Artykuł 1

W dyrektywie 2012/29/UE wprowadza się następujące zmiany:

1) dodaje się artykuł w brzmieniu:

„Artykuł 3a

Linie zaufania dla ofiar

1. Państwa członkowskie podejmują niezbędne środki w celu ustanowienia dostępnych, przyjaznych dla użytkownika, bezpiecznych, bezpłatnych i zapewniających poufność linii zaufania dla ofiar. Linie zaufania:

a) udzielają ofiarom informacji, o których mowa w art. 4 ust. 1;

b) udzielają wsparcia emocjonalnego;

c) w razie potrzeby kierują ofiary do odpowiednich służb, w tym ogólnych i specjalistycznych służb udzielających wsparcia lub specjalistycznych linii zaufania.

2. Państwa członkowskie zapewniają, aby linie zaufania, o których mowa w ust. 1, były dostępne za pośrednictwem telefonu pod ogólnounijnym numerem telefonu przeznaczonym dla połączeń krajowych, tj. »116 006«, w uzupełnieniu istniejących krajowych numerów telefonu. Państwa członkowskie zapewniają również, aby takie usługi były świadczone z wykorzystaniem innych bezpiecznych i dostępnych technologii informacyjno-komunikacyjnych, w tym aplikacji internetowych i stron internetowych.

3. Państwa członkowskie zapewniają, aby linie zaufania były dostępne – oprócz pod ogólnounijnym numerem telefonu – pod specjalnym numerem telefonu przeznaczonym do połączeń międzynarodowych, z którego mogą korzystać ofiary, które doznały szkody w państwie członkowskim innym niż państwo członkowskie ich zamieszkania. Takie połączenia międzynarodowe nie muszą być bezpłatne.

4. Państwa członkowskie zapewniają, aby usługi świadczone przez ich linie zaufania, o których mowa w ust. 1, były dostępne w ich języku urzędowym lub językach urzędowych, zgodnie z prawem krajowym. Państwa członkowskie dążą do zapewnienia świadczenia tych usług w przynajmniej jednym innym języku powszechnie rozumianym w danym państwie członkowskim.

5. Jeżeli usługi, o których mowa w ust. 1 lit. a) i c), są świadczone z wykorzystaniem technologii informacyjno-komunikacyjnych, państwa członkowskie zapewniają, aby usługi te były dostępne w języku zrozumiałym dla ofiary, na przykład dzięki zastosowaniu technologii tłumaczenia pisemnego i ustnego.

6. Linie zaufania mogą być uruchamiane przez organizacje publiczne lub pozarządowe i mogą być zorganizowane na zasadzie zawodowej lub na zasadzie wolontariatu.

7. Państwa członkowskie podejmują niezbędne środki w celu zapewnienia, aby linie zaufania udzielały ofiarom wysokojakościowego i dostępnego wsparcia w odpowiednich godzinach pracy.

8. Państwa członkowskie zapewniają, aby telefony zaufania były obsługiwane przez odpowiednio przeszkolone osoby.”

;

2) dodaje się artykuł w brzmieniu:

„Artykuł 5a

Zawiadomienie o przestępstwie

1. Państwa członkowskie zapewniają ofiarom możliwość złożenia właściwym organom zawiadomienia o przestępstwie przez bezpłatne, dostępne, przyjazne dla użytkownika i bezpieczne kanały, z których można łatwo skorzystać.

W uzupełnieniu możliwości złożenia zawiadomienia o przestępstwie osobiście państwa członkowskie zapewniają możliwość złożenia zawiadomienia o przestępstwie właściwym organom z wykorzystaniem bezpłatnych, dostępnych, bezpiecznych i przyjaznych dla użytkownika technologii informacyjno-komunikacyjnych, przynajmniej w sprawach niemających pilnego charakteru i w sprawach dotyczących przestępstw popełnionych bez użycia przemocy, pod warunkiem że takie złożenie zawiadomienia leży w interesie ofiar.

W przypadku gdy państwo członkowskie przewiduje możliwość złożenia zawiadomienia o przestępstwie z wykorzystaniem technologii informacyjno-komunikacyjnych, dotyczy to również, jeżeli jest to wykonalne, przedkładania dowodów.

