Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2026/1392 z dnia 20 maja 2026 r. w sprawie produkcji leśnego materiału rozmnożeniowego i obrotu nim, zmieniające rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/2031 i (UE) 2017/625 oraz uchylające dyrektywę Rady 1999/105/WE (rozporządzenie w sprawie LMR)
Rozdział I — Przepisy ogólne
Artykuł 3
W mocyDefinicje
Do celów niniejszego rozporządzenia stosuje się następujące definicje:
1) „leśny materiał rozmnożeniowy” lub „LMR” oznacza jednostki nasienne, części roślin i materiał sadzeniowy należące do gatunków drzew wymienionych w załączniku I i ich mieszańców oraz przeznaczone do wykorzystania na potrzeby zalesiania, odnowienia, dywersyfikacji na działce leśne zróżnicowania struktury lasów i innych nasadzeń drzew oraz siewu bezpośredniego w co najmniej jednym z następujących celów:
a) leśnictwo wielofunkcyjne;
b) produkcja drewna, biomateriałów, biomasy lub innych produktów leśnych; lub
c) ochrona leśnych zasobów genetycznych;
2) „jednostka nasienna” oznacza szyszki, owocostany, owoce i nasiona przeznaczone do produkcji materiału sadzeniowego lub do siewu bezpośredniego;
3) „materiał sadzeniowy” oznacza roślinę lub część rośliny wykorzystywaną do rozmnażania roślin i obejmuje rośliny wyhodowane z jednostek nasiennych, z części roślin lub z roślin z odnowienia naturalnego;
4) „części roślin” oznaczają zrzezy pędowe z korzeniami lub bez, zrzezy liściowe oraz zrzezy korzeniowe, eksplantaty lub zarodki służące do mikrorozmnażania, pąki, odkłady, korzenie, zrazy i wszelkie części roślin wykorzystywane do produkcji materiału sadzeniowego;
5) „zalesianie” oznacza utworzenie lasu przez sadzenie lub celowy siew, w tym zasadzenie lub celowy siew gatunków drzew dostosowanych do warunków regionalnych na terenie, który dotychczas był użytkowany w inny sposób, oraz wiąże się z przekształceniem formy użytkowania gruntów z nieleśnej w leśną;
6) „odnowienie” oznacza przywrócenie lasu poprzez sadzenie, celowy siew, rozmnażanie wegetatywne lub odnowienie naturalne na gruntach sklasyfikowanych jako lasy;
7) „materiał podstawowy” oznacza dowolny z następujących rodzajów materiału, o których mowa w tabeli zawartej w załączniku VI: źródła nasion, drzewostany, plantacje nasienne, drzewa mateczne, klony lub mieszanki klonów;
8) „źródło nasion” oznacza drzewa na określonym obszarze, z których zbierany jest LMR;
9) „drzewostan” oznacza wyznaczoną populację drzew, która jest wystarczająco jednorodna pod względem składu;
10) „plantacja nasienna” oznacza plantację wyselekcjonowanych drzew, na której każde pojedyncze drzewo identyfikowane jest za pomocą klonu lub rodu i która jest odizolowana lub zagospodarowana w taki sposób, aby uniknąć lub ograniczyć zapylanie ze źródeł zewnętrznych, i zagospodarowania w taki sposób, aby uzyskiwać częste, obfite i łatwe do pozyskania plony jednostek nasiennych;
11) „drzewa mateczne” oznaczają drzewa wykorzystywane jako osobniki rodzicielskie do uzyskiwania organizmów potomnych poprzez kontrolowane lub swobodne zapylanie jednego ze zidentyfikowanych osobników rodzicielskich, wykorzystywanego jako osobnik żeński, pyłkiem jednego osobnika rodzicielskiego (z obojga znanych rodziców) lub pyłkiem wielu zidentyfikowanych lub niezidentyfikowanych osobników rodzicielskich (ze znanej matki);
12) „klon” oznacza jednego osobnika lub grupę osobników (ramet) pochodzących pierwotnie z jednego osobnika (ortetu), uzyskanych poprzez rozmnażanie wegetatywne, na przykład przez zrzezy, mikrorozmnażanie, zrazy, odkłady lub podziały, lub pochodzących pierwotnie z linii komórkowych;
13) „mieszanka klonów” oznacza mieszankę zidentyfikowanych klonów w określonych proporcjach;
14) „jednostka zatwierdzenia” oznacza cały obszar materiału podstawowego lub co najmniej jednego osobnika materiału podstawowego przeznaczonego do produkcji LMR, które zostały zatwierdzone przez właściwe organy;
15) „partia” oznacza którekolwiek z następujących: partię nasion, partię jednostek nasiennych, partię nasion lub partię części roślin;
