Artykuł 10b

1. Państwa członkowskie zapewniają, aby ofiary, w zależności od ich statusu w postępowaniu karnym określonego w prawie krajowym, były niezwłocznie informowane o decyzjach dotyczących ich prawa do tłumaczenia ustnego i pisemnego w toku rozprawy sądowej na podstawie art. 7 ust. 1 i 3 oraz o podjętych w toku postępowania sądowego decyzjach w sprawie środków na podstawie art. 23 ust. 3, mających bezpośredni wpływ na ofiary.

2. Państwa członkowskie zapewniają ofiarom, zgodnie z ich statusem w postępowaniu karnym określonym w prawie krajowym, prawo do złożenia odwołania, zgodnie z prawem krajowym, przynajmniej od podjętych w toku rozprawy sądowej decyzji dotyczących:

a) prawa do tłumaczenia ustnego lub pisemnego na podstawie art. 7 ust. 1 i 3;

b) prawa do bycia wysłuchanym na podstawie art. 10; oraz

c) prawa do pomocy prawnej na podstawie art. 13.

Państwa członkowskie mogą zapewnić ofiarom możliwość złożenia odwołania od decyzji podjętych na podstawie art. 18 i art. 23 ust. 3.

Przepisy proceduralne dotyczące odwołania od decyzji na podstawie niniejszego ustępu, w tym dotyczące skutku zawieszającego takiego odwołania, określa prawo krajowe. Rozpatrywanie takiego odwołania nie może w sposób nieuzasadniony przedłużać postępowania karnego. Odwołanie to może zostać rozpatrzone w tej samej instancji i przez ten sam organ, w tym ustnie w toku postępowania sądowego.”

;

9) art. 13 otrzymuje brzmienie:

„Artykuł 13

Prawo do pomocy prawnej

1. Państwa członkowskie zapewniają ofiarom, które mają prawo do uzyskania statusu strony w postępowaniu karnym i które nie mają wystarczających środków na pokrycie kosztów związanych z korzystaniem z pomocy prawnika w toku postępowania karnego, dostęp do pomocy prawnej, w tym, w stosownych przypadkach, do celów dochodzenia odszkodowania.

Państwa członkowskie mogą stosować kryterium dochodowe, kryterium zasadności lub oba te kryteria w celu ustalenia, czy należy przyznać pomoc prawną.

Jeżeli państwo członkowskie stosuje kryterium dochodowe, uwzględnia wszystkie istotne i obiektywne czynniki, takie jak dochód, majątek i sytuacja rodzinna danej osoby, koszty pomocy prawnika i poziom życia w tym państwie członkowskim, a także zależność ofiary od sprawcy.

Jeżeli państwo członkowskie stosuje kryterium zasadności, uwzględnia wagę przestępstwa, złożoność sprawy i rozmiar szkody poniesionej przez ofiarę.

Przepisy proceduralne dotyczące prawa ofiary do pomocy prawnej określa prawo krajowe.

2. Niezależnie od ust. 1 państwa członkowskie zapewniają, aby niektóre kategorie ofiar określone w prawie krajowym, takie jak dzieci będące ofiarami lub ofiary z niepełnosprawnościami, które mają prawo do uzyskania statusu strony w postępowaniu karnym, a które nie mają wystarczających środków, były uprawnione do pomocy prawnej.”

;

10) w art. 16 ust. 2 otrzymuje brzmienie:

„2. Państwa członkowskie wprowadzają środki wykonawcze lub egzekucyjne mające na celu ułatwienie zapłacenia przez sprawcę bez zbędnej zwłoki odszkodowania przyznanego ofierze.

3. W przypadku gdy odszkodowanie zostało przyznane ofierze umyślnego przestępstwa z użyciem przemocy, ale sprawca nie zapłacił przyznanego odszkodowania ofierze w rozsądnym terminie, a środki, o których mowa w ust. 2, nie przyniosły skutku w rozsądnym terminie, państwa członkowskie mogą zgodnie z prawem krajowym wypłacić z góry na rzecz ofiary całość lub część przyznanego odszkodowania. Wypłata taka nie zwalnia sprawcy z obowiązku zapłaty przyznanego odszkodowania, a państwa członkowskie mają prawo odzyskać od sprawcy wypłaconą przez nie kwotę.”

