Artykuł 14

1. Zarządcy infrastruktury uwzględniają w sposób sprawiedliwy, przejrzysty i niedyskryminacyjny wszystkie rodzaje kolejowych usług przewozowych, w odniesieniu do których odpowiadają za przyjmowanie wniosków o przydzielenie zdolności przepustowej, bez względu na ich wielkość, rozmiar rynku niższego szczebla, stabilność następujących po sobie rozkładów jazdy, regularność lub częstotliwość w okresie ważności danego obowiązującego rozkładu jazdy.

2. W strategicznym planowaniu zdolności przepustowej, w szczególności w modelu zdolności przepustowej, o którym mowa w art. 19, oraz w planie zapewnienia zdolności przepustowej, o którym mowa w art. 20, zarządcy infrastruktury wyróżniają przynajmniej następujące rodzaje kolejowych usług przewozowych:

a) usługi transportu towarowego;

b) międzymiastowe przewozy pasażerskie (dalekobieżne);

c) miejskie i regionalne przewozy pasażerskie.

W razie potrzeby, uwzględniając doświadczenie zdobyte w ramach wykonywania niniejszego rozporządzenia oraz mając na uwadze wspieranie transgranicznej spójności procesu planowania strategicznego, ENIM – w porozumieniu z podmiotami zaangażowanymi w działalność operacyjną i z ERP – może sporządzić bardziej szczegółowy zharmonizowany wykaz, wprowadzając dalsze rozróżnienia rodzajów kolejowych usług przewozowych. Wykaz włącza się do europejskich ram zarządzania zdolnością przepustową.

3. W strategicznym planowaniu zdolności przepustowej, w szczególności w modelu zdolności przepustowej, o którym mowa w art. 19, oraz w planie zapewnienia zdolności przepustowej, o którym mowa w art. 20, zarządcy infrastruktury wskazują wstępnie zaplanowaną zdolność przepustową odpowiednią dla świadczenia usług przewozów kolejowych wykonywanych w ramach wielu sieci.

4. W strategicznym planowaniu zdolności przepustowej uwzględnia się również:

a) zaobserwowaną strukturę i zmiany popytu na zdolność przepustową infrastruktury kolejowej, jak określono w ramach alokacji zdolności przepustowej w poprzednich okresach ważności obowiązującego rozkładu jazdy oraz w ramach monitorowania rynku, o którym mowa w art. 15 dyrektywy 2012/34/UE;

b) oczekiwany rozwój potrzeb transportowych oraz wynikający z niego popyt na kolejowe usługi przewozowe i zdolność przepustową infrastruktury kolejowej, określone w drodze analizy, o której mowa w art. 17 niniejszego rozporządzenia;

c) potrzeby w zakresie zdolności przepustowej zgłoszone przez wnioskodawców oraz informacje uzyskane w drodze konsultacji z podmiotami zaangażowanymi w działalność operacyjną zgodnie z art. 15 niniejszego rozporządzenia;

d) oczekiwany lub planowany rozwój zdolności przepustowej infrastruktury kolejowej, w szczególności jak określono w orientacyjnej strategii rozwoju infrastruktury kolejowej, o której mowa w art. 8 ust. 1 dyrektywy 2012/34/UE, oraz w planie biznesowym zarządcy infrastruktury, o którym mowa w art. 8 ust. 3 dyrektywy 2012/34/UE;

e) planowane prace związane z infrastrukturą kolejową, w przypadku których oczekuje się, że wpłyną na sieć;

f) charakterystyka poszczególnych rynków kolejowych usług przewozowych, w szczególności:

(i) prędkość;

(ii) częstotliwość;

(iii) tolerancja odchyleń od przydzielonej trasy pociągu;

(iv) możliwość przekierowania, zmiany lub zastąpienia usług innymi rodzajami transportu w przypadku zakłóceń w funkcjonowaniu sieci;

(v) zmienność popytu na transport kolejowy oraz wynikająca z niej konieczność planowania przewozów kolejowych w innym horyzoncie czasowym.

5. Strategiczne planowanie zdolności przepustowej powinno odzwierciedlać przydzieloną zdolność przepustową w umowach ramowych oraz planowaniu kroczącym.