Składanie zawiadomienia o przestępstwie z wykorzystaniem technologii informacyjno-komunikacyjnych nie narusza krajowych przepisów proceduralnych dotyczących sformalizowania takiego składania zawiadomienia i przedkładania dowodów.

2. Państwa członkowskie podejmują niezbędne środki, aby ułatwiać osobie fizycznej lub prawnej, która wie lub w dobrej wierze podejrzewa, że popełniono przestępstwa lub że można spodziewać się aktów przemocy, składanie zawiadomień o przestępstwie właściwym organom zgodnie z krajowymi przepisami proceduralnymi.

3. W celu ułatwienia składania zawiadomień o przestępstwie przez strony trzecie, które są organizacjami społeczeństwa obywatelskiego, mogącymi otrzymywać informacje dotyczące przestępstw, państwa członkowskie podejmują niezbędne środki w celu umożliwienia współpracy między właściwymi organami i takimi organizacjami.

4. Jeżeli zawiadomienie o przestępstwie składa osoba inna niż ofiara, państwa członkowskie zapewniają, aby – w razie potrzeby i zgodnie z prawem krajowym – właściwe organy podejmowały odpowiednie środki w celu ochrony ofiary, zanim sprawca zostanie poinformowany o złożeniu zawiadomienia o przestępstwie.

5. Państwa członkowskie zapewniają, aby każda osoba pozbawiona wolności lub której wolność została ograniczona mogła skutecznie złożyć zawiadomienie o przestępstwie popełnionym w ośrodkach zatrzymania lub zakwaterowania, których nie wolno jej opuścić lub których nie może opuścić według własnego uznania, lub w miejscach, w których jej swoboda przemieszczania się jest ograniczona. Ośrodki takie obejmują przynajmniej:

a) zakłady karne, areszty śledcze i pomieszczenia dla osób podejrzanych i oskarżonych;

b) specjalne ośrodki zatrzymania i zakwaterowania dla obywateli państw trzecich, którzy nielegalnie przebywają w danym państwie członkowskim, także w celu przygotowania ich powrotu i wydalenia;

c) ośrodki dla osób ubiegających się o ochronę międzynarodową i beneficjentów takiej ochrony;

d) inne rodzaje instytucji publicznych lub prywatnych, których ofierze nie wolno opuścić lub których nie może opuścić według własnego uznania, takie jak specjalistyczne ośrodki zakwaterowania dla osób z niepełnosprawnościami, dzieci i osób starszych.

6. W przypadku, gdy z właściwymi organami kontaktują się dzieci, aby złożyć zawiadomienie o przestępstwie, państwa członkowskie zapewniają, aby procedury składania zawiadomienia o przestępstwie były bezpieczne, prowadzone z zachowaniem poufności zgodnie z prawem krajowym, opracowane i dostępne w sposób przyjazny dziecku oraz aby używano w nich języka dostosowanego do wieku i poziomu dojrzałości dziecka.

Jeżeli przestępstwo dotyczy osoby sprawującej władzę rodzicielską i jeżeli występuje konflikt interesów między dzieckiem będącym ofiarą a osobą sprawującą władzę rodzicielską, państwa członkowskie zapewniają, aby możliwość złożenia przez dziecko będące ofiarą przestępstwa zawiadomienia o przestępstwie nie była zależna od zgody osoby sprawującej władzę rodzicielską. Państwa członkowskie zapewniają, aby właściwe organy podjęły niezbędne środki w celu zapewnienia bezpieczeństwa dziecka, zanim poinformują osobę sprawującą władzę rodzicielską o złożeniu zawiadomienia o przestępstwie.

7. Państwa członkowskie podejmują niezbędne środki w celu zapewnienia, aby ofiary będące obywatelami państw trzecich, niezależnie od tego, czy posiadają prawo do pobytu, nie były zniechęcane do składania zawiadomień o przestępstwie oraz aby były traktowane w sposób niedyskryminacyjny. Państwa członkowskie w szczególności zapewniają, aby wszystkim ofiarom, niezależnie od tego, czy posiadają prawo do pobytu, nie uniemożliwiano korzystania z praw przysługujących im na podstawie niniejszej dyrektywy, w tym prawa do bycia wysłuchanym na podstawie art. 10 lub prawa do indywidualnej oceny przeprowadzanej zgodnie z art. 22.