;

11) w art. 17 wprowadza się następujące zmiany:

a) ust. 1 otrzymuje brzmienie:

„1. Państwa członkowskie zapewniają, aby ich właściwe organy podjęły odpowiednie środki w celu zminimalizowania trudności napotykanych w sytuacjach, gdy ofiara ma miejsce zamieszkania w państwie członkowskim innym niż to, w którym popełniono przestępstwo, w szczególności w odniesieniu do organizacji postępowania. W tym celu organy państwa członkowskiego, w którym popełniono przestępstwo, mają możliwość:

a) odebrania zeznania od ofiary bezpośrednio po złożeniu właściwemu organowi zawiadomienia o przestępstwie;

b) wysłuchania ofiar zamieszkałych w innym państwie członkowskim za pośrednictwem wideokonferencji lub innej formy przekazu audiowizualnego zgodnie z Konwencją ustanowioną przez Radę zgodnie z art. 34 Traktatu o Unii Europejskiej o pomocy prawnej w sprawach karnych pomiędzy państwami członkowskimi Unii Europejskiej (*2), podpisaną w dniu 29 maja 2000 r., i dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/41/UE (*3);

c) ułatwienia udziału w postępowaniu karnym ofiarom zamieszkałym w innym państwie członkowskim za pośrednictwem wideokonferencji lub innych technologii zdalnej komunikacji, w zakresie, w jakim jest to możliwe na podstawie prawa Unii i prawa krajowego oraz zgodnie z rolą ofiary w postępowaniu karnym.

(*2)

Dz.U. C 197 z 12.7.2000, s. 3."

(*3) Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/41/UE z dnia 3 kwietnia 2014 r. w sprawie europejskiego nakazu dochodzeniowego w sprawach karnych (Dz.U. L 130 z 1.5.2014, s. 1, ELI: http://data.europa.eu/eli/dir/2014/41/oj).”;"

b) dodaje się ustęp w brzmieniu:

„4. Państwa członkowskie zapewniają, aby właściwe organy mogły zwracać się o pomoc do Eurojustu zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/1727 (*4) oraz do Europejskiej Sieci Sądowej ustanowionej decyzją Rady 2008/976/WSiSW (*5) i przekazywać Eurojustowi i Europejskiej Sieci Sądowej informacje mające na celu ułatwienie współpracy z właściwymi organami innych państw członkowskich w sprawach transgranicznych, zgodnie z kompetencjami Eurojustu i Europejskiej Sieci Sądowej.

(*4) Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/1727 z dnia 14 listopada 2018 r. w sprawie Agencji Unii Europejskiej ds. Współpracy Wymiarów Sprawiedliwości w Sprawach Karnych (Eurojust) oraz zastąpienia i uchylenia decyzji Rady 2002/187/WSiSW (Dz.U. L 295 z 21.11.2018, s. 138, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2018/1727/oj)."

(*5) Decyzja Rady 2008/976/WSiSW z dnia 16 grudnia 2008 r. w sprawie Europejskiej Sieci Sądowej (Dz.U. L 348 z 24.12.2008, s. 130, ELI: http://data.europa.eu/eli/dec/2008/976/oj).”;"

12) dodaje się artykuł w brzmieniu:

„Artykuł 18a

Uzupełniające prawo do ochrony

Państwa członkowskie zapewniają, aby dostęp do środków wsparcia i ochrony określonych w niniejszej dyrektywie mógł zostać przyznany ofiarom, które poniosły dodatkową szkodę, taką jak ujma dla godności, wynikającą z pochwały poważnych przestępstw określonych w prawie krajowym, takich jak publiczne nawoływanie do popełnienia przestępstwa terrorystycznego zdefiniowanego w art. 5 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/541 (*6), lub z oddawania hołdu sprawcom.

(*6) Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/541 z dnia 15 marca 2017 r. w sprawie zwalczania terroryzmu i zastępująca decyzję ramową Rady 2002/475/WSiSW oraz zmieniająca decyzję Rady 2005/671/WSiSW (Dz.U. L 88 z 31.3.2017, s. 6, ELI: http://data.europa.eu/eli/dir/2017/541/oj).”;"

13) art. 19 otrzymuje brzmienie:

„Artykuł 19

Prawo do unikania kontaktu ze sprawcą

1. Państwa członkowskie ustanawiają warunki niezbędne do umożliwienia, w razie konieczności, uniknięcia kontaktu między ofiarami i członkami ich rodzin a sprawcą w pomieszczeniach, w których prowadzone jest postępowanie karne, z urzędu lub na wniosek ofiary, chyba że ze względu na dobro postępowania taki kontakt jest wymagany.

