Artykuł 49

1. W sytuacjach kryzysowych lub w przypadkach bezpośredniego ryzyka wystąpienia sytuacji kryzysowej w odniesieniu do bezpieczeństwa publicznego, epidemii, klęsk żywiołowych lub środowiska, które mają lub co do których należy się spodziewać, że będą miały krytyczny wpływ na podaż kolejowych usług przewozowych lub popyt na nie, państwa członkowskie mogą stosować środki nadzwyczajne, które obejmują, na zasadzie odstępstwa od przepisów niniejszego rozporządzenia oraz przepisów dotyczących alokacji zdolności przepustowej infrastruktury kolejowej określonych w dyrektywie 2012/34/UE rozdział IV sekcja 3:

a) anulowanie uprawnień do zdolności przepustowej bez kary zgodnie z art. 42;

b) alternatywne zasady, przepisy i procedury dotyczące zarządzania zdolnością przepustową;

c) alternatywne procedury zarządzania ruchem;

d) korzystanie z tras alternatywnych;

e) zmianę planów zapewnienia zdolności przepustowej.

Zainteresowane państwo członkowskie zapewnia, aby środki nadzwyczajne były w możliwym zakresie zgodne z zasadami zarządzania zdolnością przepustową i zarządzania ruchem określonymi w niniejszym rozporządzeniu oraz aby w ramach tych środków wykorzystywane były istniejące plany ewentualnościowe opracowane zgodnie z art. 21. Zainteresowane państwo członkowskie koordynuje takie środki nadzwyczajne z innymi państwami członkowskimi zgodnie z art. 56.

Treść i okres obowiązywania środków nadzwyczajnych ogranicza się do tego, co jest absolutnie niezbędne i proporcjonalne do zaradzenia danej sytuacji kryzysowej.

2. Zainteresowane państwo członkowskie niezwłocznie informuje Komisję oraz ENIM o swojej decyzji o zastosowaniu środków nadzwyczajnych i o ich uchyleniu oraz przekazuje uzasadnienie i opis tych środków oraz przewidywany czas ich stosowania. W przypadkach, w których ma zastosowanie rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/2747 (19), zainteresowane państwo członkowskie powiadamia o środkach przyjętych na podstawie niniejszego artykułu również centralne biuro łącznikowe wyznaczone przez to państwo członkowskie zgodnie z art. 8 tego rozporządzenia.

3. Punkty kontaktowe wyznaczone zgodnie z art. 64 niniejszego rozporządzenia przekazują Komisji, ENIM, innym zarządcom infrastruktury, właściwemu organowi, o którym mowa w art. 9 ust. 1 dyrektywy (UE) 2022/2557, oraz innym zainteresowanym stronom informacje o środkach nadzwyczajnych, a także udzielają pomocy w koordynowaniu takich środków.

4. W przypadku gdy środki nadzwyczajne mają znaczący wpływ na ruch transgraniczny, zarządcy infrastruktury koordynują między sobą działania zgodnie z art. 55, uwzględniając jednocześnie wytyczne opracowane przez ENIM zgodnie z art. 57 ust. 2. W koordynacji prowadzonej za pośrednictwem specjalnych struktur koordynacyjnych zgodnie z art. 55 ust. 2 lit. a) uczestniczą Komisja i zainteresowane państwa członkowskie.

5. Na wniosek Komisji, w przypadku gdy środki nadzwyczajne mają znaczący wpływ na ruch transgraniczny, organy regulacyjne oraz ENRRB przekazują Komisji w wyznaczonym przez nią terminie opinię na temat środków nadzwyczajnych. Komisja może przyjmować decyzje zobowiązujące państwo członkowskie do uchylenia środków nadzwyczajnych, jeżeli nie zostaną one uznane za niezbędne.

6. Państwa członkowskie przekazują zaktualizowane informacje w razie potrzeby lub na wniosek Komisji. Państwa członkowskie przekazują w terminach określonych przez Komisję wszystkie wymagane przez nią informacje na temat środków nadzwyczajnych.

7. Organy publiczne odpowiedzialne za zarządzanie sytuacjami kryzysowymi, w tym wojsko, agencje ochrony ludności i inne, mogą organizować ćwiczenia symulujące sytuacje kryzysowe objęte zakresem stosowania niniejszego artykułu. W takich przypadkach zarządca infrastruktury przydziela zdolność przepustową stosownie do potrzeb, w tym w razie konieczności anuluje przydzielone uprawnienia do zdolności przepustowej. Te organy publiczne podlegają karom za zmiany uprawnień do zdolności przepustowej zgodnie z zasadami, o których mowa w art. 42.