Państwa członkowskie mogą – zgodnie z prawem krajowym – w dowolnym momencie zdecydować o udzieleniu niezależnego zezwolenia na pobyt lub innego zezwolenia upoważniającego do pobytu obywatela państwa trzeciego nielegalnie przebywającego na ich terytorium.

8. Państwa członkowskie zapewniają, aby ofiary w momencie złożenia zawiadomienia o przestępstwie:

a) były informowane o możliwości udostępnienia sprawcy ich danych osobowych zgodnie z art. 21 ust. 3 w celu umożliwienia mu wykonywania prawa do obrony; oraz

b) miały zapewnioną możliwość wyrażenia swojej opinii na temat tej możliwości.”

;

3) w art. 6 wprowadza się następujące zmiany:

a) w ust. 1 dodaje się litery w brzmieniu:

„c)

informacje o wniesieniu aktu oskarżenia przeciwko sprawcy;

d) informacje o dostępności środków ochrony, w tym nakazów ochrony;

e) informacje o roli ofiary w postępowaniu karnym zgodnie z przepisami krajowymi, w tym, w stosownych przypadkach, o możliwości uzyskania statusu strony w takim postępowaniu;

f) informacje o obowiązujących przepisach dotyczących dochodzenia i uzyskania odszkodowania.”

;

b) ust. 5 otrzymuje brzmienie:

„5. Państwa członkowskie zapewniają ofiarom możliwość otrzymania bez zbędnej zwłoki powiadomienia o tym, że osoba tymczasowo aresztowana, oskarżona lub skazana za przestępstwa ich dotyczące została zwolniona, w tym zwolniona z zastosowaniem środków nadzoru sądowego, lub zbiegła. Ponadto państwa członkowskie zapewniają, aby ofiary były informowane o wszelkich odpowiednich środkach podjętych w celu ich ochrony w przypadku zwolnienia lub zbiegnięcia sprawcy.”

;

c) dodaje się ustęp w brzmieniu:

„7. Państwa członkowskie zapewniają, aby fakt, że ofiary zostały powiadomione o przysługującym im prawie do otrzymania informacji o postępowaniu karnym, a także wniosek ofiar o otrzymanie informacji na podstawie niniejszego artykułu, zostały należycie zarejestrowane zgodnie z procedurą rejestrowania przewidzianą w prawie krajowym.”

;

4) art. 7 ust. 6 i 7 otrzymują brzmienie:

„6. Niezależnie od ust. 1 i 3, zamiast tłumaczenia pisemnego można zapewnić tłumaczenie ustne lub ustne streszczenie istotnych dokumentów, pod warunkiem że takie tłumaczenie ustne lub ustne streszczenie nie wpłyną negatywnie na rzetelność postępowania lub zdolność ofiar do wykonywania przysługujących im praw, w tym zdolność do uczestniczenia w postępowaniu karnym zgodnie z rolą ofiary w tym postępowaniu.

7. Państwa członkowskie zapewniają, aby właściwe organy dokonały oceny, czy ofiary potrzebują tłumaczenia ustnego lub pisemnego określonego w ust. 1 i 3 niniejszego artykułu. Ofiary mogą zaskarżyć decyzję o odmowie zapewnienia tłumaczenia ustnego lub pisemnego. Przepisy proceduralne dotyczące takiego zaskarżenia określa prawo krajowe. Przepisy art. 10b ust. 2 stosuje się do decyzji o odmowie zapewnienia tłumaczenia ustnego lub pisemnego, podjętych w toku rozprawy sądowej.”

;

5) w art. 8 wprowadza się następujące zmiany:

a) ust. 2 i 3 otrzymują brzmienie:

„2. Państwa członkowskie zapewniają, aby odpowiednie ogólne lub specjalistyczne służby udzielające wsparcia kontaktowały się bez zbędnej zwłoki z ofiarami, w przypadku gdy indywidualna ocena, o której mowa w art. 22, wskazała na potrzebę wsparcia, pod warunkiem, że ofiara – po przekazaniu jej informacji o dostępnych usługach wsparcia – wyrazi zgodę na kontakt ze służbami udzielającymi wsparcia lub zwróci się o wsparcie.