2. Państwa członkowskie zapewniają, by nowe budynki sądów miały osobne poczekalnie dla ofiar. Państwa członkowskie oceniają możliwość i wykonalność utworzenia oddzielnych poczekalni dla ofiar w istniejących budynkach sądów.

3. Państwa członkowskie zapewniają, aby w razie potrzeby ofiary były informowane o dostępnych środkach służących uniknięciu kontaktu ze sprawcą.”

;

14) w art. 21 wprowadza się następujące zmiany:

a) tytuł otrzymuje brzmienie:

„Prawo do ochrony prywatności i nieudostępniania danych osobowych”

;

b) dodaje się ustępy w brzmieniu:

„3. Państwa członkowskie zapewniają, aby dane osobowe dotyczące miejsca zamieszkania ofiary lub inne równoważne dane kontaktowe, takie jak numer telefonu i adres e-mail ofiary, nie były przekazywane sprawcy, chyba że udostępnienie jest niezbędne do celów art. 7 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2012/13/UE (*7) lub jeżeli właściwe organy, na wniosek lub z urzędu, po zbadaniu okoliczności sprawy ustaliły, że istnieje uzasadniony interes w udostępnieniu, który przeważa nad prawem ofiary do ochrony danych osobowych.

4. Ust. 3 stosuje się do postępowań karnych wszczętych po dniu 2 lipca 2029 r.

(*7) Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2012/13/UE z dnia 22 maja 2012 r. w sprawie prawa do informacji w postępowaniu karnym (Dz.U. L 142 z 1.6.2012, s. 1, ELI: http://data.europa.eu/eli/dir/2012/13/oj).”;"

15) w art. 22 wprowadza się następujące zmiany:

a) tytuł otrzymuje brzmienie:

„Indywidualna ocena sytuacji ofiar służąca ustaleniu szczególnych potrzeb w zakresie wsparcia i ochrony”

;

b) ust. 1, 2, 3 i 4 otrzymują brzmienie:

„1. Państwa członkowskie zapewniają, aby w odpowiednim czasie przeprowadzana była indywidualna ocena sytuacji ofiar (zwana dalej »indywidualną oceną«) w celu ustalenia szczególnych potrzeb w zakresie wsparcia i ochrony w toku całego postępowania oraz określenia, czy i w jakim zakresie ofiara skorzystałaby z dodatkowego wsparcia psychologicznego określonego w art. 9 ust. 1 lit. ca), z usług świadczonych na podstawie art. 9a lub ze specjalnych środków określonych w art. 18, 18a, 23 lub 24, ze względu na szczególne narażenie na wtórną i ponowną wiktymizację, zastraszanie oraz odwet.

Państwa członkowskie określają sposób organizacji w praktyce indywidualnej oceny ofiar.

1a. Indywidualną ocenę rozpoczyna się na jak najwcześniejszym etapie, takim jak podczas pierwszego kontaktu ofiary z właściwymi organami, i trwa ona tak długo, jak jest to konieczne, w zależności od szczególnych potrzeb każdej ofiary. W przypadku gdy wynik wstępnego etapu indywidualnej oceny przeprowadzonej przez organy pierwszego kontaktu wykaże potrzebę przeprowadzenia pogłębionej oceny, ocenę taką przeprowadza się, w stosownych przypadkach, we współpracy lub koordynacji z odpowiednimi instytucjami i organami, a także z ogólnymi i specjalistycznymi służbami udzielającymi wsparcia, w tym poprzez skierowanie ofiary do takich służb, w zależności od indywidualnych potrzeb ofiary i etapu postępowania.

Indywidualną ocenę przeprowadzają odpowiednio przeszkolone osoby, w interesie ofiary i przy zwróceniu szczególnej uwagi na unikanie wtórnej lub ponownej wiktymizacji.

Właściwe organy, instytucje, organy i służby udzielające wsparcia bez zbędnej zwłoki i w skoordynowany sposób zaspokajają potrzeby ofiar w zakresie wsparcia i ochrony.

