługi, w tym usługi świadczonej w obszarze zamówień publicznych, ustala się na podstawie przynależności państwowej osoby fizycznej lub prawnej, która świadczy daną usługę.

Przynależność państwową usługodawcy określa się:

a) w przypadku osoby fizycznej – według państwa, którego osoba ta jest obywatelem lub w którym posiada miejsce stałego pobytu;

b) w przypadku osoby prawnej – według któregokolwiek z poniższych:

(i) jeżeli usługa jest świadczona inaczej niż poprzez obecność handlową w obrębie Unii – według państwa, w którym osoba prawna została utworzona lub w inny sposób zorganizowana zgodnie z prawem tego państwa i na terytorium którego prowadzi znaczące operacje gospodarcze;

(ii) jeżeli usługa jest świadczona poprzez obecność handlową w Unii;

a) jeżeli osoba prawna prowadzi znaczące operacje gospodarcze na terytorium państwa członkowskiego, w którym ta osoba prawna posiada zakład, w taki sposób, że ma ona bezpośredni i skuteczny związek z gospodarką tego państwa członkowskiego – według państwa członkowskiego, w którym ta osoba prawna posiada zakład lub, jeśli unijne środki reagowania mają zastosowanie do tej osoby – według przynależności państwowej lub miejsca stałego pobytu osoby fizycznej lub prawnej lub osób fizycznych lub prawnych, które są właścicielami osoby prawnej w Unii lub sprawują nad nią kontrolę;

b) jeżeli osoba prawna nie prowadzi znaczących operacji gospodarczych, które powodują, że ma ona bezpośredni i skuteczny związek z gospodarką państwa członkowskiego – według państwa pochodzenia osób fizycznych lub prawnych, które są jej właścicielami lub sprawują nad nią kontrolę.

Osoby z danego państwa uznaje się za „właścicieli” danej osoby prawnej, jeżeli osoby z tego państwa posiadają udział w jej kapitale, który przekracza 50 %; osoby z danego państwa uznaje się za „sprawujące kontrolę” nad daną osobą prawną, jeżeli osoby takie są uprawnione do powoływania większości członków jej organu zarządzającego lub są w inny sposób uprawnione do kierowania jej działaniami.

3. Przynależność państwową inwestycji określa się:

a) jeżeli inwestycja uczestniczy w znaczących operacjach gospodarczych na terytorium państwa członkowskiego, w którym ją utworzono, w taki sposób, że ma ona bezpośredni i skuteczny związek z gospodarką tego państwa członkowskiego – według państwa członkowskiego, w którym ją utworzono lub, jeśli unijne środki reagowania mają zastosowanie do osoby fizycznej lub prawnej, która jest właścicielem inwestycji w Unii lub sprawuje nad nią kontrolę – według przynależności państwowej lub miejsca stałego pobytu tej osoby fizycznej lub prawnej;

b) jeżeli inwestycja nie uczestniczy w znaczących operacjach gospodarczych, które powodują, że ma ona bezpośredni i skuteczny związek z gospodarką państwa członkowskiego, w którym ją utworzono – według przynależności państwowej osób fizycznych lub prawnych, które są jej właścicielami lub sprawują nad nią kontrolę.

Osoby z danego państwa uznaje się za „właścicieli” danej inwestycji, jeżeli osoby z tego państwa posiadają udział w jej kapitale, który przekracza 50 %; osoby z danego państwa uznaje się za „sprawujące kontrolę” nad daną inwestycją, jeżeli osoby takie są uprawnione do powoływania większości członków jej organu zarządzającego lub są w inny sposób uprawnione do kierowania jej działaniami.

4. W odniesieniu do handlowych aspektów praw własności intelektualnej termin „obywatele” należy rozumieć jako „podmioty” w znaczeniu, w jakim termin ten został użyty w art. 1 ust. 3 Porozumienia w sprawie handlowych aspektów praw własności intelektualnej WTO (TRIPS) z uwzględnieniem jego przyszłych zmian.

W odniesieniu do niniejszego rozporządzenia wydane zostały dwa oświadczenia, które dostępne są w Dz.U. C, C/2023/1340 z 7.12.2023, ELI: http://data.europa.eu/eli/C/2023/1340/oj oraz w Dz.U. C, C/2023/1341 z 7.12.2023, ELI: http://data.europa.eu/eli/C/2023/1341/o.

(

1

) Korekta punktacji oznacza zobowiązanie instytucji zamawiających lub podmiotów prowadzących postępowania o udzielenie zamówienia publicznego do względnego obniżenia o określoną wartość procentową, z zastrzeżeniem pewnych wyjątków, punktacji oferty wynikającej z jej oceny na podstawie kryteriów udzielenia zamówienia określonych w odpowiednich dokumentach zamówienia publicznego. Jeżeli jedynym kryterium udzielenia zamówienia jest cena lub koszt, korekta punktacji oznacza względne zwiększenie, na potrzeby oceny ofert, ceny oferowanej przez oferenta o określoną wartość procentową.

(

2

) Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 z dnia 9 października 2013 r. ustanawiające unijny kodeks celny (Dz.U. L 269 z 10.10.2013, s. 1).