3. Państwa członkowskie podejmują środki, aby utworzyć bezpłatne i zapewniające poufność specjalistyczne służby udzielające wsparcia jako uzupełnienie lub integralną część ogólnych służb udzielających wsparcia ofiarom lub aby umożliwić organizacjom udzielającym wsparcia ofiarom wystąpienie do istniejących wyspecjalizowanych podmiotów udzielających takiego specjalistycznego wsparcia. Ofiary mają dostęp do takich służb stosownie do swoich szczególnych potrzeb, a członkowie rodziny mają dostęp stosownie do swoich szczególnych potrzeb i do stopnia szkody, której doznali wskutek przestępstwa popełnionego na szkodę ofiary. W przypadku gdy specjalistyczne służby udzielające wsparcia nie stanowią integralnej części ogólnych służb udzielających wsparcia ofiarom, koordynuje się działania ogólnych i specjalistycznych służb udzielających wsparcia.”

;

b) dodaje się ustępy w brzmieniu:

„6. Państwa członkowskie dążą do zapewnienia, aby specjalistyczne służby udzielające wsparcia pozostawały w pełnej gotowości do działania na rzecz ofiar w czasie kryzysu, na przykład kryzysów zdrowotnych, humanitarnych lub innych stanów nadzwyczajnych.

7. Służby udzielające wsparcia ofiarom muszą być łatwo dostępne, w tym online lub z wykorzystaniem innych odpowiednich środków, takich jak technologie informacyjno-komunikacyjne. Państwa członkowskie zapewniają, aby rozmieszczenie geograficzne i zdolności służb udzielających wsparcia ofiarom, o których mowa w niniejszym artykule i w art. 9a, były wystarczające, biorąc pod uwagę położenie geograficzne i strukturę demograficzną danego państwa członkowskiego.”

;

6) w art. 9 wprowadza się następujące zmiany:

a) w ust. 1 wprowadza się następujące zmiany:

(i) lit. a) otrzymuje brzmienie:

„a)

informacje, doradztwo i wsparcie w zakresie praw ofiar, w tym dotyczące korzystania z krajowych systemów odszkodowań lub zadośćuczynienia za szkody poniesione wskutek przestępstwa, korzystania z porad prawnych, w tym w zakresie pomocy prawnej, oraz dotyczące roli ofiar w postępowaniu karnym, w tym w zakresie przygotowania do udziału w procesie sądowym;”

;

(ii) lit. c) otrzymuje brzmienie:

„c)

wsparcie emocjonalne;

ca) wsparcie psychologiczne lub, jeżeli wsparcie psychologiczne jest niedostępne, skierowanie do służb, które mogą zapewnić wsparcie psychologiczne;”

;

(iii) dodaje się akapit w brzmieniu:

„Do celów akapitu pierwszego lit. ca), w przypadku gdy indywidualna ocena, o której mowa w art. 22, wskazała na szczególną potrzebę wsparcia psychologicznego, ofierze potrzebującej takiego wsparcia udostępnia się dodatkowe wsparcie psychologiczne tak długo, jak jest to konieczne, zgodnie z indywidualnymi potrzebami ofiary oraz odpowiednimi krajowymi systemami opieki zdrowotnej lub pomocy społecznej regulującymi dostęp do wsparcia psychologicznego.”

;

b) ust. 2 otrzymuje brzmienie:

„2. Państwa członkowskie podejmują niezbędne środki w celu zapewnienia, aby służby udzielające wsparcia ofiarom zwracały szczególną uwagę zwłaszcza na szczególne potrzeby ofiar, które doznały znacznej szkody ze względu na wagę przestępstwa.”

;

c) ust. 3 lit. b) otrzymuje brzmienie:

„b)

zindywidualizowane i kompleksowe wsparcie, a także informacje na temat służb przeprowadzających badania lekarskie i obdukcję oraz, w stosownych przypadkach, kierowanie do tych służb, przy czym mogą to być służby świadczące kompleksowe usługi opieki zdrowotnej, w tym usługi opieki zdrowotnej w zakresie zdrowia seksualnego i reprodukcyjnego, zgodnie z prawem krajowym, oraz informacje na temat doradztwa psychospołecznego, w tym opieki pourazowej, oraz, w stosownych przypadkach, kierowanie do tych służb, dla ofiar o szczególnych potrzebach, takich jak ofiary przemocy seksualnej, ofiary przemocy na tle płciowym, w tym przemocy wobec kobiet i przemocy domowej objęte zakresem stosowania dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1385 (*1), ofiary handlu ludźmi, ofiary przestępczości zorganizowanej, ofiary z niepełnosprawnościami, ofiary wykorzystywania, ofiary przestępstw z nienawiści, ofiary terroryzmu, ofiary tortur, ofiary wymuszonych zaginięć oraz ofiary ludobójstwa, zbrodni przeciwko ludzkości, zbrodni wojennych lub zbrodni agresji określonych w art. 6, 7, 8 i 8a Statutu Międzynarodowego Trybunału Karnego.