2. Indywidualna ocena uwzględnia:

a) cechy osobowe ofiary, w tym dotychczasowe doświadczenia związane z dyskryminacją, łącznie z dyskryminacją ze względu na przesłanki intersekcjonalne, takie jak płeć, w tym tożsamość płciowa, wiek, niepełnosprawność, prawo do pobytu, religia lub przekonania, język, pochodzenie rasowe, społeczne lub etniczne oraz orientacja seksualna;

b) rodzaj lub charakter przestępstwa;

c) okoliczności przestępstwa;

d) związek ofiary ze sprawcą i zagrożenie stwarzane przez sprawcę.

3. W ramach indywidualnej oceny szczególną uwagę zwraca się na:

a) ofiary, które doznały znacznej szkody ze względu na wagę przestępstwa lub ponowne popełnienie przestępstwa;

b) ofiary przestępstw popełnionych z powodu uprzedzeń lub dyskryminacji, co mogło być w szczególności powiązane z ich cechami osobowymi;

c) ofiary, których związek ze sprawcą i zależność od niego sprawiają, że są one szczególnie narażone.

Do celów akapitu pierwszego należycie uwzględnia się ofiary terroryzmu, ofiary przestępczości zorganizowanej, ofiary handlu ludźmi, ofiary przemocy na tle płciowym, w tym przemocy wobec kobiet i przemocy domowej, ofiary przemocy seksualnej, w tym niegodziwego traktowania dzieci w celach seksualnych, ofiary wykorzystywania, ofiary przestępstw z nienawiści, ofiary tortur, ofiary wymuszonych zaginięć, ofiary z niepełnosprawnościami oraz ofiary ludobójstwa, zbrodni przeciwko ludzkości, zbrodni wojennych lub zbrodni agresji zdefiniowanych w art. 6, 7, 8 i 8a statutu Międzynarodowego Trybunału Karnego. Szczególną uwagę zwraca się, w stosownych przypadkach, na ofiary tego typu przestępstw w przestrzeni internetowej oraz na ofiary należące do więcej niż jednej z tych kategorii.

W stosownych i odpowiednich przypadkach w indywidualnej ocenie uwzględnia się szczególne potrzeby członków rodziny ofiary.

3a. W ramach indywidualnej oceny szczególną uwagę zwraca się na zagrożenie stwarzane przez sprawcę, o którym mowa w ust. 2 lit. d), takie jak:

a) zagrożenie związane ze stosowaniem przemocy;

b) zagrożenie związane ze spowodowaniem uszkodzenia ciała;

c) zagrożenie związane z użyciem broni;

d) zagrożenie związane z powiązaniem sprawcy ze zorganizowaną grupą przestępczą lub z udziałem w takiej grupie;

e) nadużywanie narkotyków lub alkoholu;

f) znęcanie się nad dziećmi;

g) problemy ze zdrowiem psychicznym;

h) uporczywe nękanie; lub

i) kierowanie gróźb lub nawoływanie do nienawiści.

4. Do celów niniejszej dyrektywy zakłada się, że dzieci będące ofiarami mają szczególne potrzeby w zakresie wsparcia i ochrony, gdyż narażone są na wtórną i ponowną wiktymizację, zastraszanie oraz odwet. W celu określenia, czy i w jakim stopniu skorzystałyby one ze środków specjalnych przewidzianych w art. 18, 18a, 23 i 24, sytuacja dzieci będących ofiarami stanowi przedmiot indywidualnej oceny. Indywidualną ocenę sytuacji dzieci będących ofiarami organizuje się zgodnie z zasadami działania służb udzielających zindywidualizowanego i kompleksowego wsparcia, o których mowa w art. 9a, i uwzględnia się w niej szczególne potrzeby, jakie dzieci będące ofiarami bez opieki rodzicielskiej mogą mieć w wyniku przestępstwa.”

;

c) ust. 6 i 7 otrzymują brzmienie:

„6. Przy dokonywaniu indywidualnej oceny ściśle angażuje się ofiarę i uwzględnia się wolę ofiary, w tym jej życzenie nieskorzystania ze środków specjalnych przewidzianych w art. 8, 9, 9a, 23 i 24.

7. Państwa członkowskie zapewniają, aby indywidualna ocena była poddawana przeglądowi w świetle indywidualnych potrzeb ofiary oraz aby w stosownych przypadkach wdrażano nowe lub dostosowywano istniejące środki w celu odzwierciedlenia indywidualnych potrzeb ofiary w celu zapewnienia adekwatności środków wsparcia i ochrony względem zmieniającej się sytuacji ofiary. Jeżeli elementy stanowiące podstawę indywidualnej oceny uległy znacznej zmianie, państwa członkowskie zapewniają, aby była ona aktualizowana w toku całego postępowania karnego.”