6. Strategiczne planowanie zdolności przepustowej obejmuje odcinki i węzły będące częścią sieci bazowej TEN-T oraz rozszerzonej sieci bazowej, jak określono w załączniku I do rozporządzenia (UE) 2024/1679. Zarządcy infrastruktury mogą zadecydować o włączeniu do strategicznego planowania zdolności przepustowej innych odcinków i węzłów sieci, którą zarządzają. Państwa członkowskie mogą postanowić, zgodnie ze strategicznymi wytycznymi, o których mowa w art. 4, że zarządcy infrastruktury przeprowadzają strategiczne planowanie zdolności przepustowej na innych odcinkach i węzłach sieci zarządzanych przez tych zarządców infrastruktury.

Strategiczne planowanie zdolności przepustowej przeprowadza się na poziomie wystarczająco szczegółowym, aby umożliwić planowanie zdolności przepustowej dla sieci. W tym celu sieć przedstawia się w formie odcinków i węzłów, które umożliwią uwzględnienie istotnej charakterystyki popytu i podaży w zakresie zdolności przepustowej.

Państwa członkowskie polecają zarządcom infrastruktury wskazanie tych odcinków i węzłów w rejestrze infrastruktury, o którym mowa w art. 49 dyrektywy (UE) 2016/797.

7. Do celów strategicznego planowania zdolności przepustowej zarządcy infrastruktury sporządzają mapę tras strategicznych odwzorowującą odcinki i węzły, która określa następujące elementy:

a) zasięg geograficzny strategii zdolności przepustowej, o której mowa w art. 18, model zdolności przepustowej, o którym mowa w art. 19, oraz plan zapewnienia zdolności przepustowej, o którym mowa w art. 20;

b) linie alternatywne brane pod uwagę w przypadku ograniczeń zdolności przepustowej, o których mowa w art. 11, oraz w kontekście planowania ewentualnościowego, o którym mowa w art. 21.

Państwa członkowskie zapewniają, aby mapa tras strategicznych była publicznie dostępna i została włączona do rejestru infrastruktury, o którym mowa w art. 49 dyrektywy (UE) 2016/797.

8. Strategiczne planowanie zdolności przepustowej obejmuje okres zaczynający się pięć lat przed zmianą obowiązującego rozkładu jazdy, do którego się odnosi. Zarządcy infrastruktury mogą przedłużyć ten okres do ponad pięciu lat, w szczególności w celu wsparcia rozwoju infrastruktury w ramach orientacyjnej strategii rozwoju infrastruktury kolejowej, o której mowa w art. 8 ust. 1 dyrektywy 2012/34/UE.

9. Zarządcy infrastruktury przeprowadzają przegląd i aktualizację wyników strategicznego planowania zdolności przepustowej, uwzględniając w szczególności następujące elementy:

a) rozwój infrastruktury kolejowej;

b) zmiany w popycie rynkowym na zdolność przepustową infrastruktury kolejowej, w tym poprzez zgłoszenia potrzeb w zakresie zdolności przepustowej;

c) wyniki procesów alokacji, określonych w sekcjach 3 i 4 niniejszego rozdziału, w poprzednich okresach ważności obowiązującego rozkładu jazdy, w tym stopień wykorzystania zdolności przepustowej infrastruktury kolejowej przez wnioskodawców;

d) informacje uzyskane w procesie zarządzania ruchem realizowanego zgodnie z rozdziałem III;

e) wyniki zarządzania zakłóceniami i zarządzania kryzysowego realizowanego zgodnie z rozdziałem III;

f) rezultaty weryfikacji skuteczności działania zgodnie z rozdziałem IV.

10. ENIM opracowuje i włącza do europejskich ram zarządzania zdolnością przepustową wytyczne określające wspólne narzędzia, metodyki i ustalenia proceduralne strategicznego planowania zdolności przepustowej.

11. Zarządcy infrastruktury uwzględniają te wytyczne w regulaminie sieci, o którym mowa w art. 27 dyrektywy 2012/34/UE. Zarządcy infrastruktury wyjaśniają w regulaminie sieci powody wszelkich odstępstw od wspólnych narzędzi, metodyk i ustaleń proceduralnych ustanowionych w wytycznych.