16) „partia nasion” oznacza zestaw nasion zebranych z zatwierdzonego materiału podstawowego i przetworzonych w jednolity sposób;
17) „partia roślin” oznacza zestaw roślin wyhodowanych z jednej partii nasion lub z rozmnożonego wegetatywnie materiału sadzeniowego, wyhodowanych na wydzielonym obszarze i przetworzonych w jednolity sposób;
18) „partia jednostek nasiennych” oznacza zestaw jednostek nasiennych zebranych z zatwierdzonego materiału podstawowego i przetworzonych w jednolity sposób;
19) „partia części roślin” oznacza zestaw części roślin zebranych i przetworzonych w jednolity sposób;
20) „kod partii” oznacza kod identyfikacyjny partii;
21) „miejsce pochodzenia” oznacza nazwę miejsca, w którym rośnie dowolne źródło nasion lub drzewostan;
22) „region pochodzenia” oznacza obszar lub grupę obszarów podlegających wystarczająco jednolitym warunkom ekologicznym, na których znajdują się drzewostany lub źródła nasion wykazujące podobne cechy fenotypowe lub genetyczne, z uwzględnieniem, w stosownych przypadkach, granic wysokościowych;
23) „autochtoniczne źródło nasion lub drzewostan” oznacza źródło nasion lub drzewostan, które były stale i naturalnie odnawiane lub które były sztucznie odnawiane z LMR zebranego w tym samym źródle nasion lub drzewostanie lub w innych autochtonicznych źródłach nasion lub drzewostanach znajdujących się w bliskiej odległości od tego źródła nasion lub drzewostanu;
24) „rodzime źródło nasion lub drzewostan” oznacza źródło nasion lub drzewostan znajdujące się w określonym regionie pochodzenia stanowiącym część naturalnego zasięgu rozmieszczenia danego gatunku, wyhodowane z nasion lub rozmnażane wegetatywnie, których pochodzenie znajduje się w tym samym regionie pochodzenia;
25) „pochodzenie” oznacza:
a) w przypadku autochtonicznego źródła nasion lub drzewostanu – miejsce, w którym rosną drzewa;
b) w przypadku nieautochtonicznego źródła nasion lub drzewostanu – miejsce, z którego nasiona lub rośliny pierwotnie wprowadzono;
c) w przypadku plantacji nasiennej – miejsca, w których pierwotnie znajdowały się jej składniki, takie jak miejsca pochodzenia lub inne właściwe informacje geograficzne;
d) w przypadku drzew matecznych – miejsca, w których pierwotnie się znajdowały, takie jak ich miejsca pochodzenia lub inne właściwe informacje geograficzne;
e) w przypadku klonu – miejsce, w którym ortet lub linia komórkowa znajdują się lub początkowo znajdowały lub w którym zostały wyselekcjonowane;
f) w przypadku mieszanki klonów – miejsca, w których ortety lub linie komórkowe znajdują się lub początkowo znajdowały lub w których zostały wyselekcjonowane;
26) „lokalizacja materiału podstawowego” oznacza obszar geograficzny lub położenie lub położenia geograficzne materiału podstawowego odpowiednio do każdej kategorii LMR;
27) „materiał pierwotny” oznacza roślinę, grupę roślin, LMR, materiał DNA lub informację genetyczną klonu lub klonów – w przypadku mieszanki klonów – służące jako materiał odniesienia na potrzeby weryfikacji tożsamości danego klonu lub danych klonów;
28) „podmiot profesjonalny” oznacza każdą osobę fizyczną lub prawną odpowiedzialną zawodowo za produkcję LMR lub obrót nim;
29) „produkcja” oznacza wszystkie etapy wytwarzania partii LMR do celów obrotu, w tym pozyskiwanie, zbiór, przechowywanie, przetwarzanie i rozmieszczanie oraz wysyłanie na tych etapach, a także konwersję partii jednostek nasiennych i partii części roślin oraz uprawę, rozmnażanie, utrzymywanie, przechowywanie i pozyskiwanie partii roślin;
30) „obrót” oznacza następujące działania prowadzone przez podmiot profesjonalny w odniesieniu do LMR, nieodpłatnie lub odpłatnie:
a) sprzedaż, przechowywanie lub oferowanie na potrzeby sprzedaży lub jakąkolwiek inną formę przekazywania dystrybucji lub wysyłania na potrzeby sprzedaży na terytorium Unii; lub
b) import na terytorium Unii;
31) „właściwy organ” oznacza:
a) organ centralny lub regionalny państwa członkowskiego odpowiedzialny za organizację kontroli urzędowych, rejestrację materiału podstawowego, certyfikację LMR, rejestrację podmiotów profesjonalnych i inne czynności urzędowe dotyczące produkcji i obrotu LMR;