;

16) w art. 23 wprowadza się następujące zmiany:

a) ust. 1 otrzymuje brzmienie:

„1. Bez uszczerbku dla praw do obrony i zgodnie z przepisami o swobodzie sędziowskiej, państwa członkowskie zapewniają, by ofiary o szczególnych potrzebach w zakresie ochrony korzystające ze szczególnych środków ustalonych w wyniku indywidualnej oceny mogły skorzystać ze środków przewidzianych w ust. 2, 3 i 4 niniejszego artykułu. W przypadku gdy ograniczenia operacyjne lub praktyczne uniemożliwiają zastosowanie szczególnego środka przewidzianego w wyniku indywidualnej oceny lub gdy istnieje pilna potrzeba przesłuchania ofiary, a niedopełnienie tego obowiązku mogłoby zaszkodzić ofierze lub innej osobie lub mogłoby zaszkodzić przebiegowi postępowania, państwa członkowskie mogą, w drodze wyjątku, podjąć decyzję o niestosowaniu przewidzianego szczególnego środka.”

;

b) ust. 2 lit. d) otrzymuje brzmienie:

„d)

wszelkie przesłuchania ofiar przemocy seksualnej lub przemocy na tle płciowym, w tym przemocy wobec kobiet i przemocy domowej objętych zakresem stosowania dyrektywy (UE) 2024/1385 – jeżeli nie są prowadzone przez prokuratora ani sędziego – prowadzą osoby tej samej płci co ofiara, o ile takie jest życzenie ofiary i o ile nie stanowi to uszczerbku dla przebiegu postępowania karnego.”

;

c) ust. 3 lit. c) otrzymuje brzmienie:

„c)

środki pozwalające uniknąć zbędnych pytań dotyczących życia prywatnego ofiary, które nie są związane z przestępstwem, w tym dotyczących orientacji seksualnej ofiary, jej płci, w tym tożsamości płciowej, lub wcześniejszego życia seksualnego; oraz”

;

d) dodaje się ustępy w brzmieniu:

„4. Państwa członkowskie zapewniają, aby ich właściwe organy były uprawnione do stosowania odpowiednich środków w trakcie postępowania karnego i tak długo, jak jest to konieczne do zapewnienia ochrony fizycznej ofiarom o szczególnych potrzebach w zakresie ochrony określonych zgodnie z art. 22, w tym następujących środków:

a) stałej lub czasowej obecności organów ścigania lub innych organów zapewniających ochronę fizyczną zgodnie z prawem krajowym;

b) zakazu kontaktu, zakazu zbliżania się lub nakazu ochrony mających zapewnić ochronę ofiar przed wszelkimi aktami przemocy, zgodnie z prawem krajowym;

c) dostępu do schronisk i innych odpowiednich miejsc zakwaterowania zastępczego, zgodnie z prawem krajowym.

5. Państwa członkowskie zapewniają, aby w przypadkach, gdy ma to znaczenie dla bezpieczeństwa ofiary, właściwe organy informowały ofiarę o możliwości zwrócenia się o zakaz kontaktu, zakaz zbliżania się lub nakaz ochrony oraz o możliwości wystąpienia o transgraniczne uznanie nakazów ochrony zgodnie z dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/99/UE (*8) lub środków ochrony na podstawie rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 606/2013 (*9).

(*8) Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/99/UE z dnia 13 grudnia 2011 r. w sprawie europejskiego nakazu ochrony (Dz.U. L 338 z 21.12.2011, s. 2, ELI: http://data.europa.eu/eli/dir/2011/99/oj)."

(*9) Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 606/2013 z dnia 12 czerwca 2013 r. w sprawie wzajemnego uznawania środków ochrony w sprawach cywilnych (Dz.U. L 181 z 29.6.2013, s. 4, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2013/606/oj).”;"

17) w art. 24 wprowadza się następujące zmiany:

a) w ust. 1 dodaje się literę w brzmieniu:

„d)

w toku postępowania przygotowawczego i postępowania karnego zapewnia się prawo dziecka do bycia wysłuchanym oraz dobro dziecka zgodnie z art. 10.”

