Artykuł 18

1. Państwa członkowskie podejmują, uwzględniając specyfikę różnych form wyzysku, odpowiednie środki, takie jak działania w dziedzinie edukacji i szkoleń oraz kampanie, w stosownych przypadkach ze zwróceniem szczególnej uwagi na wymiar internetowy, niezbędne do osłabienia i ograniczenia popytu sprzyjającego wszelkim formom wyzysku związanym z handlem ludźmi.

2. Państwa członkowskie podejmują, uwzględniając aspekt płci i w sposób przyjazny dzieciom, w tym za pośrednictwem internetu, odpowiednie działania, takie jak kampanie informacyjne i uświadamiające, programy badawcze i edukacyjne, w tym promowanie alfabetyzmu cyfrowego i umiejętności cyfrowych, a w stosownych przypadkach we współpracy ze stosownymi organizacjami społeczeństwa obywatelskiego i innymi podmiotami, takimi jak sektor prywatny, w celu podnoszenia świadomości i ograniczenia ryzyka, aby ludzie – a w szczególności dzieci i osoby z niepełnosprawnościami – nie stali się ofiarami handlu ludźmi.”

;

15) dodaje się artykuły w brzmieniu:

„Artykuł 18a

Przestępstwa dotyczące korzystania z usług świadczonych przez ofiary handlu ludźmi

1. Państwa członkowskie podejmują środki niezbędne do zapewnienia, aby umyślne korzystanie z usług świadczonych przez ofiarę przestępstwa, o którym mowa w art. 2, stanowiło przestępstwo, jeżeli ofiara jest wyzyskiwana w celu świadczenia takich usług, a usługobiorca wie, że osoba świadcząca usługę jest ofiarą przestępstwa, o którym mowa w art. 2.

2. Państwa członkowskie podejmują środki niezbędne do zapewnienia, aby przestępstwo określone zgodnie z ust. 1 podlegało skutecznym, proporcjonalnym i odstraszającym karom.