b) każdy inny organ, któremu zgodnie z prawem Unii powierzono obowiązki, o których mowa w lit. a);
c) w stosownych przypadkach – organ państwa trzeciego odpowiadający organowi, o którym mowa w lit. a);
32) „upoważniona jednostka” oznacza odrębną osobę prawną, której właściwy organ przekazał niektóre zadania związane z kontrolą urzędową lub niektóre zadania związane z innymi czynnościami urzędowymi;
33) „kategoria” oznacza sklasyfikowanie LMR jako materiału ze zidentyfikowanego źródła, wyselekcjonowanego, kwalifikowanego lub przetestowanego;
34) „ze zidentyfikowanego źródła” oznacza kategorię LMR pochodzącego z materiału podstawowego, którym jest źródło nasion albo drzewostan znajdujące się w jednym regionie pochodzenia, spełniającego wymogi określone w załączniku II;
35) „wyselekcjonowany” oznacza kategorię LMR pochodzącego z materiału podstawowego, którym jest drzewostan znajdujący się w jednym regionie pochodzenia, wyselekcjonowanego na poziomie populacji i spełniającego wymogi określone w załączniku III;
36) „kwalifikowany” oznacza kategorię LMR pochodzącego z materiału podstawowego, który stanowią plantacje nasienne drzewa mateczne, klony lub mieszanki klonów, którego składniki zostały wyselekcjonowane na poziomie osobniczym, i który spełnia wymogi określone w załączniku IV;
37) „przetestowany” oznacza kategorię LMR pochodzącego z materiału podstawowego obejmującego drzewostany, plantacje nasienne, drzewa mateczne, klony lub mieszanki klonów, w przypadku gdy wyższość tego LMR wykazano za pomocą badań porównawczych lub szacowaną wyższość LMR obliczono na podstawie oceny genetycznej składników materiału podstawowego, oraz spełniającego wymogi określone w załączniku V;
38) „urzędowa certyfikacja” oznacza zarówno procedurę prowadzącą do wystawienia, jak i samo wystawienie świadectwa pochodzenia albo etykiety urzędowej, zgodnie z niniejszym rozporządzeniem;
39) „kontrole urzędowe” oznaczają czynności mające na celu weryfikację zgodności z niniejszym rozporządzeniem przeprowadzane przez właściwe organy odpowiedzialne za organizację tych czynności lub przez organy lub osoby fizyczne, którym przekazano niektóre z tych czynności;
40) „inne czynności urzędowe” oznaczają czynności dotyczące zatwierdzania materiału podstawowego oraz produkcji i obrotu LMR inne niż kontrole urzędowe, przeprowadzane przez właściwe organy lub organy lub osoby fizyczne, którym przekazano niektóre z tych czynności;
41) „weryfikacja dokumentacji” oznacza sprawdzenie świadectw pochodzenia i innych dokumentów;
42) „organizm zmodyfikowany genetycznie” oznacza organizm zmodyfikowany genetycznie zdefiniowany w art. 2 pkt 2 dyrektywy 2001/18/WE, z wyłączeniem organizmów uzyskanych za pomocą technik modyfikacji genetycznej wymienionych w załączniku I B do tej dyrektywy;
43) „roślina NGT” oznacza roślinę NGT zdefiniowaną w art. 3 pkt 9 rozporządzenia (UE) 2026/1388;
44) „obszar wprowadzania” oznacza obszar wyznaczony przez właściwe organy, na którym LMR należący do kategorii „kwalifikowany” i „przetestowany” jest dostosowany do warunków klimatycznych i ekologicznych tego obszaru;
45) „FOREMATIS” oznacza System Informacji o Leśnym Materiale Rozmnożeniowym opracowany przez Komisję;
46) „odnowienie naturalne” oznacza odnowienie lasu w drodze procesów naturalnych, w tym samosiew, kiełkowanie, rozmnażanie przez odrosty lub przez odkłady;
47) „agrofagi jakościowe” oznaczają agrofagi:
a) które nie są agrofagami kwarantannowymi dla Unii, agrofagami kwarantannowymi dla strefy chronionej ani unijnymi regulowanymi agrofagami niekwarantannowymi w rozumieniu rozporządzenia (UE) 2016/2031 ani agrofagami podlegającymi środkom przyjętym na podstawie art. 30 ust. 1 tego rozporządzenia;
b) które występują w trakcie produkcji lub przechowywania LMR; oraz
c) których obecność ma niedopuszczalny niekorzystny wpływ na jakość LMR oraz nieakceptowalny wpływ gospodarczy, jeżeli chodzi o wykorzystanie tego LMR w Unii.
Tekst urzędowy w EUR-Lex. Lexeva pokazuje treść przepisu, nie udziela porad prawnych. Moc prawną ma wyłącznie tekst opublikowany w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.