;

b) dodaje się ustęp w brzmieniu:

„3. W przypadku gdy przestępstwo dotyczy osoby sprawującej władzę rodzicielską i gdy występuje konflikt interesów między dzieckiem będącym ofiarą a osobą sprawującą władzę rodzicielską, państwa członkowskie biorą pod uwagę dobro dziecka i zapewniają, aby żadne działanie wymagające zgody, zgodnie z prawem krajowym, nie było zależne od zgody osoby sprawującej władzę rodzicielską.”

;

18) art. 25 otrzymuje brzmienie:

„Artykuł 25

Szkolenie specjalistów

1. Państwa członkowskie zapewniają, aby urzędnicy, którzy mogą mieć kontakt z ofiarami, tacy jak funkcjonariusze policji i pracownicy sądu, brali udział zarówno w ogólnych, jak i specjalistycznych szkoleniach – na poziomie odpowiadającym ich kontaktom z ofiarami – mającym im uświadomić potrzeby ofiar, konieczność unikania wtórnej wiktymizacji oraz nauczyć ich traktowania ofiar z szacunkiem, w sposób bezstronny, niedyskryminacyjny i profesjonalny oraz, w stosownych przypadkach, w sposób uwzględniający przebyte traumy, aspekt płci, niepełnosprawność i potrzeby dzieci. Zapewnia się również szkolenia na temat ofiar cyberprzestępczości.

2. Bez uszczerbku dla niezależności sądów oraz różnic w organizacji wymiaru sprawiedliwości w Unii, państwa członkowskie podejmują niezbędne środki w celu zapewnienia, aby sędziom i prokuratorom uczestniczącym w postępowaniach przygotowawczych i postępowaniach karnych zapewniano zarówno ogólne, jak i specjalistyczne szkolenia w odniesieniu do celów niniejszej dyrektywy i odpowiednio do funkcji pełnionych przez tych sędziów i prokuratorów. Takie szkolenia muszą być oparte na prawach człowieka i ukierunkowane na ofiary, a także uwzględniać aspekt płci, niepełnosprawność oraz potrzeby dzieci.

3. Bez uszczerbku dla niezależności zawodów prawniczych, państwa członkowskie zalecają, aby osoby odpowiedzialne za szkolenie prawników udostępniały zarówno ogólne, jak i specjalistyczne szkolenia mające na celu zwiększenie wiedzy wśród prawników na temat potrzeb ofiar i uczące ich, jak traktować ofiary w sposób uwzględniający przebyte traumy, aspekt płci, niepełnosprawność oraz potrzeby dzieci.

4. Poprzez swoje służby publiczne lub finansowanie organizacji wsparcia dla ofiar państwa członkowskie popierają inicjatywy, które umożliwiają osobom zapewniającym ofiarom wsparcie oraz usługi sprawiedliwości naprawczej odpowiednie szkolenie na poziomie odpowiadającym ich kontaktom z ofiarami oraz przestrzeganie norm zawodowych w celu zagwarantowania świadczenia tych usług z szacunkiem oraz w sposób bezstronny, niedyskryminacyjny, dostosowany do potrzeb dzieci i profesjonalny.

5. Stosownie do odpowiednich obowiązków oraz rodzaju i poziomu kontaktów danego specjalisty, w tym odpowiednich pracowników służby zdrowia, z ofiarami, szkolenie służy temu, aby specjalista był w stanie rozpoznać ofiary oraz traktować je z szacunkiem, w sposób profesjonalny i niedyskryminacyjny.

6. Szkolenia, o których mowa w niniejszym artykule, uwzględniają protokoły lub wytyczne, o których mowa w art. 26a ust. 1.

7. Szkolenia, o których mowa w niniejszym artykule, za które odpowiadają państwa członkowskie, są prowadzone regularnie. Każde państwo członkowskie podejmuje środki, aby wspierać organy i organizacje odpowiedzialne za takie szkolenia w celu opracowania i realizacji takich szkoleń, zapewnienia uczestnictwa, jak również zagwarantowania ich jakości i dostępności na całym terytorium tego państwa członkowskiego.”