(*1) Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1385 z dnia 14 maja 2024 r. w sprawie zwalczania przemocy wobec kobiet i przemocy domowej (Dz.U. L, 2024/1385, 24.5.2024, ELI: http://data.europa.eu/eli/dir/2024/1385/oj).”;"

d) dodaje się ustępy w brzmieniu:

„4. Państwa członkowskie zapewniają ofiarom przemocy seksualnej szybki dostęp do usług opieki zdrowotnej, w tym w zakresie zdrowia seksualnego i reprodukcyjnego, zgodnie z dyrektywą (UE) 2024/1385 i prawem krajowym.

5. Państwa członkowskie świadczą usługi w zakresie ochrony i specjalistyczne usługi wsparcia niezbędne do zaspokojenia wielorakich potrzeb ofiar o szczególnych potrzebach zgodnie z protokołami lub wytycznymi, o których mowa w art. 26a ust. 1 lit. d).

6. Państwa członkowskie zapewniają, aby usługi wsparcia, o których mowa w niniejszym artykule i w art. 9a, spełniały obowiązujące normy w odniesieniu do jakości tych usług. Usługi świadczone przez służby udzielające wsparcia są, w stosownych przypadkach, poddawane przeglądowi i w razie konieczności odpowiednio dostosowywane. Przegląd tych usług nie może stanowić nadmiernego obciążenia dla organizacji świadczących te usługi.”

;

7) w rozdziale II dodaje się artykuł w brzmieniu:

„Artykuł 9a

Służby udzielające zindywidualizowanego i kompleksowego wsparcia dzieciom będącym ofiarami

1. Państwa członkowskie podejmują niezbędne środki w celu zapewnienia dostępności przyjaznych dziecku służb udzielających zindywidualizowanego i kompleksowego wsparcia dzieciom będącym ofiarami, aby zapewniać dostosowane do wieku wsparcie i ochronę niezbędne do kompleksowego zaspokojenia wielorakich potrzeb dzieci będących ofiarami, w tym dzieci, które doznały szkody, ponieważ były świadkami przestępstwa.

2. Służby udzielające zindywidualizowanego i kompleksowego wsparcia dzieciom będącym ofiarami, o których mowa w ust. 1, obejmują skoordynowany mechanizm wielopodmiotowy obejmujący następujące usługi:

a) udzielanie informacji, o których mowa w art. 4;

b) badania lekarskie;

c) wsparcie emocjonalne, socjalne i psychologiczne;

d) pomoc administracyjną;

e) składanie zawiadomień o przestępstwie;

f) indywidualną ocenę, o której mowa w art. 22;

g) audiowizualne utrwalenie przesłuchań, o którym mowa w art. 24 ust. 1 lit. a).

3. Państwa członkowskie rozważają zapewnienie świadczenia usług, o których mowa w ust. 2, w ramach tej samej placówki, ze szczególnym uwzględnieniem dobra dzieci będących ofiarami, w tym rozmiaru szkody poniesionej w wyniku przestępstwa przez dzieci będące ofiarami.

4. Służby udzielające zindywidualizowanego i kompleksowego wsparcia dzieciom będącym ofiarami, o których mowa w niniejszym artykule, mogą mieć formę organizacji publicznych lub pozarządowych.”

;

8) dodaje się artykuły w brzmieniu:

„Artykuł 10a

Prawo do pomocy w budynku sądu

Państwa członkowskie podejmują niezbędne środki w celu zapewnienia ofiarom w budynku sądu, zgodnie z ich indywidualnymi potrzebami, wsparcia emocjonalnego i praktycznych informacji na temat organizacyjnych aspektów postępowania sądowego w sprawach karnych.