;

19) dodaje się artykuł w brzmieniu:

„Artykuł 25a

Zwiększanie wiedzy o prawach ofiar i informowanie o nich

1. Państwa członkowskie podejmują odpowiednie działania, prowadzone między innymi za pośrednictwem technologii informacyjno-komunikacyjnych, służące zwiększeniu świadomości na temat praw określonych w niniejszej dyrektywie, zmniejszeniu zagrożenia wiktymizacją oraz zminimalizowaniu negatywnego wpływu przestępstwa oraz ryzyka wtórnej i ponownej wiktymizacji, zastraszania oraz odwetu, w szczególności przez ukierunkowanie tych działań na grupy ryzyka, takie jak dzieci i ofiary przemocy na tle płciowym. Takie działania mogą obejmować kampanie informacyjne i uświadamiające oraz programy badawcze i edukacyjne, w stosownych przypadkach we współpracy z odpowiednimi organizacjami społeczeństwa obywatelskiego i innymi zainteresowanymi stronami, a także środki mające na celu zwiększenie świadomości ofiar na temat tego, gdzie uzyskać pomoc i jak korzystać z przysługujących im praw, w tym poprzez udostępnianie publicznych rejestrów akredytowanych organizacji wsparcia.

2. Państwa członkowskie przekazują społeczeństwu informacje na temat zawiadamiania o przestępstwach, praw ofiar, dostępnych ogólnych i specjalistycznych służb udzielających wsparcia ofiarom, funkcjonowania systemu wymiaru sprawiedliwości, a także odpowiednich procedur i procesów wnioskowych. Takie informacje muszą być łatwo dostępne, przyjazne dla użytkownika, przedstawione prostym językiem i można z nich łatwo skorzystać, na przykład na stronie internetowej.

Państwa członkowskie zapewniają, aby treść informacji przekazywanych do wiadomości publicznej była opracowywana, w stosownych przypadkach, we współpracy z organizacjami społeczeństwa obywatelskiego, nie była sprzeczna i była regularnie aktualizowana w celu zapewnienia dokładności.”

;

20) art. 26 ust. 2 otrzymuje brzmienie:

„2. Państwa członkowskie zapewniają, aby ich właściwe organy mogły przetwarzać dane osobowe ofiar, w tym przekazywać te dane osobowe właściwym organom państwa członkowskiego zamieszkania ofiary, jeżeli ofiara wyrazi na to zgodę lub – w przypadku gdy ofiara nie jest w stanie wyrazić zgody – bez takiej zgody, zgodnie z obowiązującym prawem Unii.”

;

21) w rozdziale 5 dodaje się artykuły w brzmieniu:

„Artykuł 26a

Protokoły lub wytyczne w sprawie koordynacji i współpracy w państwach członkowskich

1. Państwa członkowskie ustanawiają i wdrażają szczegółowe protokoły lub wytyczne, o charakterze wiążącym lub niewiążącym, w zależności od prawa krajowego, dotyczące organizacji określonych w niniejszej dyrektywie usług i działań właściwych organów oraz osób mających kontakt z ofiarami. Protokoły lub wytyczne sporządza się w ramach koordynacji i we współpracy z odpowiednimi zainteresowanymi stronami, takimi jak organy centralne – zgodnie z wewnętrzną strukturą państw członkowskich oraz podziałem kompetencji w państwach członkowskich – organami ścigania, prokuraturą, organami sądowymi, organami ds. zatrzymań, służbami świadczącymi usługi w zakresie sprawiedliwości naprawczej oraz służbami udzielającymi wsparcia ofiarom, w porozumieniu z odpowiednimi organizacjami zawodowymi i organizacjami społeczeństwa obywatelskiego, w celu zaspokojenia potrzeb ofiar.

Protokoły lub wytyczne zawierają przynajmniej ogólne instrukcje dotyczące sposobu:

a) udzielania ofiarom wszelkich niezbędnych informacji dostosowanych do ich potrzeb zgodnie z niniejszą dyrektywą;

b) stosowania art. 5a niniejszej dyrektywy przez właściwe organy;

c) przeprowadzania indywidualnej oceny, o której mowa w art. 22, oraz świadczenia usług wsparcia ofiarom o szczególnych potrzebach, z uwzględnieniem indywidualnych potrzeb ofiar na różnych etapach postępowania karnego;

d) prowadzenia współpracy między ogólnymi i specjalistycznymi służbami udzielającymi wsparcia, w tym służbami udzielającymi zindywidualizowanego i kompleksowego wsparcia dzieciom będącym ofiarami, o których mowa w art. 9a.

2. Państwa członkowskie zapewniają, aby protokoły lub wytyczne, o których mowa w ust. 1, poddawano w razie potrzeby przeglądowi, aby zapewnić ich skuteczność, na przykład w przypadku istotnych zmian w prawie krajowym.